វចនានុក្រមខ្មែរ

លទ្ធិមួយដែលតែងតែបញ្ជាក់ថា ក្នុងវិស័យមួយចំនួនយ៉ាងហោចណាស់ សច្ចភាពខ្លួនវា ទាក់ទងទៅនឹងទស្សនៈរបស់អ្នកវិនិច្ឆ័យ (សោភណភាពនៃអ្វីមួយ អាស្រ័យលើភ្នែករបស់អ្នកសង្កេត) :

ទំនាក់ទំនងនិយម នាម

[ទំ-នាក់-ទំ-នង-និ-យំ] tumneaktumnngoniyum≈

លទ្ធិមួយដែលតែងតែបញ្ជាក់ថា ក្នុងវិស័យមួយចំនួនយ៉ាងហោចណាស់ សច្ចភាពខ្លួនវា ទាក់ទងទៅនឹងទស្សនៈរបស់អ្នកវិនិច្ឆ័យ (សោភណភាពនៃអ្វីមួយ អាស្រ័យលើភ្នែករបស់អ្នកសង្កេត) :

ទំនាញ

ការទាញ :

ទំនាញ នាម

[ទំ-នាញ] tumneanh

ការទាញ :

ទំនាញផែនដី

កម្លាំងរបស់ផែនដីដែលទាញវត្ថុនានាឱ្យធ្លាក់មករកផែនដី។

ទំនាញផែនដី នាម

[ទំ-នាញ-ផែន-ដី] tumneanhphaendei≈

កម្លាំងរបស់ផែនដីដែលទាញវត្ថុនានាឱ្យធ្លាក់មករកផែនដី។

ទំនាញព្រះចន្ទ

ឥទ្ធិពលនៃព្រះចន្ទមកលើផែនដី នាំឱ្យមានទឹកសមុទ្រជោរនិងនាចជាដើម។

ទំនាញព្រះចន្ទ នាម

[ទំ-នាញ-ព្រះ-ច័ន] tumneanhpreahchno≈

ឥទ្ធិពលនៃព្រះចន្ទមកលើផែនដី នាំឱ្យមានទឹកសមុទ្រជោរនិងនាចជាដើម។

ទំនាន់

ជាន់, ស្រករ, ស្របាល, កាលសម័យឬមនុស្សដែលគេកើតទាន់បានឃើញបានដឹងជាក់ :

ទំនាន់ នាម

[ទំ-នាន់] tumnean

ជាន់, ស្រករ, ស្របាល, កាលសម័យឬមនុស្សដែលគេកើតទាន់បានឃើញបានដឹងជាក់ :

ទំនាប

ទីដីដែលទាប :

ទំនាប គុណនាម

[ទំ-នាប] tumneab

ដែលទាប :

ទំនាប នាម

[ទំ-នាប] tumneab

ទីដីដែលទាប :

ទំនាយ

ពាក្យ, សេចក្ដីដែលគេទាយ :

ទំនាយ នាម

[ទំ-នាយ] tumneay

ពាក្យ, សេចក្ដីដែលគេទាយ :

ទំនាល់

ដំណើរ, អំពើ, សេចក្ដីដែលទាល់គឺដែលទើសទៅមិនរួច :

ទំនាល់ នាម

[ទំ-នាល់] tumnoil

ដំណើរ, អំពើ, សេចក្ដីដែលទាល់គឺដែលទើសទៅមិនរួច :

ទំនាស់

(អ.សិ.) ការប្រឈមគ្នារវាងកម្លាំងឬសភាវៈពីរផ្ទុយគ្នា។ ទំនាស់បង្កើតឱ្យដំណើររឿងមានភាពស្មុគស្មាញ តានតឹង ធ្វើឱ្យអ្នកអានជក់ចិត្ត ដិតអារម្មណ៍ រំភើប សប្បាយរីករាយ រំជួលចិត្ត :

ទំនាស់ នាម ១)

[ទំ-នាស់] tumneas

ពាក្យ, ដំណើរ, សេចក្ដី, អំពើដែលទាស់, ដែលផ្ទុយគ្នា, ដែលទីទៃពីគ្នា :

ទំនាស់ នាម ២)

[ទំ-នាស់] tumneas

(អ.សិ.) ការប្រឈមគ្នារវាងកម្លាំងឬសភាវៈពីរផ្ទុយគ្នា។ ទំនាស់បង្កើតឱ្យដំណើររឿងមានភាពស្មុគស្មាញ តានតឹង ធ្វើឱ្យអ្នកអានជក់ចិត្ត ដិតអារម្មណ៍ រំភើប សប្បាយរីករាយ រំជួលចិត្ត :

ទំនិញ

អ្វីៗដែលសម្រាប់ឱ្យគេទិញ, ដែលត្រូវទិញ :

ទំនិញ នាម

[ទំ-និញ] tumninh

អ្វីៗដែលសម្រាប់ឱ្យគេទិញ, ដែលត្រូវទិញ :

ទំនឹម

ច្រើនជាបរិវារសព្ទផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ទំនៀម :

ទំនឹម គុ., ន.

[ទំ-នឹម] tumnuem

ពាក្យដែលផ្ទឹមនឹងពាក្យឯទៀត :

ទំនឹម បុព្វបទ

[ទំ-នឹម] tumnuem

ច្រើនជាបរិវារសព្ទផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ទំនៀម :

ទំនឹមទំនៀម

(ម.ព. ទំនឹម)។

ទំនឹមទំនៀម គុ., ន.

[ទំ-នឹម-ទំ-នៀម] tumnuemtumniem

(ម.ព. ទំនឹម)។

ទំនុក

(ព.ប្រ.) ទំនងផ្លូវសេចក្ដី :

ទំនុក នាម ១)

[ទំ-នុក] tomnuk

ដំណើរដែលទុកដាក់, របៀបទុកដាក់ :

ទំនុក នាម ២)

[ទំ-នុក] tomnuk

ពាក្យប្រកបក្នុងបទដែលច្រៀង :

ទំនុក នាម ៣)

[ទំ-នុក] tomnuk

(ព.ប្រ.) ទំនងផ្លូវសេចក្ដី :

ទំនុកបម្រុង

ផ្គត់ផ្គង់, ផ្ចុងផ្ដើម ប្រុងនឹងឱ្យកើតកាលវាលគុម្ព, ជួយឧបត្ថម្ភ, គាំទ្រ :

ទំនុកបម្រុង កិរិយាសព្ទ

[ទំ-នុក-បំ-រ៉ុង] tumnukbomrung

ផ្គត់ផ្គង់, ផ្ចុងផ្ដើម ប្រុងនឹងឱ្យកើតកាលវាលគុម្ព, ជួយឧបត្ថម្ភ, គាំទ្រ :

ទំនូល

សម្ដីដែលទូល, ដំណើរ, សេចក្ដីដែលក្រាបទូល, ដែលក្រាបបង្គំទូល :

ទំនូល នាម

[ទំ-នូល] tumnul

សម្ដីដែលទូល, ដំណើរ, សេចក្ដីដែលក្រាបទូល, ដែលក្រាបបង្គំទូល :

ទំនួញ

ពាក្យដែលយំទួញ, ការយំរៀបរាប់, យោបំ :

ទំនួញ នាម

[ទំ-នួញ] tumnuonh

ពាក្យដែលយំទួញ, ការយំរៀបរាប់, យោបំ :

ទំនួល

ទីទួល; ទំនង, ទំនងដែលនាំឱ្យស្រួល, ផ្លូវដែលនាំឱ្យស្រួល :

ទំនួល នាម

[ទំ-នួល] tumnuol

ទីទួល; ទំនង, ទំនងដែលនាំឱ្យស្រួល, ផ្លូវដែលនាំឱ្យស្រួល :

ទំនួលខុសត្រូវ

ការទទួលខុសត្រូវក្នុងកិច្ចការអ្វីមួយ :

ទំនួលខុសត្រូវ នាម

[ទំ-នួល-ខុស-ត្រូវ] tumnuolkhostruv≈

ការទទួលខុសត្រូវក្នុងកិច្ចការអ្វីមួយ :

ទំនើង

ពាល, ដែលមិនស្គាល់ខុសត្រូវ, ដែលមិនស្ដាប់បង្គាប់ :

ទំនើង នាម ១)

[ទំ-នើង] tumnaung

សេចក្ដីទើង, ដំណើរដែលធ្វើឥតទើសទាល់តាមតែអំណាចចិត្ត, អំពើចិត្ត, ចំណង់ :

ទំនើង គុណនាម ២)

[ទំ-នើង] tumnaung

ពាល, ដែលមិនស្គាល់ខុសត្រូវ, ដែលមិនស្ដាប់បង្គាប់ :

ទំនើប

អ្វីៗដែលទើបកើតថ្មី ដែលទើបកើត ទើបមានតាមជាន់តាមសម័យ :

ទំនើប គុ., ន.

[ទំ-នើប] tumnerb

អ្វីៗដែលទើបកើតថ្មី ដែលទើបកើត ទើបមានតាមជាន់តាមសម័យ :

ទំនើបកម្ម

ការធ្វើឱ្យទាន់សម័យនិយម។

ទំនើបកម្ម នាម

[ទំ-នើ-បៈ-កាំ] tumneubakkaam≈

ការធ្វើឱ្យទាន់សម័យនិយម។

ទំនើរ

(ម.ព. ទ្រនើរ)។

ទំនើរ នាម

[ទំ-នើ] tumnaur

(ម.ព. ទ្រនើរ)។

ទំនើស

ការទើសទាស់។

ទំនើស នាម

[ទំ-នើស] tumnaus

ការទើស :

ទំនើស នាម

[ទំ-នើស-ទំ-នាស់] tumnaus

ការទើសទាស់។

ទំនៀប

ពាក្យនេះខ្មែរយើងប្រើខ្លះតាមទម្លាប់ដោយស្រុក ប្រើចំពោះតែទីសំចតសម្រាប់ទទួលអ្នកធំ។

ទំនៀប នាម

[ទំ-នៀប] tumnieb

ពាក្យនេះខ្មែរយើងប្រើខ្លះតាមទម្លាប់ដោយស្រុក ប្រើចំពោះតែទីសំចតសម្រាប់ទទួលអ្នកធំ។

ទំនៀម

បវេណី, ធម្មតា; សណ្ដាប់, សណ្ដាប់ធ្នាប់, ទម្លាប់, បែបបទ :

ទំនៀម នាម

[ទំ-នៀម] tumniem

បវេណី, ធម្មតា; សណ្ដាប់, សណ្ដាប់ធ្នាប់, ទម្លាប់, បែបបទ :

ទំនេរ

ឥតមានរវល់, ឥតមានជំពាក់ដោយហេតុអ្វីនីមួយ :

ទំនេរ គុ., គុ.កិ.

[ទំ-នេ] tomne

ឥតមានរវល់, ឥតមានជំពាក់ដោយហេតុអ្វីនីមួយ :

ទំនោរ

(ទស្សនៈ.) ទិដ្ឋភាពនៃការប្រព្រឹត្តរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដែលបង្ហាញតាមវិធីជាក់លាក់ណាមួយ ហើយជាកម្លាំងចលករខាងផ្លូវចិត្តច្បាស់លាស់តម្រង់ទៅរកគោលបំណងជាក់លាក់ណាមួយ :

ទំនោរ នាម

[ទំ-នោ] tumno≈

(ទស្សនៈ.) ទិដ្ឋភាពនៃការប្រព្រឹត្តរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដែលបង្ហាញតាមវិធីជាក់លាក់ណាមួយ ហើយជាកម្លាំងចលករខាងផ្លូវចិត្តច្បាស់លាស់តម្រង់ទៅរកគោលបំណងជាក់លាក់ណាមួយ :

ទំពា

លម្អិតអាហារឬអ្វីៗដោយធ្មេញ :

ទំពា កិរិយាសព្ទ

[ទំ-ពា] tumpea

លម្អិតអាហារឬអ្វីៗដោយធ្មេញ :

ទំពាំង

(ព.ទ.បុ.) សេចក្ដីថា កូនឬកូនសិស្សដែលទទួលកិច្ចការស្នងឪពុក, ស្នងគ្រូ ដូចជាទំពាំងដែលដុះស្នងដើមឫស្សី។

ទំពាំង នាម

[ទំ-ពាំង] tumpeang

ពន្លកឫស្សី ឬបបុសជាដើម :

ទំពាំង នាម

[ទំ-ពាំង] tumpeang

(ព.ទ.បុ.) សេចក្ដីថា កូនឬកូនសិស្សដែលទទួលកិច្ចការស្នងឪពុក, ស្នងគ្រូ ដូចជាទំពាំងដែលដុះស្នងដើមឫស្សី។

ទំពាំងជូរ

ឈ្មោះវល្លិមានផ្លែជាចង្កោម ប្រើជាអាហារបាន។

ទំពាំងជូរ នាម

[ទំ-ពាំង-ជូ] tumpeangju

ឈ្មោះវល្លិមានផ្លែជាចង្កោម ប្រើជាអាហារបាន។

ទំពាំងបាយជូរ

(ម.ព. ទំពាំងជូរ)។

ទំពាំងបាយជូរ នាម

[ទំ-ពាំង-បាយ-ជូ] tumpeaumngbaychu≈

(ម.ព. ទំពាំងជូរ)។

ទំពាំងបារាំង

ប្រភេទរុក្ខជាតិបន្លែ ដុះចេញជាទំពាំងពីដើមដែលគេច្រើនលើកជារងដើម្បីដាំ។ ដើមមានកម្ពស់ពី១០០ដល់១៥០សង់ទីម៉ែត្រ បន្តពូជដោយគ្រាប់ ហើយអាចផ្ដល់ផលរយៈពេលយូរពី ៨ខែរហូតដល់២០ឆ្នាំ :

ទំពាំងបារាំង នាម

[ទំ-ពាំង-បា-រ៉ាំង] tumpeaumngbaraamng≈

ប្រភេទរុក្ខជាតិបន្លែ ដុះចេញជាទំពាំងពីដើមដែលគេច្រើនលើកជារងដើម្បីដាំ។ ដើមមានកម្ពស់ពី១០០ដល់១៥០សង់ទីម៉ែត្រ បន្តពូជដោយគ្រាប់ ហើយអាចផ្ដល់ផលរយៈពេលយូរពី ៨ខែរហូតដល់២០ឆ្នាំ :