Khmer Dictionary

ទិច កិរិយាសព្ទ

[ទិច] tich

ចុចចាក់ដោយទ្រនិច :

ទិញ

យករបស់គេមុនដោយទិញមិនទាន់សងថ្លៃ ព្រោះអ្នកលក់ជឿថាអ្នកទិញមុខជានឹងសងថ្លៃពុំខាន។

ទិញ កិរិយាសព្ទ

[ទិញ] tinh

បានអ្វីៗ មកជារបស់ខ្លួនដោយឱ្យថ្លៃជាប្រាក់ទៅអ្នកលក់ :

ទិញ កិរិយាសព្ទ

[ទិញ-ជឿ] tinh

យករបស់គេមុនដោយទិញមិនទាន់សងថ្លៃ ព្រោះអ្នកលក់ជឿថាអ្នកទិញមុខជានឹងសងថ្លៃពុំខាន។

ទិដ្ឋធម៌

មានន័យដូចគ្នានឹង ទិដ្ឋធម្ម។

ទិដ្ឋធម៌ នាម

[ទិត-ឋៈ-ធ័រ] tidthathomr

មានន័យដូចគ្នានឹង ទិដ្ឋធម្ម។

ទិដ្ឋធម្ម

ធម៌ដែលឃើញទាន់ភ្នែក គឺបច្ចុប្បន្ននេះ, ជាតិនេះ, ភពនេះ :

ទិដ្ឋធម្ម នាម

[ទិត-ឋៈ-ធ័ម] tidththomm

ធម៌ដែលឃើញទាន់ភ្នែក គឺបច្ចុប្បន្ននេះ, ជាតិនេះ, ភពនេះ :

ទិដ្ឋធម្មិក

ដែលមានក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ, ក្នុងជាតិនេះ, ភពនេះ។

ទិដ្ឋធម្មិក គុណនាម

[ទិត-ឋៈ-ធ័ម-មិក] tidththommik

ដែលមានក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ, ក្នុងជាតិនេះ, ភពនេះ។

ទិដ្ឋធម្មិកប្រយោជន៍

ប្រយោជន៍ក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ គឺប្រយោជន៍ដែលគួរបានក្នុងជាតិនេះ, ភពនេះពុំសូវដែលខាន :

ទិដ្ឋធម្មិកប្រយោជន៍ នាម

[ទិត-ឋៈ-ធ័ម-មិ-កៈ-ប្រ-យ៉ោច] tidththommikbroyouchon

ប្រយោជន៍ក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ គឺប្រយោជន៍ដែលគួរបានក្នុងជាតិនេះ, ភពនេះពុំសូវដែលខាន :

ទិដ្ឋភាព

(ប.ព.) ព័ត៌មានដែលបង្ហាញលើអេក្រង់។

ទិដ្ឋភាព នាម ១)

[ទិត-ឋៈ-ភាប] titapheap

ភាពនៃអ្វីៗដែលគេបានឃើញ, បានចួបប្រទះមកហើយ; បែបភាព ឬដំណើរទំនងនៃវត្ថុដែលហុចហេតុផលមកឱ្យឃើញ :

ទិដ្ឋភាព នាម ២)

[ទិត-ឋៈ-ភាប] titapheap

(ប.ព.) ព័ត៌មានដែលបង្ហាញលើអេក្រង់។

ទិដ្ឋមត្ត

អ្នកដែលទើបជួបឃើញស្គាល់រាប់រកគ្នាជាមិត្រ ក្នុងគ្រាដំបូងបំផុត; អ្វីៗដែលទើបបានឃើញម្ដងដំបូង :

ទិដ្ឋមត្ត នាម

[ទិត-ឋៈ-មុ័ត] tidthmott

អ្នកដែលទើបជួបឃើញស្គាល់រាប់រកគ្នាជាមិត្រ ក្នុងគ្រាដំបូងបំផុត; អ្វីៗដែលទើបបានឃើញម្ដងដំបូង :

ទិដ្ឋមត្តក៍

(ម.ព. ទិដ្ឋមត្ត)។

ទិដ្ឋមត្តក៍ នាម

[ទិត-ឋៈ-ម៉័ត] titthakmta≈

(ម.ព. ទិដ្ឋមត្ត)។

ទិដ្ឋាការ

សេចក្ដីអនុញ្ញាតបិទភ្ជាប់លើលិខិតឆ្លងដែនដែលបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថាអ្នកកាន់លិខិតឆ្លងដែននោះអាចចូល ស្នាក់នៅ និងចាកចេញពីប្រទេសដែលផ្ដល់ការអនុញ្ញាតនោះក្នុងកាលកំណត់ណាមួយ :

ទិដ្ឋាការ នាម ១)

[ទិត-ឋា-កា] tidthakar

អាការៈដែលបានឃើញ, បានចួបប្រទះមកហើយ។

ទិដ្ឋាការ នាម ២)

[ទិត-ឋា-កា] tidthakar

ហត្ថលេខាជាចាំបាច់ នៃអ្នករាជការមានសមត្ថកិច្ចដែលត្រូវចុះលើលិខិតផ្សេងៗ មានលិខិតឆ្លងដែននិងអាណត្តិបើកប្រាក់ជាដើម ជាការបញ្ជាក់ថាខ្លួនបានពិនិត្យឃើញត្រឹមត្រូវហើយ :

ទិដ្ឋាការ នាម ៣)

[ទិត-ឋា-កា] tidthakar

សេចក្ដីអនុញ្ញាតបិទភ្ជាប់លើលិខិតឆ្លងដែនដែលបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថាអ្នកកាន់លិខិតឆ្លងដែននោះអាចចូល ស្នាក់នៅ និងចាកចេញពីប្រទេសដែលផ្ដល់ការអនុញ្ញាតនោះក្នុងកាលកំណត់ណាមួយ :

ទិដ្ឋានុគតិ

ការប្រព្រឹត្តតាម, ការយកតម្រាប់; បែបបទ, បែបយ៉ាង, តម្រាប់ឬសណ្ដាប់ធ្នាប់ ដែលទុកជាបែបឱ្យគេធ្វើតាម :

ទិដ្ឋានុគតិ នាម

[ទិត-ឋា-នុ-គៈ-តិ] tidthanukote

ការប្រព្រឹត្តតាម, ការយកតម្រាប់; បែបបទ, បែបយ៉ាង, តម្រាប់ឬសណ្ដាប់ធ្នាប់ ដែលទុកជាបែបឱ្យគេធ្វើតាម :

ទិដ្ឋិ

ដំណើរយល់ឃើញ, សេចក្ដីប្រកាន់តាមការយល់ឃើញ; ដំណើរយល់ឃើញខុស ហៅថា មិច្ឆាទិដ្ឋិ, ដំណើរយល់ឃើញត្រូវ ហៅថា សម្មាទិដ្ឋិ។

ទិដ្ឋិ នាម

[ទិត-ឋិ] tidthe

ដំណើរយល់ឃើញ, សេចក្ដីប្រកាន់តាមការយល់ឃើញ; ដំណើរយល់ឃើញខុស ហៅថា មិច្ឆាទិដ្ឋិ, ដំណើរយល់ឃើញត្រូវ ហៅថា សម្មាទិដ្ឋិ។

ទិដ្ឋិវិបត្តិ

ការខូចដំណើរយល់ឃើញ គឺការភ្លាត់គំនិតយល់ឆ្វេង ខុសពីផ្លូវត្រូវ, ខុសពីផ្លូវធម៌វិន័យ :

ទិដ្ឋិវិបត្តិ នាម

[ទិត-ឋិ-វិ-ប័ត] tidthevibat

ការខូចដំណើរយល់ឃើញ គឺការភ្លាត់គំនិតយល់ឆ្វេង ខុសពីផ្លូវត្រូវ, ខុសពីផ្លូវធម៌វិន័យ :

ទិដ្ឋិសម្បត្តិ

ការបរិបូណ៌ដោយដំណើរយល់ឃើញ គឺការបរិបូណ៌ដោយដំណើរយល់ឃើញត្រូវតាមច្បាប់ ឬតាមធម៌វិន័យ។

ទិដ្ឋិសម្បត្តិ នាម

[ទិត-ឋិ-ស័ម-ប័ត] ឬ [ទិត-ឋិ-សំ-ប័ត] tidthesombat

ការបរិបូណ៌ដោយដំណើរយល់ឃើញ គឺការបរិបូណ៌ដោយដំណើរយល់ឃើញត្រូវតាមច្បាប់ ឬតាមធម៌វិន័យ។

ទិដ្ឋុជុកម្ម

ការធ្វើដំណើរយល់ឃើញឱ្យត្រង់តាមសេចក្ដីពិតគឺការតម្រង់ចិត្តគំនិតខ្លួនដោយយល់ឃើញខុស ឱ្យងាកបែរមករកផ្លូវត្រូវតាមធម៌ពិតវិញ។

ទិដ្ឋុជុកម្ម នាម

[ទិត-ឋុ-ជុ-កាំ] tidthochukomm

ការធ្វើដំណើរយល់ឃើញឱ្យត្រង់តាមសេចក្ដីពិតគឺការតម្រង់ចិត្តគំនិតខ្លួនដោយយល់ឃើញខុស ឱ្យងាកបែរមករកផ្លូវត្រូវតាមធម៌ពិតវិញ។

ទិតៀន

(ម.ព. តំណិះ, ដំណៀល)។

ទិតៀន កិរិយាសព្ទ

[ទិ-តៀន] titien

(ម.ព. តំណិះ, ដំណៀល)។

ទិន

ថ្ងៃ។

ទិន នាម

[ទិន] tin

ថ្ងៃ។

ទិនករ

អ្នកធ្វើនូវថ្ងៃ (ព្រះអាទិត្យ)។

ទិនករ នាម

[ទិ-នៈ-ក] tinokar

អ្នកធ្វើនូវថ្ងៃ (ព្រះអាទិត្យ)។

ទិនក្ស័យ

វេលាអស់នៃថ្ងៃ គឺវេលាថ្ងៃលិច។

ទិនក្ស័យ នាម

[ទិ-ន័ក-ក្សៃ] tinksai

វេលាអស់នៃថ្ងៃ គឺវេលាថ្ងៃលិច។

ទិនបតី

ម្ចាស់នៃថ្ងៃ (ព្រះអាទិត្យ)។

ទិនបតី នាម

[ទិ-នៈ-ប៉ៈ-ដី] tinbotei

ម្ចាស់នៃថ្ងៃ (ព្រះអាទិត្យ)។

ទិនប្រភា

ពន្លឺថ្ងៃ។

ទិនប្រភា នាម

[ទិ-នៈ-ប្រៈ-ភា] tinbraphea

ពន្លឺថ្ងៃ។

ទិនមណី

កែវមណីនៃថ្ងៃ (ព្រះអាទិត្យ)។

ទិនមណី នាម

[ទិ-នៈ-មៈ-នី] tinomonei

កែវមណីនៃថ្ងៃ (ព្រះអាទិត្យ)។

ទិនមុខ

មុខនៃថ្ងៃ គឺវេលាបំព្រាង, ព្រឹកព្រាង។

ទិនមុខ នាម

[ទិ-នៈ-មុក] tinomukh

មុខនៃថ្ងៃ គឺវេលាបំព្រាង, ព្រឹកព្រាង។

ទិនរត្ន នាម

[ទិ-នៈ-រ័ត] tinrotnar

កែវនៃថ្ងៃ (ព្រះអាទិត្យ)។

ទិនរ័ត្ន

(ម.ព. ទិនរត្ន)។

ទិនរ័ត្ន នាម

[ទិ-នៈ-រ័ត] tineakrta≈

(ម.ព. ទិនរត្ន)។

ទិនាករ

ប្រាក់ពន្ធប្រចាំថ្ងៃ។

ទិនាករ នាម

[ទិ-នា-ក] tineaka≈

ប្រាក់ពន្ធប្រចាំថ្ងៃ។

ទិនានុប្បវត្តិ

ដំណឹងដែលមានរាល់ថ្ងៃ; សំបុត្រឱ្យដំណឹងតាមលំដាប់ថ្ងៃ គឺសំបុត្រចេញប្រាប់ដំណឹងផ្សេងៗ រាល់ថ្ងៃឱ្យអ្នកទាំងពួងដឹង (កាសែត)។

ទិនានុប្បវត្តិ នាម

[ទិ-នា-នុប-ប៉ៈ-វ័ត] tineanubbvotte

ដំណឹងដែលមានរាល់ថ្ងៃ; សំបុត្រឱ្យដំណឹងតាមលំដាប់ថ្ងៃ គឺសំបុត្រចេញប្រាប់ដំណឹងផ្សេងៗ រាល់ថ្ងៃឱ្យអ្នកទាំងពួងដឹង (កាសែត)។

ទិនានុប្រព្រឹត្តិ

ដូចគ្នានឹង ទិនានុប្បវត្តិ។

ទិនានុប្រព្រឹត្តិ នាម

[ទិ-នា-នុ-ប្រៈ-ព្រឹត] tineanubrpruette

ដូចគ្នានឹង ទិនានុប្បវត្តិ។

ទិនានុលេខន៍

កំណត់តូច ឬកូនសៀវភៅសម្រាប់កត់ត្រាកិច្ចការ ដែលត្រូវធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃ :

ទិនានុលេខន៍ នាម

[ទិ-នា-នុ-ឡេក] tineanulekhon

កំណត់តូច ឬកូនសៀវភៅសម្រាប់កត់ត្រាកិច្ចការ ដែលត្រូវធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃ :

ទិនាវសាន

ទីបំផុតនៃថ្ងៃ គឺវេលាថ្ងៃអស្ដង្គត (ពេលថ្ងៃលិច)។ ដូចគ្នានឹង ទិនក្ស័យ ដែរ។

ទិនាវសាន នាម

[ទិ-នា-វៈ-សាន] tineavosan

ទីបំផុតនៃថ្ងៃ គឺវេលាថ្ងៃអស្ដង្គត (ពេលថ្ងៃលិច)។ ដូចគ្នានឹង ទិនក្ស័យ ដែរ។

ទិនិក

អ្នកស៊ីឈ្នួលយកប្រាក់ថ្ងៃ, អ្នកធ្វើការស៊ីប្រាក់ថ្ងៃគឺបានប្រាក់ដែលត្រូវបើកតាមកំណត់ត្រឹមតែថ្ងៃធ្វើការ។

ទិនិក នាម

[ទិ-និក] tinik

អ្នកស៊ីឈ្នួលយកប្រាក់ថ្ងៃ, អ្នកធ្វើការស៊ីប្រាក់ថ្ងៃគឺបានប្រាក់ដែលត្រូវបើកតាមកំណត់ត្រឹមតែថ្ងៃធ្វើការ។

ទិនិកជន

មនុស្សអ្នកស៊ីឈ្នួលថ្ងៃ គឺអ្នកធ្វើការយកឈ្នួលតាមកំណត់ថ្ងៃដែលបានធ្វើការ។

ទិនិកជន នាម

[ទិ-និ-កៈ-ជន់] tinikajon

មនុស្សអ្នកស៊ីឈ្នួលថ្ងៃ គឺអ្នកធ្វើការយកឈ្នួលតាមកំណត់ថ្ងៃដែលបានធ្វើការ។

ទិនិកា

ថ្លៃឈ្នួលដែលអ្នកជួលឱ្យដល់អ្នកស៊ីឈ្នួលតាមកំណត់ថ្ងៃដែលបានធ្វើការ (ឈ្នួលថ្ងៃឬប្រាក់ប្រចាំថ្ងៃ)។

ទិនិកា នាម

[ទិ-និ-កា] tinika

ថ្លៃឈ្នួលដែលអ្នកជួលឱ្យដល់អ្នកស៊ីឈ្នួលតាមកំណត់ថ្ងៃដែលបានធ្វើការ (ឈ្នួលថ្ងៃឬប្រាក់ប្រចាំថ្ងៃ)។

ទិន្នន័យ

(ប.ព.) ទិន្នន័យដែលបញ្ជូនបន្តគ្នាម្ដងមួយបៃម្ដងមួយបៃ។

ទិន្នន័យ នាម

[ទិន-នៈ-នៃ] tinnoney

ន័យឬសេចក្ដីពន្យល់ដែលគេបានឱ្យហើយ, ចំណុចសំខាន់យ៉ាងពិតប្រាកដដែលបានពន្យល់រួចហើយ :

ទិន្នន័យ នាម

[ទិន-នៈ-នៃ] tinnoney

ព័ត៌មានដែលប្រមូលបានពីការសង្កេត សួរសំណួរ ឬវាស់វែង ដើម្បីពិនិត្យពិចារណានិងវិភាគរកលទ្ធផល។

ទិន្នន័យ នាម

[ទិន-នៈ-នៃ] tinnoney

(ប.ព.) បណ្ដុំអក្សរ លេខ និមិត្តសញ្ញា រូបភាព សំឡេង ដែលប្រើដោយកុំព្យូទ័រ។

ទិន្នន័យ នាម

[ខ្សែ-ទិន-នៈ-នៃ] tinnoney

(ប.ព.) ទិន្នន័យដែលបញ្ជូនបន្តគ្នាម្ដងមួយបៃម្ដងមួយបៃ។

ទិន្នភណ្ឌ

របស់ដែលគេឱ្យ។

ទិន្នភណ្ឌ នាម

[ទិន-នៈ-ភ័ន] tinnphon

របស់ដែលគេឱ្យ។

ទិន្នវត្ថុ

វត្ថុដែលគេឱ្យ។

ទិន្នវត្ថុ នាម

[ទិន-នៈ-វ័ត-ថុ] tinnvottho

វត្ថុដែលគេឱ្យ។

ទិន្នាទាយិនី

(ម.ព. ទិន្នាទាយី)។

ទិន្នាទាយិនី នាម

[ទិន-នា-ទា-យិ-នី] tinneateayini

(ម.ព. ទិន្នាទាយី)។

ទិន្នាទាយី

អ្នកយកតែរបស់ដែលគេឱ្យ គឺអ្នកដែលមិនលួចគេ។

ទិន្នាទាយី នាម

[ទិន-នា-ទា-យី] tinneateayi

អ្នកយកតែរបស់ដែលគេឱ្យ គឺអ្នកដែលមិនលួចគេ។

ទិព្យ

ដូចគ្នានឹង ទិព្វ។

ទិព្យ គុណនាម

[ទិប] ឬ [ទឹប] tipyor

ដូចគ្នានឹង ទិព្វ។

ទិព្វ

ត្រចៀកទិព្វ។

ទិព្វ គុណនាម ១)

[ទិប] tipvor

ដែលជារបស់ទេវតា, ដែលទាក់ទងគ្នានឹងពួកទេវតា, ដែលមាននៅក្នុងទេវលោក :

ទិព្វ គុណនាម ២)

[ទិប] tipvor

(ព.ប្រ.) ដែលប្រហែលនឹងរបស់ទេវតា :

ទិព្វ នាម ១)

[ទិប-ពៈ-ច័ក-ខុ] ឬ [ទិប-ពៈ-ច័ក] tipvor

ភ្នែកទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ព័ញ-ញាន] tipvor

ញាណទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-មន់] tipvor

មន្តទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-វា-ចា] tipvor

សម្ដីទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-វិ-មាន] tipvor

វិមានទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-វ័ន] tipvor

ព្រៃទិព្វ គឺសួនឬឧទ្យានទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-ស័ប] tipvor

សំឡេងទិព្វ, សូរសព្ទជាទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-សាក-សី] tipvor

សាក្សីទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-ស្រោត] tipvor

ដូចគ្នានឹង ទិព្វសោត។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពា-រ៉ម់] tipvor

អារម្មណ៍ទិព្វ។

ទិព្វ នាម ២)

[ទិប-ពៈ-ច័ក-ខុ] tipvor

(ព.ប្រ.) ភ្នែកដូចជាទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ព័ញ-ញាន] tipvor

(ព.ប្រ.) ញាណដូចជាទិព្វ។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-មន់] tipvor

(ព.ប្រ.) មន្តដ៏វិសេសដូចជាទិព្វ; ខាងសាសនាព្រាហ្មណ៍ច្រើនហៅពាក្យ ឱម! ថា ទិព្វមន្ត។

ទិព្វ នាម

[ទិប-ពៈ-វា-ចា] tipvor

(ព.ប្រ.) សម្ដីដូចជាទិព្វ គឺសម្ដីដែលថាឱ្យកើតអ្វីក៏កើតដូចថា។