ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

នព្វ នាម

[នប់-ពៈ-រ័ត] nopvor

(ម.ព. នព្វរ័តន៍)។

នព្វ នាម

[នប់-ពៈ-រ័ត] nopvor

រតនៈ ៩ប្រការគឺ មុក្ដា, បទុមរាគ (ទទឹម), បុស្សរាគ (ប៊ុត), ពេជ្រ, មរកត, ពៃទូរ្យ, ប្រពាល, កណ្ដៀង, ផលិក។

នព្វ នាម

[នប់-ពៈ-លោ-កុត-តៈ-រ៉ៈ] ឬ [នប់-ពៈ-លោ-កុត-ដ] nopvor

ធម៌ចម្លងសត្វឱ្យឆ្លងផុតចាកលោក គឺមគ្គ ៤ផល ៤និព្វាន ១; ហៅឱ្យពេញថា នព្វលោកុត្តរធម៌។

នព្វ នាម

[នប់-ពៈ-លោ-កុត-តៈរ៉ៈ-ធ័រ] nopvor

(ដូចគ្នានឹង នព្វលោកុត្តរ ដែរ)។

នព្វ ន., គុ.

[នប់-ពៈ-សាក់] nopvor

ស័កទី ៩ក្នុងចំនួន ១០ឆ្នាំ។

នព្វកោណ

នព្វកោណដែលមានប្រវែងជ្រុងទាំងប្រាំបួនស្មើគ្នា និងមុំក្នុងទាំងអស់មានរង្វាស់ស្មើគ្នា។

នព្វកោណ នាម

[នប់-ពៈ-កោន] nbapeakkaon≈

ពហុកោណដែលមានជ្រុងប្រាំបួន។

នព្វកោណ នាម

[នប់-ពៈ-កោន-និ-យ៉ាត់] nbapeakkaonniyat≈

នព្វកោណដែលមានប្រវែងជ្រុងទាំងប្រាំបួនស្មើគ្នា និងមុំក្នុងទាំងអស់មានរង្វាស់ស្មើគ្នា។

នព្វសូល៍

គ្រឿងរចនាជានិមិត្តរូបនៃផ្កាយព្រះគ្រោះទាំងប្រាំបួន មានសណ្ឋានជាកន្តុលឬវែងស្រួច ផ្ទាំងក្បាច់ ផ្ទាំងលេខ ជាដើមដែលដាក់នៅចំកណ្ដាលព្រំដំបូលផ្ទះឬចំមណ្ឌលប្រាង្គប្រាសាទបុរាណ :

នព្វសូល៍ នាម

[នប់-ពៈ-សូ] nbapeaksou≈

គ្រឿងរចនាជានិមិត្តរូបនៃផ្កាយព្រះគ្រោះទាំងប្រាំបួន មានសណ្ឋានជាកន្តុលឬវែងស្រួច ផ្ទាំងក្បាច់ ផ្ទាំងលេខ ជាដើមដែលដាក់នៅចំកណ្ដាលព្រំដំបូលផ្ទះឬចំមណ្ឌលប្រាង្គប្រាសាទបុរាណ :

នភកេតន៍

ទង់អាកាស គឺព្រះអាទិត្យ, ថ្ងៃ (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ បើកវីត្រូវការប្រើ)។

នភកេតន៍ នាម

[នៈ-ភៈ-កែត] nophoketan

ទង់អាកាស គឺព្រះអាទិត្យ, ថ្ងៃ (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ បើកវីត្រូវការប្រើ)។

នភគោល

ស្វ៊ែដែលមានផែនទីមេឃពាសភ្ជាប់ជាមួយ ហើយតំណាងដោយស្វ៊ែមេឃ។

នភគោល នាម

[នៈ-ភៈ-គោល] neakpheakkol≈

ស្វ៊ែដែលមានផែនទីមេឃពាសភ្ជាប់ជាមួយ ហើយតំណាងដោយស្វ៊ែមេឃ។

នភប្រាណ នាម

[នៈ-ភៈ-ប្រាន] nophobran

ដង្ហើមអាកាស គឺខ្យល់ (ព.កា.)។

នភមណី

កែវមណីព្ធដ៏អាកាស គឺព្រះអាទិត្យ (ព.កា.)។

នភមណី នាម

[នៈ-ភៈ-មៈ-នី] ឬ [នប់-មៈ-នី] nophomonei

កែវមណីព្ធដ៏អាកាស គឺព្រះអាទិត្យ (ព.កា.)។

នភមណ្ឌល

មណ្ឌលពពក គឺពពកដែលមើលទៅឃើញដុំៗ ដោយសង្កាត់ៗ; អាកាសទាំងមូល។

នភមណ្ឌល នាម

[នៈ-ភៈ-មន់-ឌល់] nophomondal

មណ្ឌលពពក គឺពពកដែលមើលទៅឃើញដុំៗ ដោយសង្កាត់ៗ; អាកាសទាំងមូល។

នភា

ពពក, មេឃ, អាកាស (ព.កា.)។

នភា នាម

[នៈ-ភា] nophea

ពពក, មេឃ, អាកាស (ព.កា.)។

នភាបទី នាម

[នៈ-ភា-ប៉ៈ-ទី] neakpheabakti≈

(ម.ព. នភាបាទ)។

នភាល័យ នាម

[នៈ-ភា-លៃ] nophealey

លំនៅពពក គឺមេឃ, អាកាស :

នភោធូម

ពពកដែលរសាត់មើលទៅឃើញដូចជាផ្សែង (ព.កា.)។

នភោធូម នាម

[នៈ-ភោ-ធូម] nophouthum

ពពកដែលរសាត់មើលទៅឃើញដូចជាផ្សែង (ព.កា.)។

នមស្ការ

កិរិយាថ្វាយបង្គំ, ការបង្អោនកាយក្រាបប្រណិប័ត; គំនាប់ :

នមស្ការ នាម

[នៈ-ម៉័ស-ស្កា] nomoskar

កិរិយាថ្វាយបង្គំ, ការបង្អោនកាយក្រាបប្រណិប័ត; គំនាប់ :

នយនេត្រ

ភ្នែកជាផ្លូវ; មនុស្ស ឬគំនិតដែលទុកជាភ្នែក, ដែលស្នងភ្នែក។

នយនេត្រ នាម

[នៈ-យៈ-នេត] noyonetror

ភ្នែកជាផ្លូវ; មនុស្ស ឬគំនិតដែលទុកជាភ្នែក, ដែលស្នងភ្នែក។

នយនៈ នាម

[នៈ-យៈ-នៈ] noyoneak

ភ្នែក (ព.កា.)។

នយលក្ខណៈ

លក្ខណៈនៃសេចក្ដីពន្យល់ គឺការយោងលេខត្រង់ពាក្យណាមួយនៃទំព័រសៀវភៅ ហើយសរសេរដាក់ខាងក្រោម ដើម្បីពន្យល់ពាក្យនោះៗដែលមានន័យផ្សេងគ្នាជាដើម :

នយលក្ខណៈ នាម

[នៈ-យៈ-ល័ក-ខៈ-ណៈ] noyolokkhonak

លក្ខណៈនៃសេចក្ដីពន្យល់ គឺការយោងលេខត្រង់ពាក្យណាមួយនៃទំព័រសៀវភៅ ហើយសរសេរដាក់ខាងក្រោម ដើម្បីពន្យល់ពាក្យនោះៗដែលមានន័យផ្សេងគ្នាជាដើម :

នយោបាយ

សិល្បៈឬវិទ្យាសាស្ត្រសែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការយកជ័យជម្នះនិងកាន់កាប់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល។

នយោបាយ នាម ១)

[នៈ-យោ-បាយ] noyoubay

ឧបាយក្នុងការណែនាំ, កលល្បិច ឬមេគំនិតដែលគេផ្ដើមឡើង ដើម្បីដឹកនាំជនដទៃឱ្យប្រព្រឹត្តទៅរកទីដៅយ៉ាងនេះ ឬយ៉ាងនោះ, កិច្ចការដែលទាក់ទងដោយការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ :

នយោបាយ នាម ២)

[នៈ-យោ-បាយ] noyoubay

សិល្បៈឬវិទ្យាសាស្ត្រអំពីរដ្ឋាភិបាល។

នយោបាយ នាម ៣)

[នៈ-យោ-បាយ] noyoubay

សិល្បៈឬវិទ្យាសាស្ត្រដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកនាំឬការជះឥទ្ធិពលទៅលើគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។

នយោបាយ នាម ៤)

[នៈ-យោ-បាយ] noyoubay

សិល្បៈឬវិទ្យាសាស្ត្រសែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការយកជ័យជម្នះនិងកាន់កាប់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល។

នរក

ទីអបាយភូមិឬអធោលោក ដែលមានរណ្ដៅជាលំនៅនៃសត្វមានបាបនៅរងទុក្ខតាមកម្លាំងកម្មដែលខ្លួនធ្វើ :

នរក នាម

[ន៏-រក់] norok

ទីអបាយភូមិឬអធោលោក ដែលមានរណ្ដៅជាលំនៅនៃសត្វមានបាបនៅរងទុក្ខតាមកម្លាំងកម្មដែលខ្លួនធ្វើ :

នរឃាត នាម

[នៈ-រៈ-ឃាត] norokheat

អំពើពិឃាតមនុស្ស។

នរឃាតក នាម

[នៈ-រៈ-ឃា-តៈ-កៈ] ឬ [នៈ-រៈ-ឃា-ដក់] norokheatak

អ្នកពិឃាតមនុស្ស។

នរឃាតកម្ម នាម

[នៈ-រៈ-ឃា-តៈ-កាំ] norokheatkomm

អំពើពិឃាតមនុស្ស។

នរឃាតក៍ នាម

[នៈ-រៈ-ឃាត] neakreakkheat≈

(ម.ព. នរឃាតក)។

នរជាតិ

ជាតិមនុស្ស, មនុស្ស, ជន (ពាក្យនេះមានន័យដូចគ្នានឹង នរៈ ដែរ)។

នរជាតិ នាម

[នៈ-រៈ-ជាត] norocheat

ជាតិមនុស្ស, មនុស្ស, ជន (ពាក្យនេះមានន័យដូចគ្នានឹង នរៈ ដែរ)។

នរជេដ្ឋ

មនុស្សដែលជាធំ, ជាចម្បងជាងពួកមនុស្សលោក (ព្រះរាជា)។

នរជេដ្ឋ នាម

[នៈ-រៈ-ជេត] norochedthor

មនុស្សដែលជាធំ, ជាចម្បងជាងពួកមនុស្សលោក (ព្រះរាជា)។

នរណា

ប្រើជាបុច្ឆាសព្វនាមថា មនុស្សណា? អ្នកណា?; នរណាដើរនុ៎ះ?; ឯងទៅជាមួយនឹងនរណា? (ប្រើបានចំពោះតែជាមួយនឹង ណា ប៉ុណ្ណោះឯង, ពុំដែលប្រើជាមួយនឹងពាក្យ នុះ ឬ នោះ ថា នរនុះ ឬ នរនោះ ផងទេ, បើ នរៈ ឬ អ្នក ប្រើបាន :

នរណា នាម

[ន-ណា] norona

ប្រើជាបុច្ឆាសព្វនាមថា មនុស្សណា? អ្នកណា?; នរណាដើរនុ៎ះ?; ឯងទៅជាមួយនឹងនរណា? (ប្រើបានចំពោះតែជាមួយនឹង ណា ប៉ុណ្ណោះឯង, ពុំដែលប្រើជាមួយនឹងពាក្យ នុះ ឬ នោះ ថា នរនុះ ឬ នរនោះ ផងទេ, បើ នរៈ ឬ អ្នក ប្រើបាន :

នរទេព

ទេវតារបស់មនុស្ស (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ) ; ពិទ្យាធរ។

នរទេព នាម

[នៈ-រៈ-ទេប] norotep

ទេវតារបស់មនុស្ស (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ) ; ពិទ្យាធរ។

នរនាថ

មនុស្សដែលជាទីពំនាក់របស់ពួកមនុស្ស, ម្ចាស់នៃពួកមនុស្ស (ព្រះរាជា)។

នរនាថ នាម

[នៈ-រៈ-នាត] ឬ [ន-រ-នាត] noroneath

មនុស្សដែលជាទីពំនាក់របស់ពួកមនុស្ស, ម្ចាស់នៃពួកមនុស្ស (ព្រះរាជា)។

នរនាថា

ស្ត្រីដែលជាទីពំនាក់របស់ពួកមនុស្ស, ស្ត្រីជាម្ចាស់នៃពួកមនុស្ស (ព្រះអគ្គមហេសី, សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី ឬសម្ដេចព្រះវររាជជននីនៃក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។

នរនាថា នាម

[នៈ-រៈ-នា-ថា] noroneatha

ស្ត្រីដែលជាទីពំនាក់របស់ពួកមនុស្ស, ស្ត្រីជាម្ចាស់នៃពួកមនុស្ស (ព្រះអគ្គមហេសី, សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី ឬសម្ដេចព្រះវររាជជននីនៃក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។

នរនាទ

ការបន្លឺឬកម្ទរសម្ដីរបស់នរៈ។

នរនាទ នាម

[នៈ-រៈ-នាត] noroneat

ការបន្លឺឬកម្ទរសម្ដីរបស់នរៈ។

នរនាម

នាមឬឈ្មោះសម្រាប់សម្គាល់មនុស្ស។

នរនាម នាម

[នៈ-រៈ-នាម] neakreakneam≈

នាមឬឈ្មោះសម្រាប់សម្គាល់មនុស្ស។

នរបតី

ម្ចាស់នៃពួកមនុស្ស (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។ ព្រះបាទកុវេរៈ គឺព្រះបាទវេស្សវ័ណ។ ប្រើឃ្លាតក្លាយជា ន្របតី ត្រូវឈប់លែងប្រើតទៅទៀត។

នរបតី នាម

[នៈ-រៈ-ប៉ៈ-ដី] ឬ [ន៏-រប់-ប៉ៈ-ដី] norobatei

ម្ចាស់នៃពួកមនុស្ស (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។ ព្រះបាទកុវេរៈ គឺព្រះបាទវេស្សវ័ណ។ ប្រើឃ្លាតក្លាយជា ន្របតី ត្រូវឈប់លែងប្រើតទៅទៀត។

នរពិស្វណ៍

អ្នកស៊ីមនុស្ស (ភូត, បិសាច, អារក្សទឹក, អាប, ព្រាយ ...)។

នរពិស្វណ៍ នាម

[នៈ-រៈ-ពិស] ឬ [នៈ-រៈ-ពឹស] noropisvan

អ្នកស៊ីមនុស្ស (ភូត, បិសាច, អារក្សទឹក, អាប, ព្រាយ ...)។

នរវិទូ

អ្នកប្រាជ្ញខាងនរវិទ្យា។

នរវិទូ នាម

[នៈ-រៈ-វិ-ទូ] neakreakvitu≈

អ្នកប្រាជ្ញខាងនរវិទ្យា។

នរវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីកំណកំណើត ការវិវឌ្ឍផ្នែករូបកាយនិងវប្បធម៌ លក្ខណៈពូជសាសន៍ ទំនៀមទម្លាប់សង្គម និងជំនឿរបស់មនុស្សជាតិ។

នរវិទ្យា នាម

[នៈ-រៈ-វិត-ទ្យា] neakreakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីកំណកំណើត ការវិវឌ្ឍផ្នែករូបកាយនិងវប្បធម៌ លក្ខណៈពូជសាសន៍ ទំនៀមទម្លាប់សង្គម និងជំនឿរបស់មនុស្សជាតិ។

នរសិង្ហ នាម

[នៈ-រៈ-សឹង] neakreaksoeng≈

(ម.ព. នរសីហៈ)។

នរសីហៈ នាម ១)

[នៈ-រៈ-សី-ហៈ] noroseihak

មនុស្សអ្នកប្រសើរ, មនុស្សជាចម្បង, សិង្ហរបស់មនុស្ស (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ)។

នរសីហៈ នាម ២)

[នៈ-រៈ-សី-ហៈ] noroseihak

នាមរបស់វិស្ណុក្នុងកំណើតទី៤គឺកាលដែលវិស្ណុមកកើតដោយជាតិមានខ្លួនជាមនុស្ស មានក្បាលជាសិង្ហ ហៅថា នរសីហៈ, នរសីហ៍ ឬ នរសិង្ហ (លទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

នរសីហ៍ នាម

[នៈ-រៈ-សី] neakreaksei≈

(ម.ព. នរសីហៈ)។

នរាធិប

អ្នកដែលជាធំ, ជាម្ចាស់លើអស់ជន (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។

នរាធិប នាម

[នៈ-រា-ធិប] noreathib

អ្នកដែលជាធំ, ជាម្ចាស់លើអស់ជន (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។

នរាធិបតិន្ទ

ដូចគ្នានឹង នរាធិបតី ដែរ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ។

នរាធិបតិន្ទ នាម

[នៈ-រា-ធិ-ប៉ៈ-ដិន] noreathibtentor

ដូចគ្នានឹង នរាធិបតី ដែរ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ។

នរាធិបតី នាម

[នៈ-រា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] neakreathibakdei≈

(ម.ព. នរាធិប)។

នរាសភ

មនុស្សអ្នកប្រសើរ, ឧសភរបស់មនុស្ស (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ)។

នរាសភ នាម

[នៈ-រា-សៈ-ភៈ] ឬ [នៈ-រា-សប់] noreasoph

មនុស្សអ្នកប្រសើរ, ឧសភរបស់មនុស្ស (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ)។

នរិន្ទ

អ្នកដែលជាធំលើអស់ជន, ដែលជាម្ចាស់នៃមនុស្ស (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។

នរិន្ទ នាម

[នៈ-រិន] norintor

អ្នកដែលជាធំលើអស់ជន, ដែលជាម្ចាស់នៃមនុស្ស (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។

នរូ នាម

[នៈ-រូ] ឬ [ន-រូ] noru

មនុស្ស, ជន :

នរេសូរ

អ្នកដែលជាធំជាងអស់ជន (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។ ផ្លាស់ ស្វរ ជា សូរ។

នរេសូរ នាម

[នៈ-រេ-សូ] noresour

អ្នកដែលជាធំជាងអស់ជន (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។ ផ្លាស់ ស្វរ ជា សូរ។