Khmer Dictionary

ឈ្មោះដំណាំមានផ្លែបរិភោគជាបន្លែ ឬអន្លក់, ត្រប់មានច្រើនប្រភេទគឺ ត្រប់ក្រាមរមាស, ត្រប់វែង, ត្រប់សំបកស្រួយ, ត្រប់ពុតលំញង ជាដើម; ជាបន្លែ មានប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់ដល់ការចិញ្ចឹមជីវិតរបស់មនុស្ស។

ត្រប់ នាម

[ត្រប់] trab

ឈ្មោះដំណាំមានផ្លែបរិភោគជាបន្លែ ឬអន្លក់, ត្រប់មានច្រើនប្រភេទគឺ ត្រប់ក្រាមរមាស, ត្រប់វែង, ត្រប់សំបកស្រួយ, ត្រប់ពុតលំញង ជាដើម; ជាបន្លែ មានប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់ដល់ការចិញ្ចឹមជីវិតរបស់មនុស្ស។

ត្រប់ទុំ

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទសាច់រឹង សម្បុរស្រដៀងនឹងអង្កោល :

ត្រប់ទុំ នាម

[ត្រប់-ទុំ] trobotuum

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទសាច់រឹង សម្បុរស្រដៀងនឹងអង្កោល :

ត្រពង

(ម.ព. ទ្រពង{¥¥}១{££})។

ត្រពង នាម

[ត្រ-ពង] tropngo≈

(ម.ព. ទ្រពង១)។

ត្រពាំង

ថ្លុកធំកើតពីមនុស្សជីកសម្រាប់ឱ្យដក់ទឹក ឬកើតដោយសារកម្លាំងទឹកហូរច្រោះក៏មាន។

ត្រពាំង នាម

[ត្រ-ពាំង] tropeang

ថ្លុកធំកើតពីមនុស្សជីកសម្រាប់ឱ្យដក់ទឹក ឬកើតដោយសារកម្លាំងទឹកហូរច្រោះក៏មាន។

ត្រពាំងពាយ

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេអ្នកច្រៀងចាប់ផ្ដើម រាយទំនុករាល់សង្កាត់ថា ត្រពាំងពាយអើយ (អ្ហើយ) ..., ទើបគេរាយទំនុកតៗទៅទៀតតាមយោបល់របស់គេ; ត្រពាំងពាយនេះជាបទភ្លេងរាយរងរបស់ខ្មែរ ពុំមែនជាបទភ្លេងធំទេ។

ត្រពាំងពាយ នាម

[ត្រ-ពាំង-ពាយ] trapeangy

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេអ្នកច្រៀងចាប់ផ្ដើម រាយទំនុករាល់សង្កាត់ថា ត្រពាំងពាយអើយ (អ្ហើយ) ..., ទើបគេរាយទំនុកតៗទៅទៀតតាមយោបល់របស់គេ; ត្រពាំងពាយនេះជាបទភ្លេងរាយរងរបស់ខ្មែរ ពុំមែនជាបទភ្លេងធំទេ។

ត្រពីង

ដែលកំប៉ោង, ដែលរីកប៉ោងឡើង :

ត្រពីង គុណនាម

[ត្រ-ពីង] troping

ដែលកំប៉ោង, ដែលរីកប៉ោងឡើង :

ត្រពឹន

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យត្រពោក :

ត្រពឹន បុព្វបទ

[ត្រ-ពឹន] tropuen

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យត្រពោក :

ត្រពោក

ថ្ពាល់គូទ (ព.បុ.) :

ត្រពោក នាម

[ត្រ-ពោក] trapouk

ថ្ពាល់គូទ (ព.បុ.) :

ត្រមក់

(ម.ព. ត្រប៉ក់)។

ត្រមក់ គុណនាម

[ត្រ-ម៉ក់] tramok

(ម.ព. ត្រប៉ក់)។

ត្រមង់

រលីង; ឯកឯង :

ត្រមង់ គុ., គុ.កិ.

[ត្រ-ម៉ង់] tramong

រលីង; ឯកឯង :

ត្រមាំង

(ម.ព. ត្រចៀកដំរី)។

ត្រមាំង នាម

[ត្រ-មាំង] tromeaumng≈

(ម.ព. ត្រចៀកដំរី)។

ត្រមុល

ដែលមូលខ្លី :

ត្រមុល គុណនាម

[ត្រ-ម៉ុល] tramul

ដែលមូលខ្លី :

ត្រមៀច

ដែលមានរូបរាងពៀច ឬទ្រនាប់ :

ត្រមៀច គុណនាម

[ត្រ-មៀច] tramiech

ដែលមានរូបរាងពៀច ឬទ្រនាប់ :

ត្រមែង

ដែលមានពកជាខ្នែង :

ត្រមែង គុណនាម

[ត្រ-ម៉ែង] tromeaeng

ដែលមានពកជាខ្នែង :

ត្រមោង

អន់ចិត្តហាក់ដូចជា មានពកត្រមោងមិនរលាយរសាយចេញ។

ត្រមោង គុណនាម

[ត្រ-ម៉ោង] tramoung

ដែលមានពកពយជាដុំ :

ត្រមោង គុណនាម

[ត្រ-ម៉ោង-ចិត] tramoung

អន់ចិត្តហាក់ដូចជា មានពកត្រមោងមិនរលាយរសាយចេញ។

ត្រមោច

(ម.ព. ត្រមោច)។

ត្រមោច គុ., គុ.កិ.

[ត្រ-ម៉ោច] tromouch

ឯកឯងនៅក្នុងទីស្ងាត់ :

ត្រមោច គុណកិរិយា

[ត្រ-ម៉ង់-ត្រ-ម៉ោច] tromouch

(ម.ព. ត្រមោច)។

ត្រមោល

ទោល, តែឯង, មូល :

ត្រមោល គុណនាម

[ត្រ-ម៉ោល] tramoul

ទោល, តែឯង, មូល :

ត្រយង នាម

[ត្រ-យ៉ង] trayong

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទពួកកុក, មានសម្បុរខ្មៅប្រផេះ ចំពុះខុបស្រួច, ស្រែកយំថ្ងូរមានសូរសព្ទតូចគ្រលួចស្រួយស្រួចគួរឱ្យស្រណោះស្រងេះស្រងោច។

ត្រយង់

ល្អប៉ប្រៃ, ស្រស់បំព្រង :

ត្រយង់ គុណនាម

[ត្រ-យ៉ង់] troyong

ល្អប៉ប្រៃ, ស្រស់បំព្រង :

ត្រយូង

ខ្ពរផ្កាចេក ឬចុងខ្ពរផ្កាចេកដែលរសករាយចេញស្និតអស់ហើយ :

ត្រយូង នាម

[ត្រ-យ៉ូង] troyung

ខ្ពរផ្កាចេក ឬចុងខ្ពរផ្កាចេកដែលរសករាយចេញស្និតអស់ហើយ :

ត្រយូងចេក

ចុងកំភួនជើង (ហៅដូច្នេះព្រោះមានសណ្ឋានដូចត្រយូងចេក)។

ត្រយូងចេក នាម

[ត្រ-យូង-ចេក] troyungchek

ចុងកំភួនជើង (ហៅដូច្នេះព្រោះមានសណ្ឋានដូចត្រយូងចេក)។

ត្រលប់

វិលវិញ; ប្រែលើជាក្រោម ឬក្រោមជាលើ។

ត្រលប់ កិរិយាសព្ទ

[ត្រ-ឡប់] trolop

វិលវិញ; ប្រែលើជាក្រោម ឬក្រោមជាលើ។

ត្រលាត់

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ គ្រាប់ក្នុងផ្ទៃមានជាតិប្រេងដូចចំបក់ ប៉ុន្តែមានសាច់តូចតិចជាងចំបក់។

ត្រលាត់ នាម

[ត្រ-ឡាត់] troleat

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ គ្រាប់ក្នុងផ្ទៃមានជាតិប្រេងដូចចំបក់ ប៉ុន្តែមានសាច់តូចតិចជាងចំបក់។

ត្រលាំង

មែនពិត, ប្រាកដ, ជាក់ស្ដែង :

ត្រលាំង គុណនាម

[ត្រ-ឡាំង] traleang

មែនពិត, ប្រាកដ, ជាក់ស្ដែង :

ត្រលិន

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ត្រឡប់ :

ត្រលិន គុ., គុ.កិ.

[ត្រ-ឡិន] tralin

ដែលមានអាការៈលៀនចេញបន្តិច មើលទៅឃើញកំប្លិម :

ត្រលិន បុព្វបទ

[ត្រ-ឡិន] tralin

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ត្រឡប់ :

ត្រលុច

ដែលមានសាច់, ដែលធាត់សាច់ណែន :

ត្រលុច គុណនាម

[ត្រ-ឡុច] traluch

ដែលមានសាច់, ដែលធាត់សាច់ណែន :

ត្រល់

ប្រដាប់ធ្វើដោយពក (ឫស្សីពក) ឬឈើបង្រុះសម្រាប់ដាក់ខ្នារដែលការអំបោះ ឬសូត្រហើយ (គ្រឿងតម្បាញ)។

ត្រល់ នាម

[ត្រល់] tral

ប្រដាប់ធ្វើដោយពក (ឫស្សីពក) ឬឈើបង្រុះសម្រាប់ដាក់ខ្នារដែលការអំបោះ ឬសូត្រហើយ (គ្រឿងតម្បាញ)។

ត្រសក់

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ :

ត្រសក់ នាម

[ត្រ-សក់] trasak

(ម.ព. តាសក់)។

ត្រសក់ នាម

[ត្រ-សក់] trasak

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ :

ត្រសង

ដើរជាពួកជាក្រុម, បណ្ដើរគ្នាច្រើនហូរហែមិនដាច់ :

ត្រសង កិ., គុ.កិ.

[ត្រ-សង] trasang

ដើរជាពួកជាក្រុម, បណ្ដើរគ្នាច្រើនហូរហែមិនដាច់ :

ត្រសាប់

ធ្វើឱ្យមានស្នាប់ គឺវាចរាយអ្វីៗឱ្យមានស្នើ មានស្រទាប់ :

ត្រសាប់ កិរិយាសព្ទ

[ត្រ-សាប់] trasab

ធ្វើឱ្យមានស្នាប់ គឺវាចរាយអ្វីៗឱ្យមានស្នើ មានស្រទាប់ :

ត្រសាយ

ដែលមានបរិមណ្ឌលសាយចេញទៅខាង :

ត្រសាយ គុណនាម

[ត្រ-សាយ] trasay

ដែលមានបរិមណ្ឌលសាយចេញទៅខាង :

ត្រសាល់

ឈ្មោះគ្រឿងអលង្ការស្ត្រីក្នុងសម័យបុរាណធ្វើដោយភ្លុក, ស្នែង, ឈើ, មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្បាល់, សម្រាប់ពាក់ត្រចៀក (សព្វថ្ងៃខ្មែរយើងលើកលែងប្រើហើយ)។

ត្រសាល់ នាម

[ត្រ-សាល់] trasal

ឈ្មោះគ្រឿងអលង្ការស្ត្រីក្នុងសម័យបុរាណធ្វើដោយភ្លុក, ស្នែង, ឈើ, មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្បាល់, សម្រាប់ពាក់ត្រចៀក (សព្វថ្ងៃខ្មែរយើងលើកលែងប្រើហើយ)។

ត្រសុក

ចាប់ញាត់ទៅក្នុងទីសុកមម៉ុក, រុញចូលទៅដូចគេចាប់ញាត់ :

ត្រសុក កិ., គុ.កិ.

[ត្រ-សុក] trasok

ចាប់ញាត់ទៅក្នុងទីសុកមម៉ុក, រុញចូលទៅដូចគេចាប់ញាត់ :

ត្រសុកមម៉ុក

(ម.ព. សសុកមម៉ុក)។

ត្រសុកមម៉ុក គុណនាម

[ត្រ-សុក-ម-ម៉ុក] trosokmomok≈

(ម.ព. សសុកមម៉ុក)។

ត្រសុល

រុល មមុល ចូលជ្រក :

ត្រសុល កិរិយាសព្ទ

[ត្រ-សុល] trasol

រុល មមុល ចូលជ្រក :

ត្រសុស

ម៉ដ្ឋប៉ផូរ, ផូរផង់, ក្បុស :

ត្រសុស គុណនាម

[ត្រ-សុស] trasos

ម៉ដ្ឋប៉ផូរ, ផូរផង់, ក្បុស :

ត្រសុំ

ដែលមានបរិមណ្ឌលល្អមូលជុំគ្នា :

ត្រសុំ គុណនាម

[ត្រ-សុំ] trosoam

ដែលមានបរិមណ្ឌលល្អមូលជុំគ្នា :

ត្រសូល

មូលស រលើប :

ត្រសូល គុណនាម

[ត្រ-សូល] trosoul

មូលស រលើប :

ត្រសៀក

ដែលបក់រំភើយតិចៗ រឿយៗ :

ត្រសៀក គុណកិរិយា

[ត្រ-សៀក] trasiek

ដែលបក់រំភើយតិចៗ រឿយៗ :

ត្រសេះ

ឈ្មោះគ្រឿងហត្ថកម្មមួយប្រភេទពួកដឹង ធ្វើដោយដែកមានផ្លែមានដង សណ្ឋានដូចក្បាលត្រសេះសម្រាប់គាស់ថ្ម។

ត្រសេះ នាម

[ត្រ-សេះ] traseh

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទចំពុះរឹងចោះឈើបាន។

ត្រសេះ នាម

[ត្រ-សេះ] traseh

ឈ្មោះគ្រឿងហត្ថកម្មមួយប្រភេទពួកដឹង ធ្វើដោយដែកមានផ្លែមានដង សណ្ឋានដូចក្បាលត្រសេះសម្រាប់គាស់ថ្ម។

ត្រសែត

ដែលអណ្ដែតហើយសាត់ទៅព្ធដ៏អាកាស :

ត្រសែត គុណកិរិយា

[ត្រ-សែត] trosaet

ដែលអណ្ដែតហើយសាត់ទៅព្ធដ៏អាកាស :

ត្រសោម

ដែលមានបរិមណ្ឌលមូលសំយាកសំយាយហើយត្រង់កណ្ដាលខ្ពស់ដូចគេពូន (ម.ប្រ.)។

ត្រសោម គុណនាម

[ត្រ-សោម] trasaom

ដែលមានបរិមណ្ឌលមូលសំយាកសំយាយហើយត្រង់កណ្ដាលខ្ពស់ដូចគេពូន (ម.ប្រ.)។

ត្រសោល

ដែលរីកត្រសុំសមរម្យល្អ :

ត្រសោល គុណនាម

[ត្រ-សោល] trasaol

ដែលរីកត្រសុំសមរម្យល្អ :

ត្រស់

ឈ្មោះឈើរនាមមួយប្រភេទ ត្រួយមានរសចត់, ប្រើជាថ្នាំរមាស់កមក៏បាន។