ស្លឹករឹត
ខ្មែរ Log in Create account

Khmer Dictionary

Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.

68,369 entries

បិត្តាស័យ នាម

[ប៉ិត-តា-សៃ] bettasai≈

ប្រមាត់, ទឹកប្រមាត់។

បិទ

ឈប់ទទួល ឈប់ឱ្យមាន :

បិទ កិរិយាសព្ទ ១)

[បិត] bit

ខ្ទប់, រាំង, ធ្វើឱ្យជិត :

បិទ នាម ២)

[បិត] bit

ដាក់ផ្ដិតភ្ជាប់, ទឹប :

បិទ កិរិយាសព្ទ ៣)

[បិត] bit

ធ្វើឱ្យគ្រឿងម៉ាស៊ីនឬឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកឈប់ដំណើរការឬឈប់មានសកម្មភាព :

បិទ កិរិយាសព្ទ ៤)

[បិត] bit

ឈប់ទទួល ឈប់ឱ្យមាន :

បិទខ្ទប់

ហាមឃាត់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ឬប្រទេសណាមួយមិនឱ្យចល័តឆ្លងចេញចូល :

បិទខ្ទប់ កិរិយាសព្ទ

[បិត-ខ្ទប់] betkhatb≈

ហាមឃាត់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ឬប្រទេសណាមួយមិនឱ្យចល័តឆ្លងចេញចូល :

បិទទ្វារ

(ព.ប្រ.) ផ្អាកឬបញ្ឈប់សកម្មភាព ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ស្ថាប័ន ក្រុមហ៊ុន ជាដើម :

បិទទ្វារ កិរិយាសព្ទ

[បិត-ទ្វា] bettvea≈

(ព.ប្រ.) ផ្អាកឬបញ្ឈប់សកម្មភាព ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ស្ថាប័ន ក្រុមហ៊ុន ជាដើម :

បិទពួន

ឈ្មោះល្បែងខ្ទប់មុខរត់ពួន គឺល្បែងលេងដោយអ្នកម្ខាងឈរខ្ទប់មុខ អ្នកម្ខាងរត់ពួន រួចហើយទើបស្រែកថា បើកគ្របបាយ ...! ហើយបើកមុខឡើងដើររក, កាលបើរកឃើញក៏ស្ទុះចូលទៅចាប់ស្លឹកត្រចៀកស្រែកថា ញៀច! (ល្បែងពួកក្មេង)។

បិទពួន នាម

[បិត-ពួន] betopuon

ឈ្មោះល្បែងខ្ទប់មុខរត់ពួន គឺល្បែងលេងដោយអ្នកម្ខាងឈរខ្ទប់មុខ អ្នកម្ខាងរត់ពួន រួចហើយទើបស្រែកថា បើកគ្របបាយ ...! ហើយបើកមុខឡើងដើររក, កាលបើរកឃើញក៏ស្ទុះចូលទៅចាប់ស្លឹកត្រចៀកស្រែកថា ញៀច! (ល្បែងពួកក្មេង)។

បិទភ្ជាប់

(ប.ព.) បញ្ចេញទិន្នន័យដែលបានចម្លងទុកឬកាត់ទុកភ្ជាប់មកត្រង់ទ្រនិច។

បិទភ្ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[បិត-ភ្ជាប់] betphcheab≈

(ប.ព.) បញ្ចេញទិន្នន័យដែលបានចម្លងទុកឬកាត់ទុកភ្ជាប់មកត្រង់ទ្រនិច។

បិទមុខ

ភ្ជិតមិនឱ្យឃើញមុខ, មិនឱ្យឃើញលំអាន។

បិទមុខ នាម

[បិត-មុក] betomukh

ឈ្មោះអណ្ដើកមួយប្រភេទ មានស្នូកស្រុងលឹបមកខាងមុខ :

បិទមុខ គុណនាម

[បិត-មុក] betomukh

សេចក្ដី, ចំណោទ, កិច្ចការដែលចង្អៀតកំបាំង កម្រដឹងកម្រយល់ :

បិទមុខ កិរិយាសព្ទ

[បិត-មុក] betomukh

ភ្ជិតមិនឱ្យឃើញមុខ, មិនឱ្យឃើញលំអាន។

បិសាច

អមនុស្សជាអាបាយិកសត្តដែលកើតនៅក្នុងមនុស្សលោកមានច្រើនពួក មានអមនុស្សដែលលិទ្ធជញ្ជក់ឈាមស្រស់ ឬដែលជញ្ជក់យករសគំរង់សាកសពជាដើម :

បិសាច នាម

[បិ-សាច] bey sach

អមនុស្សជាអាបាយិកសត្តដែលកើតនៅក្នុងមនុស្សលោកមានច្រើនពួក មានអមនុស្សដែលលិទ្ធជញ្ជក់ឈាមស្រស់ ឬដែលជញ្ជក់យករសគំរង់សាកសពជាដើម :

បី គុណនាម

[បី] bei

ចំនួនលេខដែលនៅត្រង់ចន្លោះពីរនិងបួន គឺមួយផ្សំនឹងពីរ ឬពីរផ្សំនឹងមួយ (៣)។

បី កិរិយាសព្ទ

[បី] bei

កាន់ត្រកងឱប ឬទ្រដោយដៃទាំងពីរ :

បី នាម

[បី-ត្រ-កង] bei

(ព.ប្រ.) លើកតម្កើង, កាន់ជើង, កាន់ទ្រង់។

បី នាម

[បី-ទ្រ] bei

(ព.ប្រ.) ជួយឧបត្ថម្ភគាំទ្រ។

បីដូច

ប្រហែលដូច, ហាក់ដូច គឺទុកដាក់ថានេះ ដូចជានោះ ឬនោះដូចជានេះ :

បីដូច គុណកិរិយា

[បី-ដូច] beidouch

ប្រហែលដូច, ហាក់ដូច គឺទុកដាក់ថានេះ ដូចជានោះ ឬនោះដូចជានេះ :

បីឌាយាយី កិរិយាសព្ទ

[បី-ឌា-យា-យី] beideayeayi≈

(ម.ព. យាយី១)។

បីតិ

ឈ្មោះអង្គទី ៣នៃបឋមជ្ឈាននិងអង្គទី ១នៃទុតិយជ្ឈាន។

បីតិ នាម ១)

[ប៉ី-តិ] beite

សេចក្ដីត្រេកអរព្រឺព្រួច ផ្សព្វផ្សាយ អណ្ដែតអណ្ដូង, សេចក្ដីឆ្អែតចិត្តដោយអំណរ ដ៏វិសេស។

បីតិ នាម ២)

[ប៉ី-តិ] beite

ឈ្មោះអង្គទី ៣នៃបឋមជ្ឈាននិងអង្គទី ១នៃទុតិយជ្ឈាន។

បីបម

រាប់អានទំនុកបម្រុងដោយស្ងួនគ្រង, ដោយថ្នាក់ថ្នម។

បីបម កិរិយាសព្ទ

[បី-បម] beibam

បីថ្នមដោយស្ងួនគ្រង។

បីបម នាម

[បី-បម-ថ្នម-ព] beibam

រាប់អានទំនុកបម្រុងដោយស្ងួនគ្រង, ដោយថ្នាក់ថ្នម។

បីបាច់ កិរិយាសព្ទ

[បី-បាច់] beibach

ថែរក្សាដោយយកចិត្តទុកដាក់។

បីបាច់ នាម

[បី-បាច់-រ័ក-សា] beibach

ថែរក្សាដោយការចាំបាច់។

បឹង នាម

[បឹង] beoung

ល្ហាលទឹកធំល្វឹងល្វើយក៏មាន គ្រាន់តែធំជាងស្រះ ជាងត្រពាំងដែលធំៗក៏មាន, ខ្លះមានដីខ្ពស់ជាភ្លឺព័ទ្ធជុំវិញ, ខ្លះមានប្រឡាយ ឬជ្រលង; ព្រែកចួបនឹងស្ទឹងឬទន្លេ សម្រាប់ទឹកហូរចេញចូល។

បឹង នាម

[បឹង-បួ] beoung

បឹងតូចៗ ឬបឹងរាយរង (ស. បឹង អ.ថ. ប៊ឹង "បឹង", ប្វ័ អ.ថ. បួ "ឈូក"; គួរយល់ថា បឹងបួ គឺបឹងឈូក។

បឹម កិរិយាសព្ទ

[បឹម] boem

បៅដោះ (សម្ដីទំយើ)។

បឺត

ស្រូបផ្អឹបមាត់ដោយប្រឹងពេញកម្លាំងដង្ហើមយ៉ាងវែង ដើម្បីឱ្យជក់ចេញ ឬឱ្យជក់ចូល, ស្រូបដោយកម្លាំងខ្យល់ដែលមូល :

បឺត កិរិយាសព្ទ

[បឺត] beut

ស្រូបផ្អឹបមាត់ដោយប្រឹងពេញកម្លាំងដង្ហើមយ៉ាងវែង ដើម្បីឱ្យជក់ចេញ ឬឱ្យជក់ចូល, ស្រូបដោយកម្លាំងខ្យល់ដែលមូល :

បឺះ!

សូរសំឡេងហៅឆ្កែធំឱ្យមក, បើកូនឆ្កែតូចៗ ហៅដោយសូរសម្ដីថា ចូចៗ! ឬ ចូៗ! :

បឺះ! ឧទានសព្ទ

[បឺះ] beuah≈

សូរសំឡេងហៅឆ្កែធំឱ្យមក, បើកូនឆ្កែតូចៗ ហៅដោយសូរសម្ដីថា ចូចៗ! ឬ ចូៗ! :

បឺះៗ ឧទានសព្ទ

[បឺះ-បឺះ] beuahbeuah≈

(ម.ព. បឺះ!)។

បុក កិរិយាសព្ទ ១)

[បុក] bok

បុះពីលើទៅក្រោមដោយលើកទម្លាក់ឱ្យទង្គិចខ្លាំង :

បុក កិរិយាសព្ទ ២)

[បុក] bok

បុះពីខាង :

បុក នាម

[បុក] bok

(ព.ប្រ.) ចាប់ដាក់ដូចគេបុក :

បុក នាម

[បុក] bok

ឈ្មោះម្ហូបមួយប្រភេទ ដែលគេបុកបន្លែស្រស់លាយជាមួយសាច់ឆ្អិន :

បុក កិរិយាសព្ទ

[បុក] bok

ទង្គិច, ប៉ះ :

បុកល័ក្ដ

ឈ្មោះបទភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយមេ គេលេងនៅពេលបុកល័ក្ដស្រម៉ក្នុងពិធីធ្វើធ្មេញក្នុងសម័យពីដើម ដែលហៅតាមទម្លាប់ថា ពិធីមង្គលធ្វើធ្មេញលេញល័ក្ដ ...។

បុកល័ក្ដ នាម

[បុក-លាក់] bokleakd

ឈ្មោះបទភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយមេ គេលេងនៅពេលបុកល័ក្ដស្រម៉ក្នុងពិធីធ្វើធ្មេញក្នុងសម័យពីដើម ដែលហៅតាមទម្លាប់ថា ពិធីមង្គលធ្វើធ្មេញលេញល័ក្ដ ...។

បុកល័ខ នាម

[បុក-លាក់] bokleak≈

(ម.ព. បុកល័ក្ដ)។

បុកស្រូវ នាម

[បុក-ស្រូវ] boksrouv

ឈ្មោះបទភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយមេ :

បុគ្គល

(ព.សា.) រូបសាកសពស្រស់នៃមនុស្ស ក៏ហៅ បុគ្គល ដែរ។

បុគ្គល នាម ១)

[បុក-គល់] bokkol

ចិត្ត, វិញ្ញាណ; រាងកាយ, ខ្លួនប្រាណ; សត្វលោកទូទៅទាំងអស់ដែលមានចិត្តមានវិញ្ញាណ :

បុគ្គល នាម ២)

[បុក-គល់] bokkol

ក្នុងវិន័យខាងព្រះពុទ្ធសាសនា ហៅភិក្ខុ ១រូបថា បុគ្គល។

បុគ្គល នាម ៣)

[បុក-គល់] bokkol

(ព.សា.) រូបសាកសពស្រស់នៃមនុស្ស ក៏ហៅ បុគ្គល ដែរ។

បុគ្គលប្បញ្ញត្តិ

ឈ្មោះគម្ពីរព្រះអភិធម្មត្រង់លំដាប់ទី ៤សម្ដែងអំពីបញ្ញត្តិ ហៅថាសត្វ ថាបុគ្គល ជាដើម។

បុគ្គលប្បញ្ញត្តិ នាម

[បុក-គៈ-ល័ប-ប័ញ-ញ៉ាត់] bokklobbanhnhotte

ឈ្មោះគម្ពីរព្រះអភិធម្មត្រង់លំដាប់ទី ៤សម្ដែងអំពីបញ្ញត្តិ ហៅថាសត្វ ថាបុគ្គល ជាដើម។

បុគ្គលភាព

ភាពចម្រុះនៃអ្វីៗដែលបង្ហាញពីចរិតលក្ខណៈរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ រួមមានអាកប្បកិរិយា និស្ស័យ សតិអារម្មណ៍ និងស្មារតី។

បុគ្គលភាព នាម

[បុក-គល់-ភាប] bokklopheab≈

ភាពចម្រុះនៃអ្វីៗដែលបង្ហាញពីចរិតលក្ខណៈរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ រួមមានអាកប្បកិរិយា និស្ស័យ សតិអារម្មណ៍ និងស្មារតី។

បុគ្គលាធិដ្ឋាន

ពាក្យដែលមានបុគ្គលជាទីតាំង គឺពាក្យដែលនិយាយសំដៅបុគ្គលអ្នកសម្រេចអំពើទាំងពួង, ទីទៃពីធម្មាធិដ្ឋាន "ពាក្យដែលមានធម៌ជាទីតាំង គឺពាក្យប្រាប់អំពើ", ដូចជា អ្នកឱ្យ ជា បុគ្គលាធិដ្ឋាន, អំណោយ ជាធម្មាធិដ្ឋាន។

បុគ្គលាធិដ្ឋាន នាម

[បុក-គៈ-លា-ធិត-ឋាន] bokkleathidthan

ពាក្យដែលមានបុគ្គលជាទីតាំង គឺពាក្យដែលនិយាយសំដៅបុគ្គលអ្នកសម្រេចអំពើទាំងពួង, ទីទៃពីធម្មាធិដ្ឋាន "ពាក្យដែលមានធម៌ជាទីតាំង គឺពាក្យប្រាប់អំពើ", ដូចជា អ្នកឱ្យ ជា បុគ្គលាធិដ្ឋាន, អំណោយ ជាធម្មាធិដ្ឋាន។

បុគ្គលិក

ភ្នាក់ងាររាជការដែលធ្វើការក្នុងក្រសួងរាជការផ្សេងៗ ឬនិយោជិតនៃគ្រឹះស្ថានពាណិជ្ជកម្មជាដើម :

បុគ្គលិក គុណនាម

[បុក-គៈ-លិក] bokkolik

ដែលចំពោះបុគ្គល ឬសម្រាប់បុគ្គលម្នាក់ៗ មិនមែនជាសាធារណៈទូទៅ :

បុគ្គលិក នាម

[បុក-គៈ-លិ-កៈ-ភាប] bokkolik

ភាពនៃបុគ្គលិក គឺភាពនៃបុគ្គលម្នាក់ៗ។

បុគ្គលិក នាម

[អៈ-បុក-គៈ-លិក-ភាប] bokkolik

ភាពដែលខ្វះបុគ្គលិកលក្ខណៈ។

បុគ្គលិក នាម

[បុក-គៈ-លិក] bokkolik

ភ្នាក់ងាររាជការដែលធ្វើការក្នុងក្រសួងរាជការផ្សេងៗ ឬនិយោជិតនៃគ្រឹះស្ថានពាណិជ្ជកម្មជាដើម :

បុគ្គលិកទាន

ទានដែលទាយកឱ្យចំពោះបុគ្គល គឺឱ្យសំដៅរូបបុគ្គលតាមស្ម័គ្រ ស្រឡាញ់គាប់ចិត្តបុគ្គលណាឱ្យសំដៅបុគ្គលនោះ។

បុគ្គលិកទាន នាម

[បុក-គៈ-លិ-កៈ-ទាន] bokklikatean

ទានដែលទាយកឱ្យចំពោះបុគ្គល គឺឱ្យសំដៅរូបបុគ្គលតាមស្ម័គ្រ ស្រឡាញ់គាប់ចិត្តបុគ្គលណាឱ្យសំដៅបុគ្គលនោះ។

បុគ្គលិកលក្ខណៈ

លក្ខណៈរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ, លក្ខណៈឬគ្រឿងកំណត់ចំណាំរបស់បុគ្គល; លក្ខណៈជាគ្រឿងសម្គាល់ចំពោះមនុស្សឬសត្វ។

បុគ្គលិកលក្ខណៈ នាម

[បុក-គៈ-លិ-កៈ-ល័ក-ខៈ-ណៈ] bokkliklokkhonak

លក្ខណៈរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ, លក្ខណៈឬគ្រឿងកំណត់ចំណាំរបស់បុគ្គល; លក្ខណៈជាគ្រឿងសម្គាល់ចំពោះមនុស្សឬសត្វ។

បុច្ឆនសញ្ញា

សញ្ញាក្នុងពាក្យសួរ, គ្រឿងសម្គាល់របស់ប្រយោគសួរ។ ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយយ៉ាងសម្រាប់ប្រើដាក់ខាងចុងប្រយោគសួរ (?) :

បុច្ឆនសញ្ញា នាម

[ប៉ុច-ឆៈ-ណៈ-សាញ់-ញ៉ា] bochchhnosonhnhea

សញ្ញាក្នុងពាក្យសួរ, គ្រឿងសម្គាល់របស់ប្រយោគសួរ។ ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយយ៉ាងសម្រាប់ប្រើដាក់ខាងចុងប្រយោគសួរ (?) :

បុច្ឆនៈ គុណនាម

[ប៉ុច-ឆិ-ណៈ] bochchhenak≈

ដែលសម្គាល់សំណួរ :

បុច្ឆា នាម a

[ប៉ុច-ឆា] bochchha

ពាក្យសួរ។

បុច្ឆា កិរិយាសព្ទ b

[ប៉ុច-ឆា] bochchha

សួរ។

បុច្ឆាសព្វនាម

សព្វនាមសម្រាប់ផ្ដើមជាសំណួរ មានពាក្យថា «ស្អី, អ្វី ជាដើម »។

បុច្ឆាសព្វនាម សព្វនាម

[ប៉ុច-ឆា-សប់-ពៈ-នាម] bochchhasbapeakneam≈

សព្វនាមសម្រាប់ផ្ដើមជាសំណួរ មានពាក្យថា «ស្អី, អ្វី ជាដើម »។

បុញ្ញ

ការហូរជូនមកជានិច្ចនៃបុណ្យ, អានិសង្សបុណ្យ។

បុញ្ញ នាម

[បុញ-ញ៉ៈ] bonhnh

គុណជាតជាគ្រឿងជម្រះសន្តានចិត្ត ឬដែលកើតពីចិត្តជ្រះថ្លា គឺបុណ្យ, កុសល, អំពើល្អ។

បុញ្ញ នាម

[បុញ-ញ៉ៈ-កាំ] bonhnh

អំពើដែលជាបុណ្យ។

បុញ្ញ នាម

[បុញ-ញ៉ៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] bonhnh

ការធ្វើបុណ្យ, អំពើដែលជាបុណ្យ។

បុញ្ញ នាម

[បុញ-ញ៉ៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា-វ័ត-ថុ] bonhnh

ទីតាំង ឬទីកើតនៃបុណ្យ, កន្លែងដែលនាំឱ្យកើតបានជាបុណ្យជាកុសល; មាន ១០យ៉ាងគឺ ១ទានមយៈ បុណ្យកើតមានព្រោះការឱ្យទាន; ២សីលមយៈ ...ព្រោះការរក្សាសីល; ៣ភាវនាមយៈ ...ព្រោះការចម្រើនធម៌ដែលគួរចម្រើនឱ្យកើតមានក្នុងចិត្ត; ៤អបចាយនមយៈ ...ព្រោះការគោរពកោតក្រែងឱនលំទោន ជឿស្ដាប់បុគ្គលគួរគោរ

បុញ្ញ នាម

[បុញ-ញ័ក-ខែត] bonhnh

ស្រែបុណ្យ :

បុញ្ញ នាម

[បុញ-ញ៉ៈ-ដែច-ជះ] bonhnh

អំណាចឬអានុភាពនៃបុណ្យ, តេជះដែលកើតអំពីបុណ្យ។

បុញ្ញ នាម

[បុញ-ញ៉ៈ-និ-ធិ] bonhnh

កំណប់បុណ្យ (បុណ្យដែលជាប់ជាស្នាមចិត្តមិនរលុប ទុកដូចជាកំណប់ក្នុងចិត្ត) :

បុញ្ញ នាម

[បុញ-ញ៉ៈ-រឹត] bonhnh

ឫទ្ធិដែលកើតអំពីបុណ្យ, ឫទ្ធិរបស់បុណ្យ, សេចក្ដីសម្រេចដោយបុណ្យ :

បុញ្ញ នាម

[ប៉ុញ-ញ៉ៈ-រា-សី] bonhnh

គំនរបុណ្យ (បុណ្យដែលមានច្រើនក្រាស់ក្នុងសន្តានចិត្ត) :

បុញ្ញ នាម

[ប៉ុញ-ញ៉ៈ-លាប] bonhnh

ការបានបុណ្យ, ដំណើរបានបុណ្យ; ការបានទ្រព្យធន ឬអ្វីៗព្រោះបុណ្យឱ្យផល :