ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

និរាស ន., គុ.

[និ-រាស] nireas

ដំណើរអស់បំណង, អស់សង្ឃឹម; ដែលអស់បំណង។

និរុត្តិ

ឈ្មោះគម្ពីរមួយនិយាយពីវេទាង្គទាំង ៦។

និរុត្តិ នាម

[និ-រុត-តិ] nirutte

ការបញ្ចេញសូរសព្ទតាមទម្លាប់នៃការរលាស់អណ្ដាតថាកើត ទោះបីសរសេរត្រូវគ្នា ទាំងអត្ថន័យរបស់ពាក្យ ទោះត្រូវគ្នាតែមួយក៏គង់ឮសូរសព្ទផ្សេងពីគ្នាដែរ :

និរុត្តិ នាម

[និ-រុត-តិ] nirutte

ឈ្មោះគម្ពីរមួយនិយាយពីវេទាង្គទាំង ៦។

និរុត្តិប្បដិសម្ភិទា នាម

[និ-រុត-តិប-ប៉ៈ-ដិ-សាំ-ភិ-ទា] niruttebbakdesaamphitea≈

ការបែកប្រាជ្ញាយល់ធ្លុះធ្លាយខាងភាសា, ការចេះច្បាប់ប្រាកដឥតទើសទាក់ខាងភាសាផ្សេងៗ។

និរុត្តិវិទូ នាម

[និ-រុត-តិ-វិ-ទូ] niruttevitu≈

អ្នកប្រាជ្ញខាងនិរុត្តិសាស្ត្រ។

និរុត្តិសាស្ត្រ នាម ១)

[និ-រុត-តិ-សាស] niruttesas≈

គម្ពីរឬក្បួនខ្នាតចែងអំពីភាសា, ភាសាសាស្ត្រ។

និរុត្តិសាស្ត្រ នាម ២)

[និ-រុត-តិ-សាស] niruttesas≈

ការសិក្សាអំពីភាសា ជាពិសេសប្រវត្តិនិងការវិវត្តរបស់វា។

និរុបការ នាម

[និ-រ៉ុ-ប៉ៈ-កា] nirobakka≈

(ម.ព. អនុបការ)។

និរុបសគ្គ គុណនាម

[និ-រុ-បៈ-ស័ក-គៈ] ឬ [និ-រុ-បៈ-ស័ក] nirubakskakeak]rue[nirubakska≈

(ម.ព. អនុបសគ្គ)។

និរោធ

ព្រះធម៌សម្រាប់លត់សង្ខារ គឺធ្វើឱ្យបាត់ខ្យល់បាត់ដង្ហើមតែជីវិតឱ្យគង់នៅ។ សេចក្ដីរលត់; ព្រះនិព្វាន។

និរោធ នាម

[និ-រោត] nirouth

ព្រះធម៌សម្រាប់លត់សង្ខារ គឺធ្វើឱ្យបាត់ខ្យល់បាត់ដង្ហើមតែជីវិតឱ្យគង់នៅ។ សេចក្ដីរលត់; ព្រះនិព្វាន។

និរ្ភ័យ គុណនាម

[និ-រៈ-ភៃ] nireakphey≈

(ម.ព. និរភ័យ)។

និល

ឈ្មោះត្បូងព័ណ៌ខៀវ (ត្បូងកណ្ដៀង)។

និល គុណនាម

[និល] nil

ខៀវ។ ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ខ្មៅ ឱ្យមានដំណើរប្លែក :

និល នាម

[និល] nil

ឈ្មោះត្បូងព័ណ៌ខៀវ (ត្បូងកណ្ដៀង)។

និលពិសី

ឈ្មោះប្រទាលសម្រាប់ប្រើជាថ្នាំ (អ្នកខ្លះហៅថា នឹលពិសី)។

និលពិសី នាម

[និល-ពិ-សី] nilpisei

ឈ្មោះប្រទាលសម្រាប់ប្រើជាថ្នាំ (អ្នកខ្លះហៅថា នឹលពិសី)។

និលរ័ត្ន នាម

[និ-លៈ-រ័ត] nilroatnar

កែវមានព័ណ៌ខៀវ (ត្បូងកណ្ដៀង)។

និវត្ត កិរិយាសព្ទ

[និ-វ័ត] nivott

វិលវិញ, ត្រឡប់វិញ :

និវត្តជន

ជនត្រូវបានដាក់ឱ្យឈប់សម្រាកតាមច្បាប់ស្ដីពីការងារ :

និវត្តជន នាម

[និ-វ័ត-តៈ-ជន់] nivtatakchno≈

ជនត្រូវបានដាក់ឱ្យឈប់សម្រាកតាមច្បាប់ស្ដីពីការងារ :

និវត្តនាការ

អាការៈដែលវិលត្រឡប់វិញ, ដំណើរប្រុងនឹងវិលត្រឡប់វិញ :

និវត្តនាការ នាម

[និ-វ័ត-តៈ-ណា-កា] nivttaneakar

អាការៈដែលវិលត្រឡប់វិញ, ដំណើរប្រុងនឹងវិលត្រឡប់វិញ :

និវត្តន៍ នាម

[និ-វ័ត] nivttan

ដំណើរវិលត្រឡប់, ការវិលមកវិញ :

និវាតភាព

ភាពមិនរឹងរូស, ការគោរពទៅតាមច្បាប់ ឬបទបញ្ជា។

និវាតភាព នាម

[និ-វា-តៈ-ភាប] niveatakpheab≈

ភាពមិនរឹងរូស, ការគោរពទៅតាមច្បាប់ ឬបទបញ្ជា។

និវារណដ្ឋាន នាម

[និ-វា-រៈ-ណ័ត-ឋាន] nivearnodthan

ទីកន្លែងដែលគេហាមឃាត់ :

និវាសដ្ឋាន

ទីសម្រាប់នៅអាស្រ័យជានិច្ច, ទីដែលតាំងនៅជាប្រក្រតី :

និវាសដ្ឋាន នាម

[និ-វា-ស័ត-ឋាន] niveasdthan

ទីសម្រាប់នៅអាស្រ័យជានិច្ច, ទីដែលតាំងនៅជាប្រក្រតី :

និវាសនជន

រូបវន្តបុគ្គលដែលមាននិវេសនដ្ឋាន។

និវាសនជន នាម

[និ-វា-សៈ-ណៈ-ជន់] niveasaknakchno≈

រូបវន្តបុគ្គលដែលមាននិវេសនដ្ឋាន។

និវេទនកថា

ពាក្យជូនដំណឹង, ឱ្យដំណឹង, ប្រាប់ដំណឹងពីកិច្ចការឬពីស្ថានការណ៍ផ្សេងៗដែលគួរឱ្យដឹងឱ្យយល់ :

និវេទនកថា នាម

[និ-វេ-ទៈ-នៈ-កៈ-ថា] nivetnokotha

ពាក្យជូនដំណឹង, ឱ្យដំណឹង, ប្រាប់ដំណឹងពីកិច្ចការឬពីស្ថានការណ៍ផ្សេងៗដែលគួរឱ្យដឹងឱ្យយល់ :

និវេទនប័ណ្ណ

សៀវភៅថ្លែងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដែលបង្ហាញពីជំនឿ គោលបំណង និងគោលនយោបាយរបស់អង្គភាពណាមួយ។

និវេទនប័ណ្ណ នាម

[និ-វេ-ទៈ-នៈ-ប័ន] niveteakneakbno≈

បញ្ជីរាយឈ្មោះអ្នកដំណើរ ឬទំនិញដែលដឹកជញ្ជូនតាមយន្តហោះ កប៉ាល់ ឬរថភ្លើង។

និវេទនប័ណ្ណ នាម

[និ-វេ-ទៈ-នៈ-ប័ន] niveteakneakbno≈

សៀវភៅថ្លែងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដែលបង្ហាញពីជំនឿ គោលបំណង និងគោលនយោបាយរបស់អង្គភាពណាមួយ។

និវេទន៍

ដំណឹង, ព័ត៌មាន, របាយការណ៍, ចំណងជើង។

និវេទន៍ នាម

[និ-វេត] nivet≈

ដំណឹង, ព័ត៌មាន, របាយការណ៍, ចំណងជើង។

និវេសនដ្ឋាន

កន្លែងនៅជាផ្លូវការសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស តំណាងប្រទេស តំណាងស្ថាប័នជាតិឬអន្តរជាតិក្នុងរយៈពេលកំណត់នៃអាណត្តិរបស់ខ្លួន។

និវេសនដ្ឋាន នាម ១)

[និ-វេ-សៈ-ណាត់-ឋាន] nivesnodthan

ដូចគ្នានឹង និវាសដ្ឋាន, និវាសនដ្ឋាន, និវេសន៍ ដែរ។

និវេសនដ្ឋាន នាម ២)

[និ-វេ-សៈ-ណាត់-ឋាន] nivesnodthan

កន្លែងនៅជាផ្លូវការសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស តំណាងប្រទេស តំណាងស្ថាប័នជាតិឬអន្តរជាតិក្នុងរយៈពេលកំណត់នៃអាណត្តិរបស់ខ្លួន។

និវេសន៍ នាម ១)

[និ-វេស] nivesan

ទីសម្រាប់នៅអាស្រ័យជានិច្ច។

និវេសន៍ នាម ២)

[និ-វេស] nivesan

(រ.ស.) ទីសម្រាប់ស្នាក់នៅ :

និសា នាម

[និ-សា] nisa

រាត្រី, (យប់)។

និសាករ នាម

[និ-សា-ក] nisakar

ព្រះចន្ទ្រ។

និសាចរ

អ្នកត្រាច់ទៅមកក្នុងវេលាយប់។ ព្រាយអាកាស, បិសាចដើរយប់, ...។

និសាចរ គុណនាម

[និ-សា-ច] nisachar

ដែលត្រាច់ទៅមក, រកស៊ីក្នុងវេលាយប់ :

និសាចរ នាម

[និ-សា-ច] nisachar

អ្នកត្រាច់ទៅមកក្នុងវេលាយប់។ ព្រាយអាកាស, បិសាចដើរយប់, ...។

និសីទនាការ

អាការៈនៃកិរិយាអង្គុយ, ការសម្រេចឥរិយាបថអង្គុយ :

និសីទនាការ នាម

[និ-សី-ទៈ-នា-កា] niseitneakar

អាការៈនៃកិរិយាអង្គុយ, ការសម្រេចឥរិយាបថអង្គុយ :

និសីទនៈ នាម

[និ-សី-ទៈ-នៈ] niseitoneak

សំពត់សម្រាប់ក្រាលអង្គុយ ជាគ្រឿងបរិក្ខារពិសេសមួយប្រភេទរបស់ភិក្ខុក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា :

និស្ថាបនា កិរិយាសព្ទ

[និ-ស្ថា-ប៉ៈ-ណា] nisthabakna≈

កម្ទេច, បំបាត់, ពិឃាត។

និស្សន្ទវត្ថុ

ផលិតផលបន្ទាប់បន្សំមួយចំនួនដែលកើតចេញក្នុងកំលុងពេលដំណើរការផលិតអ្វីមួយតាមបែបធម្មជាតិឬឧស្សាហកម្ម។

និស្សន្ទវត្ថុ នាម

[និស-សន់-ទៈ-វ័ត-ថុ] nissnoteakvtatho≈

ផលិតផលបន្ទាប់បន្សំមួយចំនួនដែលកើតចេញក្នុងកំលុងពេលដំណើរការផលិតអ្វីមួយតាមបែបធម្មជាតិឬឧស្សាហកម្ម។

និស្សយជន នាម

[និស-សៈ-យៈ-ជន់] nissoyochon

(ម.ព. និស្សយាចារ្យ)។

និស្សយន្តេវាសិក នាម ១)

[និស-សៈ-យ៉ាន់-តេ-វា-សិក] nissyonteveasek

ភិក្ខុ ឬសាមណេរដែលបានសូមនិស្ស័យយកភិក្ខុថេរៈរូបណាមួយជានិស្សយាចារ្យ (ព.វិ.)។

និស្សយន្តេវាសិក នាម ២)

[និស-សៈ-យ៉ាន់-តេ-វា-សិក] nissyonteveasek

អ្នករៀនដែលបានសូមការនៅជ្រកអាស្រ័យក្នុងសំណាក់នៃគ្រូណាមួយ។

និស្សយមុត្តកៈ

ភិក្ខុដែលមានវស្សាតាំងពី ៥ឡើងទៅ ហើយចេះវិន័យ មានសេចក្ដីអៀនខ្មាសគ្រប់គ្រាន់ អាចផុតចាកនិស្ស័យរបស់ឧបជ្ឈាយ៍ឬអាចារ្យបាន គឺអាចនៅតាមទំនើងខ្លួនបាន (ព.វិ.)។

និស្សយមុត្តកៈ នាម

[និស-សៈ-យ៉ៈ-មុត-តៈ-កៈ] nissyomuttakak

ភិក្ខុដែលមានវស្សាតាំងពី ៥ឡើងទៅ ហើយចេះវិន័យ មានសេចក្ដីអៀនខ្មាសគ្រប់គ្រាន់ អាចផុតចាកនិស្ស័យរបស់ឧបជ្ឈាយ៍ឬអាចារ្យបាន គឺអាចនៅតាមទំនើងខ្លួនបាន (ព.វិ.)។

និស្សយាចារ្យ នាម ១)

[និស-សៈ-យ៉ា-ចា] nissyeacharyor

អាចារ្យអ្នកឱ្យនិស្ស័យ គឺលោកអាចារ្យដែលភិក្ខុឬសាមណេរចូលមកសូមនិស្ស័យនៅផង ហើយជាអ្នកទទួលឱ្យនៅ។

និស្សយាចារ្យ នាម ២)

[និស-សៈ-យ៉ា-ចា] nissyeacharyor

ចំណែកខាងគ្រហស្ថហៅ និស្សយជន ក៏បាន។

និស្សារ

ដែលគ្មានខ្លឹមសារ, ដែលគ្មានតម្លៃ, ដែលមិនសំខាន់។

និស្សារ គុណនាម

[និស-សា-រៈ] nissareak≈

ដែលគ្មានខ្លឹមសារ, ដែលគ្មានតម្លៃ, ដែលមិនសំខាន់។

និស្សារណកម្ម នាម

[និស-សា-រ៉ៈ-ណៈ-កាំ] nissaraknakkaam≈

ដំណើរការដករូបធាតុចេញពីវត្ថុអ្វីមួយ :

និស្សារណា

អ្វីមួយ ឬផលិតផលដែលគេបានយកឬទាញចេញពីអ្វីមួយ។

និស្សារណា នាម

[និស-សា-រៈ-ណា] nissareakna≈

អ្វីមួយ ឬផលិតផលដែលគេបានយកឬទាញចេញពីអ្វីមួយ។

និស្សារណ៍

រូបធាតុដែលបានមកពីការដកចេញពីវត្ថុអ្វីមួយ :

និស្សារណ៍ នាម

[និស-សា] nissa≈

រូបធាតុដែលបានមកពីការដកចេញពីវត្ថុអ្វីមួយ :