វចនានុក្រមខ្មែរ

ទាញ

ប្រមូលយកលាភ ផលចំណេញ ឬប្រយោជន៍ដែលបានសម្រេចហើយពីការងារណាមួយ :

ទាញ កិរិយាសព្ទ

[ទាញ] teanh

ចាប់ភើច, អូសឬចាប់កាន់ប្រយោល រឹតឱ្យតឹង :

ទាញ កិរិយាសព្ទ

[ទាញ-ផល់] teanh

ប្រមូលយកលាភ ផលចំណេញ ឬប្រយោជន៍ដែលបានសម្រេចហើយពីការងារណាមួយ :

ទាញទង់ កិរិយាសព្ទ

[ទាញ-ទង់] teanhtong

(ម.ព. ទង់១)។

ទាញព្រ័ត្រ

ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទមានមនុស្សពីរពួក ច្រើនតែពួកប្រុសម្ខាងពួកស្រីម្ខាង ទាញកន្ទុយព្រ័ត្រឬពួរទាំងពីរខាងដោយប្រឹងពេញទំហឹង ល្បងកម្លាំងគ្នាយកឈ្នះ, ខាងណាខ្សោយជាង ខាងនោះចាញ់ :

ទាញព្រ័ត្រ នាម

[ទាញ-ព្រាត់] teanhprot

ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទមានមនុស្សពីរពួក ច្រើនតែពួកប្រុសម្ខាងពួកស្រីម្ខាង ទាញកន្ទុយព្រ័ត្រឬពួរទាំងពីរខាងដោយប្រឹងពេញទំហឹង ល្បងកម្លាំងគ្នាយកឈ្នះ, ខាងណាខ្សោយជាង ខាងនោះចាញ់ :

ទាញយារ កិរិយាសព្ទ

[ទាញ-យា] teanhyea≈

ទាញស្រៈអាសំយាកចុះ :

ទាឋា

ចង្កូម, ខ្នាយ, ភ្លុក។ (រ.ស.) ព្រះទាឋា ឬ ព្រះទាឍា គឺព្រះចង្កូម។

ទាឋា នាម

[ទា-ឋា] teatha

ចង្កូម, ខ្នាយ, ភ្លុក។ (រ.ស.) ព្រះទាឋា ឬ ព្រះទាឍា គឺព្រះចង្កូម។

ទាឋាធាតុ

ព្រះចង្កូមកែវនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ដែលជាព្រះសារីរិកធាតុប្រតិស្ឋាននៅដល់សព្វថ្ងៃនេះ (យ៉ាងដូចព្រះចង្កូមកែវអង្គមួយដែលតម្កល់នៅលង្កាទ្វីប) :

ទាឋាធាតុ នាម

[ទា-ឋា-ធាត] teathatheat

ព្រះចង្កូមកែវនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ដែលជាព្រះសារីរិកធាតុប្រតិស្ឋាននៅដល់សព្វថ្ងៃនេះ (យ៉ាងដូចព្រះចង្កូមកែវអង្គមួយដែលតម្កល់នៅលង្កាទ្វីប) :

ទាត់

(ព.ប្រ.) បដិសេធចោល, លើកចោល, កាត់ចោល លែងយក :

ទាត់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ទាត់] tort

ប្រហារដោយខ្នងជើង; ឈូស, ឆាយ, ឆ្កឹះលើកចោល :

ទាត់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ទាត់] tort

(ព.ប្រ.) បដិសេធចោល, លើកចោល, កាត់ចោល លែងយក :

ទាត់ចោល កិរិយាសព្ទ

[ទាត់-ចោល] teatchaol≈

(ម.ព. ទាត់)។

ទាន ឧទានសព្ទ

[ទាន] tean

ពាក្យគោរពសម្រាប់អ្នកតូចនិយាយទៅរកអ្នកធំ (ក្រៅពីក្សត្រិយ៍), ប្រើជាពាក្យផ្ដើមក៏បាន រៀងឱ្យនៅខាងចុងបំផុតក៏បាន រៀងឱ្យនៅខាងដើមបន្ទាត់កិរិយាសព្ទ ឬនាមសព្ទណាមួយដែលគួរប្រកបក៏បាន :

ទាន នាម

[ទាន] tean

អំណោយ, ការឱ្យ, អ្វីៗដែលគួរឱ្យ។ ខ្មែរយើងច្រើននិយាយថា ឱ្យទាន, ធ្វើទាន, បរិច្ចាគទាន, ចែកទាន, សូមទាន ឬ សុំទាន, ទទួលទាន ឬ ទទួលយកទាន ...។

ទាន នាម

[ទា-នៈ-ក័ន] tean

ឈ្មោះកណ្ឌទី ៣ក្នុងមហាវេស្សន្តរជាតក។

ទាន នាម

[ទា-នៈ-កា-មៈ] ឬ [ទា-នៈ-កាម] tean

អ្នកពេញចិត្តឬអ្នកមានចំណង់ក្នុងការធ្វើទាន គឺអ្នកដែលចូលចិត្តខាងធ្វើទានឥតមានធុញទ្រាន់។

ទាន នាម

[ទា-នៈ-កា-មា] tean

(ម.ព. ទានកាម)។

ទាន នាម

[ទា-នៈ-ប៉ៈ-ដី] tean

អ្នកដែលជាធំក្នុងទាន គឺម្ចាស់ទាន ឬអ្នកដើមបុណ្យ, អ្នកដើមការ។

ទាន នាម

[ទា-នៈ-បា-រ៉ៈ-ម៉ី] tean

ឈ្មោះបារមីទី១ក្នុងបារមីទាំង១០យ៉ាង។

ទាន គុ., ន.

[ទា-នៈ-មៈ-យៈ] tean

ដែលសម្រេចដោយទាន; បុណ្យដែលសម្រេច ឬដែលកើតឡើងដោយសារធ្វើទាន។

ទាន គុ., ន.

[ទា-នៈ-មៃ] tean

(ម.ព. ទានមយៈ)។

ទាន នាម

[ទា-នៈ-វ័ត-ថុ] tean

វត្ថុ, ភ័ស្ដុភារ, របស់សម្រាប់ធ្វើទាន ឬវត្ថុដែលជាអំណោយ។

ទាន នាម

[ទា-នៈ-សា-ឡា] tean

សាលាសម្រាប់ប្រជុំគ្នាធ្វើទាន, រោងទាន។

ទាន នាម

[ទា-នា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] tean

ដូចគ្នានឹង ទានបតី, ប៉ុន្តែខ្មែរយើងច្រើនតែប្រើជាពាក្យទេស្នា សម្រាប់ហៅឥស្សរជនអ្នកមានបណ្ដាស័ក្ដិដែលជាម្ចាស់ទាន។

ទាន នាម

[ទា-នា-និ-សង់] tean

អានិសង្សទាន។

ទាន នាម

[ទា-និស-សៈ-រ៉ា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] tean

អ្នកដែលជាម្ចាស់ធំចម្បងក្នុងទាន ឬដែលជាម្ចាស់ចម្បងលើសលែង អ្នកឱ្យទានទាំងអស់។ ពាក្យនេះខ្មែរយើងច្រើនប្រើជាពាក្យទេស្នា សម្រាប់ហៅឥស្សរជនជាក្សត្រិយ៍ដែលជាម្ចាស់ទាន, ហៅបានតាំងពីព្រះរាជាចុះរៀងមកដល់ព្រះរាជវង្សានុវង្ស ធំតូចតាមលំដាប់។

ទាន នាម

[ទា-និស-សៈ-រ៉ៈ] tean

ដូចគ្នានឹង ទានបតី, ប៉ុន្តែខ្មែរយើងប្រើពាក្យនេះ សម្រាប់ហៅឥស្សរជនអ្នកមានស័ក្ដិធំមានសេនាបតីជាដើម ដែលជាម្ចាស់ទាន (ច្រើនប្រើក្នុងពាក្យទេស្នា)។

ទានា—

(ម.ព. ទាន{¥¥}២{££}) បើរៀងពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ទានា— នាម

[ទា-នា—] teanea—≈

(ម.ព. ទាន២) បើរៀងពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ទានិ—

(ម.ព. ទាន{¥¥}២{££}) បើរៀងពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ទានិ— នាម

[ទា-និ—] teani—≈

(ម.ព. ទាន២) បើរៀងពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ទាន់

ប្រញាប់, រួសរាន់, ឆាប់, រហ័ស; ដល់; ចួប; ជិត, ប្រកិត; បាន, បានសម្រេច :

ទាន់ គុណកិរិយា

[ទាន់] torn

ប្រញាប់, រួសរាន់, ឆាប់, រហ័ស; ដល់; ចួប; ជិត, ប្រកិត; បាន, បានសម្រេច :

ទាន់ទិន

ជំពាក់ទាក់ទិន, ទាក់ទង, ពាក់ព័ន្ធ :

ទាន់ទិន កិរិយាសព្ទ

[ទាន់-ទិន] teantin≈

ជំពាក់ទាក់ទិន, ទាក់ទង, ពាក់ព័ន្ធ :

ទាន់ហន់

ដែលទាន់ភ្លាមៗ, ដែលឆុតឆាប់, ដែលរួសរាន់ទាន់ភ្នែកភ្លាមៗ :

ទាន់ហន់ គុណកិរិយា

[ទាន់-ហន់] teanhan

ដែលទាន់ភ្លាមៗ, ដែលឆុតឆាប់, ដែលរួសរាន់ទាន់ភ្នែកភ្លាមៗ :

ទាន—

(ម.ព. ទាន{¥¥}២{££}) បើរៀងពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ទាន— គុណកិរិយា

[ទា-នៈ—] teaneak—≈

(ម.ព. ទាន២) បើរៀងពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ទាប

ដែលចុះជាងឬដែលថយចុះជាង។

ទាប គុណនាម ១)

[ទាប] teab

ទីទៃពីខ្ពស់ គឺតិចកម្ពស់, តិចជំហរឬដែលឥតកម្ពស់, ឥតជំហរ។

ទាប គុណនាម ២)

[ទាប] teab

ដែលចុះជាងឬដែលថយចុះជាង។

ទាម

ខាំជញ្ជក់បឺតយកឈាម (ឈ្លើង) :

ទាម កិរិយាសព្ទ

[ទាម] team

ចាប់អ្វីៗ ដោយប្រដាប់មានចុងមានដើមកោះភ្ជាប់ដើម្បីនឹងរឹតឃាត់ទប់មិនឱ្យឃ្លាតពីគ្នា :

ទាម នាម

[ទាម] team

ខ្មែរយើងប្រើពាក្យនេះចំពោះតែខ្សែដែលចងភ្ជាប់នឹងនឹម សម្រាប់ពាក់ព័ទ្ធពីក្រោម-កសត្វពាហនៈ មានគោជាដើម :

ទាម កិរិយាសព្ទ

[ទាម] team

ដណ្ដើមយកចំណែក :

ទាម កិរិយាសព្ទ

[ទាម] team

ជិះកដំរី :

ទាម កិរិយាសព្ទ

[ទាម] team

ខាំជញ្ជក់បឺតយកឈាម (ឈ្លើង) :

ទាមទារ

ទាមផងទារផង, ទារដោយទាមចំណែក ឬទារតវ៉ាយករបស់ជាមត៌កខ្លួន ជាកេរ្តិ៍ដំណែលឱ្យបានមកខ្លួនវិញ។

ទាមទារ កិរិយាសព្ទ

[ទាម-ទា] teamtea

ទាមផងទារផង, ទារដោយទាមចំណែក ឬទារតវ៉ាយករបស់ជាមត៌កខ្លួន ជាកេរ្តិ៍ដំណែលឱ្យបានមកខ្លួនវិញ។

ទាយ

ពោលឱ្យដំណឹងជាមុនពីការអ្វីៗដែលមិនទាន់ដល់ មិនទាន់មានមក :

ទាយ កិរិយាសព្ទ

[ទាយ] teay

ពោលឱ្យដំណឹងជាមុនពីការអ្វីៗដែលមិនទាន់ដល់ មិនទាន់មានមក :

ទាយក

(ច្ប.) ភាគីម្ខាងនៃកិច្ចសន្យាប្រទានកម្មដែលបង្ហាញឆន្ទៈផ្ដល់ទៅឱ្យភាគីម្ខាងទៀតនូវទ្រព្យសម្បត្តិដោយមិនយកថ្លៃ។

ទាយក នាម

[ទា-យក់] teayok

បុរសអ្នកឱ្យទាន។

ទាយក នាម

[ទា-យក់] teayok

(ច្ប.) ភាគីម្ខាងនៃកិច្ចសន្យាប្រទានកម្មដែលបង្ហាញឆន្ទៈផ្ដល់ទៅឱ្យភាគីម្ខាងទៀតនូវទ្រព្យសម្បត្តិដោយមិនយកថ្លៃ។

ទាយកសមាជិក

សមាជិកដែលបានធ្វើអំណោយធនធាន ដល់សមាគមណាមួយ។

ទាយកសមាជិក នាម

[ទា-យៈ-កៈ-សៈ-ម៉ា-ជិក] teayoksamachik

សមាជិកដែលបានធ្វើអំណោយធនធាន ដល់សមាគមណាមួយ។

ទាយជ្ជទាន

(សេ.ហិ.) ធនធានឬកត្តាផលិតកម្មដែលប្រទេសមួយមានសម្រាប់ប្រើប្រាស់ឬផលិតទំនិញនិងសេវាកម្ម :

ទាយជ្ជទាន នាម ១)

[ទា-យ័ច-ជៈ-ទាន] teaychcheaktean≈

(សេ.ហិ.) មូលនិធិឬទ្រព្យសម្បត្តិដែលផ្ដល់ជាទុនទៅ ស្ថាប័ន បុគ្គល ឬក្រុម សម្រាប់គោលដៅជាក់លាក់អ្វីមួយ :

ទាយជ្ជទាន នាម ២)

[ទា-យ័ច-ជៈ-ទាន] teaychcheaktean≈

(សេ.ហិ.) ធនធានឬកត្តាផលិតកម្មដែលប្រទេសមួយមានសម្រាប់ប្រើប្រាស់ឬផលិតទំនិញនិងសេវាកម្ម :

ទាយពន្ធុ

ផៅពង្ស, ញាតិដែលត្រូវបានមរតក។

ទាយពន្ធុ នាម

[ទា-យៈ-ព័ន-ធុ] teayponthu

ផៅពង្ស, ញាតិដែលត្រូវបានមរតក។

ទាយភាគ

ចំណែកមរតក។

ទាយភាគ នាម

[ទា-យៈ-ភាក] teaypheak

ចំណែកមរតក។

ទាយវិភាគ

ការចែកមរតក។

ទាយវិភាគ នាម

[ទា-យៈ-វិ-ភាក] teayvipheak

ការចែកមរតក។

ទាយាទ

អ្នកដែលត្រូវទទួលទ្រព្យសម្បាច់, ដែលត្រូវទទួលមរតក។ អ្នកដែលបន្តវង្សត្រកូល។

ទាយាទ នាម ១)

[ទា-យាត] teayeat

បុត្រ, បុត្រី; ញាតិ។

ទាយាទ នាម ២)

[ទា-យាត] teayeat

អ្នកដែលត្រូវទទួលទ្រព្យសម្បាច់, ដែលត្រូវទទួលមរតក។ អ្នកដែលបន្តវង្សត្រកូល។

ទាយិកា

ស្ត្រីអ្នកឱ្យទាន។

ទាយិកា នាម

[ទា-យិ-កា] teayika

ស្ត្រីអ្នកឱ្យទាន។

ទាយិនី

(ម.ព. ទាយិកា)។

ទាយិនី នាម

[ទា-យិ-នី] teayini≈

(ម.ព. ទាយិកា)។

ទាយី

ដូចគ្នានឹង ទាយក ដែរ :

ទាយី នាម

[ទា-យី] teayi

ដូចគ្នានឹង ទាយក ដែរ :

ទារ

ស្រដីក្រើនយករបស់ដែលគេជំពាក់, ក្រើនតឿនបន្តឹងយកប្រាក់តាមកំណត់ដែលត្រូវចេញ, ត្រូវបង់ :

ទារ កិរិយាសព្ទ

[ទា] tea

ស្រដីក្រើនយករបស់ដែលគេជំពាក់, ក្រើនតឿនបន្តឹងយកប្រាក់តាមកំណត់ដែលត្រូវចេញ, ត្រូវបង់ :

ទារក

គភ៌ដែលមានអាយុក្នុងរយៈពេលចាប់ពីខែទី៤រហូតដល់ពេលសម្រាល :

ទារក នាម

[ទា-រក់] baby

ក្មេងប្រុស, ក្មេងប្រុសតូច។

ទារក នាម

[ទា-រក់-ក្នុង-ផ្ទៃ] baby

គភ៌ដែលមានអាយុក្នុងរយៈពេលចាប់ពីខែទី៤រហូតដល់ពេលសម្រាល :

ទារកឃាតកៈ

អ្នកដែលសម្លាប់ក្មេង។

ទារកឃាតកៈ នាម

[ទា-រក់-ឃា-តៈ-កៈ] tearkakheatakkak≈

អ្នកដែលសម្លាប់ក្មេង។

ទារកវប្បកម្ម

ការចិញ្ចឹមក្មេង ដោយធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានសុខុមាលភាព និងទទួលបានការគាំពារ។

ទារកវប្បកម្ម នាម

[ទា-រក់-វ៉ាប់-ប៉ៈ-កាំ] tearkavabbakkaam≈

ការចិញ្ចឹមក្មេង ដោយធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានសុខុមាលភាព និងទទួលបានការគាំពារ។

ទារកវប្បករ

អ្នកដែលចិញ្ចឹមក្មេង ដោយធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានសុខុមាលភាព និងទទួលបានការគាំពារ។

ទារកវប្បករ នាម

[ទា-រក់-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ក] tearkavabbakka≈

អ្នកដែលចិញ្ចឹមក្មេង ដោយធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានសុខុមាលភាព និងទទួលបានការគាំពារ។

ទារសង្គ្រោះ

ការសង្គ្រោះភរិយា, ការទំនុកបម្រុងប្រពន្ធ។

ទារសង្គ្រោះ នាម

[ទា-រៈ-សង់-គ្រោះ] teareaksngokroeah≈

ការសង្គ្រោះភរិយា, ការទំនុកបម្រុងប្រពន្ធ។

ទារា

ប្រពន្ធទាំងឡាយ (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ)។

ទារា នាម

[ទា-រា] tearea

ប្រពន្ធទាំងឡាយ (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ)។

ទារាធីន

អ្នកដែលលុះក្នុងអំណាចប្រពន្ធត្រួតត្រាលើ, អ្នកដែលពឹងផ្អែកផ្ដេកគំនិតនឹងកិច្ចការសព្វគ្រប់ទៅលើប្រពន្ធ។

ទាញ កិរិយាសព្ទ

ទាញ កិរិយាសព្ទ

ទាញទង់ កិរិយាសព្ទ

ទាញព្រ័ត្រ នាម

ទាញយារ កិរិយាសព្ទ

ទាញយារ នាម

ទាឋធាតុ នាម

ទាឋា នាម

ទាឋាធាតុ នាម

ទាត់ កិរិយាសព្ទ ១)

ទាត់ កិរិយាសព្ទ ២)

ទាត់ចោល កិរិយាសព្ទ

ទាន ឧទានសព្ទ

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន គុ., ន.

ទាន គុ., ន.

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន នាម

ទាន នាម

ទានា— នាម

ទានិ— នាម

ទាន់ គុណកិរិយា

ទាន់ទិន កិរិយាសព្ទ

ទាន់ហន់ គុណកិរិយា

ទាន— គុណកិរិយា

ទាប គុណនាម ១)

ទាប គុណនាម ២)

ទាម កិរិយាសព្ទ

ទាម នាម

ទាម កិរិយាសព្ទ

ទាម កិរិយាសព្ទ

ទាម កិរិយាសព្ទ

ទាមទារ កិរិយាសព្ទ

ទាយ កិរិយាសព្ទ

ទាយក នាម

ទាយក នាម

ទាយកសមាជិក នាម

ទាយជ្ជទាន នាម ១)

ទាយជ្ជទាន នាម ២)

ទាយពន្ធុ នាម

ទាយភាគ នាម

ទាយវិភាគ នាម

ទាយាទ នាម ១)

ទាយាទ នាម ២)

ទាយិកា នាម

ទាយិនី នាម

ទាយី នាម

ទារ កិរិយាសព្ទ

ទារក នាម

ទារក នាម

ទារកឃាតកៈ នាម

ទារកវប្បកម្ម នាម

ទារកវប្បករ នាម

ទារសង្គ្រោះ នាម

ទារា នាម