ព្រាហ្មាណ្យ នាម
[ព្រា-ហ្មាន] preahmean≈
(ម.ព. ព្រាហ្មណ្យ)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[ព្រា-ហ្មាន] preahmean≈
(ម.ព. ព្រាហ្មណ្យ)។
មន្ទិលមានសម្បុរខៀវកើតអំពីទឹកដែលមានកករភក់ឬទឹកដែលខ្វល់អួអាប់ :
[ព្រាំ] proam
មន្ទិលមានសម្បុរខៀវកើតអំពីទឹកដែលមានកករភក់ឬទឹកដែលខ្វល់អួអាប់ :
ឈ្មោះរុក្ខជាតិព្រៃមួយប្រភេទ ស្លឹកប្រើជាបន្លែ (អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ប្រិច)។
[ព្រិច] prich
ញាក់ទទាក់ស្លាបឬទទះស្លាបខ្លាំងដោយអំណាចកម្លាំងក្លៀវក្លារកញី (និយាយចំពោះតែលលកឈ្មោលមួយប្រភេទ) :
[ព្រិច] prich
ឈ្មោះរុក្ខជាតិព្រៃមួយប្រភេទ ស្លឹកប្រើជាបន្លែ (អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ប្រិច)។
ដែលមានទឹកស្រក់ ឬធ្លាក់ចុះតិចៗតែរឿយៗ :
[ព្រិច-ព្រិច] prich
ដែលមានទឹកស្រក់ ឬធ្លាក់ចុះតិចៗតែរឿយៗ :
(ម.ព. ប្រិញៗ)។
[ព្រិញ-ព្រិញ] prenh
(ម.ព. ប្រិញៗ)។
(ម.ព. ព្រឹល និង ព្រឹលៗ)។
[ព្រឹល] pril
(ម.ព. ព្រឹល និង ព្រឹលៗ)។
(ម.ព. ព្រឹលៗ)។
[ព្រឹល-ព្រឹល] proelproel≈
(ម.ព. ព្រឹលៗ)។
ខ្មៅញាប់, ខ្មៅរលើប, ខ្មៅរលោង :
[ព្រឹក] prik
ខ្មៅញាប់, ខ្មៅរលើប, ខ្មៅរលោង :
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្លែប្រើជាអាហារ; មានច្រើនយ៉ាងគឺ ព្រីងចន្ទន៍, ព្រីងចន្លុះ, ព្រីងដោះក្របី, ព្រីងបាយ ...។
[ព្រីង] pring
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្លែប្រើជាអាហារ; មានច្រើនយ៉ាងគឺ ព្រីងចន្ទន៍, ព្រីងចន្លុះ, ព្រីងដោះក្របី, ព្រីងបាយ ...។
(ម.ព. ផ្នោះពុម្ព)។
[ព្រីន-ទ័រ] printro≈
(ម.ព. ផ្នោះពុម្ព)។
ថនិកសត្វដែលមានខួរក្បាលឆ្លាតវៃ មានមនុស្ស ស្វា ជាដើម។
[ព្រី-ម៉ាត] primat≈
ថនិកសត្វដែលមានខួរក្បាលឆ្លាតវៃ មានមនុស្ស ស្វា ជាដើម។
ព្រីម៉ាតដែលវិវឌ្ឍន៍ជាមនុស្ស។
[ព្រី-ម៉ាត-ថ្នាក់-ខ្ពស់] primatthneakkhaps≈
ព្រីម៉ាតដែលវិវឌ្ឍន៍ជាមនុស្ស។
អង្គធាតុរឹងថ្លាមានផ្ទៃប្លង់មិនស្របគ្នាដែលប្រើសម្រាប់បំបែរពន្លឺ។
[ព្រីស] pris≈
អង្គធាតុរឹងថ្លាមានផ្ទៃប្លង់មិនស្របគ្នាដែលប្រើសម្រាប់បំបែរពន្លឺ។
វេលាព្រឹកក្នុងថ្ងៃស្អែក។
[ព្រឹក] prerk
វេលាចាប់តាំងពីព្រះអាទិត្យបំព្រាងដល់ថ្ងៃពេញពន្លឺធំឬដរាបដល់ថ្ងៃត្រង់ក៏នៅហៅ ព្រឹក បានដែរ :
[ព្រឹក-ព្រាង] prerk
វេលាដែលព្រះអាទិត្យទើបរះព្រាងៗ, វេលាបំព្រាង។
[ព្រឹក-ស្អែក] prerk
វេលាព្រឹកក្នុងថ្ងៃស្អែក។
ឈើ។ ពាក្យនេះ ខ្មែរច្រើនប្រើតែដែលផ្សំជាបទសមាសរៀងជាខាងចុងនៃនាមសព្ទដែលជាឈ្មោះឈើផ្សេងៗ។
[ព្រឹក] prueksor
ឈើ។ ពាក្យនេះ ខ្មែរច្រើនប្រើតែដែលផ្សំជាបទសមាសរៀងជាខាងចុងនៃនាមសព្ទដែលជាឈ្មោះឈើផ្សេងៗ។
ឈើទាំងឡាយ។
[ព្រឹក-សា] prueksa
ឈើទាំងឡាយ។
ជាតិឈើ, ឈើទាំងពួង, ឈើទូទៅ។
[ព្រឹក-សា-ជាត] prueksacheate
ជាតិឈើ, ឈើទាំងពួង, ឈើទូទៅ។
(ម.ព. ព្រឹក្ស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ ជាឈ្មោះឈើផ្សេងៗ, ដូចជា :
[—ព្រឹក] —proek≈
(ម.ព. ព្រឹក្ស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ ជាឈ្មោះឈើផ្សេងៗ, ដូចជា :
សេចក្ដីពន្យល់អំពីរបៀបកាព្យពួកខ្លះ។
[ព្រឹត] pruette
អំពើ, កិច្ចការ; ការប្រព្រឹត្តទៅ; ការរស់នៅ, ការចិញ្ចឹមជីវិត ...។
[ព្រឹត] pruette
សេចក្ដីអធិប្បាយពាក្យមេសូត្រ :
[ព្រឹត] pruette
សេចក្ដីពន្យល់អំពីរបៀបកាព្យពួកខ្លះ។
អ្នកតែងព្រឹត្តិមេសូត្រ; អ្នកតែងសេចក្ដីអធិប្បាយវេយ្យាករណ៍; បើស្ត្រីជា ព្រឹត្តិការិកា (ព. វ.)។
[ព្រឹត-តិ-កា] pruettekar
អ្នកតែងព្រឹត្តិមេសូត្រ; អ្នកតែងសេចក្ដីអធិប្បាយវេយ្យាករណ៍; បើស្ត្រីជា ព្រឹត្តិការិកា (ព. វ.)។
(គណិត.) លទ្ធផលនៃការសាកល្បងឬពិសោធន៍អ្វីមួយនៅក្នុងប្រូបាប៊ីលីតេ។
[ព្រឹត-តិ-កា] prertika
ហេតុឬដំណើរប្រព្រឹត្តទៅតាមប្រក្រតី, ហេតុដែលតែងមានជាធម្មតា :
[ព្រឹត-តិ-កា] prertika
(គណិត.) លទ្ធផលនៃការសាកល្បងឬពិសោធន៍អ្វីមួយនៅក្នុងប្រូបាប៊ីលីតេ។
(ម.ព. ព្រឹត្តិការ)។
[ព្រឹត-តិ-កា-រិ-កា] proettekarika≈
(ម.ព. ព្រឹត្តិការ)។
ពេលវេលាឬសម័យដែលព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយកើតឡើង :
[ព្រឹត-តិ-កាល] proettekal≈
ពេលវេលាឬសម័យដែលព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយកើតឡើង :
សន្លឹកក្រដាសសម្រាប់បោះឆ្នោត; សេចក្ដីរាយការណ៍ជាផ្លូវការអំពីរឿងរ៉ាវផ្សេងៗ; តារាងសម្រាប់ចុះពត៌មានអំពីកិរិយាមារយាទនិងអំពីកិច្ចការរបស់សិស្សឬអ្នករាជការ។
[ព្រឹត-តិ-ប័ត] pruettebot
សន្លឹកក្រដាសសម្រាប់បោះឆ្នោត; សេចក្ដីរាយការណ៍ជាផ្លូវការអំពីរឿងរ៉ាវផ្សេងៗ; តារាងសម្រាប់ចុះពត៌មានអំពីកិរិយាមារយាទនិងអំពីកិច្ចការរបស់សិស្សឬអ្នករាជការ។
ដែលចម្រើន; ដែលមានវ័យចម្រើន (មានអាយុច្រើន), ចាស់, បុរាណ : ព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធ គឺព្រាហ្មណ៍ចាស់; ចាស់ព្រឹទ្ធ ឬ ចាស់ព្រឹទ្ធចាស់ព្រេង គឺចាស់ពីព្រេងនាយយូរមកហើយ; ពីព្រេងព្រឹទ្ធ គឺពីព្រេងនាយជំនាន់ចាស់ៗយូរហើយ; បើស្ត្រីជា ព្រឹទ្ធា :
[ព្រឹត] pruetthor
ដែលចម្រើន; ដែលមានវ័យចម្រើន (មានអាយុច្រើន), ចាស់, បុរាណ : ព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធ គឺព្រាហ្មណ៍ចាស់; ចាស់ព្រឹទ្ធ ឬ ចាស់ព្រឹទ្ធចាស់ព្រេង គឺចាស់ពីព្រេងនាយយូរមកហើយ; ពីព្រេងព្រឹទ្ធ គឺពីព្រេងនាយជំនាន់ចាស់ៗយូរហើយ; បើស្ត្រីជា ព្រឹទ្ធា :
នាយកមហាវិទ្យាល័យ។
[ព្រឹត-ធៈ-បុ-រ៉ស់] ឬ [ព្រឹត-បុ-រ៉ស់] proettheakbors]arue[proetborsa≈
នាយកមហាវិទ្យាល័យ។
សភាជាន់ខ្ពស់ដែលមានអំណាចនីតិប្បញ្ញត្តិ ហើយបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនដូចបានកំណត់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
[ព្រឹត-ធៈ-សៈ-ភា] pruetthosophea
ឈ្មោះសភាមួយជាអង្គការនយោបាយសម្រាប់ប្រទេសខ្លះស្រដៀងនឹងក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រនៅប្រទេសយើង។
[ព្រឹត-ធៈ-សៈ-ភា] pruetthosophea
សភាជាន់ខ្ពស់ដែលមានអំណាចនីតិប្បញ្ញត្តិ ហើយបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនដូចបានកំណត់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
(ម.ព. ព្រឹទ្ធ)។
[ព្រឹត-ធា] proetthea≈
(ម.ព. ព្រឹទ្ធ)។
អាចារ្យដែលមានអាយុច្រើន, អាចារ្យចាស់ទុំ; ច្រើនសំដៅសេចក្ដីថា ចាស់ស្រុក ឬ ចាស់ទុំ, ដូចជាថា :
[ព្រឹត-ធា-ចា] pruettheacharyor
អាចារ្យដែលមានអាយុច្រើន, អាចារ្យចាស់ទុំ; ច្រើនសំដៅសេចក្ដីថា ចាស់ស្រុក ឬ ចាស់ទុំ, ដូចជាថា :
សេចក្ដីគោរពចំពោះបុគ្គលចាស់ ឬការគោរពកោតក្រែងចំពោះចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យត្រកូលរៀមច្បង :
[ព្រឹត-ធា-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] pruettheabchayoneak
សេចក្ដីគោរពចំពោះបុគ្គលចាស់ ឬការគោរពកោតក្រែងចំពោះចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យត្រកូលរៀមច្បង :
វិធីធ្វើស្រៈខាងភាសាបាលីឬសំស្ក្រឹតឱ្យចម្រើន គឺធ្វើឱ្យមានសូរសំឡេងខ្លាំងច្រើនជាងប្រក្រតីដើម ដូចយ៉ាងធ្វើស្រៈ អ ជា អា; ឥ, ឦ ជា ឯ; ឥ, ឦ, ឯ ជា អៃ ឬ ព្ធ; ឧ, ឩ ជា ឱ; ឧ, ឩ, ឱ ជា អៅ ឬ ឳ ជាដើម ក៏ហៅថា ព្រឹទ្ធិ ឬ ព្រឹទ្ធី ដែរ (ព. វ.)។
[ព្រឹត-ធិ] ឬ [ព្រឹត-ធី] pruetthi
សេចក្ដីចម្រើន; សេចក្ដីមាំមួន; ចំណាស់; លាភ, ការបាន; ចំណេញ, ការប្រាក់; ទ្រព្យដែលចម្រើនកើនឡើង; ជម្នះ ...។
[ព្រឹត-ធិ] ឬ [ព្រឹត-ធី] pruetthi
វិធីធ្វើស្រៈខាងភាសាបាលីឬសំស្ក្រឹតឱ្យចម្រើន គឺធ្វើឱ្យមានសូរសំឡេងខ្លាំងច្រើនជាងប្រក្រតីដើម ដូចយ៉ាងធ្វើស្រៈ អ ជា អា; ឥ, ឦ ជា ឯ; ឥ, ឦ, ឯ ជា អៃ ឬ ព្ធ; ឧ, ឩ ជា ឱ; ឧ, ឩ, ឱ ជា អៅ ឬ ឳ ជាដើម ក៏ហៅថា ព្រឹទ្ធិ ឬ ព្រឹទ្ធី ដែរ (ព. វ.)។
ការយកចំណេញហួសច្រើនពេក (ស៊ីចំណេញច្រើនពេក) ឬយកការប្រាក់ធ្ងន់ហួសប្រមាណ :
[ព្រឹត-ធិ-កាំ] pruetthikomm
ការយកចំណេញហួសច្រើនពេក (ស៊ីចំណេញច្រើនពេក) ឬយកការប្រាក់ធ្ងន់ហួសប្រមាណ :
រោគធំអណ្ឌៈ (រោគកោប) ; ហៅថា វុទ្ធិរោគ ក៏បាន។
[ព្រឹត-ធិ-រោក] pruetthirouk
រោគធំអណ្ឌៈ (រោគកោប) ; ហៅថា វុទ្ធិរោគ ក៏បាន។
(ម.ព. ព្រឹទ្ធិ)។
[ព្រឹត-ធី] pruetthi
(ម.ព. ព្រឹទ្ធិ)។
ព្រឹន្ទបាលថ្នាក់ទី ១(ឋានន្តររបស់នាយទាហានរងខ្ពស់ជាងព្រឹន្ទបាលទោ។
[ព្រឹន] pruentor
ច្រើន; ទាំងអស់។
[ព្រឹន] pruentor
ពួក; ចំនួន, ចំនួនច្រើន; ពួកអ្នកច្រៀងភ្លេងតន្ត្រី (ច្រើនប្រើតែក្នុងកាព្យបុរាណមានកាព្យរាមកេរ្តិ៍ជាដើម) ; ពលព្រឹន្ទ គឺពលទាំងអស់, ពលច្រើន ឬពួកពល។
[ព្រឹន-ទៈ-បាល-ទោ] pruentor
ព្រឹន្ទបាលថ្នាក់ទី ២(ឋានន្តររបស់នាយទាហានរង នៅត្រង់ចន្លោះពលបាលឯកនិងព្រឹន្ទបាលឯក។
[ព្រឹន-ទៈ-បាល-អែក] pruentor
ព្រឹន្ទបាលថ្នាក់ទី ១(ឋានន្តររបស់នាយទាហានរងខ្ពស់ជាងព្រឹន្ទបាលទោ។
ស្រុះគ្នាហាក់ដូចគេបាញ់កាំភ្លើងព្រមគ្នាឮសូរព្រឹប។
[ព្រឹប] prueb
សូរឮដោយបាញ់កាំភ្លើងព្រមគ្នាជាដើម។
[ធ្វើ-កា-តែ-មួយ-ព្រឹប-ស្រាច់] prueb
ធ្វើការស្រុះគ្នាតែមួយសម្ទុះហើយស្រេច។
[ព្រម-ព្រឹប] prueb
ស្រុះគ្នាហាក់ដូចគេបាញ់កាំភ្លើងព្រមគ្នាឮសូរព្រឹប។
ញញើត; ច្រើននិយាយថា មិនព្រឹម, ឥតព្រឹម, គ្មានព្រឹម ...។
[ព្រឹម] pruem
ញញើត; ច្រើននិយាយថា មិនព្រឹម, ឥតព្រឹម, គ្មានព្រឹម ...។
ដែលភ្លឺ ឬឆេះ, បើកតិចៗភ្លឹមៗ :
[ព្រឹម-ព្រឹម] pruem
ដែលភ្លឺ ឬឆេះ, បើកតិចៗភ្លឹមៗ :
គ្រាប់ភ្លៀងរឹងៗ មានសណ្ឋានជាទឹកកក ដែលធ្លាក់ក្នុងវេលាមានត្រជាក់ខ្លាំង ឬធ្លាក់នៅទីមានចំហាយត្រជាក់ខ្លាំង :
[ព្រឹល] pruel
គ្រាប់ភ្លៀងរឹងៗ មានសណ្ឋានជាទឹកកក ដែលធ្លាក់ក្នុងវេលាមានត្រជាក់ខ្លាំង ឬធ្លាក់នៅទីមានចំហាយត្រជាក់ខ្លាំង :
ដែលភ្លឺតិចៗ ឬដែលមើលឃើញតិចៗ មិនច្បាស់ :
[ព្រឹល-ព្រឹល] pruel
ដែលភ្លឺតិចៗ ឬដែលមើលឃើញតិចៗ មិនច្បាស់ :
(ម.ព. ព្រឹសភៈ)។
[ព្រឹស-សៈ-ភៈ-រា-សី] proessakpheakreasei≈
(ម.ព. ព្រឹសភៈ)។
ឈ្មោះខែទី ២នៃសុរិយគតិ, មានថ្ងៃ ៣១:
[ព្រឹស-សៈ-ភៈ] pruesapheak
គោឈ្មោល, គោឡើងក, គោបាឬរាសីគោឈ្មោល ...។
[ព្រឹស-សៈ-ភៈ] pruesapheak
ឈ្មោះផ្កាយរូបគោឈ្មោល។
[ព្រឹស-សៈ-ភៈ] pruesapheak
ឈ្មោះខែទី ២នៃសុរិយគតិ, មានថ្ងៃ ៣១:
ឈ្មោះខែទី ៨នៃសុរិយគតិមានថ្ងៃ ៣០គត់, ត្រូវគ្នានឹងខែណោវ៉មប្រិ៍ (ខែទី ១១) បារាំងសែស : សព្វថ្ងៃប្រើជា វិច្ឆិកា ជាខែទី ១១:
[ព្រឹស-ស្ចឹក] prueschek
ខ្ទួយឬរាសីខ្ទួយ។