វចនានុក្រមខ្មែរ

ព្រលានយន្តហោះ នាម

[ព្រ-លាន-យន់-ហោះ] proleanynhaoah≈

(ម.ព. អាកាសយានដ្ឋាន)។

ព្រលាំ

ដែលមិនដាច់ស្រេច, មិនប្រាកដជាទៅខាងណា, មិនជាក់លាក់, មិនច្បាស់លាស់ :

ព្រលាំ គុ., គុ.កិ.

[ព្រ-លាំ] proloam

ដែលមិនដាច់ស្រេច, មិនប្រាកដជាទៅខាងណា, មិនជាក់លាក់, មិនច្បាស់លាស់ :

ព្រលាំង

ចាប់ច្បាមលាបដោយបាតដៃ, លាបពាសពេញក្រាស់ៗ ស្ដើងៗ ស្រមកមិនសូវស្មើ :

ព្រលាំង កិរិយាសព្ទ

[ព្រ-លាំង] proleang

ចាប់ច្បាមលាបដោយបាតដៃ, លាបពាសពេញក្រាស់ៗ ស្ដើងៗ ស្រមកមិនសូវស្មើ :

ព្រលិង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រលាំង ថា ព្រលិងព្រលាំង គឺព្រលាំងតាមតែប្រទះ, តាមតែបាន (ព.សា.)។

ព្រលិង បុព្វបទ

[ព្រ-លឹង] proling

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រលាំង ថា ព្រលិងព្រលាំង គឺព្រលាំងតាមតែប្រទះ, តាមតែបាន (ព.សា.)។

ព្រលីត

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រលែត ថា ព្រលីតព្រលែត គឺព្រលែតមិនស្មើសម្បុរ។

ព្រលីត បុព្វបទ

[ព្រ-លីត] prolit

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រលែត ថា ព្រលីតព្រលែត គឺព្រលែតមិនស្មើសម្បុរ។

ព្រលីស

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រលូស ព្រលីសព្រលូស គឺព្រលូសដុំៗ តិចខ្លះច្រើនខ្លះ។

ព្រលីស បុព្វបទ

[ព្រ-លីស] prolis

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រលូស ព្រលីសព្រលូស គឺព្រលូសដុំៗ តិចខ្លះច្រើនខ្លះ។

ព្រលឹង

ដែលមានស្រីសួស្ដី, ដែលជាទីស្រឡាញ់ស្មើជីវិត; អ្នកថ្លៃ, មាសថ្លៃ ...។ ពាក្យសម្រាប់ហៅមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ដោយសេចក្ដីថ្នមចិត្ត :

ព្រលឹង នាម

[ព្រ-លឹង] prolueng

ដំណើរជីវិត; ស្មារតី; វិញ្ញាណ; ស្រីសួស្ដី, សេចក្ដីសុខ, សេចក្ដីចម្រើន ...។

ព្រលឹង កិរិយាសព្ទ

[បាត់-ព្រ-លឹង] prolueng

ដូចគ្នានឹងបាត់វិញ្ញាណ, បាត់ស្មារតី។

ព្រលឹង កិរិយាសព្ទ

[ព្រ-លឹង-ចុង-សក់] prolueng

(សំនួន.) ដែលភ័យរន្ធត់ខ្លាំងណាស់ :

ព្រលឹង នាម

[ព្រ-លឹង-ព្រ-លះ] prolueng

ព្រលឹងធំតូច គឺស្មារតីធំតូចឬច្រើនតិច (ព.សា.)។

ព្រលឹង គុណនាម

[មាន-ព្រ-លឹង] prolueng

ធាត់, មានសាច់, មានសាច់មានឈាម។ ពាក្យគួរសមសម្រាប់និយាយចំពោះមនុស្សដែលគួរគោរពឬគួរថ្នម, មនុស្សថ្នាក់ខ្ពស់រហូតដល់សេនាបតី, ចុះមកដល់ក្មេងតូច :

ព្រលឹង គុ., ន.

[ព្រ-លឹង] prolueng

ដែលមានស្រីសួស្ដី, ដែលជាទីស្រឡាញ់ស្មើជីវិត; អ្នកថ្លៃ, មាសថ្លៃ ...។ ពាក្យសម្រាប់ហៅមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ដោយសេចក្ដីថ្នមចិត្ត :

ព្រលឹងនិយម

(ទស្សនៈ.) ជំនឿលើទេវៈមួយ ឬច្រើនក្នុងឋានៈជាស្មារតីដែលមានក្នុងភាវៈមានជីវិត ឬគ្មានជីវិត ដូចជាសត្វ រុក្ខជាតិ និងថ្ម :

ព្រលឹងនិយម នាម

[ព្រ-លឹង-និ-យំ] proloengniyum≈

(ទស្សនៈ.) ជំនឿលើទេវៈមួយ ឬច្រើនក្នុងឋានៈជាស្មារតីដែលមានក្នុងភាវៈមានជីវិត ឬគ្មានជីវិត ដូចជាសត្វ រុក្ខជាតិ និងថ្ម :

ព្រលឹត នាម

[ព្រ-លឹត] proluet

ឈ្មោះឧប្បលពួកមួយដុះក្នុងទឹក លូតតាមទឹក, មានដើមមូលត្រសូល, ប្រើធ្វើជាបន្លែឬអន្លក់បាន; ព្រលឹតមានច្រើនប្រភេទ ខ្លះដើមស្រួយ, ខ្លះដើមស្វិត, ខ្លះផ្កា-ស, ខ្លះផ្កាលឿង។

ព្រលឹត នាម

[ព្រ-លឹត] proluet

ឈ្មោះពស់ឥតពិសមួយប្រភេទកើតនៅក្នុងទឹក :

ព្រលឹម

វេលាជាខាងដើមថ្ងៃ គឺពេលដែលព្រះអាទិត្យទើបរះឃើញព្រឹមៗ :

ព្រលឹម នាម

[ព្រ-លឹម] proluem

វេលាជាខាងដើមថ្ងៃ គឺពេលដែលព្រះអាទិត្យទើបរះឃើញព្រឹមៗ :

ព្រលូង

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ រាងមូលជ្រលមស្រដៀងនឹងត្រីច្រឡឹង តែមាត្រធំជាង; បើដល់ធំអស់ទំហំ អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ត្រីពឹត។

ព្រលូង នាម

[ព្រ-លូង] prolung

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ រាងមូលជ្រលមស្រដៀងនឹងត្រីច្រឡឹង តែមាត្រធំជាង; បើដល់ធំអស់ទំហំ អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ត្រីពឹត។

ព្រលូញ គុណនាម

[ព្រ-លូញ] prolunh

ដែលប្រឡាក់ប្រឡូសកខ្វក់ខ្មៅអ៊ូញ :

ព្រលូស គុណនាម

[ព្រ-លូស] prolus

ដែលប្រឡាក់សៅហ្មងដោយធូលីជាដើម :

ព្រលួតលាក់ គុណនាម

[ព្រ-លួត-លាក់] proluotleak

(ម.ព. ប្រលួតលាក់)។

ព្រលែត

ដែលមានព័ណ៌ដិតស្ទើរ, ដែលសៅសម្បុរមិនសូវច្បាស់ :

ព្រលែត គុណនាម

[ព្រ-លែត] prolaet

ដែលមានព័ណ៌ដិតស្ទើរ, ដែលសៅសម្បុរមិនសូវច្បាស់ :

ព្រលះ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រលឹង ថា :

ព្រលះ បុព្វបទ

[ព្រ-លះ] proleah

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រលឹង ថា :

ព្រវារ គុណនាម

[ព្រ-វា] provear

(ម.ព. ព្រវីព្រវារ)។

ព្រវីព្រវារ

ដែលពិការដើរទៅបានវារ ឬដែលពិការទន់ជើងទន់ដៃ :

ព្រវីព្រវារ គុណនាម a

[ព្រ-វី-ព្រ-វា] proviprovear

ដែលពិការដើរបានតែវារ ឬដែលពិការទន់ជើងទន់ដៃល្វីតល្វែតដើរបានតែតោងគេឬដោលទប់នឹងដំបង, ឈើច្រត់ :

ព្រវីព្រវារ គុណកិរិយា b

[ព្រ-វី-ព្រ-វា] proviprovear

ដែលពិការដើរទៅបានវារ ឬដែលពិការទន់ជើងទន់ដៃ :

រពីង (ហៅតាមទម្លាប់ដោយស្រុក គឺអ្នកស្រុកខ្លះហៅ ព្រវឹង អ្នកស្រុកខ្លះហៅ រពីង), បានជាគេហៅរន្ធកសត្វនេះថា ព្រវឹង ពីព្រោះសត្វនេះកាលបើគេយកវត្ថុសៃមម៉ៃមានចុងស្មៅជើងក្រាស់ជាដើមរុកចូលរន្ធវា ត្បារបង្វិលរឿយៗ គេបញ្ចេញសំឡេងបណ្ដើរថា វឹងវុងៗ ... វាតែងតែឡើងពីខាងក្រោមមកខាំវត្ថុសៃម

ព្រវឹង នាម

[ព្រ-វឹង] provueng

រពីង (ហៅតាមទម្លាប់ដោយស្រុក គឺអ្នកស្រុកខ្លះហៅ ព្រវឹង អ្នកស្រុកខ្លះហៅ រពីង), បានជាគេហៅរន្ធកសត្វនេះថា ព្រវឹង ពីព្រោះសត្វនេះកាលបើគេយកវត្ថុសៃមម៉ៃមានចុងស្មៅជើងក្រាស់ជាដើមរុកចូលរន្ធវា ត្បារបង្វិលរឿយៗ គេបញ្ចេញសំឡេងបណ្ដើរថា វឹងវុងៗ ... វាតែងតែឡើងពីខាងក្រោមមកខាំវត្ថុសៃម

ព្រវែក

ឈ្មោះជលបក្សីមួយប្រភេទ មានម្រាមជើងព្រែកជាប់គ្នា ពួកប្រវឹក តែមាត្រតូចជាង, សម្បុរពព្រុស, ហើរលឿនស្លៅដូចគេពួយ។

ព្រវែក នាម

[ព្រ-វែក] proveaek

ឈ្មោះជលបក្សីមួយប្រភេទ មានម្រាមជើងព្រែកជាប់គ្នា ពួកប្រវឹក តែមាត្រតូចជាង, សម្បុរពព្រុស, ហើរលឿនស្លៅដូចគេពួយ។

ព្រហក់

(ម.ព. ព្រហក់កន្តរ៉)។

ព្រហក់ នាម

[ព្រ-ហ៊ក់] prohok

(ម.ព. ប្រហុក)។

ព្រហក់ នាម

[ព្រ-ហ៊ក់-កន់-ត-រ៉] prohok

ឈ្មោះព្រហក់មួយប្រភេទ, ធ្វើតាមបែបលាវ, គេហាលត្រីចង្វាតូចៗ ដូចយ៉ាងត្រីចង្វាមូល, ត្រីស្លឹកឫស្សីជាដើមឱ្យស្ងួតក្រៀម ហើយដាក់ញាត់សង្កត់ឱ្យណែនក្នុងបំពង់ឫស្សីស្ងួត (ច្រើនប្រើបំពង់វែង ២ថ្នាំង) រួចយកដីស្អិត (ដែលលញ់ធ្វើជាឆ្នុកហាលថ្ងៃឱ្យស្ងួតស្រេច) ញាត់បិទមាត់បំពង់នោះឱ្យជិត

ព្រហក់ នាម

[ព្រ-ហ៊ក់-ត-រ៉] prohok

(ម.ព. ព្រហក់កន្តរ៉)។

ព្រហស្បតិចក្រ

មួយជុំហុកសិបឆ្នាំ :

ព្រហស្បតិចក្រ នាម

[ព្រ-ហ៊ាស់-ស្ប៉ៈ-តិ-ច័ក] prohasbatechakrar

មួយជុំហុកសិបឆ្នាំ :

ព្រហស្បតិ៍

ឈ្មោះភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលនៅចន្លោះភពអង្គារ និង ភពសៅរ៍ :

ព្រហស្បតិ៍ នាម

[ព្រ-ហ៊ាស់] prohors

ឈ្មោះថ្ងៃទី ៥នៃសប្ដាហ៍ :

ព្រហស្បតិ៍ នាម

[ព្រ-ហ៊ាស់] prohors

ពោលតាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ ថាជានាមនៃទេវតាវិសេសអង្គមួយ ជាប្រធានឬជាម្ចាស់នៃមន្តវិជ្ជានិងអក្សរសាស្ត្រ, ជាគ្រូនៃពួកទេវតា, ហៅថា ព្រះវ្ឫហស្បតិ (ព្រះព្រហស្បតិ៍) ; ខាងតារាសាស្ត្រ ថាជាឈ្មោះនៃផ្កាយមួយ ក្នុងពួកផ្កាយនព្វគ្រោះ ហៅថា ផ្កាយព្រហស្បតិ៍; ព្រោះហេតុនោះ បានជាបុព្វបុរសទាំ

ព្រហស្បតិ៍ នាម

[ព្រ-ហ៊ាស់] prohors

ឈ្មោះភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលនៅចន្លោះភពអង្គារ និង ភពសៅរ៍ :

ព្រហាម

វេលាដែលអរុណទើបនឹងរះស្រាងៗ, ពេលបំព្រាង (បច្ចូសកាល) :

ព្រហាម នាម

[ព្រ-ហ៊ាម] proham

វេលាដែលអរុណទើបនឹងរះស្រាងៗ, ពេលបំព្រាង (បច្ចូសកាល) :

ព្រហារញ្ញ

ព្រៃធំ, ព្រៃស្ដុក។

ព្រហារញ្ញ នាម

[ព្រៈ-ហា-រ៉ាញ់] proharonhnh

ព្រៃធំ, ព្រៃស្ដុក។

ព្រហារណ្យ

(ម.ព. ព្រហារញ្ញ)។

ព្រហារណ្យ នាម

[ព្រៈ-ហា-រ៉ាន់] preakharan≈

(ម.ព. ព្រហារញ្ញ)។

ព្រហាវន

ព្រៃធំ, ព្រៃស្ដុក, ដងព្រៃធំ :

ព្រហាវន នាម

[ព្រៈ-ហា-វាន់] prohavon

ព្រៃធំ, ព្រៃស្ដុក, ដងព្រៃធំ :

ព្រហីត

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រហែត ថា ព្រហីតព្រហែត គឺព្រហែតខ្លាំង។

ព្រហីត នាម

[ព្រ-ហ៊‌ីត] proheit

ឈ្មោះជលបក្សីមួយប្រភេទច្រើនតែអាស្រ័យនៅលើត្រឹប, លើបឿន (ពួក ទោម, ត្លុំ)។

ព្រហីត បុព្វបទ

[ព្រ-ហ៊‌ីត] proheit

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ព្រហែត ថា ព្រហីតព្រហែត គឺព្រហែតខ្លាំង។

ព្រហូត

ឈ្មោះព័ណ៌មួយប្រភេទលឿងស្រអាប់ :

ព្រហូត នាម

[ព្រ-ហ៊ូត] prohout

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកធំក្រាស់, ស្រដៀងនឹងមង្ឃុតស្ទើរចាប់ច្រឡំ, សំបកក្រាស់ ផ្លែមូលៗមានរសជូរ, គេដាំយកសំបកសម្រាប់ជ្រលក់សូត្រជាដើមយកព័ណ៌លឿងស្រអាប់ :

ព្រហូត នាម

[ព្រ-ហ៊ូត] prohout

ឈ្មោះព័ណ៌មួយប្រភេទលឿងស្រអាប់ :

ព្រហួញ

ដែលមានមុខជូរហួញ :

ព្រហួញ គុ., គុ.កិ.

[ព្រ-ហួញ] prohounh

ដែលមានមុខជូរហួញ :

ព្រហួម

ដែលអង្គុយត្របោមក្បាលជង្គង់ឬបញ្ឈរក្បាលជង្គង់ឬក៏បង់ជំទាញ ចំហមាត់បន្តិច មានអាការៈសឺទ្រមើយឥតរាសី ឬដែលអង្គុយយ៉ាងនោះ ថែមទាំងស្ងាបហួមៗ រឿយៗផង :

ព្រហួម គុ.កិ., គុ.

[ព្រ-ហួម] prohoum

ដែលអង្គុយត្របោមក្បាលជង្គង់ឬបញ្ឈរក្បាលជង្គង់ឬក៏បង់ជំទាញ ចំហមាត់បន្តិច មានអាការៈសឺទ្រមើយឥតរាសី ឬដែលអង្គុយយ៉ាងនោះ ថែមទាំងស្ងាបហួមៗ រឿយៗផង :

ព្រហើន

អាការៈច្រឡោងខាម, ច្រឡើសបើស, កោងកាច, ឥតមានសេចក្ដីគោរព :

ព្រហើន គុណនាម a

[ព្រ-ហ‍៊ើន] prohaeun

ដែលច្រឡោងខាម, ច្រឡើសបើស, កោងកាច, ឈ្លានពាន ឥតមានសេចក្ដីគោរព :

ព្រហើន នាម b

[ព្រ-ហ‍៊ើន] prohaeun

អាការៈច្រឡោងខាម, ច្រឡើសបើស, កោងកាច, ឥតមានសេចក្ដីគោរព :

ព្រហែត

ដែលមានរសជាតិ ឬក្លិនស្ទើរមិនប្រាកដ, មិនស៊ប់ទៅខាងណា គឺមិនប្រាកដជាប្រៃ ឬភ្លាវ, ជូរ ឬចត់, ក្រពុល ឬហាងជាដើម :

ព្រហែត គុណនាម

[ព្រ-ហ៊ែត] prohaet

ដែលមានរសជាតិ ឬក្លិនស្ទើរមិនប្រាកដ, មិនស៊ប់ទៅខាងណា គឺមិនប្រាកដជាប្រៃ ឬភ្លាវ, ជូរ ឬចត់, ក្រពុល ឬហាងជាដើម :

ព្រហែតៗ

មាត់ដែលប្រហាតមិនចាប់រសជាតិ គឺដឹងរសមិនប្រាកដ ព្រោះជិវ្ហាបសាទប្រែប្រួលខុសប្រក្រតីដោយហេតុទាស់ មានទើបនឹងស្វាងគ្រុនជាដើម។

ព្រហែតៗ គុណនាម

[ព្រ-ហ៊ែត-ព្រ-ហ៊ែត] prohetprohet≈

ដែលមានអាការៈស្ពែតៗ (ប្រើចំពោះតែមុខនិងមាត់) :

ព្រហែតៗ គុណនាម

[ព្រ-ហ៊ែត-មាត់] prohetmeat≈

(ម.ព. មាត់ព្រហែត)។

ព្រហែតៗ នាម

[មាត់-ព្រ-ហ៊ែត] meatprohet≈

មាត់ដែលប្រហាតមិនចាប់រសជាតិ គឺដឹងរសមិនប្រាកដ ព្រោះជិវ្ហាបសាទប្រែប្រួលខុសប្រក្រតីដោយហេតុទាស់ មានទើបនឹងស្វាងគ្រុនជាដើម។

[ព្រះ-ហ្មៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ] ឬ [ព្រំ-មៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ] prohmor

បែបបទ ឬសណ្ដាប់ធ្នាប់របស់ព្រហ្មចារី ឬព្រហ្មចារិនី; ការប្រព្រឹត្តធម៌ដ៏ប្រសើរ។ តាមន័យខាងពុទ្ធសាសនាថា ការឱ្យទាន, ការខ្វល់ខ្វាយ ឬខ្នះខ្នែងចំពោះអំពើជាកុសល, ការរក្សាសីល ៥, ការចម្រើនព្រហ្មវិហារ ៤, ការសម្ដែងធម៌ ឬណែនាំពន្យល់ឱ្យអ្នកដទៃកាន់អំពើសុចរិត, ការវៀរចាកមេថុនធម្ម,

ព្រហ្ម នាម

[ព្រះ-ហ្មៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ-ធ័រ] ឬ [ព្រំ-មៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ-ធ័រ] prohmor

(ម.ព. ព្រហ្មចរិយ)។

ព្រលានយន្តហោះ នាម

ព្រលាំ គុ., គុ.កិ.

ព្រលាំង កិរិយាសព្ទ

ព្រលិង បុព្វបទ

ព្រលិត នាម

ព្រលីត បុព្វបទ

ព្រលីស បុព្វបទ

ព្រលឹង នាម

ព្រលឹង កិរិយាសព្ទ

ព្រលឹង កិរិយាសព្ទ

ព្រលឹង នាម

ព្រលឹង គុណនាម

ព្រលឹង គុ., ន.

ព្រលឹងនិយម នាម

ព្រលឹត នាម

ព្រលឹត នាម

ព្រលឹម នាម

ព្រលូង នាម

ព្រលូញ គុណនាម

ព្រលូស គុណនាម

ព្រលួតលាក់ គុណនាម

ព្រលែត គុណនាម

ព្រលះ បុព្វបទ

ព្រវារ គុណនាម

ព្រវីព្រវារ គុណនាម a

ព្រវីព្រវារ គុណកិរិយា b

ព្រវឹង នាម

ព្រវែក នាម

ព្រហក់ នាម

ព្រហក់ នាម

ព្រហក់ នាម

ព្រហស្បតិចក្រ នាម

ព្រហស្បតិ៍ នាម

ព្រហស្បតិ៍ នាម

ព្រហស្បតិ៍ នាម

ព្រហាម នាម

ព្រហារញ្ញ នាម

ព្រហារណ្យ នាម

ព្រហាវន នាម

ព្រហីត នាម

ព្រហីត បុព្វបទ

ព្រហូត នាម

ព្រហូត នាម

ព្រហួញ គុ., គុ.កិ.

ព្រហួម គុ.កិ., គុ.

ព្រហើន គុណនាម a

ព្រហើន នាម b

ព្រហែត គុណនាម

ព្រហែតៗ គុណនាម

ព្រហែតៗ គុណនាម

ព្រហែតៗ នាម

ព្រហ្ម នាម ១)

ព្រហ្ម នាម ២)

ព្រហ្ម នាម ៣)

ព្រហ្ម នាម ៤)

ព្រហ្ម គុណនាម ៥)

ព្រហ្ម នាម

ព្រហ្ម នាម

ព្រហ្ម នាម

ព្រហ្ម នាម

ព្រហ្ម នាម

ព្រហ្ម នាម

ព្រហ្ម នាម

ព្រហ្ម នាម