ឧបមៃយ
(ម.ព. ឧបមេយ្យ)។
វចនានុក្រមខ្មែរ
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
ឧបមៃយ គុណនាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ម៉ៃ] ubameyy
(ម.ព. ឧបមេយ្យ)។
ឧបយមមង្គល
វិវាហមង្គល, មង្គលការគូបុរសស្ត្រី :
ឧបយមមង្គល នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-យៈ-មៈ-មង់-គល់] ubayomomongkol
វិវាហមង្គល, មង្គលការគូបុរសស្ត្រី :
ឧបយាមមង្គល
(ម.ព. ឧបយមមង្គល)។
ឧបយាមមង្គល នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-យា-មៈ-មង់-គល់] aubakyeameakmngoklo≈
(ម.ព. ឧបយមមង្គល)។
ឧបយុវរាជ
ក្សត្រិយ៍ដែលកំពុងទ្រង់ព្រះយៅវ៍ (ក្សត្រិយ៍ កំលោះ) ដែលមានឋានៈជាឧបរាជទី ១ឬឧបរាជស្ដាំ :
ឧបយុវរាជ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-យុ-វៈ-រាច] uboyuvoreach
ក្សត្រិយ៍ដែលកំពុងទ្រង់ព្រះយៅវ៍ (ក្សត្រិយ៍ កំលោះ) ដែលមានឋានៈជាឧបរាជទី ១ឬឧបរាជស្ដាំ :
ឧបយោគ
(ព.វ.) ទុតិយាវិភត្តិនាម (ហៅ ឧបយោគវចនៈ ក៏បាន)។
ឧបយោគ នាម ១)
[អ៊ុ-ប៉ៈ-យោក] uboyouk
ការប្រកបចូលគ្នា; ការសមប្រកប, សេចក្ដីកើតការ, ការសម្រេចប្រយោជន៍; ដំណើរប្រព្រឹត្តទៅស្រួល; ការប្រើប្រាស់។
ឧបយោគ នាម ២)
[អ៊ុ-ប៉ៈ-យោក] uboyouk
(ព.វ.) ទុតិយាវិភត្តិនាម (ហៅ ឧបយោគវចនៈ ក៏បាន)។
ឧបយោគវចនៈ
(ម.ព. ឧបយោគ)។
ឧបយោគវចនៈ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-យោ-គៈ-វៈ-ចៈ-នៈ] aubakyokeakveakchakneak≈
(ម.ព. ឧបយោគ)។
ឧបយៅវរាជ
(ម.ព. ឧបយុវរាជ)។
ឧបយៅវរាជ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-យៅ-វៈ-រាច] ឬ [អ៊ុ-ប៉ៈ-យ៉ៅ-វៈ-រាច] uboyovvoreach
(ម.ព. ឧបយុវរាជ)។
ឧបរាជ
ព្រះរាជាបន្ទាប់ គឺក្សត្រិយ៍ដែលមានរាជស័ក្ដិរងបន្ទាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ :
ឧបរាជ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ាច] ឬ [អុ-ប៉ៈ-រ៉ាច] ubareach
ព្រះរាជាបន្ទាប់ គឺក្សត្រិយ៍ដែលមានរាជស័ក្ដិរងបន្ទាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ :
ឧបរាជ្យ
ប្រើជា គុ. ក៏បាន "ដែលជារបស់ក្សត្រិយ៍ឧបរាជ" :
ឧបរាជ្យ នាម a
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ាច] uboreachyor
សម្បត្តិឬមុខក្រសួងរបស់ក្សត្រិយ៍ឧបរាជ។
ឧបរាជ្យ គុណនាម b
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ាច] uboreachyor
ប្រើជា គុ. ក៏បាន "ដែលជារបស់ក្សត្រិយ៍ឧបរាជ" :
ឧបរិម
ថ្នាក់ឬជាន់ខាងលើ។
ឧបរិម គុ.កិ., គុ.
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ៈ] uborim
ខាងលើ, ខ្ពង់ខ្ពស់ (ព.ផ្ទ.) ហេដ្ឋិម)។
ឧបរិម នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉័ត-ឋាន] uborim
ទីខាងលើ។
ឧបរិម នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ិច-ឆែត] uborim
ការកំណត់យ៉ាងខ្ពស់, យ៉ាងលើគេបំផុត។
ឧបរិម នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ៉ាយ] uborim
បរិយាយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។
ឧបរិម នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ៈ-ភាក] uborim
ប៉ែកខាងលើ។
ឧបរិម នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ៈ-ភូម] uborim
ថ្នាក់ឬជាន់ខាងលើ។
ឧបរិមទិស
ទិសខាងលើ (ក្នុងពួកទិស១០)។
ឧបរិមទិស នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ៈ-ទឹស] uborimotis
ទិសខាងលើ (ក្នុងពួកទិស១០)។
ឧបរិម—
(ម.ព. ឧបរិម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបរិម— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ៈ—] aubakremak—≈
(ម.ព. ឧបរិម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបរោធ
(ម.ព. ឧបរោធកាល)។
ឧបរោធ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោត] uborouth
ការបិទ, ការរាំង, ការខ្ទប់, ការខាំង; ការបិទឬខ្ទប់ផ្លូវមិនឱ្យចេញចូលបាន :
ឧបរោធ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-កាំ] uborouth
អំពើបិទផ្លូវ។
ឧបរោធ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-កា] uborouth
ហេតុឬដំណើរនៃការបិទផ្លូវ។
ឧបរោធ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-កាល] uborouth
កាលឬសម័យដែលត្រូវបិទផ្លូវ។
ឧបរោធ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោត-និ-យំ] uborouth
ឧបាយបន្ទច់និយម, ឧបាយបន្ទច់បង្អាក់។
ឧបរោធ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-ភាប] uborouth
ភាពនៃការបិទផ្លូវ។
ឧបរោធ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-សៈ-មៃ] uborouth
(ម.ព. ឧបរោធកាល)។
ឧបរោធ—
(ម.ព. ឧបរោធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបរោធ— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ—] aubakrotheak—≈
(ម.ព. ឧបរោធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបលក្ខិត
ដែលបានកំណត់ទុកស្រេចហើយ, ដែលបានកំណត់ទុកទៀងទាត់ហើយ; ដែលបានសន្មតគត់ដារស្រេចហើយ :
ឧបលក្ខិត គុណនាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិត] ubolokkhet
ដែលបានកំណត់ទុកស្រេចហើយ, ដែលបានកំណត់ទុកទៀងទាត់ហើយ; ដែលបានសន្មតគត់ដារស្រេចហើយ :
ឧបលក្ខិត—
ឧបាយកលដែលបានកំណត់ទុករួចស្រេចហើយ (ច្រើនសំដៅសេចក្ដីថា "ឧបាយកលក្រឡិចក្រលៀត" :
ឧបលក្ខិត— គុណនាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ—] aubaklkakhetak—≈
(ម.ព. ឧបលក្ខិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបលក្ខិត— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ-កា] aubaklkakhetakka≈
(ម.ព. ឧបលក្ខិតហេតុ)។
ឧបលក្ខិត— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ-កាល] aubaklkakhetakkal≈
កាលឬសម័យ, វេលា ដែលបានកំណត់ទៀងទាត់ហើយ ឬដែលបានសន្មតគត់ដាស្រេចហើយ :
ឧបលក្ខិត— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ-សៈ-ម៉ៃ] aubaklkakhetaksakmai≈
(ម.ព. ឧបលក្ខិតកាល)។
ឧបលក្ខិត— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ-ហែត] aubaklkakhetakhaet≈
ហេតុ, ការណ៍, ដំណើរ, រឿងដែលបានកំណត់ស្រេចហើយ។
ឧបលក្ខិត— នាម
[អ៊ុ-បាយ-កល់-អ៊ុ-បល់-ល័ក-ខិត] ឬ [អ៊ុ-បាយ-កល់-អ៊ុ-បុល-ល័ក-ខិត] aubaykloaublolkakhet]rue[aubaykloaubollkakhet≈
ឧបាយកលដែលបានកំណត់ទុករួចស្រេចហើយ (ច្រើនសំដៅសេចក្ដីថា "ឧបាយកលក្រឡិចក្រលៀត" :
ឧបលិង្គ
ផ្នូលអាក្រក់, ផ្នូលគ្រោះកាចឬចង្រៃ គឺផ្នូលដែលបណ្ដាលឱ្យឃើញមុនថានឹងមានគ្រោះកាចឬនឹងមានចង្រៃចូលមកឱ្យទោស :
ឧបលិង្គ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង] ubolingkor
ផ្នូលអាក្រក់, ផ្នូលគ្រោះកាចឬចង្រៃ គឺផ្នូលដែលបណ្ដាលឱ្យឃើញមុនថានឹងមានគ្រោះកាចឬនឹងមានចង្រៃចូលមកឱ្យទោស :
ឧបលិង្គ—
សមុដ្ឋាននៃឧបលិង្គ :
ឧបលិង្គ— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង-គៈ—] aubaklingkeak—≈
(ម.ព. ឧបលិង្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបលិង្គ— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង-គៈ-កា] aubaklingkeakka≈
ហេតុនៃផ្នូលអាក្រក់។
ឧបលិង្គ— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង-គៈ-ល័ក-ខៈ-ណៈ] aubaklingkeaklkakhaknak≈
លក្ខណៈនៃឧបលិង្គ។
ឧបលិង្គ— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង-គៈ-សៈ-មុត-ឋាន] aubaklingkeaksakmutthan≈
សមុដ្ឋាននៃឧបលិង្គ :
ឧបវាទ
ភ័យដែលកើតអំពីឧបវាទ; ការខ្លាចឧបវាទ។
ឧបវាទ នាម a
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វាត] uboveat
ការពោលតិះដៀល, ការពោលទោស; ពាក្យតិះដៀល, ពាក្យពោលទោស :
ឧបវាទ គុណនាម b
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វាត] uboveat
ដែលតិះដៀល :
ឧបវាទ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទៈ-កា] uboveat
ហេតុនៃឧបវាទ។
ឧបវាទ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទៈ-ទោស] uboveat
ទោសដែលកើតព្រោះឧបវាទ។
ឧបវាទ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទ័ន-តៈ-រ៉ាយ] uboveat
(ព.ពុ.) អន្តរាយដែលកើតមានព្រោះការពោលតិះដៀលព្រះអរហន្ត។
ឧបវាទ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទៈ-ភៃ] uboveat
ភ័យដែលកើតអំពីឧបវាទ; ការខ្លាចឧបវាទ។
ឧបវាទិនី
(ម.ព. ឧបវាទី)។
ឧបវាទិនី នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទិ-នី] uboveatini
(ម.ព. ឧបវាទី)។
ឧបវាទី
អ្នកដែលហៃខាងការនិយាយតិះដៀលគេ; អ្នកនិយាយពាក្យឧបវាទ។
ឧបវាទី នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទី] ubaveati
អ្នកដែលហៃខាងការនិយាយតិះដៀលគេ; អ្នកនិយាយពាក្យឧបវាទ។
ឧបវាទ—
(ម.ព. ឧបវាទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបវាទ— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទៈ—] aubakveateak—≈
(ម.ព. ឧបវាទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបវេសន៍
វេលាសម្រាក :
ឧបវេសន៍ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វេស] uboveson
ការអង្គុយសម្រាក; ការឈប់សម្រាក; ការសម្រាកលម្ហែកម្លាំង :
ឧបវេសន៍ នាម
[វេ-លា-អ៊ុ-ប៉ៈ-វេស] uboveson
វេលាសម្រាក :
ឧបសគ្គ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក] ubasakk
ឧបទ្រព, ចង្រៃ; គ្រឿងទើសទាក់, គ្រឿងជំទាស់, គ្រឿងរារាំងដំណើរ :
ឧបសគ្គ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ-កា] ubasakk
ហេតុជាគ្រឿងជំទាស់។
ឧបសគ្គ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ-ហែត] ubasakk
(ម.ព. ឧបសគ្គការណ៍)។
ឧបសគ្គ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក] ubasakk
(ព.វ.) ឈ្មោះសព្ទពួកមួយ សម្រាប់ប្រើចំពោះតែជាបុព្វបទរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមនាមសព្ទនិងកិរិយាសព្ទតាមគួរដល់ការប្រកប, ដូចជា អតិ, អនុ, អភិ ជាដើម :
ឧបសគ្គ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ-និ-បាត] ubasakk
(ព.វ.) សព្ទជាឧបសគ្គៈ។
ឧបសគ្គៈ
(ម.ព. ឧបសគ្គ)។
ឧបសគ្គៈ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ] aubakskakeak≈
(ម.ព. ឧបសគ្គ)។
ឧបសគ្គ—
(ម.ព. ឧបសគ្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបសគ្គ— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ—] aubakskakeak—≈
(ម.ព. ឧបសគ្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបសង្ហារ
សង្ខិតវណ្ណនា សរុបនិទ្ទេស តារាងរួបរួមសេចក្ដីដែលរៀបរាប់ហើយ។
ឧបសង្ហារ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-សង់-ហា] aubaksngoha≈
សង្ខិតវណ្ណនា សរុបនិទ្ទេស តារាងរួបរួមសេចក្ដីដែលរៀបរាប់ហើយ។
ឧបសន្តិភាព
ដំណើរឈានទៅរកសន្តិភាព។
ឧបសន្តិភាព នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-សន់-តិ-ភាប] aubaksnotepheab≈
ដំណើរឈានទៅរកសន្តិភាព។
ឧបសម្បទា
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ)។
ឧបសម្បទា នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា] aubaksmobaktea≈
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ)។
ឧបសម្បទា—
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបសម្បទា— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា—] aubaksmobaktea—≈
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបសម្បទ—
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបសម្បទ— នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទៈ—] aubaksmobakteak—≈
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឧបសម្បន្ន
ដែលបានឧបសម្បទាហើយ; សាមណេរដែលបានឧបសម្បទាហើយ (ភិក្ខុ)។
ឧបសម្បន្ន គុ., ន.
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប័ន] ឬ [អ៊ុ-ប៉ៈ-សំ-ប័ន] ubosombonn
ដែលបានឧបសម្បទាហើយ; សាមណេរដែលបានឧបសម្បទាហើយ (ភិក្ខុ)។
ឧបសម្បន្នា
ភាពជាឧបសម្បន្ន (ភិក្ខុភាព ឬ ភិក្ខុភាវៈ)។
ឧបសម្បន្នា គុណនាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-បុ័ន-ណា] ubosombonnea
(ម.ព. ឧបសម្បន្ន)។
ឧបសម្បន្នា នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទ័ន-តេ-វា-សិក] ubosombonnea
សិស្សសូត្រ។
ឧបសម្បន្នា នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា-កាំ] ubosombonnea
ការបំបួសសាមណេរឱ្យបានជាភិក្ខុភាព។
ឧបសម្បន្នា នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា-ចា] ubosombonnea
លោកគ្រូសូត្រ។
ឧបសម្បន្នា នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា-ប៉េក] ubosombonnea
សាមណេរអ្នកសូមឧបសម្បទា (នាគអ្នកសូមផ្នួសជាភិក្ខុ) :