Khmer Dictionary

បមាថកម្ម នាម

[ប៉ៈ-ម៉ា-ថៈ-កាំ] bakmathakkaam≈

ការមើលងាយ; ការបៀតបៀន ការញាំញី ឬការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញឱ្យគេលំបាក។

បម្រាប កិរិយាសព្ទ

[បំ-រ៉ាប] bamreab

ប្រាបឱ្យរាប, ឱ្យបាក់ស្បាត :

បម្រាប នាម

[បំ-រ៉ាប] bamreab

ដំណើរ, ការប្រាបឱ្យរាប :

បម្រាប់ នាម

[បំ-រ៉ាប់] bomreab

ការប្រាប់, ការប្រាប់ឱ្យធ្វើតាម :

បម្រាប់ប្រធាន នាម

[បំ-រ៉ាប់-ប្រ-ធាន] bamrabbrothean≈

(ម.ព. ប្រណាប់ប្រធាន)។

បម្រាម នាម

[បំ-រ៉ាម] bamream

សំបុត្រហាមប្រាម, សេចក្ដីហាមប្រាម :

បម្រាមគោចរ

វិធានការរដ្ឋបាលដែលហាមមនុស្សធ្វើដំណើរនៅចន្លោះម៉ោងជាក់លាក់ណាមួយ ជាពិសេសនៅពេលយប់ ក្នុងកាលៈទេសៈនៃសង្គ្រាម ភាពវឹកវរផ្នែកនយោបាយ គ្រោះមហន្តរាយ ឬការរាតត្បាតនៃជំងឺឆ្លងជាសកល :

បម្រាមគោចរ នាម

[បំ-រ៉ាម-គោ-ច] bamramkocha≈

វិធានការរដ្ឋបាលដែលហាមមនុស្សធ្វើដំណើរនៅចន្លោះម៉ោងជាក់លាក់ណាមួយ ជាពិសេសនៅពេលយប់ ក្នុងកាលៈទេសៈនៃសង្គ្រាម ភាពវឹកវរផ្នែកនយោបាយ គ្រោះមហន្តរាយ ឬការរាតត្បាតនៃជំងឺឆ្លងជាសកល :

បម្រាស កិរិយាសព្ទ

[បំ-រ៉ាស] bomreas

ធ្វើឱ្យប្រាស ឱ្យឃ្លាតចេញ :

បម្រាស់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ បម្រើ ថា បម្រើបម្រាស់ គឺទទួលភារៈតាមកិច្ចដែលគេប្រើប្រាស់ ឬទទួលរ៉ាប់រងកិច្ចការខ្ពស់ទាបគ្រប់យ៉ាងតាមពាក្យដែលគេប្រើ :

បម្រាស់ បុព្វបទ

[បំ-រ៉ាស់] bamreas

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ បម្រើ ថា បម្រើបម្រាស់ គឺទទួលភារៈតាមកិច្ចដែលគេប្រើប្រាស់ ឬទទួលរ៉ាប់រងកិច្ចការខ្ពស់ទាបគ្រប់យ៉ាងតាមពាក្យដែលគេប្រើ :

បម្រឹង នាម

[បំ-រ៉ឹង] bomrueng

ការប្រឹង, ការខំប្រឹង :

បម្រុង

ដែលទុកប្រុងនឹង, ដែលទុករង់ចាំ, ដែលផ្គងទុក :

បម្រុង កិរិយាសព្ទ

[បំ-រ៉ុង] bamrung

តាំងចិត្តប្រុង, ផ្គងគំនិតប្រុង; ច្រើនប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ នឹង, ដូចជា :

បម្រុង គុណនាម

[បំ-រ៉ុង] bamrung

ដែលទុកប្រុងនឹង, ដែលទុករង់ចាំ, ដែលផ្គងទុក :

បម្រុងតែ

ត្រៀមទុក, ត្រៀមចាំ, រង់ចាំតែ, គិតតែ ...។

បម្រុងតែ គុណកិរិយា

[បំ-រ៉ុង-តែ] bamrongtae≈

ត្រៀមទុក, ត្រៀមចាំ, រង់ចាំតែ, គិតតែ ...។

បម្រើ កិរិយាសព្ទ

[បំ-រ៉ើ] bomrer

ធ្វើការតាមពាក្យដែលគេប្រើ, ចាត់ចែងអ្វីៗដែលគេត្រូវប្រើ :

បម្រើ គុណនាម

[បំ-រ៉ើ] bomrer

ដែលសម្រាប់ប្រើ :

បម្រើ នាម

[បំ-រ៉ើ] bomrer

អ្នកដែលគេប្រើ, អ្នកទទួលភារកិច្ចតាមបង្គាប់អ្នកប្រើ :

បម្រើ ន., កិ.

[បំ-រ៉ើ-កា] bomrer

ធ្វើការ, បំពេញការងារនៅកន្លែងណាមួយ។

បម្រើ កិរិយាសព្ទ

[បំ-រ៉ើ-ភ្លើង] bomrer

(ព.ប្រ.) ដុតភ្លើងឱ្យឆេះហើយថែទាំភ្លើង។

បម្រើ កិរិយាសព្ទ

[បំ-រ៉ើ-រា-ជៈ-កា] bomrer

ធ្វើការជូនរាជការឬទទួលឋានន្តរជាមន្ត្រីកាន់មុខការរបស់រដ្ឋ។ល។

បម្រើ នាម

[ព្រះ-រា-ជៈ-បំ-រ៉ើ] bomrer

អ្នកបម្រើនៃព្រះរាជាគឺអ្នកដែលព្រះរាជាទ្រង់ប្រើ។

បម្រើ នាម

[រ័ត-ឋៈ-បំ-រ៉ើ] bomrer

អ្នកបម្រើការរបស់រដ្ឋ :

បម្រើបម្រាស់ នាម

[បំ-រ៉ើ-បំ-រ៉ាស់] bamraeubamras≈

ការប្រើប្រាស់។

បម្រែបម្រួល នាម

[បំ-រ៉ែ-បំ-រួល] bamraebamruol≈

ការប្រែប្រួល, ការផ្លាស់ប្ដូរ។

បម្រោស

ក្នុងសម័យបុរាណ គេហៅមនុស្សជាទាសៈឬទាសីដែលម្ចាស់ទ្រព្យគេប្រោសប្រាណ គេលែងឱ្យរួចភុជិស្សជន គឺដែលគេលែងឱ្យរួចជាអ្នកជា។

បម្រោស គុណនាម

[បំ-រ៉ោស] bamrous

ដែលគេប្រោសចោល :

បម្រោស នាម

[បំ-រ៉ោស] bamrous

ក្នុងសម័យបុរាណ គេហៅមនុស្សជាទាសៈឬទាសីដែលម្ចាស់ទ្រព្យគេប្រោសប្រាណ គេលែងឱ្យរួចភុជិស្សជន គឺដែលគេលែងឱ្យរួចជាអ្នកជា។

បម្រះ

ប្រះប្រាណននៀលរឿយៗ ប្រើជា បង្រះ ក៏បាន (តាមទម្លាប់និយាយឬសរសេរ)។

បម្រះ កិរិយាសព្ទ

[បំ-រ៉ះ] bamreah

ប្រះចុះប្រះឡើងរឿយៗ :

បម្រះ កិរិយាសព្ទ

[បំ-រ៉ះ-ន-នៀល] bamreah

ប្រះប្រាណននៀលរឿយៗ ប្រើជា បង្រះ ក៏បាន (តាមទម្លាប់និយាយឬសរសេរ)។

បម្លាស់

ដំណើរផ្លាស់ទីរបស់មនុស្ស សត្វ ឬរុក្ខជាតិជាបណ្ដោះអាសន្ន ឬស្ថាពរពីតំបន់មួយទៅកាន់តំបន់ផ្សេង។

បម្លាស់ នាម

[បំ-ឡាស់-លំ-នៅ] bamlaslumnov≈

ដំណើរផ្លាស់ទីរបស់មនុស្ស សត្វ ឬរុក្ខជាតិជាបណ្ដោះអាសន្ន ឬស្ថាពរពីតំបន់មួយទៅកាន់តំបន់ផ្សេង។

បម្លែង កិរិយាសព្ទ

[បំ-ឡែង] bamlaeng≈

(ម.ព. បំប្លែង)។

បយ្យកៈ ឧទានសព្ទ

[ប៉ៃ] boyyokak

សម្ដីលាន់មាត់ដោយភ្ញាក់ជាដើម :

បរ កិរិយាសព្ទ

[ប] bor

ដឹក, នាំ, បញ្ជូន, បណ្ដេញឱ្យទៅមុខ ដោយជិះ, ដោយដើរកាល់, ដើរអម, ដើរតាម, តម្រង់ឱ្យត្រង់តាមលំអាន តាមផ្លូវដែលត្រូវការ :

បរ នាម

[ប-ពល់] bor

លើកកងទ័ពត្រួតពលបណ្ដើរ។

បរ នាម

[ប] bor

អណ្ដូង, ប្រើកា្លយមកជាឈ្មោះតំបន់នានានៅកន្លែងដែលមានរ៉ែត្បូង :

បរគាវ

ឈ្មោះសត្វបក្សីមួយប្រភេទរូបរាងនិងសម្បុរស្រដៀងនឹងចចាត :

បរគាវ នាម

[ប-គាវ] barokeav

ឈ្មោះសត្វបក្សីមួយប្រភេទរូបរាងនិងសម្បុរស្រដៀងនឹងចចាត :

បរទ នាម

[ប៉ៈ-រ៉ត] bakrta≈

(ព.បុ.) បារត។

បរទត្ថភាព

ភាពនៃការគិតប្រយោជន៍និងសេចក្ដីសុខរបស់អ្នកដទៃ។

បរទត្ថភាព នាម

[ប៉ៈ-រៈ-ទ័ត-ថៈ-ភាប] bakreakttathakpheab≈

ភាពនៃការគិតប្រយោជន៍និងសេចក្ដីសុខរបស់អ្នកដទៃ។

បរទារកកម្ម នាម

[ប៉ៈ-រ៉ៈ-ទា-រៈ-កៈ-កាំ] bakrakteareakkakkaam≈

(ម.ព. បរទារកម្ម)។

បរទារកម្ម

អំពើដែលបុរសប្រព្រឹត្តខុសចំពោះភរិយារបស់អ្នកដទៃ គឺអំពើលួចប្រពន្ធគេ :

បរទារកម្ម នាម

[ប៉ៈ-រ៉ៈ-ទា-រៈ-កាំ] borotearkomm

អំពើដែលបុរសប្រព្រឹត្តខុសចំពោះភរិយារបស់អ្នកដទៃ គឺអំពើលួចប្រពន្ធគេ :

បរទេស នាម

[ប-រ៉ៈ-ទេស] ឬ [ប៉-រៈ-ទេស] borotes

ប្រទេសដទៃ ឬអ្នកប្រទេសដទៃ :

បរធន

ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬមូលនិធិដែលបានផ្ទេរទៅឱ្យបរធនបាលគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែងសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់អត្ថគាហកៈទៅតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ដោយលិខិតបរាធនបាលកិច្ច ឬបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។

បរធន នាម

[ប-រ៉-ធន់] barathno≈

ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬមូលនិធិដែលបានផ្ទេរទៅឱ្យបរធនបាលគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែងសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់អត្ថគាហកៈទៅតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ដោយលិខិតបរាធនបាលកិច្ច ឬបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។

បរធនបាល

បុគ្គលដែលទទួលសិទ្ធិគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែងបរធនពីបរធនបាលទាយកសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់អត្ថគាហកៈទៅតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ដោយលិខិតបរធនបាលកិច្ច ឬបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។

បរធនបាល នាម

[ប-រ៉-ធន់-នៈ-បាល] ឬ [ប៉ៈ-រ៉-ធន់-នៈ-បាល] barathnoneakbal]rue[bakrathnoneakbal≈

បុគ្គលដែលទទួលសិទ្ធិគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែងបរធនពីបរធនបាលទាយកសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់អត្ថគាហកៈទៅតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ដោយលិខិតបរធនបាលកិច្ច ឬបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។

បរធនបាលកិច្ច

កិច្ចការគ្រប់គ្រងនិងចាត់ចែងបរធន ដែលផ្ដល់ដោយបរធនបាលទាយកសម្រាប់ជាផលប្រយោជន៍ដល់អត្ថគាហកៈ ដោយអនុលោមតាមលិខិតបរធនបាលកិច្ចឬបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។

បរធនបាលកិច្ច នាម

[ប-រ៉ៈ-ធន់-នៈ-បា-ឡៈ-កិច] barakthnoneakbalakkech≈

កិច្ចការគ្រប់គ្រងនិងចាត់ចែងបរធន ដែលផ្ដល់ដោយបរធនបាលទាយកសម្រាប់ជាផលប្រយោជន៍ដល់អត្ថគាហកៈ ដោយអនុលោមតាមលិខិតបរធនបាលកិច្ចឬបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។

បរធនបាលទាយក

បុគ្គលដែលបង្កើតនិងកំណត់លក្ខខណ្ឌនៃបរធនបាលកិច្ច និងផ្ដល់ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬមូលនិធិដំបូងទៅក្នុងបរធនបាលកិច្ច។

បរធនបាលទាយក នាម

[ប-រ៉-ធន់-នៈ-បា-ឡៈ-ទា-យក់] ឬ [ប៉ៈ-រ៉-ធន់-បា-ឡៈ-ទា-យក់] barathnoneakbalakteayk]rue[bakrathnobalakteayk≈

បុគ្គលដែលបង្កើតនិងកំណត់លក្ខខណ្ឌនៃបរធនបាលកិច្ច និងផ្ដល់ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬមូលនិធិដំបូងទៅក្នុងបរធនបាលកិច្ច។

បរនិម្មិតវសវតី នាម

[ប៉ៈ-រ៉ៈ-និម-មិ-តៈ-វៈ-សៈ-វៈ-តី] bakraknimmitakveaksakveaktei≈

ឈ្មោះស្ថានសួគ៌ក្នុងឆកាមាវចរជាន់ទី ៦។

បរពត នាម

[ប-រ៉ៈ-ពត់] boropot

ភ្នំ (ក្លាយមកពី បព៌ត)។

បរម

ឧត្តម, ខ្ពង់ខ្ពស់, ប្រសើរ, ល្អប្រពៃ; ក្រៃលែង។ ពាក្យនេះគេច្រើនប្រើជាបទសមាសភ្ជាប់ជាខាងដើមសព្ទឯទៀត (អ.ថ. ប រ៉ុម-ម៉ៈ) ដូចជា :

បរម គុណនាម

[ប-រ៉ុម] borom

ឧត្តម, ខ្ពង់ខ្ពស់, ប្រសើរ, ល្អប្រពៃ; ក្រៃលែង។ ពាក្យនេះគេច្រើនប្រើជាបទសមាសភ្ជាប់ជាខាងដើមសព្ទឯទៀត (អ.ថ. ប រ៉ុម-ម៉ៈ) ដូចជា :

បរមកោដ្ឋ

ព្រះបរមនាមនៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមា ... (ព្រះអង្គដួង) ជាព្រះវររាជបិតានៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តម ... និងព្រះបាទសម្ដេចព្រះសិរីសុវត្ថិ (ស៊ីសុវត្ថិ) ... ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ :

បរមកោដ្ឋ នាម

[ប-រ៉ុម-ម៉ៈ-កោត] baromokaodthar

ព្រះបរមនាមនៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមា ... (ព្រះអង្គដួង) ជាព្រះវររាជបិតានៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តម ... និងព្រះបាទសម្ដេចព្រះសិរីសុវត្ថិ (ស៊ីសុវត្ថិ) ... ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ :

បរមក្សត្រ

ស្ដេចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់, ស្ដេចដ៏កំពូល, ស្ដេចដ៏ប្រសើរ, ស្ដេចដែលមានបុណ្យអំណាចខ្លាំងក្លា។

បរមក្សត្រ នាម

[ប-រ៉ុម-ម៉ៈ-ក្ស័ត] barommakkast≈

ស្ដេចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់, ស្ដេចដ៏កំពូល, ស្ដេចដ៏ប្រសើរ, ស្ដេចដែលមានបុណ្យអំណាចខ្លាំងក្លា។

បរមក្សត្រាធិរាជ នាម

[ប-រ៉ុម-ម៉ៈ-ក្ស័ត-ត្រា-ធិ-រាច] barommakkasttreathireach≈

ស្ដេចដ៏ក្រៃលែងលើសស្ដេចទាំងពួង។

បរមត្ថ

ធម៌មានអត្ថដ៏ឧត្តម ឬក្រៃលែង (ព្រះអភិធម្ម) ; ពាក្យសត្យ, សេចក្ដីពិត ...។

បរមត្ថ នាម

[ប-រ៉ៈ-ម៉័ត] ឬ [ប៉ៈ-រ៉ៈ-ម៉័ត] boromotthor

ធម៌មានអត្ថដ៏ឧត្តម ឬក្រៃលែង (ព្រះអភិធម្ម) ; ពាក្យសត្យ, សេចក្ដីពិត ...។

បរមត្ថកថា

វាចាសម្ដែងនូវសេចក្ដីពិត ឬវាចាសម្ដែងនូវព្រះអភិធម្ម។

បរមត្ថកថា នាម

[ប-រ៉ៈ-ម៉័ត-ថៈ-កៈ-ថា] ឬ [ប៉ៈ-រ៉ៈ-ម៉័ត-ថៈ-កៈ-ថា] boromotthokotha

វាចាសម្ដែងនូវសេចក្ដីពិត ឬវាចាសម្ដែងនូវព្រះអភិធម្ម។

បរមត្ថវិជ្ជា

វិជ្ជាផ្នែកខាងបរមត្ថ, វិជ្ជាដែលមានអត្ថដ៏ជ្រាលជ្រៅយ៉ាងក្រៃលែង។

បរមត្ថវិជ្ជា នាម

[ប-រ៉ៈ-ម៉័ត-ថៈ-វិច-ជា] baromotthavichchea

វិជ្ជាផ្នែកខាងបរមត្ថ, វិជ្ជាដែលមានអត្ថដ៏ជ្រាលជ្រៅយ៉ាងក្រៃលែង។

បរមត្ថវិទូ នាម

[ប-រ៉ៈ-មុ័ត-ថៈ-វិ-ទូ] baromotthavitu

អ្នកប្រាជ្ញខាងបរមត្ថវិជ្ជា។

បរមបុរាណ គុណនាម

[ប-រ៉ុម-បុ-រ៉ាន] baromboran≈

ដែលមានយូរលង់ណាស់មកហើយ :

បរមសព

សពរបស់បុគ្គលដ៏ប្រសើរ មានសពរបស់ព្រះមហាក្សត្រ សពរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាដើម។

បរមសព នាម

[ប-រ៉ុម-ម៉ៈ-សប់] boromosop

សពរបស់បុគ្គលដ៏ប្រសើរ មានសពរបស់ព្រះមហាក្សត្រ សពរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាដើម។

បរមសុខ

សេចក្ដីសុខដ៏កំពូល ខ្ពង់ខ្ពស់ ក្រៃលែង; ព្រះនិព្វាន។

បរមសុខ នាម

[ប-រ៉ុម-ម៉ៈ-សុក] barommaksok≈

សេចក្ដីសុខដ៏កំពូល ខ្ពង់ខ្ពស់ ក្រៃលែង; ព្រះនិព្វាន។

ឈ្មោះព្រះរាជពិធីមួយយ៉ាងពីក្នុងបុរាណរាជ្យ, ធ្វើក្នុងខែមាឃ, មានពិធីហែស្ដេចមាឃ, បរសេះ, បរគោ, បរក្របី ប្រណាំង ហើយបរក្របីបញ្ជល់រាង, រួចធ្វើភ្នំស្រូវមួយឱ្យពួកបារគូទាំង៤ក្រុម នាំគ្នាដុតភ្នំស្រូវនោះ, ក្នុងវេលាភ្លើងកំពុងតែឆេះ, មន្ត្រីទីស្ដេចត្រាញ់ខេត្តក្រៅ៥នាក់ កាវរំលំ

បរមាឃ នាម

[ប-មាក] baromeakh

ឈ្មោះព្រះរាជពិធីមួយយ៉ាងពីក្នុងបុរាណរាជ្យ, ធ្វើក្នុងខែមាឃ, មានពិធីហែស្ដេចមាឃ, បរសេះ, បរគោ, បរក្របី ប្រណាំង ហើយបរក្របីបញ្ជល់រាង, រួចធ្វើភ្នំស្រូវមួយឱ្យពួកបារគូទាំង៤ក្រុម នាំគ្នាដុតភ្នំស្រូវនោះ, ក្នុងវេលាភ្លើងកំពុងតែឆេះ, មន្ត្រីទីស្ដេចត្រាញ់ខេត្តក្រៅ៥នាក់ កាវរំលំ

បមាថកម្ម នាម

បម្រាប កិរិយាសព្ទ

បម្រាប នាម

បម្រាប់ នាម

បម្រាប់ប្រធាន នាម

បម្រាម នាម

បម្រាមគោចរ នាម

បម្រាស កិរិយាសព្ទ

បម្រាស់ បុព្វបទ

បម្រឹង នាម

បម្រុង កិរិយាសព្ទ

បម្រុង គុណនាម

បម្រុងតែ គុណកិរិយា

បម្រើ កិរិយាសព្ទ

បម្រើ គុណនាម

បម្រើ នាម

បម្រើ ន., កិ.

បម្រើ កិរិយាសព្ទ

បម្រើ កិរិយាសព្ទ

បម្រើ នាម

បម្រើ នាម

បម្រើ នាម

បម្រើបម្រាស់ នាម

បម្រែបម្រួល នាម

បម្រោស គុណនាម

បម្រោស នាម

បម្រះ កិរិយាសព្ទ

បម្រះ កិរិយាសព្ទ

បម្លាស់ នាម

បម្លាស់ នាម

បម្លែង កិរិយាសព្ទ

បយ្យកៈ នាម

បយ្យកៈ ឧទានសព្ទ

បរ កិរិយាសព្ទ

បរ នាម

បរ នាម

បរគាវ នាម

បរទ នាម

បរទត្ថភាព នាម

បរទារកកម្ម នាម

បរទារកម្ម នាម

បរទេស នាម

បរធន នាម

បរធនបាល នាម

បរធនបាលកិច្ច នាម

បរធនបាលទាយក នាម

បរនិម្មិតវសវតី នាម

បរពត នាម

បរម គុណនាម

បរមកោដ្ឋ នាម

បរមក្សត្រ នាម

បរមក្សត្រាធិរាជ នាម

បរមត្ថ នាម

បរមត្ថកថា នាម

បរមត្ថវិជ្ជា នាម

បរមត្ថវិទូ នាម

បរមបុរាណ គុណនាម

បរមសព នាម

បរមសុខ នាម

បរមាឃ នាម