Khmer Dictionary

ឧត្តម នាម

[អ៊ុត-តៈ-ម៉ាង] auttakmang≈

(ម.ព. ឧត្តមង្គ)។

ឧត្តម នាម

[អ៊ុត-តៈ-ម៉ា-ភិ-សែក] auttakmaphisaek≈

អភិសេកខ្ពង់ខ្ពស់។

ឧត្តមគតិ

គតិឧត្តម គឺដំណើរកើតល្អ; ចិត្តគំនិតខ្ពង់ខ្ពស់ អធ្យាស្រ័យដែលដុះដាលចេញមក ដើម្បីរិះរកសេចក្ដីសុខ ចម្រើន, គោលបំណងចង់ឱ្យបានល្អប្រពៃ, ... :

ឧត្តមគតិ នាម

[អ៊ុត-ដំ-គៈ-តិ] autdamkeakte≈

គតិឧត្តម គឺដំណើរកើតល្អ; ចិត្តគំនិតខ្ពង់ខ្ពស់ អធ្យាស្រ័យដែលដុះដាលចេញមក ដើម្បីរិះរកសេចក្ដីសុខ ចម្រើន, គោលបំណងចង់ឱ្យបានល្អប្រពៃ, ... :

ឧត្តមគតិរឿង

(អ.សិ.) តម្លៃអប់រំនៃស្នាដៃដែលជាគំនិត ទស្សនៈ ជំហរ សតិអារម្មណ៍របស់អ្នកនិពន្ធ ដែលស្ដែងឡើងតាមរយៈសកម្មភាពរបស់តួអង្គ ដំណើររឿង ឬវគ្គណាមួយនៃស្នាដៃ។

ឧត្តមគតិរឿង នាម

[អ៊ុត-ដំ-គៈ-តិ-រឿង] autdamkeaktereung≈

(អ.សិ.) តម្លៃអប់រំនៃស្នាដៃដែលជាគំនិត ទស្សនៈ ជំហរ សតិអារម្មណ៍របស់អ្នកនិពន្ធ ដែលស្ដែងឡើងតាមរយៈសកម្មភាពរបស់តួអង្គ ដំណើររឿង ឬវគ្គណាមួយនៃស្នាដៃ។

ឧត្តមដ្ឋាន

ថ្នាក់ទី៧ជំនាន់មុន គឺឆ្នាំទី៦នៃកម្រិតបឋមសិក្សា។

ឧត្តមដ្ឋាន នាម

[អ៊ុត-ដំ-ម៉ាត់-ឋាន] autdammatthan≈

ថ្នាក់ទី៧ជំនាន់មុន គឺឆ្នាំទី៦នៃកម្រិតបឋមសិក្សា។

ឧត្តមនាវី

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹក ចាប់ពីឧត្តមនាវីត្រីដល់ឧត្តមនាវីឯក។

ឧត្តមនាវី នាម

[អ៊ុត-ដំ-នា-វី] autdamneavi≈

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹក ចាប់ពីឧត្តមនាវីត្រីដល់ឧត្តមនាវីឯក។

ឧត្តមនាវីត្រី

ឧត្តមនាវីដែលមានឋានន្តរសក្ដិក្រោមឧត្តមនាវីទោ (ផ្កាយ១)។

ឧត្តមនាវីត្រី នាម

[អ៊ុត-ដំ-នា-វី-ត្រី] autdamneavitri≈

ឧត្តមនាវីដែលមានឋានន្តរសក្ដិក្រោមឧត្តមនាវីទោ (ផ្កាយ១)។

ឧត្តមនាវីទោ

ឧត្តមនាវីជាចន្លោះឧត្តមនាវីត្រីនិងឧត្តមនាវីឯក (ផ្កាយ២)។

ឧត្តមនាវីទោ នាម

[អ៊ុត-ដំ-នា-វី-ទោ] autdamneavito≈

ឧត្តមនាវីជាចន្លោះឧត្តមនាវីត្រីនិងឧត្តមនាវីឯក (ផ្កាយ២)។

ឧត្តមនាវីឯក

ឧត្តមនាវីមានឋានន្តរសក្ដិខ្ពស់ជាងឧត្តមនាវីទោនិងឧត្តមនាវីត្រី (ផ្កាយ៣)។

ឧត្តមនាវីឯក នាម

[អ៊ុត-ដំ-នា-វី-អែក] autdamneaviaaek≈

ឧត្តមនាវីមានឋានន្តរសក្ដិខ្ពស់ជាងឧត្តមនាវីទោនិងឧត្តមនាវីត្រី (ផ្កាយ៣)។

ឧត្តមប្រយោជន៍

ប្រយោជន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់, ប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេង, ប្រយោជន៍ដ៏ប្រពៃ :

ឧត្តមប្រយោជន៍ នាម

[អ៊ុត-ដំ-ប្រ-យ៉ោច] autdambroyaoch≈

ប្រយោជន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់, ប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេង, ប្រយោជន៍ដ៏ប្រពៃ :

ឧត្តមភាព

ភាពឧត្តម។

ឧត្តមភាព នាម

[អ៊ុត-ដំ-ម៉ៈ-ភាប] autdammakpheab≈

ភាពឧត្តម។

ឧត្តមភេទ

(ព.ពុ.) បព្វជិតភេទ។

ឧត្តមភេទ នាម ១)

[អ៊ុត-ដំ-ម៉ៈ-ភេត] autdammakphet≈

ភេទឧត្តម។

ឧត្តមភេទ នាម ២)

[អ៊ុត-ដំ-ម៉ៈ-ភេត] autdammakphet≈

(ព.ពុ.) បព្វជិតភេទ។

ឧត្តមមន្ត្រី

មន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់; មន្ត្រីរដ្ឋបាលថ្នាក់ខ្ពស់។

ឧត្តមមន្ត្រី នាម

[អ៊ុត-ដំ-មន់-ត្រី] autdammnotri≈

មន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់; មន្ត្រីរដ្ឋបាលថ្នាក់ខ្ពស់។

ឧត្តមសិក្សា

កម្រិតសិក្សាបន្ទាប់ពីបញ្ចប់មធ្យមសិក្សា, កម្រិតសិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យ។

ឧត្តមសិក្សា នាម

[អ៊ុត-ដំ-សិក-សា] autdamseksa≈

កម្រិតសិក្សាបន្ទាប់ពីបញ្ចប់មធ្យមសិក្សា, កម្រិតសិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យ។

ឧត្តមសេនីយ៍

ឋានន្តរមេទាហានជាន់ខ្ពស់ជាមេបញ្ជាការកងទ័ព។

ឧត្តមសេនីយ៍ នាម

[អ៊ុត-ដំ-សេ-ណី] autdamsenei≈

ឋានន្តរមេទាហានជាន់ខ្ពស់ជាមេបញ្ជាការកងទ័ព។

ឧត្តមសេនីយ៍ត្រី

ឧត្តមសេនីយ៍ដែលមានឋានន្តរសក្ដិក្រោមឧត្តមសេនីយ៍ទោ។

ឧត្តមសេនីយ៍ត្រី នាម

[អ៊ុត-ដំ-សេ-ណី-ត្រី] autdamseneitri≈

ឧត្តមសេនីយ៍ដែលមានឋានន្តរសក្ដិក្រោមឧត្តមសេនីយ៍ទោ។

ឧត្តមសេនីយ៍ទោ

ឧត្តមសេនីយ៍ជាចន្លោះឧត្តមសេនីយ៍ត្រី និងឧត្តមសេនីយ៍ឯក។

ឧត្តមសេនីយ៍ទោ នាម

[អ៊ុត-ដំ-សេ-ណី-ទោ] autdamseneito≈

ឧត្តមសេនីយ៍ជាចន្លោះឧត្តមសេនីយ៍ត្រី និងឧត្តមសេនីយ៍ឯក។

ឧត្តមសេនីយ៍ឯក

ឧត្តមសេនីយ៍មានឋានន្តរសក្ដិខ្ពស់ជាងឧត្តមសេនីយ៍ទោនិងឧត្តមសេនីយ៍ត្រី។

ឧត្តមសេនីយ៍ឯក នាម

[អ៊ុត-ដំ-សេ-ណី-អែក] autdamseneiaaek≈

ឧត្តមសេនីយ៍មានឋានន្តរសក្ដិខ្ពស់ជាងឧត្តមសេនីយ៍ទោនិងឧត្តមសេនីយ៍ត្រី។

ឧត្តមស្នងការ

ស្នងការជាន់ខ្ពស់, អ្នកដឹកនាំគម្រោងអន្តរជាតិសំខាន់ណាមួយ :

ឧត្តមស្នងការ នាម

[អ៊ុត-ដំ-ស្នង-កា] autdamsanngka≈

ស្នងការជាន់ខ្ពស់, អ្នកដឹកនាំគម្រោងអន្តរជាតិសំខាន់ណាមួយ :

ឧត្តមា

(ម.ព. ឧត្តម)។

ឧត្តមា គុណនាម

[អ៊ុត-តៈ-ម៉ា] auttakma≈

(ម.ព. ឧត្តម)។

ឧត្តមានុភាព

អានុភាពខ្លាំងក្រៃ, ភាពដែលមានអំណាចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ភាពមានអំណាចលើគេ :

ឧត្តមានុភាព នាម

[អ៊ុត-តៈ-ម៉ា-នុ-ភាប] auttakmanupheab≈

អានុភាពខ្លាំងក្រៃ, ភាពដែលមានអំណាចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ភាពមានអំណាចលើគេ :

ឧត្តមានុវត្ត

ការអនុវត្តដែលជាបទពិសោធន៍ដ៏ប្រសើរកន្លងមក។

ឧត្តមានុវត្ត នាម

[អ៊ុត-តៈ-ម៉ា-នុ-វ័ត] auttakmanuvta≈

ការអនុវត្តដែលជាបទពិសោធន៍ដ៏ប្រសើរកន្លងមក។

ឧត្តមោ

(ម.ព. ឧត្តម)។

ឧត្តមោ គុណនាម

[អ៊ុត-តៈ-ម៉ោ] auttakmao≈

(ម.ព. ឧត្តម)។

ឧត្តមំ គុណនាម

[អ៊ុត-តៈ-មុ័ង] auttakmung≈

(ម.ព. ឧត្តម)។

ឧត្តមៈ

(ម.ព. ឧត្តម)។

ឧត្តមៈ គុណនាម

[អ៊ុត-តៈ-ម៉ៈ] auttakmak≈

(ម.ព. ឧត្តម)។

ឧត្តម—

(ម.ព. ឧត្តម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧត្តម— គុណនាម

[អ៊ុត-ដំ-ម៉ៈ—] ឬ [អ៊ុត-ដំ—] autdammak—]rue[autdam—≈

(ម.ព. ឧត្តម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧត្តរ គុ., ន.

[អ៊ុត-ដ] autda≈

ខ្ពស់; លើ; ឆ្វេង; ក្រោយ; ខាងលើ; ខាងខ្ពស់; ខាងជើង; ខាងឆ្វេង; ខាងចុង; ខាងក្រោយ :

ឧត្តរ នាម ១)

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ា-សង់] auttakrasngo≈

សំពត់ពានា, សំពត់បង់ក។

ឧត្តរ នាម ២)

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ា-សង់] auttakrasngo≈

(ព.ពុ.) ចីពរ :

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រៈ-កៈ-រ៉ោ-ទ្វីប] auttakreakkakraotvib≈

(ម.ព. ឧត្តរកុរុ)។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-កាយ] auttakrakkay≈

រាងកាយប៉ែកខាងលើ; រូបកាយខ្ពស់។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-កាល] auttakrakkal≈

អនាគតកាល។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-កុ-រ៉ុ] auttakrakkoro≈

ឈ្មោះមហាទ្វីបមួយនៅក្នុងទិសភាគខាងជើងភ្នំសិនេរុ (តាមភូមិសាស្ត្របុរាណ)។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-ទិ-សា-ភាក] auttakraktisapheak≈

ប៉ែកទិសខាងជើង។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-និ-កាយ] auttakraknikay≈

ពួកខាងជើង គឺពួកពុទ្ធសាសនិកខាងលទ្ធិមហាយាន។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-ប័ត] auttakrakbta≈

សំពត់សម្រាប់ពានា ឬសំពត់បង់ក, សំពត់ដណ្ដប់ (ហៅ ឧត្តរពស្ត្រ ឬ ឧត្តរព័ស្ត្រ ក៏បាន)។

ឧត្តរ កិរិយាសព្ទ

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-លុប] auttakraklub≈

(ព.វ.) លុបអក្សរឬបទខាងចុង, ដូចជា អាដានាដិយៈ > អាដានា; ឪពុក > ឪ ជាដើម។

ឧត្តរ កិរិយាសព្ទ

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-លោប] auttakraklob≈

(ម.ព. ឧត្តរលុប)។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ា-ព័ត] auttakrapta≈

ដំណើរវិលទៅខាងឆ្វេង ដើរជាឧត្តរាព័ត៌ ដើរវិលទៅខាងឆ្វេងជុំវិញទីណាមួយ :

ឧត្តរ គុណនាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ា-ភិ-មុក] auttakraphimuk≈

ដែលមានមុខបែរចំទៅខាងជើង។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ា-វ័ត] auttakravta≈

(ម.ព. ឧត្តរាព័ត៌)។

ឧត្តរ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ា-សាត] auttakrasat≈

ឈ្មោះនក្សត្រទី ២១; ខែអាសាឍក្រោយ; ខ្មែរធ្លាប់ប្រើតែ ទុតិយាសាឍ។

ឧត្តរជីវី

ញាតិឬសមាជិកគ្រួសារនៃអ្នកដែលបានបាត់បង់ជីវិតទៅ។

ឧត្តរជីវី នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-ជី-វី] auttakrakchivi≈

ញាតិឬសមាជិកគ្រួសារនៃអ្នកដែលបានបាត់បង់ជីវិតទៅ។

ឧត្តរទិស

ទិសខាងឆ្វេងដៃ គឺទិសខាងជើង (ឧត្តរ)។

ឧត្តរទិស នាម

[អ៊ុត-ដ-ទឹស] autdatoes≈

ទិសខាងឆ្វេងដៃ គឺទិសខាងជើង (ឧត្តរ)។

ឧត្តរមានជ័យ

ឈ្មោះខេត្តមួយរបស់កម្ពុជា ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤ហើយមានក្រុងសំរោងជាទីរួមខេត្ត។

ឧត្តរមានជ័យ នាម

[អ៊ុត-ដ-មាន-ជៃ] autdameanchey≈

ឈ្មោះខេត្តមួយរបស់កម្ពុជា ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤ហើយមានក្រុងសំរោងជាទីរួមខេត្ត។

ឧត្តរា

(ម.ព. ឧត្តរ)។

ឧត្តរា គុ., ន.

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ា] auttakra≈

(ម.ព. ឧត្តរ)។

ឧត្តរានុទិស

អនុទិសជាចន្លោះនៃទិសឧត្តរនិងទិសបូព៌ គឺទិសឦសាន។

ឧត្តរានុទិស នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ា-នុ-ទឹស] uttoreanutis

អនុទិសជាចន្លោះនៃទិសឧត្តរនិងទិសបូព៌ គឺទិសឦសាន។

ឧត្តរិ

លាភដ៏លើសលប់; លាភដែលចេះតែបានច្រើនៗមិនដាច់; លាភសម្រាប់ឧត្តរិមនុស្ស; លាភដែលមនុស្សសាមញ្ញមិនអាចនឹងបាន។

ឧត្តរិ គុ., គុ.កិ. a

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ] uttori

ក្រៃលែង, លើសលែង, លើសទៅទៀត; ច្រើនលើសទៅទៀត; ដែលជាងគេ; តទៅ, តទៅទៀត; ទៀត; ខាងលើ។

ឧត្តរិ គុណនាម b

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ] uttori

សម្ដីលើសពីហេតុពិត, សម្ដីបំផ្លើស, សម្ដីភូតភរ :

ឧត្តរិ នាម

[មៈ-នុស-អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ] uttori

មនុស្សវិសេសក្រៃលែងជាងមនុស្សធម្មតា (ឧត្តរិមនុស្ស)។ ខ្មែរប្រើជា "មនុស្សអ្នកអួតអាងហួសហេតុ, មនុស្សភូតភរ"។

ឧត្តរិ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-គៈ-មៈ-នា-គំ] uttori

ការទៅមកបន្តគ្នាមិនដាច់។

ឧត្តរិ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-ត្រី-មាស] uttori

លើសពីបីខែ, ជាងបីខែ។

ឧត្តរិ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-ទ្វិ-រ័ត-តៈ] uttori

លើសពីពីរយប់, ជាងពីរយប់។

ឧត្តរិ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-ភ័ង-គៈ] ឬ [អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-ភ័ង] uttori

ឈ្មោះសម្លខាប់មួយប្រភេទ (លោកអ្នកចេះបាលីខ្លះយល់ថា សម្លការី ប៉ុន្តែតាមសេចក្ដីពន្យល់ក្នុងវិន័យថា ឧត្តរិភង្គ នេះជា ព្យញ្ជនាហារ គឺជាម្ហូបខាប់ឬម្ហូបគោក បែបដូចជា ម្ហូបភ្លា ទេដឹង?)។

ឧត្តរិ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-ម័ក] uttori

(ព.ពុ.) មគ្គថ្នាក់លើ។

ឧត្តរិ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-មៈ-នុស-សៈ] uttori

មនុស្សអ្នកមានគុណវិសេសលើសលែងជាងមនុស្សធម្មតា គឺមនុស្សអ្នកបានសម្រេចធម្មវិសេសមានឈានជាដើម រហូតដល់មគ្គផលនិញ្វន :

ឧត្តរិ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-មៈ-នុស-សៈ-ធ័ម] uttori

ធម៌របស់ឧត្តរិមនុស្ស។

ឧត្តរិ នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ-លាប] uttori

លាភដ៏លើសលប់; លាភដែលចេះតែបានច្រើនៗមិនដាច់; លាភសម្រាប់ឧត្តរិមនុស្ស; លាភដែលមនុស្សសាមញ្ញមិនអាចនឹងបាន។

ឧត្តរិ—

(ម.ព. ឧត្តរិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧត្តរិ— នាម

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ិ—] auttakre—≈

(ម.ព. ឧត្តរិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧត្តរោ

(ម.ព. ឧត្តរ)។

ឧត្តរោ គុ., ន.

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ោ] auttakrao≈

(ម.ព. ឧត្តរ)។

ឧត្តរំ គុ., ន.

[អ៊ុត-តៈ-រ៉័ង] auttakrngo≈

(ម.ព. ឧត្តរ)។

ឧត្តរៈ

(ម.ព. ឧត្តរ)។

ឧត្តរៈ គុ., ន.

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ] auttakrak≈

(ម.ព. ឧត្តរ)។

ឧត្តរ—

(ម.ព. ឧត្តរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧត្តរ— គុ., ន.

[អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ—] auttakrak—≈

(ម.ព. ឧត្តរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧត្តល

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី ឧត្តរ ដោយផ្លាស់ រ ជា ល។

ឧត្តល នាម

[អ៊ុត-ដល់] uttol

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី ឧត្តរ ដោយផ្លាស់ រ ជា ល។

ឧត្តលា

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី ឧត្តរា ដោយផ្លាស់ រ ជា ល។