ផោដ្ឋព្វារម្មណ៍
អារម្មណ៍ដែលកើតអាស្រ័យផោដ្ឋព្វៈ។
Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
អារម្មណ៍ដែលកើតអាស្រ័យផោដ្ឋព្វៈ។
[ផោត-ឋាប់-ពា-រ៉ម់] phaodthpvearmmon
អារម្មណ៍ដែលកើតអាស្រ័យផោដ្ឋព្វៈ។
ការពាល់ត្រូវដោយកាយ គឺការប៉ះពាល់ត្រូវកាយដោយក្ដៅ, ត្រជាក់, រឹង, ទន់ ... (នាំឱ្យកើតសេចក្ដីដឹង), ផស្សៈ។
[ផោត-ឋាប់-ពៈ] phaodthpveak
ការពាល់ត្រូវដោយកាយ គឺការប៉ះពាល់ត្រូវកាយដោយក្ដៅ, ត្រជាក់, រឹង, ទន់ ... (នាំឱ្យកើតសេចក្ដីដឹង), ផស្សៈ។
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទមានក្លិនស្អុយក្រពុលខ្មោះ :
[ផោម] phaom
ចេញផោម ឬបញ្ចេញផោម, (ព.សា.) ដើរខ្យល់, ផាយខ្យល់)។
[ផោម] phaom
ខ្យល់ដែលចេញចាកវច្ចមគ្គ គឺខ្យល់ដែលចេញមកតាមទ្វារធំឬ ទ្វារបាត (ព.សា.)។
[ផោម] phaom
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទមានក្លិនស្អុយក្រពុលខ្មោះ :
ឈ្មោះកាពិដែលបុកលាយគ្រឿងហើយអាំងឱ្យឆ្អិន រួចរលីងជាមួយនឹងខ្លាញ់ជ្រូកប្រើជាម្ហូប :
[ផៅ] phau
វង្ស, ត្រកូល, ពូជ, អម្បូរ :
[ផៅ-ពង់] phau
ពូជពង្ស, វង្សត្រកូល។
[ផៅ] phau
ឈ្មោះកាពិដែលបុកលាយគ្រឿងហើយអាំងឱ្យឆ្អិន រួចរលីងជាមួយនឹងខ្លាញ់ជ្រូកប្រើជាម្ហូប :
(ព.ប្រ.) រដូវរបស់ស្ត្រី :
[ផ្កា] pka
ចេញផ្កា, បញ្ចេញផ្កា, មានផ្កា :
[ផ្កា] pka
ចំណែកអវយវៈនៃរុក្ខជាតិ, តិណជាតិជាដើមដែលចេញពីមែក, ពីធាង, ពីក្នុងចន្លោះត្រួយ, ពីសន្លឹក ឬចេញផ្ទាល់ពីដើម សម្រាប់ក្លាយកើតជាផ្លែ ឬមិនកើតជាផ្លែក៏មាន។ រូបសណ្ឋានជាផ្កានៅផ្ទៃសំពត់ជាដើម :
[ផ្កា] pka
ឈ្មោះបុណ្យមួយយ៉ាងដែលទាយកហែផ្កាទៅបូជាព្រះពុទ្ធរូប ព្រមទាំងទេយ្យទានយកទៅប្រគេនព្រះសង្ឃផង :
[ផ្កា] pka
(ព.ប្រ.) រដូវរបស់ស្ត្រី :
ផ្កាដែលគេក្រង (ហៅ ផ្កាក្រង ឬ កម្រងផ្កា ក៏បាន)។
[ផ្កា-កំ-រ៉ង] pkakomrong
ផ្កាដែលគេក្រង (ហៅ ផ្កាក្រង ឬ កម្រងផ្កា ក៏បាន)។
ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ផ្កាពណ៌សក្រអូបនៅពេលយប់, គេច្រើនដាំវានៅតាមគេហដ្ឋានឬសួនច្បារ :
[ផ្កា-កែវ] phkakaev≈
ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ផ្កាពណ៌សក្រអូបនៅពេលយប់, គេច្រើនដាំវានៅតាមគេហដ្ឋានឬសួនច្បារ :
ឈ្មោះគុម្ពព្រឹក្សវល្លិមានបន្លាមួយប្រភេទ ផ្កាពណ៌ក្រហម ស្វាយ ស ឬផ្កាឈូក សម្រាប់ដាំលម្អតាមគេហដ្ឋាននិងទីសាធារណៈនានា :
[ផ្កា-ក្រ-ដាស់] phkakrodas≈
ឈ្មោះគុម្ពព្រឹក្សវល្លិមានបន្លាមួយប្រភេទ ផ្កាពណ៌ក្រហម ស្វាយ ស ឬផ្កាឈូក សម្រាប់ដាំលម្អតាមគេហដ្ឋាននិងទីសាធារណៈនានា :
(វ.វិចិ.) បន្ទះអាចម៍ឈើរមូរបានមកពីការឈូសឈើខ្លឹមចន្ទន៍ឬឈើផ្សេងៗ ដែលគេកាត់បិទរចនាជាផ្កា៤ឬ៥នៅលើគ្រោងឆ្អឹងឫស្សី មានរាងជាពពិលប្រើជាគ្រឿងតង្វាយសម្រាប់ដាក់ជាមួយដុំបូង៉ាជូនសពមុនពេលបូជា។
[ផ្កា-ខ្លឹម-ច័ន] phkakhloemchno≈
(វ.វិចិ.) បន្ទះអាចម៍ឈើរមូរបានមកពីការឈូសឈើខ្លឹមចន្ទន៍ឬឈើផ្សេងៗ ដែលគេកាត់បិទរចនាជាផ្កា៤ឬ៥នៅលើគ្រោងឆ្អឹងឫស្សី មានរាងជាពពិលប្រើជាគ្រឿងតង្វាយសម្រាប់ដាក់ជាមួយដុំបូង៉ាជូនសពមុនពេលបូជា។
ឈ្មោះគ្រឿងប្រដាប់ត្រចៀកធ្វើដោយមាសឬប្រាក់ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្កាចន្ទន៍ សម្រាប់ស្ត្រីពាក់ត្រចៀកក្នុងសម័យពីដើម។
[ផ្កា-ច័ន] phkarchan
រូបភាពឬក្បាច់ចម្លាក់មានសណ្ឋានដូចផ្កាចន្ទន៍។
[ផ្កា-ច័ន] phkarchan
ឈ្មោះបន្លែក្រៀមមួយប្រភេទមកពីប្រទេសចិន; ប្រើធ្វើជាថ្នាំក្ដៅក៏បាន។
[ផ្កា-ច័ន] phkarchan
ឈ្មោះគ្រឿងប្រដាប់ត្រចៀកធ្វើដោយមាសឬប្រាក់ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្កាចន្ទន៍ សម្រាប់ស្ត្រីពាក់ត្រចៀកក្នុងសម័យពីដើម។
ឈ្មោះទូកតូចមួយបែបមានទ្រង់ទ្រាយលំនាំត្របកផ្កាចារ :
[ផ្កា-ចា] phkachar
ឈ្មោះទូកតូចមួយបែបមានទ្រង់ទ្រាយលំនាំត្របកផ្កាចារ :
ឈ្មោះបន្លែក្រៀមមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្កាចេក ជារបស់នាំមកពីប្រទេសចិន; ប្រើធ្វើជាថ្នាំក្ដៅក៏បាន :
[ផ្កា-ចេក] pkarchek
ឈ្មោះបន្លែក្រៀមមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្កាចេក ជារបស់នាំមកពីប្រទេសចិន; ប្រើធ្វើជាថ្នាំក្ដៅក៏បាន :
(សព្ទអារក្ស) ពាក្យមេមត់ហៅកូនដែលនៅក្នុងផ្ទៃ ដោយប្រៀបដូចផ្កាឈូក; បើកូនខ្ចី ឬ កូនតូច ហៅថា ពងចាប។
[ផ្កា-ឈូក] phkachhuk
ឈ្មោះសម្ភារៈមានសណ្ឋានដូចផ្លែឈូក ប្រើសម្រាប់ស្រោចដំណាំឬងូតទឹក។
[ផ្កា-ឈូក] phkachhuk
(សព្ទអារក្ស) ពាក្យមេមត់ហៅកូនដែលនៅក្នុងផ្ទៃ ដោយប្រៀបដូចផ្កាឈូក; បើកូនខ្ចី ឬ កូនតូច ហៅថា ពងចាប។
អុត :
[ផ្កា-ឈើ] pkacher
អុត :
(វ.វិចិ.) រូបផ្កាធ្វើដោយក្រដាសឬស្ពាន់ក្រាប់ មានទងធ្វើដោយលួសរួញមូរជាជាន់ៗ ដើម្បីឱ្យកក្រើកញ័រៗ។
[ផ្កា-ញ័រ] phkanhoar
(វ.វិចិ.) រូបផ្កាធ្វើដោយក្រដាសឬស្ពាន់ក្រាប់ មានទងធ្វើដោយលួសរួញមូរជាជាន់ៗ ដើម្បីឱ្យកក្រើកញ័រៗ។
ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទចេញផេរនៅស្បែក ក្នុងកាលមុនដែលនឹងកើតដំបៅងា។
[ផ្កា-ដំ-បៅ] phkadambau
ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទចេញផេរនៅស្បែក ក្នុងកាលមុនដែលនឹងកើតដំបៅងា។
ឈ្មោះរលកទឹកដែលបោកបែកសស្ងាចមើលទៅឃើញហាក់ដូចជាផ្កាត្រែង :
[ផ្កា-ត្រែង] phkatraeng
ឈ្មោះរលកទឹកដែលបោកបែកសស្ងាចមើលទៅឃើញហាក់ដូចជាផ្កាត្រែង :
(ជីវ.) សត្វគ្មានឆ្អឹងកង រស់នៅក្នុងទឹកសមុទ្ររាក់តំបន់ត្រូពិក រឹងដូចថ្មមានរាងជាបំពង់ជាកញ្ចុំដូចជាផ្កា។
[ផ្កា-ថ្ម] phkathmo≈
(ជីវ.) សត្វគ្មានឆ្អឹងកង រស់នៅក្នុងទឹកសមុទ្ររាក់តំបន់ត្រូពិក រឹងដូចថ្មមានរាងជាបំពង់ជាកញ្ចុំដូចជាផ្កា។
គ្រឿងលំអដែលរចនាដោយស្ពាន់ក្រាប់មានដងដោតបាន សម្រាប់សម្គាល់ក្នុងពិធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌ (ប្រើតាមប្រពៃណីស្រុក)។
[ផ្កា-បិន] phkaben
គ្រឿងលំអដែលរចនាដោយស្ពាន់ក្រាប់មានដងដោតបាន សម្រាប់សម្គាល់ក្នុងពិធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌ (ប្រើតាមប្រពៃណីស្រុក)។
ស្រឡាញ់ងប់ចិត្តភ្លេចខ្លួន :
[ផ្កាប់] phkab
ដាក់ត្រឡប់យកមុខឬបាត, ពោះ ចុះក្រោម :
[ជឿ-ផ្កាប់-មុក] phkab
ជឿស៊ប់មិនងាកចិត្ត។
[ស្រ-ឡាញ់-ផ្កាប់-មុក] phkab
ស្រឡាញ់ងប់ចិត្តភ្លេចខ្លួន :
ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទ លេងដោយបង្វិលកាសឬលុយ, សេនឱ្យវិលហើយទះខ្ទប់នឹងបាតដៃឱ្យអ្នកចាក់ទាយថា ផ្កាប់ ឬ ផ្ងារ, បើបើកបាតដៃឡើងឃើញដូចទាយនោះ ត្រូវអ្នកទាយឈ្នះ, បើឃើញខុសពីទាយទេ ត្រូវអ្នកដែលធ្វើមេឈ្នះ :
[ផ្កាប់-ផ្ងា] phkabophngar
ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទ លេងដោយបង្វិលកាសឬលុយ, សេនឱ្យវិលហើយទះខ្ទប់នឹងបាតដៃឱ្យអ្នកចាក់ទាយថា ផ្កាប់ ឬ ផ្ងារ, បើបើកបាតដៃឡើងឃើញដូចទាយនោះ ត្រូវអ្នកទាយឈ្នះ, បើឃើញខុសពីទាយទេ ត្រូវអ្នកដែលធ្វើមេឈ្នះ :
ផ្កាដែលធ្វើពីក្រដាសប្រាក់ សម្រាប់កាន់ដង្ហែពេលធ្វើបុណ្យផ្កា។
[ផ្កា-ប្រាក់] phkabreak≈
(វ.វិចិ.) គ្រឿងលម្អមួយបែបធ្វើពីប្រាក់ឬស្ពាន់ ជ្រលក់ទឹកប្រាក់មានរាងជាផ្កាមួយកញ្ចុំ មានទងមួយសម្រាប់កាន់រាំក្នុងរបាំផ្កាមាស ផ្កាប្រាក់។ បច្ចុប្បន្នគេនិយមធ្វើពីក្រដាសពណ៌ប្រាក់។
[ផ្កា-ប្រាក់] phkabreak≈
ផ្កាដែលធ្វើពីក្រដាសប្រាក់ សម្រាប់កាន់ដង្ហែពេលធ្វើបុណ្យផ្កា។
កម្ទេចភ្លើងដែលព្រាយចេញឬហើរចេញព្រោងព្រាត។
[ផ្កា-ភ្លើង] phkaphlaung
កម្ទេចភ្លើងដែលព្រាយចេញឬហើរចេញព្រោងព្រាត។
(ព.ប្រ.) ស្ត្រីពេស្យា, នគរសោភិនី, ស្រីសាវជៃ :
[ផ្កា-មាស] phkameas
(វ.វិចិ.) គ្រឿងលម្អមួយបែបធ្វើពីមាសឬស្ពាន់ ជ្រលក់ទឹកមាសមានរាងជាផ្កាមួយកញ្ចុំមានទងមួយសម្រាប់កាន់រាំក្នុងរបាំផ្កាមាស ផ្កាប្រាក់និងរបាំអប្សរា ជាពិសេសរាំលើឆាកអច្ឆរិយៈ។ បច្ចុប្បន្ន គេនិយមធ្វើផ្កានេះពីក្រដាសពណ៌មាស។
[ផ្កា-មាស] phkameas
(ព.ប្រ.) ស្ត្រីពេស្យា, នគរសោភិនី, ស្រីសាវជៃ :
កម្រិត លំដាប់គុណភាព និងសុវត្ថិភាពនៃសណ្ឋាគារឬភោជនីយដ្ឋាន :
[ផ្កាយ] phkay
ពន្លឺច្រើនដួងក្រៅពីព្រះចន្ទ្រ ដែលមើលទៅឃើញព្រាតឯអាកាសក្នុងវេលាយប់។
[ផ្កាយ] phkay
ស្នាមគំនូស, រូបភាព, គ្រឿងសម្គាល់ដែលមានសណ្ឋានលំនាំផ្កាយ :
[ផ្កាយ] phkay
សណ្ឋានពពាលត្រង់ក្បាល លំនាំរូបផ្កាយ :
[ផ្កាយ] phkay
គ្រឿងសម្គាល់ឋានន្តរសក្ដិរបស់នាយទាហានជាន់ខ្ពស់ ចាប់ពីឧត្តមសេនីយ៍ឬឧត្តមនាវី :
[ផ្កាយ] phkay
កម្រិត លំដាប់គុណភាព និងសុវត្ថិភាពនៃសណ្ឋាគារឬភោជនីយដ្ឋាន :
ផ្កាយដែលមានពន្លឺចាំងចេញវែងសណ្ឋានដូចជាកន្ទុយ (ផ្កាយយ៉ាងនេះយូរៗមានម្ដង)។
[ផ្កាយ-ដុះ-កន់-ទុយ] phkaydoahknotuy≈
ផ្កាយដែលមានពន្លឺចាំងចេញវែងសណ្ឋានដូចជាកន្ទុយ (ផ្កាយយ៉ាងនេះយូរៗមានម្ដង)។
ឈ្មោះផ្កាយមួយដួង ដែលរះពីទិសខាងកើតក្នុងវេលាទៀបព្រឹកមានពន្លឺរុងរឿងត្រចះជាងផ្កាយទាំងពួង។
[ផ្កាយ-ព្រឹក] phkayproek≈
ឈ្មោះផ្កាយមួយដួង ដែលរះពីទិសខាងកើតក្នុងវេលាទៀបព្រឹកមានពន្លឺរុងរឿងត្រចះជាងផ្កាយទាំងពួង។
ភពតូចៗដែលវិលជុំវិញព្រះអាទិត្យ ផ្កាយ ឬភពដទៃទៀត :
[ផ្កាយ-ព្រះ-គ្រោះ] phkaypreahkroeah≈
ភពតូចៗដែលវិលជុំវិញព្រះអាទិត្យ ផ្កាយ ឬភពដទៃទៀត :
យានដែលគេបាញ់បង្ហោះទៅកាន់ទីអវកាសឱ្យវិលជុំវិញផែនដីឬភពផ្សេងទៀតសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងបម្រើផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀត :
[ផ្កាយ-រ-ណប] phkayronba≈
យានដែលគេបាញ់បង្ហោះទៅកាន់ទីអវកាសឱ្យវិលជុំវិញផែនដីឬភពផ្សេងទៀតសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងបម្រើផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀត :
ឈ្មោះខ្សែមាសឬខ្សែប្រាក់ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្ការាំងអន្លក់ :
[ផ្កា-រាំង] phkareang
ឈ្មោះខ្សែមាសឬខ្សែប្រាក់ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្ការាំងអន្លក់ :
រុក្ខជាតិមួយប្រភេទដើមតូចៗស្លឹកល្អិតៗ, ផ្កា ស គេប្រើជាបន្លែសម្ល កកូរបាន។
[ផ្កា-ស] phkas
រុក្ខជាតិមួយប្រភេទដើមតូចៗស្លឹកល្អិតៗ, ផ្កា ស គេប្រើជាបន្លែសម្ល កកូរបាន។
ផ្កាចងមួយកញ្ចុំឬផ្កាធំមួយ សម្រាប់តួនាយរោងសៀតលើត្រចៀកស្តាំ ចំណែកឯតួនាងសៀតខាងឆ្វេង។
[ផ្កា-សៀត] phkasiet≈
ផ្កាចងមួយកញ្ចុំឬផ្កាធំមួយ សម្រាប់តួនាយរោងសៀតលើត្រចៀកស្តាំ ចំណែកឯតួនាងសៀតខាងឆ្វេង។
ពាក្យសម្រាប់ហៅញើសដែលកកជាប់នឹងខ្លួន ឬប្រឡាក់សំពត់អាវ កកស្ងួតឡើងសម្បុរសដូចជាពពុះអំបិលដែលកកស្ងួត :
[ផ្កា-អំ-បិល] phkaaambel
ពាក្យសម្រាប់ហៅញើសដែលកកជាប់នឹងខ្លួន ឬប្រឡាក់សំពត់អាវ កកស្ងួតឡើងសម្បុរសដូចជាពពុះអំបិលដែលកកស្ងួត :
[ផ្គង] phkang
ផ្ដើមទុកជាមុន :
[ផ្គង] phkang
លើកតម្រង់សំដៅ :
[ផ្គង] phkang
ប្រុងនឹងសម្រេចអំពើអ្វីមួយ :
ទំនុកបម្រុង, ជប់លៀង, រៀបបម្រុងទុកឱ្យ, រកបម្រុងទុកឱ្យ :
[ផ្គង់] phkong
ទំនុកបម្រុង, ជប់លៀង, រៀបបម្រុងទុកឱ្យ, រកបម្រុងទុកឱ្យ :
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ផ្គង់ ថា :
[ផ្គត់] pkot
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ផ្គង់ ថា :
ពែនជើង, ពែនជើងតម្រង់កាយស្រគត់ស្រគំ។
[ផ្គត់-ភ្នែន] phaktphnen≈
ពែនជើង, ពែនជើងតម្រង់កាយស្រគត់ស្រគំ។
សូរលាន់រំពងឮខ្ទ័រវែងៗឯអាកាស :
[ផ្គ] phkar
សូរលាន់រំពងឮខ្ទ័រវែងៗឯអាកាស :
ឈ្មោះគ្រឿងសស្ត្រាមួយប្រភេទធ្វើដោយដែក មានមុខតែម្ខាង រាងស្រដៀងនឹងកាំបិតចែត ប៉ុន្តែមានដងវែងសម្រាប់ឆ្ការ, ត្រាយ, ត្រួសព្រៃ ឬកាត់អ្វីៗក៏បាន។
[ផ្គាក់] phkak
ឈ្មោះគ្រឿងសស្ត្រាមួយប្រភេទធ្វើដោយដែក មានមុខតែម្ខាង រាងស្រដៀងនឹងកាំបិតចែត ប៉ុន្តែមានដងវែងសម្រាប់ឆ្ការ, ត្រាយ, ត្រួសព្រៃ ឬកាត់អ្វីៗក៏បាន។
សម្ដែងសេចក្ដីគោរពឱ្យគាប់ចិត្តអ្នកដទៃ, ធ្វើឱ្យគាប់ចិត្តគេ, ស្វែងរកក្ដីគាប់ :
[ផ្គាប់] phkab
សម្ដែងសេចក្ដីគោរពឱ្យគាប់ចិត្តអ្នកដទៃ, ធ្វើឱ្យគាប់ចិត្តគេ, ស្វែងរកក្ដីគាប់ :
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទគេច្រើនប្រើជាឧស។