ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ផ្គាំ នាម

[ផ្គាំ] phkam

ប្រដាប់មានគ្រាប់មូលៗ ដោតនឹងខ្សែចងភ្ជាប់មុខគ្នាជាចង្វាយ សម្រាប់ប្រឡេះរាប់មេធម៌ឬបទធម៌ក្នុងការចម្រើនធម៌ភាវនា។

ផ្គាំ នាម

[ផ្គាំ] phkam

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទគេច្រើនប្រើជាឧស។

ផ្គុន

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ផ្គាប់ ថា :

ផ្គុន បុព្វបទ

[ផ្គុន] phkon

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ផ្គាប់ ថា :

ផ្គុំ

ពាក្យសម្រាប់និយាយរួមជាមួយនឹងពាក្យ ផ្សំ ថា ផ្សំផ្គុំ គឺផ្សំឱ្យជាមេត្រីនឹងគ្នា ឬផ្សំឱ្យបានគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធ។

ផ្គុំ កិរិយាសព្ទ

[ផ្គុំ] phkoam

ធ្វើឱ្យរួមគ្នា, ឱ្យចូលចិត្តជាប់នឹងគ្នា :

ផ្គុំ បុព្វបទ

[ផ្គុំ] phkoam

ពាក្យសម្រាប់និយាយរួមជាមួយនឹងពាក្យ ផ្សំ ថា ផ្សំផ្គុំ គឺផ្សំឱ្យជាមេត្រីនឹងគ្នា ឬផ្សំឱ្យបានគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធ។

ផ្គូ

ធ្វើឱ្យជាគូ គឺផ្សំអ្វីៗដែលធៀប, ដែលផ្ទឹមនឹងគ្នាឱ្យបានជាមួយគូ :

ផ្គូ កិរិយាសព្ទ

[ផ្គូ] phkou

ធ្វើឱ្យជាគូ គឺផ្សំអ្វីៗដែលធៀប, ដែលផ្ទឹមនឹងគ្នាឱ្យបានជាមួយគូ :

ផ្គូផ្គង

ផ្គងឱ្យបានជាគូ; ប្រុងប្រៀប; ផ្គត់ផ្គង់, ផ្ចុងផ្ដើម; លើកតម្កើង។

ផ្គូផ្គង កិរិយាសព្ទ

[ផ្គូ-ផ្គង] phkouphkang

ផ្គងឱ្យបានជាគូ; ប្រុងប្រៀប; ផ្គត់ផ្គង់, ផ្ចុងផ្ដើម; លើកតម្កើង។

ផ្គួប កិរិយាសព្ទ

[ផ្គួប] phkuob

ធ្វើឱ្យគួបគ្នា :

ផ្គើន

ធ្វើទទឹងទាស់, កន្លងបញ្ញត្តិ, កន្លងឱវាទ ដោយអាការៈបញ្ជោះឬបញ្ឈឺចិត្ត :

ផ្គើន កិ., គុ.កិ.

[ផ្គើន] phkaeun

ធ្វើទទឹងទាស់, កន្លងបញ្ញត្តិ, កន្លងឱវាទ ដោយអាការៈបញ្ជោះឬបញ្ឈឺចិត្ត :

ផ្ងក់ៗ

អំពីដំណើរងក់ងើយរឿយៗដោយអាការៈនៃជរាបៀតបៀន ជាដើម :

ផ្ងក់ៗ គុណកិរិយា

[ផ្ងក់-ផ្ងក់] phngok

អំពីដំណើរងក់ងើយរឿយៗដោយអាការៈនៃជរាបៀតបៀន ជាដើម :

ផ្ងាក

ងាកស្រងាកទៅខាងក្រោយ, ទ្រេតផ្ងារទៅខាងក្រោយ។

ផ្ងាក កិរិយាសព្ទ

[ផ្ងាក] phngak

ងាកស្រងាកទៅខាងក្រោយ, ទ្រេតផ្ងារទៅខាងក្រោយ។

ផ្ងាក់ផ្ងើក គុណកិរិយា

[ផ្ងាក់-ផ្ងើក] phngakphngerk

បះចុះបះឡើងងក់ងើក, ប៉ាក់ប៉ើក។

ផ្ងារ កិ., គុ.កិ.

[ផ្ងា] phngar

ប្រែយកពោះមកខាងលើ យកខ្នងទៅខាងក្រោមឬយកមុខមកខាងលើយកក្រោយទៅខាងក្រោម :

ផ្ងារ កិ., គុ.កិ.

[ផ្ងា-ចង់-គ្រាង] phngar

ផ្ងារច្រងាង។

ផ្ងារ កិ., គុ.កិ.

[ផ្ងា-ស្រ-ទាង] phngar

ផ្ងារដូចគេត្រដាង។

ផ្ងាវ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស ថា ដាវសផ្ងាវ គឺដាវដែលមានសម្បុរសភ្លឺស្ងាច។

ផ្ងាវ គុណនាម

[ផ្ងាវ] phngav

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស ថា ដាវសផ្ងាវ គឺដាវដែលមានសម្បុរសភ្លឺស្ងាច។

ផ្ងុប

ធ្វើឱ្យងប់ចុះ, ឱ្យទោរទៅមុខ :

ផ្ងុប កិរិយាសព្ទ

[ផ្ងុប] phngob

ធ្វើឱ្យងប់ចុះ, ឱ្យទោរទៅមុខ :

ផ្ងូត

ញ៉ាំងឱ្យងូត, ងូតទឹកឱ្យ :

ផ្ងូត កិរិយាសព្ទ

[ផ្ងូត] phngout

ញ៉ាំងឱ្យងូត, ងូតទឹកឱ្យ :

ផ្ងើយ

ធ្វើឱ្យងើយ, ចាប់ឱ្យងើយ :

ផ្ងើយ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ងើយ] phngaeuy

ធ្វើឱ្យងើយ, ចាប់ឱ្យងើយ :

ផ្ងំ

(ព.ប្រ.) នៅដំអក់យូរជ្រងំមានអាការៈដូចគេផ្ងំបាយ :

ផ្ងំ កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្ងំ] phngom

ធ្វើឱ្យងំ, ដាក់បង្អង់ទុកឱ្យងំដោយចំហាយក្ដៅ :

ផ្ងំ កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្ងំ] phngom

(ព.ប្រ.) នៅដំអក់យូរជ្រងំមានអាការៈដូចគេផ្ងំបាយ :

ផ្ចង់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចង់] phchang

ធ្វើដោយពេញចំណង់ គឺធ្វើអ្វីៗដោយពិនិត្យពិច័យ។

ផ្ចង់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចង់-ចិត] phchang

តាំងចិត្តដោយប្រុង។

ផ្ចប់ៗ

សូរឮដោយជញ្ជាប់មាត់ឬដោយត្របាក់ស៊ី។

ផ្ចប់ៗ ឧទានសព្ទ

[ផ្ចប់-ផ្ចប់] phchob

សូរឮដោយជញ្ជាប់មាត់ឬដោយត្របាក់ស៊ី។

ផ្ចាច់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចាច់] phchach

ចាប់ទង្គិចគូទ (ព.សា.)។

ផ្ចាញ់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចាញ់] phchanh

ធ្វើឱ្យចាញ់។

ផ្ចាញ់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចាញ់-ផ្ចាល] phchanh

ធ្វើឱ្យចាញ់ឱ្យរាងចាលលែងហ៊ានតទៅទៀត ឬផ្ដន្ទាបង្អាប់បង្អោនឱ្យមានអៀនអន់រាងចាល។

ផ្ចាញ់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចាល-ផ្ចាញ់] phchanh

(ម.ព. ផ្ចាញ់ផ្ចាល)។

ផ្ចាប់ៗ ឧទានសព្ទ

[ផ្ចាប់-ផ្ចាប់] phchab

(ម.ព. ផ្ចប់ៗ)។

ផ្ចាល

ធ្វើឱ្យចាល, ឱ្យរាងចាល :

ផ្ចាល កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចាល] phchal

ធ្វើឱ្យចាល, ឱ្យរាងចាល :

ផ្ចិត

(គណិត.) ចំណុចកណ្ដាលដែលស្ថិតនៅចម្ងាយដូចគ្នាពីចំណុចទាំងអស់នៃស្វ៊ែមួយ។

ផ្ចិត នាម

[ផ្ចិត] phchet

អវយវៈត្រង់ពាក់កណ្ដាលពោះ។

ផ្ចិត នាម ១)

[ផ្ចិត] phchet

(គណិត.) ចំណុចដែលមានចម្ងាយស្មើទៅនឹងចំណុចត្រូវគ្នានៃរូបធរណីមាត្រពីរដែលឆ្លុះគ្នា។

ផ្ចិត នាម ២)

[ផ្ចិត] phchet

ប៉ែកដែលជាសូន្យត្រង់ពាក់កណ្ដាល :

ផ្ចិត នាម

[ផ្ចិត-រង់-វង់] phchet

(គណិត.) ចំណុចមួយដែលគ្រប់ចំណុចទាំងអស់នៃរង្វង់ស្ថិតនៅស្មើចម្ងាយពីចំណុចនោះ។

ផ្ចិត នាម

[ផ្ចិត-ស្វ៊ែ] phchet

(គណិត.) ចំណុចកណ្ដាលដែលស្ថិតនៅចម្ងាយដូចគ្នាពីចំណុចទាំងអស់នៃស្វ៊ែមួយ។

ផ្ចិតផ្ចង់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចិត-ផ្ចង់] phchetphchong

ធ្វើដោយផ្ចង់អស់ពីចិត្ត អស់ពីចំណង់។

ផ្ចិតផ្ចង់ គុណកិរិយា

[ផ្ចិត-ផ្ចង់] phchetphchong

ធ្វើការផ្ចិតផ្ចង់។

ផ្ចឹក

ឈ្មោះឈើខ្លឹមមានសាច់រឹងជាប់ធន់បានយូរសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងទព្វសម្ភារៈផ្សេងៗមានធ្វើសសរផ្ទះជាដើម។

ផ្ចឹក នាម

[ផ្ចឹក] phcheuk

ឈ្មោះឈើខ្លឹមមានសាច់រឹងជាប់ធន់បានយូរសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងទព្វសម្ភារៈផ្សេងៗមានធ្វើសសរផ្ទះជាដើម។

ផ្ចុក

ដែលជិតណាស់ហាក់ដូចគេយកអ្វីទៅចុក :

ផ្ចុក គុណកិរិយា

[ផ្ចុក] phchok

ដែលជិតណាស់ហាក់ដូចគេយកអ្វីទៅចុក :

ផ្ចុងផ្ដើម

ទំនុកបម្រុងឱ្យឃើញចុងឃើញដើម គឺប្រដុងប្រជាដោយសព្វគ្រប់ឱ្យដុះដាលចម្រើន :

ផ្ចុងផ្ដើម កិរិយាសព្ទ

[ផ្ចុង-ផ្ដើម] phchongphdaeum

ទំនុកបម្រុងឱ្យឃើញចុងឃើញដើម គឺប្រដុងប្រជាដោយសព្វគ្រប់ឱ្យដុះដាលចម្រើន :

ផ្ចុច

សួរដូចគេចាប់ច្បុច, ចុចសួរស្កាត់មិនឱ្យគេចកែរួច :

ផ្ចុច កិ., គុ.កិ.

[ផ្ចុច] phchoch

សួរដូចគេចាប់ច្បុច, ចុចសួរស្កាត់មិនឱ្យគេចកែរួច :

ផ្ចោត

ធ្វើឱ្យចោតចុះទៅក្រោម, សំដៅដាក់ចំពីលើ :

ផ្ចោត កិ., គុ.កិ.

[ផ្ចោត] phchaot

ធ្វើឱ្យចោតចុះទៅក្រោម, សំដៅដាក់ចំពីលើ :

ផ្ញាច់ៗ ឧទានសព្ទ

[ផ្ញាច់-ផ្ញាច់] phnhach

សូរឮដោយទំពា :

ផ្ញាញៗ

អំពីអាការៈទំពាមើលទៅឃើញផ្ញាញៗ :

ផ្ញាញៗ គុណកិរិយា

[ផ្ញាញ-ផ្ញាញ] phnhanh

អំពីអាការៈទំពាមើលទៅឃើញផ្ញាញៗ :

ផ្ញុក

រុញដាក់ឱ្យញ៉ុកណែន, ចាប់ញាត់ត្រសុកទៅក្នុងទីសុកមម៉ុក :

ផ្ញុក កិ., គុ.កិ.

[ផ្ញុក] phnhok

រុញដាក់ឱ្យញ៉ុកណែន, ចាប់ញាត់ត្រសុកទៅក្នុងទីសុកមម៉ុក :

ផ្ញុច

រុញដាក់ឱ្យទល់ឱ្យដល់ឱ្យប៉ះនឹងអ្វីមួយ :

ផ្ញុច កិ., គុ.កិ.

[ផ្ញុច] phnhoch

រុញដាក់ឱ្យទល់ឱ្យដល់ឱ្យប៉ះនឹងអ្វីមួយ :

ផ្ញើ

បញ្ជូនឬផ្ដល់ដំណឹង ដូចជាអក្សរ សំឡេង រូបភាព សញ្ញា ជាដើម។

ផ្ញើ កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្ញើ] pnher

បញ្ជូនបញ្ញើពីទីមួយទៅកាន់ទីមួយទៀត :

ផ្ញើ កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្ញើ] pnher

ដាក់ទុកឱ្យគេទទួលបញ្ញើដោយមានពាក្យផ្ដាំ ឬ សន្យាយ៉ាងណាៗ :

ផ្ញើ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ញើ-សា] pnher

បញ្ជូនឬផ្ដល់ដំណឹង ដូចជាអក្សរ សំឡេង រូបភាព សញ្ញា ជាដើម។

ផ្ញៀវ

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្លែចេញពីមែក ឬពីដើមជាចង្កោមៗ មានរសជូរអែម ឬជូរ បរិភោគជាចំណីបាន។

ផ្ញៀវ នាម

[ផ្ញៀវ] phnheav

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្លែចេញពីមែក ឬពីដើមជាចង្កោមៗ មានរសជូរអែម ឬជូរ បរិភោគជាចំណីបាន។

ផ្ញោញៗ

អំពីអាការៈទំពាធ្វើមាត់ច្របូញរឿយៗ :

ផ្ញោញៗ គុណកិរិយា

[ផ្ញោញ-ផ្ញោញ] phnhaonh

អំពីអាការៈទំពាធ្វើមាត់ច្របូញរឿយៗ :

ផ្ដន្ទា

ដាក់ទណ្ឌកម្មដោយតុលាការទៅលើជនជាប់ចោទណាម្នាក់ដែលរំលោភច្បាប់ :

ផ្ដន្ទា កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដន់-ទា] phdontea

ផ្ចាល, ធ្វើទោសផ្ចាល; បន់ឱ្យគេវិនាស :

ផ្ដន្ទា កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដន់-ទា-ទោស] phdontea

ដាក់ទណ្ឌកម្មដោយតុលាការទៅលើជនជាប់ចោទណាម្នាក់ដែលរំលោភច្បាប់ :

ផ្ដល់

ធ្វើឱ្យដល់, ឱ្យធួន គឺជួយបង្គ្រប់, ជួយបំពេញ ឱ្យគ្រប់គ្រាន់, ឱ្យដល់ទីបំផុតកិច្ចការ។

ផ្ដល់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដល់] pdol

ធ្វើឱ្យដល់, ឱ្យធួន គឺជួយបង្គ្រប់, ជួយបំពេញ ឱ្យគ្រប់គ្រាន់, ឱ្យដល់ទីបំផុតកិច្ចការ។

ផ្ដល់សច្ចាប័ន

យល់ព្រមលើសន្ធិសញ្ញាណាមួយដោយអង្គការផ្ទៃក្នុងដែលមានសមត្ថកិច្ចរបស់រដ្ឋ ដើម្បីឱ្យខ្លួនជាប់កិច្ចសន្យាជាអន្តរជាតិ។

ផ្ដល់សច្ចាប័ន កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដល់-ស័ច-ចា-ប័ន] phadlschachabno

យល់ព្រមលើសន្ធិសញ្ញាណាមួយដោយអង្គការផ្ទៃក្នុងដែលមានសមត្ថកិច្ចរបស់រដ្ឋ ដើម្បីឱ្យខ្លួនជាប់កិច្ចសន្យាជាអន្តរជាតិ។

ផ្ដល់ឱកាស

បើកឱកាស, ហុចឱកាស, ទុកឱកាស, ផ្លល់លទ្ធភាព :

ផ្ដល់ឱកាស កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដល់-អោ-កាស] phadlaaokas

បើកឱកាស, ហុចឱកាស, ទុកឱកាស, ផ្លល់លទ្ធភាព :

ផ្ដាច់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្ដាច់] pdach

ធ្វើឱ្យដាច់។

ផ្ដាច់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្ដាច់] pdach

(ព.ប្រ.) បញ្ចប់, បញ្ឈប់, លែងឱ្យមាន :