ទស់ កិរិយាសព្ទ
[ទស់-ទាប់] tos
រាំងមុខទ័ពមិនឱ្យចូលមកបាន។
Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
[ទស់-ទាប់] tos
រាំងមុខទ័ពមិនឱ្យចូលមកបាន។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ] tossonak
ការឃើញ, ដំណើរយល់ឃើញ; បញ្ញាសាមញ្ញ; លទ្ធិ; ភ្នែក; អាទិមគ្គ គឺសោតាបត្តិមគ្គ។
ការធ្វើទស្សនាចរណ៍ទៅកាន់ទីណាមួយឬជួបជនណាម្នាក់ ក្នុងគោលបំណងអ្វីមួយ :
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-កិច] tossanakech
ចក្ខុដែលមានការឃើញជានិច្ច ឬជាមុខការ។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-កិច] tossanakech
ការធ្វើទស្សនាចរណ៍ទៅកាន់ទីណាមួយឬជួបជនណាម្នាក់ ក្នុងគោលបំណងអ្វីមួយ :
ការផ្ដល់នូវទស្សនៈណាមួយ។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-ទាន] tsasaknaktean≈
ការផ្ដល់នូវទស្សនៈណាមួយ។
មែកធាងមួយនៃទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សាពិនិត្យនិងវិភាគយ៉ាងល្អិតល្អន់និងប្រុងប្រយ័ត្នអំពីអំណះអំណាងរបស់សាសនាដែលគេបង្កើតឡើង និងអំពីអំណះអំណាងរបស់សាសនិកនិងសាសនវិទូល្បីៗ។ វិស័យសំខាន់ៗនៃការសិក្សានៅក្នុងទស្សនវិជ្ជាអំពីសាសនា រួមមាន ភស្តុតាងបែបទស្សនវិជ្ជាចំពោះអត្ថិភាពរបស់អាទិទេ
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] tsasaknakvichchea≈
សេចក្ដីស្រឡាញ់គតិបណ្ឌិត ពុទ្ធិ ឬគតិវិញ្ញូ។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] tsasaknakvichchea≈
ការពិចារណាអំពីបញ្ញត្តិមូលដ្ឋាន ជាមែកធាងនៃពុទ្ធិ ឬការសិក្សាស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រដែលផ្ដោតជាសំខាន់ចំពោះការពិនិត្យពិចារណាជាប្រព័ន្ធអំពីបញ្ញត្តិសំខាន់ៗ ដូចជាសច្ចភាព តថភាព ទំនាក់ទំនងហេតុនិងផល និងសេរីភាព ជាដើម។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] tsasaknakvichchea≈
និកាយគំនិត, ប្រព័ន្ធនៃគំនិតឬលទ្ធិមួយជាក់លាក់ ដូចជា អត្ថិភាពនិយម រូបធាតុនិយម មនោនិយម ជាដើម។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] tsasaknakvichchea≈
គោលការណ៍មូលដ្ឋានឬគោលការណ៍ណែនាំនានាជាបណ្ដុំនៃគោលការណ៍ឬបញ្ញត្តិសំខាន់ៗដែលកប់នៅក្នុងវិស័យជាក់លាក់ណាមួយនៃពុទ្ធិ ដូចជាទ្រឹស្ដីកិច្ចសន្យាសង្គមរបស់ ហ្សង់ ហ្សាក់រូសូ និងគោលកាណ៍បែងចែកអំណាចរបស់ម៉ុងតេសស្គី ជាដើម។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] tsasaknakvichchea≈
បណ្ដុំជំនឿឬបំណងប្រាថ្នា ជាសិក្ខាបទមួយឬច្រើនដែលបង្កប់នៅក្នុងឥរិយាបថឬការប្រតិបត្តិរបស់អ្នកណាម្នាក់។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] tsasaknakvichchea≈
ការប្រើវិចារណញ្ញាណក្នុងការស្វែងយល់អ្វីមួយ ដូចជាធម្មជាតិនៃតថភាពនិងអត្ថិភាព ការប្រើប្រាស់និងកំណត់ពុទ្ធិ និងគោលការណ៍នានាដែលគ្រប់គ្រងនិងជះឥទ្ធិពលលើការវិនិច្ឆ័យខាងសីលធម៌ ជាដើម។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] tsasaknakvichchea≈
វិជ្ជាដែលកើតឡើងដោយទស្សនៈ; វិទ្យាសាស្ត្រចែងអំពីគោលការណ៍សំខាន់ៗនិងបុព្វហេតុផ្សេងៗ ឬអំពីជីវិតនៃមនុស្សនិងសត្វ :
[ចិត-តៈ-ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] chettaktsasaknakvichchea≈
ទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សានូវធម្មជាតិនៃចិត្ត ព្រឹត្តិការណ៍គំនិត (បាតុភូតគំនិត) មុខងារគំនិត លក្ខណៈសម្បត្តិគំនិត មនសិការ និងសម្ពន្ធភាពនៃធាតុទាំងនេះជាមួយនឹងរាងកាយ ជាពិសេសខួរក្បាល។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា-ច្បាប់] tsasaknakvichcheachbab≈
ទស្សនវិជ្ជាមួយដែលសិក្សាអំពីបញ្ហាមូលដ្ឋាននៃច្បាប់ ប្រព័ន្ធច្បាប់ យុត្តិសាស្ត្រ លក្ខណវិនិច្ឆ័យសម្រាប់សុពលភាពនៃច្បាប់ ទំនាក់ទំនងរវាងច្បាប់និងសីលធម៌។ល។ :
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា-ធ័ម-មៈ-ជាត] tsasaknakvichcheathmomeakcheat≈
ការសិក្សាបែបវិទ្យាសាស្ត្រអំពីធម្មជាតិ ដែលក្នុងនោះរួមមាន បាតុភូតធម្មជាតិនិងវត្ថុធម្មជាតិ។ ទស្សនវិជ្ជាធម្មជាតិនេះមានឥទ្ធិពលខ្លាំងមុនពេលមានការអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រទំនើប :
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា-នៈ-យោ-បាយ] tsasaknakvichcheaneakyobay≈
ការសិក្សានិងវិភាគអំពីប្រធានបទ ទាក់ទងនឹងទម្រង់នៃរដ្ឋាភិបាល សេរីភាព យុត្តិធម៌ កម្មសិទ្ធិ សិទ្ធិ ច្បាប់ លទ្ធិ មនោគមវិជ្ជា ការពង្រឹង ការអនុវត្តច្បាប់ដោយអាជ្ញាធរជាដើម។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា-ភា-សា] tsasaknakvichcheapheasa≈
ទស្សនវិជ្ជាមួយដែលនិយាយអំពីធម្មជាតិនៃអត្ថន័យរបស់ភាសា ការប្រើភាសា ការសម្គាល់ភាសា និងទំនាក់ទំនងរវាងភាសានិងតថភាព :
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា-វិត-ទ្យា-សាស] tsasaknakvichcheavittyeasas≈
មែកធាងមួយនៃទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះ វិធីប្រព័ន្ធ ការអនុវត្តនិងវិបាក គោលបំណងនិងភាពគួរឱ្យជឿជាក់បាននៃទ្រឹស្ដីវិទ្យាសាស្ត្រ។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា-សា-ស្នា] tsasaknakvichcheasasnea≈
មែកធាងមួយនៃទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សាពិនិត្យនិងវិភាគយ៉ាងល្អិតល្អន់និងប្រុងប្រយ័ត្នអំពីអំណះអំណាងរបស់សាសនាដែលគេបង្កើតឡើង និងអំពីអំណះអំណាងរបស់សាសនិកនិងសាសនវិទូល្បីៗ។ វិស័យសំខាន់ៗនៃការសិក្សានៅក្នុងទស្សនវិជ្ជាអំពីសាសនា រួមមាន ភស្តុតាងបែបទស្សនវិជ្ជាចំពោះអត្ថិភាពរបស់អាទិទេ
អ្នកប្រាជ្ញខាងទស្សនវិជ្ជា :
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិ-ទូ] tsasaknakvitu≈
អ្នកប្រាជ្ញខាងទស្សនវិជ្ជា :
ការយល់ឃើញអំពីស្ថានភាព ផែនការ ឬបញ្ហាអ្វីមួយជាដើម។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិ-សៃ] tsasaknakvisai≈
ប្រទេស ឬទីឱកាសដែលមើលឃើញ គឺចម្ងាយដែលភ្នែកល្មមមើលឃើញបាន (ចម្ងាយមួយក្រឡេក ឬមួយកន្ទុយភ្នែក)។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិ-សៃ] tsasaknakvisai≈
ការយល់ឃើញអំពីស្ថានភាព ផែនការ ឬបញ្ហាអ្វីមួយជាដើម។
(រ.ស.) ដើរត្រួតមើលកិច្ចការផ្សេងៗ :
[ទ័ស-សៈ-ណា-កា] tsasaknaka≈
អាការៈនៃការឃើញ, លក្ខណៈនៃការឃើញ។
[ទ័ស-សៈ-ណា-កា] tsasaknaka≈
ដំណើរត្រួតមើលកិច្ចការផ្សេងៗ តាមកម្មវិធីដែលបានកំណត់ទុក :
[ទ័ស-សៈ-ណា-កា] tsasaknaka≈
(រ.ស.) ដើរត្រួតមើលកិច្ចការផ្សេងៗ :
ការធ្វើដំណើរមើលទីផ្សេងៗ :
[ទ័ស-សៈ-ណា-ច] tsasaknacha≈
ការធ្វើដំណើរមើលទីផ្សេងៗ :
មូលដ្ឋានគំនិតយល់ដឹងអំពីអ្វីមួយឬគោលការណ៍ណាមួយ :
[ទ័ស-សៈ-ណា-ទាន] tsasaknatean≈
មូលដ្ឋានគំនិតយល់ដឹងអំពីអ្វីមួយឬគោលការណ៍ណាមួយ :
ចំណងជើងនៃប្រជុំអត្ថបទផ្សេងៗដែលផ្សាយចេញតាមកំណត់ពេល, សៀវភៅដែលគេចុះអត្ថបទច្រើនផ្នែក ផ្សាយចេញប្រចាំសប្ដាហ៍ឬប្រចាំខែ :
[ទ័ស-សៈ-ណា-វ៉ាត់-ដី] tsasaknavatdei≈
ចំណងជើងនៃប្រជុំអត្ថបទផ្សេងៗដែលផ្សាយចេញតាមកំណត់ពេល, សៀវភៅដែលគេចុះអត្ថបទច្រើនផ្នែក ផ្សាយចេញប្រចាំសប្ដាហ៍ឬប្រចាំខែ :
អ្នកទស្សនា អ្នកតាមដាន អ្នកមើល អ្នកគាំទ្រការសម្ដែងសិល្បៈឬការប្រកួតកីឡា :
[ទ័ស-សៈ-និ-កៈ-ជន់] tsasaknikakchno≈
អ្នកទស្សនា អ្នកតាមដាន អ្នកមើល អ្នកគាំទ្រការសម្ដែងសិល្បៈឬការប្រកួតកីឡា :
ភាពដែលគួរមើលគួរឃើញ; អ្វីៗដែលគួរឱ្យចង់មើលចង់ឃើញ :
[ទ័ស-សៈ-ណី-យ៉ៈ-ភាប] tsasakneiyakpheab≈
ភាពដែលគួរមើលគួរឃើញ; អ្វីៗដែលគួរឱ្យចង់មើលចង់ឃើញ :
តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធ ចេះរៀបរាប់អំពីទេសភាពធម្មជាតិ ព្រៃព្រឹក្សា មច្ឆា បក្សាបក្សី បង្កើតជាសិល្ប៍បរិយាកាស ដែលជាលម្អមួយចំពោះចក្ខ្វារម្មណ៍និងសោតារម្មណ៍របស់អ្នកអាននិងអ្នកស្ដាប់ :
[ទ័ស-សៈ-ណី-យ៉ៈ-រស់] tsasakneiyakrsa≈
តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធ ចេះរៀបរាប់អំពីទេសភាពធម្មជាតិ ព្រៃព្រឹក្សា មច្ឆា បក្សាបក្សី បង្កើតជាសិល្ប៍បរិយាកាស ដែលជាលម្អមួយចំពោះចក្ខ្វារម្មណ៍និងសោតារម្មណ៍របស់អ្នកអាននិងអ្នកស្ដាប់ :
ទីជិតល្មមមើលឃើញច្បាស់។
[ទ័ស-សៈ-ណូ-ប៉ៈ-ចា] tsasaknoubakcha≈
ទីជិតល្មមមើលឃើញច្បាស់។
(ម.ព. ទស្សន)។
[ទ័ស-សៈ-ណៈ] tsasaknak≈
(ម.ព. ទស្សន)។
ភាពអាចប៉ាន់ប្រមាណទុកជាមុននូវស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។
[ទស់-ឡ័ត-ធៈ-ភាប] tsaltatheakpheab≈
ភាពអាចប៉ាន់ប្រមាណទុកជាមុននូវស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។
(ម.ព. ទស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[ទៈ-សៈ—] teaksak—≈
(ម.ព. ទស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ដំណើរការនៃសារធាតុគីមី ដែលផ្សំជាមួយនឹងអុកស៊ីសែននៅក្នុងខ្យល់ ដើម្បីផលិតកម្ដៅនិងពន្លឺ។
[ទៈ-ហៈ-នៈ-កាំ] teakhakneakkaam≈
ដំណើរការនៃការដុត, ការរីករាលដាល :
[ទៈ-ហៈ-នៈ-កាំ] teakhakneakkaam≈
ដំណើរការនៃសារធាតុគីមី ដែលផ្សំជាមួយនឹងអុកស៊ីសែននៅក្នុងខ្យល់ ដើម្បីផលិតកម្ដៅនិងពន្លឺ។
សារធាតុដែលអាចដុតបានមានប្រេងជាដើម។
[ទៈ-ហៈ-នៈ-វាត់-ថុ] teakhakneakveattho≈
សារធាតុដែលអាចដុតបានមានប្រេងជាដើម។
[ទ័ល-ហៈ] tolhar
(ម.ព. ទល់១)។
(ម.ព. ទឡ្ហការី)។
[ទ័ល-ហៈ-កា-រិ-នី] tlohakkarini≈
(ម.ព. ទឡ្ហការី)។
អ្នកធ្វើការមាំទាំ គឺអ្នកដែលមានព្យាយាមមាំ កាន់ការអ្វីមិនធ្វេសប្រហែស។
[ទ័ល-ហៈ-កា-រ៉ី] tolhakari
អ្នកធ្វើការមាំទាំ គឺអ្នកដែលមានព្យាយាមមាំ កាន់ការអ្វីមិនធ្វេសប្រហែស។
ការប្រហារ គឺវាយ, សំពងឬកាប់ពេញកម្លាំងឬពេញទំហឹង :
[ទ័ល-ហៈ-ប្រ-ហា] tolhobrohar
ការប្រហារ គឺវាយ, សំពងឬកាប់ពេញកម្លាំងឬពេញទំហឹង :
មិត្តខ្ជាប់ខ្ជួន គឺអ្នកដែលរាប់អានគ្នាដោយទុកចិត្ត ជិតដិតស្និទ្ធស្នាលយ៉ាងមាំ :
[ទ័ល-ហៈ-មិត] tolhomitt
មិត្តខ្ជាប់ខ្ជួន គឺអ្នកដែលរាប់អានគ្នាដោយទុកចិត្ត ជិតដិតស្និទ្ធស្នាលយ៉ាងមាំ :
ការធ្វើឱ្យមាំឡើងទៀត គឺការដែលបានធ្វើរួចហើយធ្វើថែមទៀតឱ្យរឹតតែមាំមួនឡើង :
[ទ័ល-ហី-កាំ] tolheikomm
ការធ្វើឱ្យមាំឡើងទៀត គឺការដែលបានធ្វើរួចហើយធ្វើថែមទៀតឱ្យរឹតតែមាំមួនឡើង :
[ទ័ល-ហី-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ] tolheikaronak
ពាក្យឬសេចក្ដីផ្សេងៗ ដែលទាញនាំយកមកអាង ដើម្បីឱ្យមាំ :
[ទ័ល-ហី-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ] tolheikaronak
ពាក្យសម្រាប់បញ្ជាក់ចុះមកជាជំនួយសេចក្ដីឱ្យមាំ, ឱ្យរឹងប៉ឹង :
(ម.ព. ទឡ្ហីករណៈ)។
[ទ័ល-ហី-ក] tloheika≈
(ម.ព. ទឡ្ហីករណៈ)។
គុ. មាំ, មាំទាំ, មាំមួន; ខ្ជាប់, ខ្ជាប់ខ្ចួន; ខ្លាំង; រឹងប៉ឹង។ ខ្មែរយើងច្រើនប្រើជាចុងពាក្យងារការនៃមន្ត្រី ដូចជា ជំនិតទឡ្ហៈ, ភក្ដីទឡ្ហៈ ជាដើម។ សម្ដេចចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ ឋានន្តរស័ក្ដិថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតនៃមន្ត្រីក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ នាបុរាណសម័យមាននាទីស្ដីការរដ្ឋ ចុះបន្ទាប់អំពីស
[ទ័ល-ហៈ] ឬ [ទល់-ហៈ] tolhak
គុ. មាំ, មាំទាំ, មាំមួន; ខ្ជាប់, ខ្ជាប់ខ្ចួន; ខ្លាំង; រឹងប៉ឹង។ ខ្មែរយើងច្រើនប្រើជាចុងពាក្យងារការនៃមន្ត្រី ដូចជា ជំនិតទឡ្ហៈ, ភក្ដីទឡ្ហៈ ជាដើម។ សម្ដេចចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ ឋានន្តរស័ក្ដិថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតនៃមន្ត្រីក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ នាបុរាណសម័យមាននាទីស្ដីការរដ្ឋ ចុះបន្ទាប់អំពីស
[ទា] tea
ឈ្មោះសត្វស្លាបស្រុកពួកមួយ មានម្រាមជើងជាប់គ្នា ស្រដៀងនឹងប្រវឹក តែមានរូបធំជាងប្រវឹក។
[ដំ-ណើ-ទា] tea
ដំណើរអ៊ីកអ៊ាកតិញតុញស្រដៀងនឹងទាដើរ។
[ទា-កា-ប៉ា] tea
ឈ្មោះទាមួយប្រភេទ រូបខ្ពស់ជាងទាធម្មតា, នៅត្រង់ក្បាលមានពកជាសិរទាប សម្បុរក្រហម សណ្ឋានស្រដៀងនឹងពកផ្លែម្រះទុំ, ចេះហើរបានប្រហែលនឹងមាន់ស្រុក។
[ទា-ព្រៃ] tea
ឈ្មោះបក្សីព្រៃមួយប្រភេទរូបដូចទា តែហើរខ្ពស់បានដូចពួកកុក។
[ទាក] teak
ឈ្លើងគោក, មានតែក្នុងព្រៃស្រោង ឬជើងភ្នំដែលមានធាតុសើមជានិច្ច។
និយាយបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យជឿតាម ក៏ហៅ ទាក់ ដែរ :
[ទាក់] teak
ចាប់ដោយអន្ទាក់ ឬថ្ពក់ទាញរូតឱ្យជាប់ដោយអន្ទាក់, ឱ្យជាប់ដោយលប់ :
[ទាក់] teak
និយាយល្បួងប្រលោមភ្ជាប់ចិត្តឱ្យស្និទ្ធស្នេហា, ឱ្យកួចកាន់ក៏ហៅ ទាក់ ដែរ :
[ទាក់] teak
និយាយបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យជឿតាម ក៏ហៅ ទាក់ ដែរ :
ទាក់គ្នា, ទទួលគ្នា :
[ទាក់-ទង] tektong
ដែលមានគន្លង ឬទំនងទាក់គ្នា, ទទួលគ្នា :
[ទាក់-ទង] tektong
ទាក់គ្នា, ទទួលគ្នា :
ធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ឬពេញចិត្ត ដោយសារសោភណភាព គុណភាពជាដើម :
[ទាក់-ទាញ] teaktenh
ធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ឬពេញចិត្ត ដោយសារសោភណភាព គុណភាពជាដើម :
ដែលទីមទាមដោយទើសទាល់ដំណើរ ឬទើសទាល់គំនិត :
[ទាក់-ទាម] tekteam
ដែលទីមទាមដោយទើសទាល់ដំណើរ ឬទើសទាល់គំនិត :
ឈ្មោះតម្រាហោរមួយប្រភេទសម្រាប់គន់គូរពិនិត្យមើលកាលល្អអាក្រក់ :
[ទាក់-ទិន] teaktin
ជំពាក់ឆ្វាក់នឹងគ្នា, ជំពាក់វាក់វិន។
[ទាក់-ទិន] teaktin
សេចក្ដីជំពាក់ឆ្វាក់នឹងគ្នា (និយាយពីពាក្យសម្ដីក៏បាន, ពីអ្វីៗក៏បាន) :
[ទាក់-ទិន] teaktin
ឈ្មោះតម្រាហោរមួយប្រភេទសម្រាប់គន់គូរពិនិត្យមើលកាលល្អអាក្រក់ :
(ម.ព. ស្ទាក់ស្ទើរ) :
[ទាក់-ទើ] teakteu≈
(ម.ព. ស្ទាក់ស្ទើរ) :
[ទាង] teang
ឈ្មោះមាន់មួយប្រភេទ ស្ទើរគកស្ទើរចែ :
ឈ្មោះអាការៈមួយប្រភេទដែលហៅថា តម្រងបស្សាវៈ មានក្នុងកាយ ឬឈ្មោះរោគដែលបណ្ដាលឱ្យកើត ដោយអាការៈនេះជារោគបណ្ដាលធ្វើឱ្យពោះធំ :
[ទាច] teach
ឈ្មោះអាការៈមួយប្រភេទដែលហៅថា តម្រងបស្សាវៈ មានក្នុងកាយ ឬឈ្មោះរោគដែលបណ្ដាលឱ្យកើត ដោយអាការៈនេះជារោគបណ្ដាលធ្វើឱ្យពោះធំ :
(ម.ព. អាស៊ីត)។
[ទាច-ទឹក] teachtoek≈
(ម.ព. អាស៊ីត)។