វចនានុក្រមខ្មែរ

ពុកចង្កា

រោមដែលដុះត្រង់ចង្កា :

ពុកចង្កា នាម

[ពុក-ចង់-កា] pukchangka

រោមដែលដុះត្រង់ចង្កា :

ពុកឆ្មា

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ផ្កាជាសំណុំសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពុកមាត់ឆ្មា។

ពុកឆ្មា នាម

[ពុក-ឆ្មា] pukchhma

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ផ្កាជាសំណុំសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពុកមាត់ឆ្មា។

ពុកឆ្អឹង

ជំងឺមួយប្រភេទដែលកើតឡើងដោយសារកង្វះសារធាតុរ៉ែ និងការថយចុះនៃបណ្ដាញប្រព័ន្ធប្រូតេអ៊ីនរបស់ឆ្អឹងបណ្ដាលឱ្យមានការឈឺចុកចាប់ ការខូចទម្រង់ដើមនៃឆ្អឹង និងធ្វើឱ្យឆ្អឹងងាយបាក់ :

ពុកឆ្អឹង នាម

[ពុក-ឆ្អឹង] pukchhaoeng≈

ជំងឺមួយប្រភេទដែលកើតឡើងដោយសារកង្វះសារធាតុរ៉ែ និងការថយចុះនៃបណ្ដាញប្រព័ន្ធប្រូតេអ៊ីនរបស់ឆ្អឹងបណ្ដាលឱ្យមានការឈឺចុកចាប់ ការខូចទម្រង់ដើមនៃឆ្អឹង និងធ្វើឱ្យឆ្អឹងងាយបាក់ :

ពុកបង្កង

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពុកបង្កង។

ពុកបង្កង នាម

[ពុក-បង់-កង] pukbangkong

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពុកបង្កង។

ពុកមាត់

រោមដែលដុះនៅក្បែររឹមបបូរមាត់ខាងលើ :

ពុកមាត់ នាម

[ពុក-មាត់] pukmort

រោមដែលដុះនៅក្បែររឹមបបូរមាត់ខាងលើ :

ពុករលួយ

ដែលប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលអំណាច មុខនាទីដោយមន្ត្រីទុច្ចរិត ដើម្បីបានប្រាក់កាសនិងលាភសក្ការៈដោយខុសច្បាប់។

ពុករលួយ គុណនាម ១)

[ពុក-រ-លួយ] pukroluoy≈

ពុកផងរលួយផង, ដែលរលួយខូច(ជាទូទៅសម្រាប់រុក្ខជាតិ) :

ពុករលួយ គុណនាម ២)

[ពុក-រ-លួយ] pukroluoy≈

ដែលប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលអំណាច មុខនាទីដោយមន្ត្រីទុច្ចរិត ដើម្បីបានប្រាក់កាសនិងលាភសក្ការៈដោយខុសច្បាប់។

ពុង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ពោះ ថា មានពោះពុង គឺមានផ្ទៃពោះ (ព.សា. សម្រាប់និយាយដោយលំអុតលំឱន)។ ប្រើផ្សេងទៅទៀតក៏បាន :

ពុង បុព្វបទ

[ពុង] pung

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ពោះ ថា មានពោះពុង គឺមានផ្ទៃពោះ (ព.សា. សម្រាប់និយាយដោយលំអុតលំឱន)។ ប្រើផ្សេងទៅទៀតក៏បាន :

ពុត

ក្លែងធ្វើហាក់ដូចជាមិនឃើញ ឬមិនដឹងមិនឮមិនយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីឱ្យគេទុកចិត្តភ្លេចខ្លួន, ដោយបម្រុងនឹងដោះគេចខ្លួនឱ្យរួចពីកណ្ដាប់ដៃគេ ឬនឹងរករឿងរកហេតុគេ :

ពុត នាម a

[ពុត] put

ដំណើរបាំងទោសខ្លួន; ដំណើររបិញរបុញ, កិច្ចកលមាយា, ការក្លែងបង្វែងដំណើរឱ្យឃ្លាតចាកសេចក្ដីពិតដូចយ៉ាងមិនឈឺក្លែងធ្វើឈឺជាដើម :

ពុត កិរិយាសព្ទ b

[ពុត] put

ធ្វើកិច្ចកលមាយា, ក្លែងបង្វែងដំណើរឱ្យឃ្លាតចាកសេចក្ដីពិត :

ពុត នាម

[ពុត-ត្បុត] put

ពុតរបិញរបុញច្រើនបែបច្រើនយ៉ាង។

ពុត នាម

[ពុត-ព្នាយ] put

ពុតខូចវៀចវរចចេសរបិញរបុញ :

ពុត នាម

[ពុត-ព្យស់] put

(ម.ព. ព្យសន៍)។

ពុត កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡាប់-ពុត] put

ក្លែងធ្វើហាក់ដូចជាមិនឃើញ ឬមិនដឹងមិនឮមិនយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីឱ្យគេទុកចិត្តភ្លេចខ្លួន, ដោយបម្រុងនឹងដោះគេចខ្លួនឱ្យរួចពីកណ្ដាប់ដៃគេ ឬនឹងរករឿងរកហេតុគេ :

ពុតធ្លេ

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានស្លឹកស្រដៀងនឹងជ្រៃបាយហៅ ពោធិ៍ធ្លេ ក៏មាន)។

ពុតធ្លេ នាម

[ពុត-ធ្លេ] putthle

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ មានដើម, ស្លឹក, ផ្កា ស្រដៀងនឹងចេកទេស។

ពុតធ្លេ នាម

[ពុត-ធ្លេ] putthle

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានស្លឹកស្រដៀងនឹងជ្រៃបាយហៅ ពោធិ៍ធ្លេ ក៏មាន)។

ពុតលំញង

ឈ្មោះត្រប់មួយប្រភេទ គឺត្រប់ដែលអ្នកស្រុកខ្លះហៅ ត្រប់លំញង នុះឯង :

ពុតលំញង នាម

[ពុត-លំ-ញង] putlomnhong

ឈ្មោះត្រប់មួយប្រភេទ គឺត្រប់ដែលអ្នកស្រុកខ្លះហៅ ត្រប់លំញង នុះឯង :

ពុទ្ធ

អាសនៈនៃព្រះពុទ្ធ, អាសនៈសម្រាប់តម្កល់ព្រះពុទ្ធរូប។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត] putthor

លោកអ្នកត្រាស់ដឹងធម៌ដែលកំបាំង ដូចយ៉ាងអរិយសច្ច ៤ជាដើម រហូតដល់មគ្គផលនិព្វាន, ឬលោកអ្នកភ្ញាក់រឭក គឺមានសតិសម្បជញ្ញៈសព្វកាល, ឬលោកអ្នករីកពេញទីដូចជាផ្កាឈូកដែលរីកគ្រប់ស្រទាប់ គឺមានព្រះហឫទ័យរីកដោយអំណាចនៃបរិសុទ្ធិ ព្រោះកម្ចាត់កិលេសអស់ហើយ (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) :

ពុទ្ធ នាម ១)

[ពុត-ធៈ-ដី-កា] putthor

ព្រះបន្ទូលព្រះពុទ្ធ, សំដៅចំពោះពុទ្ធវចនៈ គឺ បាលី ដែលជាគោលដើមនៃព្រះពុទ្ធសាសនា :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-បាត] putthor

ព្រះបាទព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-វង់] putthor

វង្សព្រះពុទ្ធ។ ពាក្យសម្រាប់ហៅពោធិសត្វដែលបានពុទ្ធទំនាយហើយ :

ពុទ្ធ នាម ២)

[ពុត-ធៈ-ដី-កា] putthor

ខ្មែរប្រើក្លាយៗមកហៅ សម្ដីបព្វជិតថា ពុទ្ធដីកា ដែរ គឺហៅដោយគោរពថាបព្វជិតនិយាយស្ដីតែពាក្យពិត តាមលំអានពុទ្ធវចនៈប្រយ័ត្នមិនហ៊ានឱ្យល្អៀង :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-បាត] putthor

ស្នាមចម្លាក់ជារូបព្រះបាទ គឺរូបដានព្រះបាទនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។ ខ្មែរក៏ហៅថា ពុទ្ធបាទ ឬ ព្រះបាទ ដែរ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-វង់] putthor

ឈ្មោះសុត្តន្តបិដក១គម្ពីរប៉ែកខាងខុទ្ទកនិកាយសម្ដែងរឿងពោធិសត្វដែលបានទំនាយអំពីព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធម្ភៃបួនព្រះអង្គ និងការចែកសារីរិកធាតុព្រមទាំងគ្រឿងបរិក្ខារនៃព្រះសក្យមុនីសម្មាសម្ពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម ៣)

[ពុត-ធៈ-វង់] putthor

ឋានន្តរជាសមណស័ក្ដិទីរាជាគណៈសម្រាប់ត្រីក្នុងកម្ពុជប្រទេស :

ពុទ្ធ នាម a

[ពុត-ធៈ-ដំ-ណើ] putthor

ដំណើរព្រះពុទ្ធ គឺការសម្រេចឥរិយាបថដើររបស់ព្រះពុទ្ធ :

ពុទ្ធ កិរិយាសព្ទ b

[ពុត-ធៈ-ដំ-ណើ] putthor

ប្រើក្លាយជា កិ. ក៏មាន :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-កាល] putthor

កាលឬសម័យ គឺគ្រាដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់គង់ព្រះជន្មនៅ; ហៅថា ពោធិកាល ឬ ពោធិសម័យ ក៏បាន។ ពោធិកាលនៃព្រះសក្យមុនីសព្វញ្ញុពុទ្ធមាន ៤៥ឆ្នាំ, ចែកជា ៣សង្កាត់គឺ ១រាប់ពីត្រឹមឆ្នាំដែលព្រះអង្គបានត្រាស់មកដល់ឆ្នាំទី ១៥ហៅថា បឋមពោធិកាល; ២រាប់ពីឆ្នាំទី ១៦ដល់ឆ្នាំទី ៣០ហៅថា មជ្ឈិមពោធិកាល;

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-កិច] putthor

កិច្ចរបស់ព្រះពុទ្ធ គឺការរវល់សម្រាប់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ មានស្ដេចយាងចេញបិណ្ឌបាតពីព្រលឹមនិងទ្រង់ត្រាស់សម្ដែងធម៌ប្រទានពុទ្ធបរិស័ទជាដើម; ពុទ្ធកិច្ច មាន ៥យ៉ាង ១បុរេភត្តកិច្ច កិច្ចដែលព្រះពុទ្ធត្រូវបំពេញក្នុងពេលមុនភត្ត គឺតាំងពីពេលអរុណរះទៅដល់នឹងពេលថ្ងៃត្រង់។ ២បច្ឆាភត្តកិ

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ក្រិត] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធកិច្ច)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-គា-រៈ-វៈ-តា] putthor

សេចក្ដីគោរពចំពោះព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-គុន] putthor

គុណព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធ័ង-កូ] putthor

ពន្លកព្រះពុទ្ធ គឺព្រះពោធិសត្វដែលបម្រុងនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធក្នុងអនាគតកាលជាប្រាកដ (ព.ទេ.) ឬ (ព.កា.) :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ច័ក] putthor

អំណាចព្រះពុទ្ធសាសនាដែលដឹកនាំពុទ្ធសាសនិកឱ្យជឿនលឿនទៅកាន់សេចក្ដីបរិសុទ្ធហាក់ដូចជារទេះមានកង់ជាគ្រឿងវិលនាំទៅ (ជាគូគ្នានឹង អាណាចក្រ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ជិ-នោ-រស់] putthor

ពាក្យសម្រាប់ហៅបព្វជិតអ្នកប្រតិបត្តិត្រឹមត្រូវតាមពុទ្ធោវាទដោយប្រៀបថា ដូចជាបុត្របង្កើតរបស់ព្រះអង្គ; ហៅថា ពុទ្ធបុត្រ ក៏បាន (ព.ទេ.)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ញាន] putthor

ញាណរបស់ព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-តំ-រ៉ាស់] putthor

វាចាដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់ គឺសម្ដីដែលព្រះអង្គទ្រង់ពោលទៅរកបុគ្គលណាមួយ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ទំ-នាយ] ឬ [ពុត-ទំ-នាយ] putthor

ពាក្យដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ទាយ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ធ័រ] putthor

ធម៌ដែលធ្វើពោធិសត្វឱ្យបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ (ព.ពុ.)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធ័ន-ដ] putthor

កាលឬសម័យជាចន្លោះនៃព្រះពុទ្ធ គឺរវាងពីព្រះពុទ្ធមួយព្រះអង្គ ទៅមួយព្រះអង្គ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ប័ញ-ញ៉ាត់] putthor

បម្រាមព្រះពុទ្ធ គឺវិន័យដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់ហាមមិនឱ្យពួកបព្វជិតប្រព្រឹត្តកន្លង ព្រោះទ្រង់យល់ថាជាទោសដែលអ្នកបួសត្រូវវៀរ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ប៉ៈ-ដិ-ម៉ា] putthor

រូបតំណាងអង្គព្រះពុទ្ធ (ព្រះពុទ្ធរូប)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-បន់-ដាំ] putthor

បណ្ដាំព្រះពុទ្ធ, បច្ឆិមពុទ្ធវចនៈ, ពុទ្ធសាសនា :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-និប-ពាន] putthor

ដំណើររលត់ខន្ធនៃព្រះពុទ្ធ (ដំណើរដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់អស់ព្រះជន្ម)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ប-រ៉ិ-ស័ត] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធបរិស័ទ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ប-រ៉ិ-ស័ត] putthor

បរិស័ទនៃព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ប៉ៈ-វ៉ាត់] putthor

សេចក្ដីដំណាលអំពីរឿងរ៉ាវព្រះពុទ្ធ, រឿងព្រះពុទ្ធ (ពង្សាវតារព្រះពុទ្ធ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-បិ-ដា] putthor

បិតារបស់ព្រះពុទ្ធ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-បុត] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធបុត្រ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-បុត] putthor

បុត្រនៃព្រះពុទ្ធ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-បូ-ជា] putthor

ការបូជាចំពោះព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធ័ប-ប៉័ញ-ញ៉ាត់] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធបញ្ញត្តិ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ម៉ា] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធបដិមា)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធ័ប-ប៉ៈ-វ៉ាត់] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធបវត្តិ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ព្យា-ក] putthor

ការសម្ដែងចង្អុលសេចក្ដីប្រាប់ឬសម្ដែងប្រាប់សេចក្ដីច្បាស់លាស់របស់ព្រះពុទ្ធ, ពាក្យដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់សម្ដែងដោះស្រាយ, ទំនាយរបស់ព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ភា-សិត] putthor

ពាក្យដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់សម្ដែង, សម្ដីព្រះពុទ្ធ, ព្រះពុទ្ធដីកា។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ភូម] putthor

ទី ឬតំណែង, នាទី សម្រាប់ព្រះពុទ្ធ គឺបារមីដែលជាធម៌ធ្វើបុគ្គលឱ្យបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-មន់] putthor

មន្តរបស់ព្រះពុទ្ធគឺពុទ្ធភាសិត :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-មា-ដា] putthor

មាតានៃព្រះពុទ្ធ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-មា-មៈ-កៈ] putthor

អ្នករាប់អានស៊ប់ចិត្តថាព្រះពុទ្ធជារបស់អាត្មាអញ គឺអ្នកជឿព្រះពុទ្ធសាសនាស៊ប់ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-មា-មិ-កៈ] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធមាមកៈ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-រ័ង-សី] putthor

រស្មីព្រះពុទ្ធ គឺពន្លឺដែលភ្លឺចេញអំពីសរីរកាយនៃព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-រៈ-តៈ-ណៈ] putthor

រតនៈ គឺព្រះពុទ្ធ ឬកែវគឺព្រះពុទ្ធ (ព្រះពុទ្ធបានជាហៅថា រតនៈ ព្រោះព្រះអង្គបរិសុទ្ធប្រសើរដូចជាកែវឬពេជ្រដែលបរិសុទ្ធឥតមន្ទិល), គេច្រើននិយាយថា ព្រះពុទ្ធរត្ន, ព្រះធម៌រត្ន, ព្រះសង្ឃរត្ន (ព.ពុ.)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-រ័ត] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធរតនៈ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-រ័ស-ស្មី] putthor

(ដូចគ្នានឹង ពុទ្ធរង្សី)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-រូប] putthor

រូបព្រះពុទ្ធ, រូបដែលសាងជាតំណាងព្រះពុទ្ធ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-វៈ-ចៈ-ណៈ] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធវចនៈ)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-វៈ-ចៈ-ណៈ] putthor

ពាក្យព្រះពុទ្ធ, ព្រះត្រៃបិដក :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-វេ-នៃ-យៈ-សាត់] putthor

សត្វដែលព្រះពុទ្ធគួរទូន្មានបាន, សត្វដែលមានឧបនិស្ស័យបានតែព្រះពុទ្ធទើបប្រៀនប្រដៅបាន។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-សៈ-កៈ-រ៉ាច] ឬ [ពុត-ធៈ-ស័ក-ក្រាច] putthor

ចំនួនថ្ងៃខែឆ្នាំរាប់តាំងពីក្រោយថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ចូលបរិនិព្វានទៅបានមួយថ្ងៃរៀងមក។ ព្រះសក្យមុនីគោតមទ្រង់ចូលបរិនិព្វាននៅថ្ងៃអង្គារ ១៥កើតខែពិសាខឆ្នាំម្សាញ់រាប់ពីត្រឹមថ្ងៃ១រោចខែពិសាខនោះមកជាពុទ្ធសករាជ។ ទំនៀមរាប់ពុទ្ធសករាជដោយទៀតទាត់របស់ពួកពុទ្ធសាសនិកជន សម្រាប់ប្រើ

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-សៈ-ម៉ៃ] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធកាល)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-សា-សៈ-ណៈ-កាល] putthor

កាលឬសម័យដែលមានព្រះពុទ្ធសាសនា គឺកាលដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ចូលបរិនិព្វានទៅហើយ តែនៅមានធម៌វិន័យជាព្រះពុទ្ធសាសនា និងពួកពុទ្ធសាសនិក :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-សា-សៈ-ណៈ-សៈ-ម៉ៃ] putthor

ដូចគ្នានឹង ពុទ្ធសាសនកាល ដែរ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-សា-សៈ-ណា] ឬ [ពុត-ធៈ-សា-ស្នា] putthor

ពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធ, ពុទ្ធបណ្ដាំ (ពុទ្ធវចនៈ) :

ពុទ្ធ គុ., ន.

[ពុត-ធៈ-សា-សៈ-និ-កៈ] ឬ [ពុត-ធៈ-សា-សៈ-និក] putthor

អ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនា : ពួកពុទ្ធសាសនិក :

ពុទ្ធ គុ., ន.

[ពុត-ធៈ-សា-សៈ-និ-កា] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធសាសនិក)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-សាស្នា] putthor

(ម.ព. ពុទ្ធសាសនា)។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-អង់] putthor

អង្គព្រះពុទ្ធ។ ពាក្យសម្រាប់ហៅព្រះពុទ្ធដោយសេចក្ដីគោរព (តាមទម្លាប់ប្រើ) :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ឱ-វ៉ាត] putthor

ដូចគ្នានឹងពុទ្ធោវាទ ដែរ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធៈ-ឱស] putthor

ព្រះឱស្ឋព្រះពុទ្ធ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធា-នុញ-ញ៉ាត] putthor

វិន័យដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់អនុញ្ញាត គឺដែលទ្រង់យល់ព្រមឱ្យធ្វើ, ឱ្យប្រព្រឹត្ត, ឱ្យប្រតិបត្តិ ព្រោះទ្រង់យល់ឃើញថាមានប្រយោជន៍ :

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធា-នុ-ភាប] putthor

អំណាចឬតេជៈនៃព្រះពុទ្ធ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធា-នុស-សៈ-តិ] putthor

សេចក្ដីរំលឹកចំពោះព្រះពុទ្ធ, ការនឹករឿយៗដល់ព្រះពុទ្ធគុណ។

ពុទ្ធ នាម

[ពុត-ធា-សៈ-ណៈ] putthor

អាសនៈនៃព្រះពុទ្ធ, អាសនៈសម្រាប់តម្កល់ព្រះពុទ្ធរូប។

ពុទ្ធឃោសាចារ្យ

(ម.ព. ពុទ្ធឃោសៈ)។

ពុទ្ធឃោសាចារ្យ នាម

[ពុត-ធៈ-ឃោ-សា-ចា] puttheakkhosacha≈

(ម.ព. ពុទ្ធឃោសៈ)។

ពុទ្ធឃោសៈ

នាមព្រះមហាថេរ ១អង្គជាអ្នកប្រាជ្ញធំ កើតនៅប្រទេសឥណ្ឌាប៉ែកកណ្ដាលក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១០នៃពុទ្ធសករាជ, បានឆ្លងទៅនៅឯលង្កាទ្វីបក្នុងសតវត្សរ៍នោះ គឺក្នុងកាលពុទ្ធសករាជ ៩៥៦ឆ្នាំ, រួបរួមគំនិតគ្នាជាមួយនឹងពួកលោកអ្នកប្រាជ្ញក្នុងលង្កាទ្វីប, បានប្រែគម្ពីរអដ្ឋកថាព្រះត្រៃបិដក អំពីភាស

ពុទ្ធឃោសៈ នាម

[ពុត-ធៈ-ឃោ-សៈ] putthkhousak

នាមព្រះមហាថេរ ១អង្គជាអ្នកប្រាជ្ញធំ កើតនៅប្រទេសឥណ្ឌាប៉ែកកណ្ដាលក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១០នៃពុទ្ធសករាជ, បានឆ្លងទៅនៅឯលង្កាទ្វីបក្នុងសតវត្សរ៍នោះ គឺក្នុងកាលពុទ្ធសករាជ ៩៥៦ឆ្នាំ, រួបរួមគំនិតគ្នាជាមួយនឹងពួកលោកអ្នកប្រាជ្ញក្នុងលង្កាទ្វីប, បានប្រែគម្ពីរអដ្ឋកថាព្រះត្រៃបិដក អំពីភាស

ពុទ្ធជាត

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សណ្ឋានជាវល្លិ ដើមរឹង ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកដើមឆ្អឹងពស់ ផ្កាល្អិតៗ សម្បុរស ក្លិនក្រអូបឆ្អិត, ជាឈើសម្រាប់ដាំក្នុងសួន ឬជិតផ្ទះលំនៅ :