Khmer Dictionary

ត្បែង

ឈ្មោះឈើសន្តានខ្លុង, ត្រាច។

ត្បែង នាម

[ត្បែង] tbaeng

ឈ្មោះឈើសន្តានខ្លុង, ត្រាច។

ត្មាត

ឈ្មោះសត្វស្លាបធំ បរិភោគសាកអសុភជាអាហារ; មានពីរប្រភេទគឺ ត្មាតភ្លើង មាឌធំមាំក្បាលក្រហមដូចភ្លើង, ត្មាតផេះ មាឌតូចជាងត្មាតភ្លើងសម្បុរប្រផេះ។

ត្មាត នាម

[ត្មាត] tmat

ឈ្មោះសត្វស្លាបធំ បរិភោគសាកអសុភជាអាហារ; មានពីរប្រភេទគឺ ត្មាតភ្លើង មាឌធំមាំក្បាលក្រហមដូចភ្លើង, ត្មាតផេះ មាឌតូចជាងត្មាតភ្លើងសម្បុរប្រផេះ។

ត្មិល

ស្រឡះ (និយាយបានតែពីដួល ឬដាច់ធ្លាក់, ដាច់រលំ) :

ត្មិល គុណកិរិយា

[ត្មិល] tmel

ស្រឡះ (និយាយបានតែពីដួល ឬដាច់ធ្លាក់, ដាច់រលំ) :

ត្មោង

រំពាត់មានគល់ត្រមោង។

ត្មោង នាម

[ត្មោង] tmaong

រំពាត់មានគល់ត្រមោង។

ត្មោល

ទោល, តែមួយ (អណ្ឌៈ) :

ត្មោល គុណកិរិយា

[ត្មោល] tmaol

ដែលដួលស្រឡះគ្មានទាក់ទើសនឹងអ្វី :

ត្មោល គុណនាម

[ត្មោល] tmaol

ទោល, តែមួយ (អណ្ឌៈ) :

ត្មះ

តិះដៀលឱ្យអាម៉ាស់មុខ, ឱ្យអាប់មុខ។

ត្មះ កិរិយាសព្ទ

[ត្មះ] tmah

តិះដៀលឱ្យអាម៉ាស់មុខ, ឱ្យអាប់មុខ។

ត្រ កិរិយាសព្ទ

[ត្រ] tror

ខាររវៃសរសៃអំបោះជាដើមដោយកន្ត្រ ហើយរុំដាក់ព័ទ្ធបំពង់ទុកសម្រាប់ត្បាញ :

ត្រក នាម

[ត្រក] trak

ជាលត្បាញដោយបន្ទោះឫស្សី, ផ្ដៅជាដើម មានខ្សែចងយួរ, សម្រាប់ដាក់ត្រីតូចៗ និងបន្លែជាដើម។

ត្រក គុណនាម

[ត្រក] trak

(ព.ប្រ.) ដែលរៀនចំណេះវិជ្ជាអ្វីមួយ មានអក្សរជាដើម មិនទាន់បានចេះ ក៏ស្រាប់តែលែងរៀនទៅ, ហៅថា ត្រក ព្រោះប្រៀបប្រដូចនឹងមនុស្សអ្នកឥតចំណេះវិជ្ជា ដែលមានមុខការរបរតែខាងពុនត្រកទៅនេសាទមច្ឆជាតិប៉ុណ្ណោះ។

ត្រកង

ឈ្មោះកណ្ឌៀវមួយប្រភេទ ប្រើសម្រាប់ច្រូតស្រូវ :

ត្រកង កិរិយាសព្ទ

[ត្រ-កង] trakang

ចាប់ទ្រក្រសោបលើកឡើង :

ត្រកង នាម

[ត្រ-កង] trakang

ចំនួនវត្ថុដែលល្មមត្រកងបាន :

ត្រកង នាម

[ត្រ-កង] trakang

ឈ្មោះកណ្ឌៀវមួយប្រភេទ ប្រើសម្រាប់ច្រូតស្រូវ :

ត្រកាល

ចំពើប, ប្លែក, ទើបប្រែថ្មី ឬទើបមានថ្មី :

ត្រកាល គុណនាម

[ត្រ-កាល] trokal

ចំពើប, ប្លែក, ទើបប្រែថ្មី ឬទើបមានថ្មី :

ត្រកូល

ពូជពង្ស :

ត្រកូល នាម

[ត្រ-កូល] trakoul

ពូជពង្ស :

ត្រកួញ

មូរត្របាញ់ខ្សែ ឬចម្រៀកផ្ដៅជាដើមឱ្យណែនខ្មាញ់ជាធ្លុងមួយ :

ត្រកួញ កិរិយាសព្ទ

[ត្រ-កួញ] trakuonh

មូរត្របាញ់ខ្សែ ឬចម្រៀកផ្ដៅជាដើមឱ្យណែនខ្មាញ់ជាធ្លុងមួយ :

ត្រកួត

ឧរង្គសត្វ (សត្វល្មូន) មួយប្រភេទមានសណ្ឋានរូបរាងដូចទន្សង រស់នៅក្នុងព្រៃធំស៊ីបាណកសត្វជាអាហារ។ សន្តានសត្វថ្លែន, បង្កួយ, ជាស, ទន្សង, ក្រពើ, ជីងចក់, តុកកែ។

ត្រកួត នាម

[ត្រ-កួត] trakuot

ឧរង្គសត្វ (សត្វល្មូន) មួយប្រភេទមានសណ្ឋានរូបរាងដូចទន្សង រស់នៅក្នុងព្រៃធំស៊ីបាណកសត្វជាអាហារ។ សន្តានសត្វថ្លែន, បង្កួយ, ជាស, ទន្សង, ក្រពើ, ជីងចក់, តុកកែ។

ត្រកួន

ឈ្មោះវល្លិវារិជជាតិមួយពួក ទងនិងស្លឹកប្រើធ្វើជាបន្លែ ឬអន្លក់; ត្រកួនមានប្រយោជន៍សំខាន់មួយប្រភេទក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូចិន :

ត្រកួន នាម

[ត្រ-កួន] trokuon

ឈ្មោះវល្លិវារិជជាតិមួយពួក ទងនិងស្លឹកប្រើធ្វើជាបន្លែ ឬអន្លក់; ត្រកួនមានប្រយោជន៍សំខាន់មួយប្រភេទក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូចិន :

ត្រកួនកន្ទែក

(ម.ព. កន្ទែក{¥¥}២{££})។

ត្រកួនកន្ទែក នាម

[ត្រ-កួន-កន់-ទែក] trokuonkonteaek

(ម.ព. កន្ទែក២)។

ត្រកៀត

ឈ្មោះស្មៅទឹកពួកត្រាវ ធាងនិងគល់ប្រើជាបន្លែបាន :

ត្រកៀត នាម

[ត្រ-កៀត] trakiet

ឈ្មោះស្មៅទឹកពួកត្រាវ ធាងនិងគល់ប្រើជាបន្លែបាន :

ត្រកៀតប៉ោង

ឈ្មោះស្មៅទឹកពួកត្រកៀត បែបភាពដូចត្រកៀត ប៉ុន្តែកាលដែលនៅតូច មានពកផ្ដួចជាប្លោកប៉ោងឡើង តទៅទើបបែកចេញជាពន្លកជាស្លឹក ព្រោះហេតុនោះទើបហៅថា ត្រកៀតប៉ោង; ត្រកៀតនេះមានប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាងណាស់ គឺផ្កាមានជនខ្លះ គេប្រើជាអន្លក់, ធាងគេប្រើជាបន្លែក៏បាន; ធាងនិងស្លឹកស្រស់គេប្រើជាចំណីឱ្

ត្រកៀតប៉ោង នាម

[ត្រ-កៀត-ប៉ោង] trokietbaong

ឈ្មោះស្មៅទឹកពួកត្រកៀត បែបភាពដូចត្រកៀត ប៉ុន្តែកាលដែលនៅតូច មានពកផ្ដួចជាប្លោកប៉ោងឡើង តទៅទើបបែកចេញជាពន្លកជាស្លឹក ព្រោះហេតុនោះទើបហៅថា ត្រកៀតប៉ោង; ត្រកៀតនេះមានប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាងណាស់ គឺផ្កាមានជនខ្លះ គេប្រើជាអន្លក់, ធាងគេប្រើជាបន្លែក៏បាន; ធាងនិងស្លឹកស្រស់គេប្រើជាចំណីឱ្

ត្រក់

ឈ្មោះរោគកើតក្នុងពោះ ជាដុំបណ្ដាលឱ្យពោះធំប៉ោងឡើង :

ត្រក់ នាម

[ត្រក់] trak

ឈ្មោះរោគកើតក្នុងពោះ ជាដុំបណ្ដាលឱ្យពោះធំប៉ោងឡើង :

ត្រគាក

(ព.ទ.បុ.) បានតែខាងនិយាយស្ដីថាឱ្យគេ តែខ្លួនឯងឥតធ្វើអ្វីសោះ។

ត្រគាក នាម

[ត្រ-គាក] trokeak

ប៉ែកអវយវៈនៃមនុស្សត្រង់ខាងក្រោមចង្កេះទាំងពីរខាង។

ត្រគាក នាម

[ត្រ-គាក] trokeak

(ព.ទ.បុ.) បានតែខាងនិយាយស្ដីថាឱ្យគេ តែខ្លួនឯងឥតធ្វើអ្វីសោះ។

ត្រង នាម

[ត្រង] trang

ឈ្មោះសត្វមានរូបដូចបង្កួយតែធំជាងបង្កួយ; អ្នកស្រុកខ្លះហៅថា បង្កួយត្រង។

ត្រង កិរិយាសព្ទ

[ត្រង] trang

ច្រោះ, ទ្រ, រង ដោយតម្រង :

ត្រង កិរិយាសព្ទ

[ត្រង-ត្រាប់] trang

ត្រងយកតម្រាប់ គឺស្ដាប់បម្រុងនឹងប្រព្រឹត្តតាមឬស្ដាប់ហើយកាន់តាម។

ត្រងាល

រលីងយង់ពីខាងមុខ (ថ្ពែកតែត្រង់ខាងមុខ) :

ត្រងាល គុណនាម

[ត្រ-ងាល] trangeal

រលីងយង់ពីខាងមុខ (ថ្ពែកតែត្រង់ខាងមុខ) :

ត្រងិល

រលីងដោយបោចដោយក្បិលឬដែលរលីងដូចគេបោចដូចគេក្បិល :

ត្រងិល គុណនាម

[ត្រ-ងិល] trangil

រលីងដោយបោចដោយក្បិលឬដែលរលីងដូចគេបោចដូចគេក្បិល :

ត្រងើល

កំប៉ោក, កំប៉ោងទើលងើល :

ត្រងើល គុណនាម

[ត្រ-ងើល] trangaul

កំប៉ោក, កំប៉ោងទើលងើល :

ត្រងោល

រលីង (និយាយតែពីក្បាល) :

ត្រងោល គុណនាម

[ត្រ-ងោល] trongoul

រលីង (និយាយតែពីក្បាល) :

ត្រង់

ភិក្ខុសាមណេរដែលឆាន់ក្នុងវេលាថ្ងៃជិតត្រង់។

ត្រង់ នាម

[ត្រង់] trong

ឈ្មោះពេលសន្មតដោយព្រះអាទិត្យចរមកចំពីលើ គឺម៉ោង ១២ថ្ងៃ។

ត្រង់ ធ.

[ត្រង់] trong

ចំ, ចំពោះ, សំដៅចំ, នា :

ត្រង់ គុណនាម a

[ត្រង់] trong

ទីទៃពីវៀច។ ដែលឃ្លាតចាកពីទី១ទៅកាន់ទី១ឥតងាកឥតបែរទៅខាងណា ទាល់តែដល់ទៅទីនោះឬដែលមានចុងមានគល់រត់ល្បត់ដូចវាយបន្ទាត់ :

ត្រង់ គុណកិរិយា b

[ត្រង់] trong

ដោយឥតវៀចវេរ

ត្រង់ នាម

[ថ្ងៃ-ត្រង់] trong

វេលាព្រះអាទិត្យឋិតនៅចំភាគកណ្ដាល។

ត្រង់ នាម

[លោក-ឆាន់-ត្រង់] trong

ភិក្ខុសាមណេរដែលឆាន់ក្នុងវេលាថ្ងៃជិតត្រង់។

ត្រចង់

ស្រស់ប៉ប្រៃ, រុងរឿង :

ត្រចង់ គុណនាម

[ត្រ-ចង់] trachang

ស្រស់ប៉ប្រៃ, រុងរឿង :

ត្រចើល

ដែលធ្លោទៅមុខ (ដោះ) :

ត្រចើល គុណនាម

[ត្រ-ចើល] trochaeul

ដែលធ្លោទៅមុខ (ដោះ) :

ត្រចៀក

អវយវៈជាក្បាំងឬជារបាំងត្រចៀក។

ត្រចៀក នាម ១)

[ត្រ-ចៀក] trachiek

អាយតនៈសម្រាប់ត្រងរងនូវសំឡេង :

ត្រចៀក នាម ២)

[ត្រ-ចៀក] trachiek

ប៉ែកអវយវៈនៃអ្វីផ្សេងៗមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្រចៀក ដែលសម្រាប់យួរ, សម្រាប់ទ្រទប់បើកបិទបាន :

ត្រចៀក គុណនាម

[ត្រ-ចៀក-ធ្ងន់] trachiek

(សំនួន.) ដែលស្ដាប់មិនសូវឮនូវអ្វីៗដែលគេនិយាយ :

ត្រចៀក គុណនាម

[ត្រ-ចៀក-ពាង] trachiek

(សំនួន.) ដែលហៅមិនឮ ដែលធ្វើពុតជាមិនឮ។ (និយាយថា ត្រចៀកប៉ោត ក៏បាន)។

ត្រចៀក គុណនាម

[ត្រ-ចៀក-ស] trachiek

(សំនួន.) ដែលឆាប់រអើល ឆាប់ភ័យខ្លាច ឬដែលឆាប់ជឿសម្ដីគេ :

ត្រចៀក គុណនាម

[ត្រ-ចៀក-ស្រាល] trachiek

(សំនួន.) ដែលឆាប់ជឿសម្ដីគេ ដោយមិនយកមកគិតពិចារណា :

ត្រចៀក នាម

[ស្លឹក-ត្រ-ចៀក] trachiek

អវយវៈជាក្បាំងឬជារបាំងត្រចៀក។

ត្រចៀកកណ្ដុរ

ឈ្មោះផ្សិតដុះនឹងដើមឈើសម្បុរក្រមៅ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្រចៀកកណ្ដុរ; ជួនកាលដុះនៅដីច្រាបក៏មាន :

ត្រចៀកកណ្ដុរ នាម

[ត្រ-ចៀក-កន់-ដុល] trachiekkandor

ឈ្មោះផ្សិតដុះនឹងដើមឈើសម្បុរក្រមៅ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្រចៀកកណ្ដុរ; ជួនកាលដុះនៅដីច្រាបក៏មាន :

ត្រចៀកកាំ

ឈ្មោះសត្វស្លាបតូចមួយប្រភេទ សម្បុរខ្មៅ ច្រើននៅតែនឹងទីតំបន់ដែលមានខ្យល់អាកាសត្រជាក់ស្រួល; នៅភ្នំ នៅគុហាមាត់សមុទ្រ ដោយកន្លែងផ្សេងៗ សត្វត្រចៀកកាំតាំងជាលំនៅធ្វើសម្បុកពង, សម្បុកនោះហៅតាមពាក្យសៀមថា រ៉័ងណុក "សម្បុកសត្វស្លាប", ខ្មែរយើងច្រើនហៅក្លាយថា នាងនក់ ក៏មាន, ជាវត្ថុ

ត្រចៀកកាំ នាម

[ត្រ-ចៀក-កាំ] trocheakkam

ឈ្មោះសត្វស្លាបតូចមួយប្រភេទ សម្បុរខ្មៅ ច្រើននៅតែនឹងទីតំបន់ដែលមានខ្យល់អាកាសត្រជាក់ស្រួល; នៅភ្នំ នៅគុហាមាត់សមុទ្រ ដោយកន្លែងផ្សេងៗ សត្វត្រចៀកកាំតាំងជាលំនៅធ្វើសម្បុកពង, សម្បុកនោះហៅតាមពាក្យសៀមថា រ៉័ងណុក "សម្បុកសត្វស្លាប", ខ្មែរយើងច្រើនហៅក្លាយថា នាងនក់ ក៏មាន, ជាវត្ថុ

ត្រចៀកក្រាញ់

តិណជាតិដុះនៅតំបន់ក្ដៅ ស្លឹករាងមូល មានទងវែងៗ រឹមស្លឹករាងជាធ្មេញរណារ មានក្លិនក្រអូបពិសេសម្យ៉ាង :

ត្រចៀកក្រាញ់ នាម

[ត្រ-ចៀក-ក្រាញ់] trochiekkreanh≈

តិណជាតិដុះនៅតំបន់ក្ដៅ ស្លឹករាងមូល មានទងវែងៗ រឹមស្លឹករាងជាធ្មេញរណារ មានក្លិនក្រអូបពិសេសម្យ៉ាង :

ត្រចៀកខៀវ

ជំងឺឆ្លងបង្កដោយវីរុសអាទែវីរុស ស្ថិតក្នុងសន្តានអាទែរីវីរីដេ កើតចំពោះជ្រូក ជាពិសេសមេជ្រូក មេជ្រូកផើម និងកូនជ្រូក :

ត្រចៀកខៀវ នាម

[ត្រ-ចៀក-ខៀវ] trochiekkhiev≈

ជំងឺឆ្លងបង្កដោយវីរុសអាទែវីរុស ស្ថិតក្នុងសន្តានអាទែរីវីរីដេ កើតចំពោះជ្រូក ជាពិសេសមេជ្រូក មេជ្រូកផើម និងកូនជ្រូក :

ត្រចៀកជ្រូក

(ម.ព. ស្លឹកក្រាស់)។

ត្រចៀកជ្រូក នាម

[ត្រ-ចៀក-ជ្រូក] trochiekchruk≈

(ម.ព. ស្លឹកក្រាស់)។

ត្រចៀកដំរី

ឈ្មោះជីរមួយប្រភេទ ស្លឹកក្រាស់ហាមជ្រួញៗ ក្លិនហាងឆួល :

ត្រចៀកដំរី នាម

[ត្រ-ចៀក-ដំ-រ៉ី] trochiekdamri

ឈ្មោះជីរមួយប្រភេទ ស្លឹកក្រាស់ហាមជ្រួញៗ ក្លិនហាងឆួល :

ត្រចៀកប្រើស

ពាក្យសម្រាប់ហៅកូនចេកតូចៗដែលទើបបែកសន្លឹកត្រង់ៗទៅលើ, ដោយដំណើរប្រៀបប្រដូចនឹងត្រចៀកសត្វប្រើស :

ត្រចៀកប្រើស នាម

[ត្រ-ចៀក-ប្រើស] trachiekbraeus

ពាក្យសម្រាប់ហៅកូនចេកតូចៗដែលទើបបែកសន្លឹកត្រង់ៗទៅលើ, ដោយដំណើរប្រៀបប្រដូចនឹងត្រចៀកសត្វប្រើស :

ត្រចៀកព្នង

ឈ្មោះនំបង់ខ្លាញ់មួយប្រភេទ ធ្វើដោយម្សៅខ្សាយមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងទងត្រចៀកព្នងដែលចោះរេះ :

ត្រចៀកព្នង នាម

[ត្រ-ចៀក-ព្នង] trachiekpnong

ឈ្មោះនំបង់ខ្លាញ់មួយប្រភេទ ធ្វើដោយម្សៅខ្សាយមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងទងត្រចៀកព្នងដែលចោះរេះ :

ត្រចះ

ស្រឡះ, ច្បាស់, (ភ្លឺ) :

ត្រចះ គុណនាម

[ត្រ-ចះ] trachah

ស្រឡះ, ច្បាស់, (ភ្លឺ) :

ត្រជាក់

(សំនួន.) ដោយឃើញអ្វីៗស្រទន់ស្រួលមើល :

ត្រជាក់ គុណនាម

[ត្រ-ជាក់] tjaek

ទីទៃពីក្ដៅ គឺឥតកម្ដៅ។

ត្រជាក់ គុណនាម

[ត្រ-ជាក់-ត្រ-ជំ] tjaek

(ព.ប្រ.) ដែលប្រកបដោយសេចក្ដីសុខសេចក្ដីចម្រើន, កើតកាលវាលគុម្ព, ធូរដៃ, ធូរជើង, កបកើតកូនចៅ :

ត្រជាក់ គុណកិរិយា

[ត្រ-ជាក់-ភ្នែក] tjaek

(សំនួន.) ដោយឃើញអ្វីៗស្រទន់ស្រួលមើល :

ត្រជំ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំ ត្រជាក់ :

ត្រជំ បុព្វបទ

[ត្រ-ជំ] trachum

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំ ត្រជាក់ :

ត្រឈឹង

ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យត្រឈៃ :

ត្រឈឹង បុព្វបទ

[ត្រ-ឈឹង] trachhueng

ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យត្រឈៃ :

ត្រឈៃ

សន្ធៃ, ជិតឈឹង, ជិតស្និទ្ធ (និយាយតែពីម្លប់ឈើ) :

ត្រឈៃ គុណនាម

[ត្រ-ឈៃ] trachhey

សន្ធៃ, ជិតឈឹង, ជិតស្និទ្ធ (និយាយតែពីម្លប់ឈើ) :

ត្រដក់

ឈ្មោះសត្វស្លាបពួករនាល តែមានរូបសណ្ឋានធំខ្ពស់ចង្គ្រោងជាងរនាល មានសម្បុរប្រផេះ ចំពុះធំវែង, កវែង ខាងក្រោមមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងថង់ គេច្រើនហៅថា យាម, ក្បាលរលីងកណ្ដាល, មានមច្ឆជាតិជាចំណី។ មានមួយប្រភេទផ្សេងទៀតហៅ ត្រដក់គម្រង់ ស៊ីគម្រង់សាកសពផ្សេងៗ។