Khmer Dictionary

ពាន នាម

[ពាន-ព្រះ-ស្រី] pean

(រ.ស.) ពានដាក់ស្លាបារីថ្វាយព្រះរាជា។

ពានរ នាម

[ពា-ន] peanor

សត្វមានរូបរាងស្រដៀងនឹងមនុស្ស (ស្វា)។

ពានរិន្ទ

ស្ដេចស្វា (ព.កា.) ក្នុងរាមកេរ្តិ៍ប្រើហៅ សុគ្រីព ឬ ហនុមាន ថា ពានរិន្ទ ឬ ពានរេន្ទ្រ)។

ពានរិន្ទ នាម

[ពា-នៈ-រិន] peanrintor

ស្ដេចស្វា (ព.កា.) ក្នុងរាមកេរ្តិ៍ប្រើហៅ សុគ្រីព ឬ ហនុមាន ថា ពានរិន្ទ ឬ ពានរេន្ទ្រ)។

ពានរេស នាម

[ពា-នៈ-រេស] peaneakres≈

(ម.ព. ពានរេន្ទ្រ)។

ពានា កិរិយាសព្ទ

[ពា-នា] peanea

យកសំពត់គ្របដណ្ដប់ព័ទ្ធឆៀងស្មាម្ខាង :

ពាន់ គុណនាម

[ពាន់] poin

ចំនួន ១០០ដប់ដង (១០០x ១០= ១ ០០០)។

ពាន់តា

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានលំពង់និងមែកមូលៗ វែងៗ មានពកស្រួចៗ ដង្ហែគ្នារម៉ង់ ហាក់ដូចជាភ្នែក គេច្រើនប្រើធ្វើជាឈើច្រត់ ឬដំបង :

ពាន់តា នាម

[ពាន់-តា] peanota

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានលំពង់និងមែកមូលៗ វែងៗ មានពកស្រួចៗ ដង្ហែគ្នារម៉ង់ ហាក់ដូចជាភ្នែក គេច្រើនប្រើធ្វើជាឈើច្រត់ ឬដំបង :

ពាប់ គុណនាម

[ពាប់] peab

ទន់ចុះ, ទន់កោងចុះ, ដាបចុះ, ទន់ខ្លប :

ពាប់ កិរិយាសព្ទ

[ដាក់-មុក-ពាប់] peab

ដាក់មុខស្រពោនឈ្ងោកចុះក្រោម។

ពាប់ កិរិយាសព្ទ

[ទំ-លាក់-មុក-ពាប់] peab

(ម.ព. ដាក់មុខពាប់)។

ពាម

ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ, សព្វថ្ងៃនេះដាក់ជាស្រុកហៅថា ស្រុកកំពង់ត្រាច នៅក្នុងអំណាចខេត្តកំពត។

ពាម នាម

[ពាម] peam

មាត់ព្រែក ឬមាត់ស្ទឹងដែលបែកចេញពីទន្លេទៅ, មាត់ទន្លេដែលហូរទៅជាប់នឹងសមុទ្រ, ដូចយ៉ាង ពាមផ្កាយម្រេច, ពាមរ; ឬ ពាមសែន; ពាមកញ្ជើ (នៅកម្ពុជាក្រោម) ជាដើម។

ពាម នាម

[ពាម-សៈ-ម៉ុត] peam

កន្លែងចុងក្រោយដែលទន្លេ ស្ទឹង ព្រែក ប្រសព្វនឹងសមុទ្រ។

ពាម នាម

[ពាម] peam

ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ, សព្វថ្ងៃនេះដាក់ជាស្រុកហៅថា ស្រុកកំពង់ត្រាច នៅក្នុងអំណាចខេត្តកំពត។

ពាយ

ខ្យល់; ត្រូវប្រើពាក្យ ព្រះ ដាក់នាំមុខផងជាដរាប :

ពាយ កិរិយាសព្ទ

[ពាយ] peay

វិនាស, បាត់, ហិន; រលស់ស្ទើរនឹងអស់ :

ពាយ គុណនាម

[ពាយ] peay

ដែលវិនាស, ខូចឬដែលរលស់ស្ទើរនឹងអស់ :

ពាយ នាម

[ពាយ] peay

ខ្យល់; ត្រូវប្រើពាក្យ ព្រះ ដាក់នាំមុខផងជាដរាប :

ពាយងាយ កិរិយាសព្ទ

[ពាយ-ងាយ] peayongeay

ធ្វេស, ប្រហែស; មើលងាយ។

ពាយងាយ គុ., គុ.កិ.

[ពាយ-ងាយ] peayongeay

ដែលប្រហែស; ដែលមើលងាយ :

ពាយព្យ នាម

[ពា-យ័ប] peayopyor

ឈ្មោះទិសតូចមួយប៉ែកនៅត្រង់ចន្លោះទិសបស្ចិមនិងទិសឧត្តរ :

ពាយុគុល្ម នាម

[ពា-យុ-គុល] peayukulmor

ចក្រវាត, ខ្យល់កំបុតត្បូង។

ពាយុបុត្រ

ឈ្មោះស្ដេចពានរមួយក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ (ហនុមាន)។

ពាយុបុត្រ នាម

[ពា-យុ-បុត] peayubotrar

ឈ្មោះស្ដេចពានរមួយក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ (ហនុមាន)។

ពារ កិរិយាសព្ទ

[ពា] pea≈

ប៉ះលើឬប៉ះត្រូវទាំងស្រុង :

ពារ កិរិយាសព្ទ

[ពា-លើ-គ្រោះ-កាច] pealeukroeahkach≈

ប្រទះលើគ្រោះកាច។

ពារ នាម

[ពា] pea≈

ថ្ងៃ :

ឈ្មោះក្រុងមួយក្នុងដែនកាសី (ប្រទេសឥណ្ឌា) តាំងនៅនាត្រើយខាងឆ្វេង (ខាងកើត) នៃទន្លេគង្គាជាយូរអង្វែងណាស់ហើយ មិនដែលរុះរើទៅណាឡើយ, ជាក្រុងមានឈ្មោះប្រាកដក្នុងគម្ពីរខាងពុទ្ធសាសនា, តែក្នុងសម័យសព្វថ្ងៃនេះក្លាយឈ្មោះជា បេណរ៉េស ឬ បេណរ៉ែស (ហៅតាមឈ្មោះក្នុងផែនទីលោក)។ បានជាក្រុងន

ពារាណសី នាម

[ពា-រា-ណៈ-សី] peareanasei

ឈ្មោះក្រុងមួយក្នុងដែនកាសី (ប្រទេសឥណ្ឌា) តាំងនៅនាត្រើយខាងឆ្វេង (ខាងកើត) នៃទន្លេគង្គាជាយូរអង្វែងណាស់ហើយ មិនដែលរុះរើទៅណាឡើយ, ជាក្រុងមានឈ្មោះប្រាកដក្នុងគម្ពីរខាងពុទ្ធសាសនា, តែក្នុងសម័យសព្វថ្ងៃនេះក្លាយឈ្មោះជា បេណរ៉េស ឬ បេណរ៉ែស (ហៅតាមឈ្មោះក្នុងផែនទីលោក)។ បានជាក្រុងន

ពារាំង

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តព្រៃវែង។

ពារាំង នាម

[ពា-រាំង] peareang

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តព្រៃវែង។

ពារុណី

(ម.ព. វារុណី)។

ពារុណី នាម

[ពា-រុ-ណី] pearunei

(ម.ព. វារុណី)។

ពាល គុណនាម ១)

[ពាល] peal

ទន់; ដែលនៅក្មេង; ល្ងង់, ខ្លៅ, មិនឈ្លាស; កាច, សាហាវ; អាក្រក់។

ពាល នាម ២)

[ពាល] peal

អ្នកដែលកាត់ (បង្ខូច) ប្រយោជន៍ពីរយ៉ាងគឺ ប្រយោជន៍របស់ខ្លួននិងប្រយោជន៍របស់អ្នកដទៃ ឬប្រយោជន៍បច្ចុប្បន្ននិងប្រយោជន៍បរលោក :

ពាល នាម

[កំ-ពុង-ពេញ-ពាល] peal

ដែលនៅកំពុងត្រេកត្រអាលនឹងការលេងសប្បាយ។

ពាល នាម

[ពា-លៈ-ទា-រក់] peal

(ម.ព. ក្មេងពាល)។

ពាល នាម

[ពាល-ទ្រើស-ឃ្នង] peal

ពាលដែលសាហាវអង់អាចឥតកោតញញើតច្បាប់។ល។

ពាល សព្វនាម

[ពាល-ពៅ] peal

ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ ហៅស្ត្រីដែលជាកូនពៅនៅកំពុងពេញក្រមុំក្មេង។

ពាល នាម

[ពាល-យង់-ឃ្នង] peal

(ម.ព. ពាលទ្រើសឃ្នង)។

ពាល នាម

[ពាល-សា-ម៉ាន] peal

ពាលធម្មតា គឺពាលរយ។

ពាល នាម

[ព្រះ-អា-ទិត-ពាល] peal

ព្រះអាទិត្យដែលទើបរះមានពន្លឺនៅស្រទន់, ហៅថា ពាលសូរ្យ (អ.ថ. ពាលៈសូ)។

ពាល នាម

[មៈ-នុស-ពាល] peal

មនុស្សដែលល្ងង់, ខ្លៅ ឬ កាច, អាក្រក់។

ពាល នាម

[ម្រឹ-គៈ-ពាល] peal

ម្រឹគដែលកាចឬសាហាវ, ហៅថា ពាលម្រឹគ ឬ ពាឡម្រឹគ (អ.ថ. ពាលៈម្រឹក)។

ពាល នាម

[ម្រឹ-គៈ-ពា-ឡៈ] peal

(ម.ព. ម្រឹគពាល)។

ពាលមានី

អ្នកដឹងខ្លួន ឬសម្គាល់ខ្លួនថាជាពាលឬថាល្ងង់ គឺបុគ្គលណាពាលល្ងង់ ក៏ភ្ញាក់ខ្លួនថាខ្លួនល្ងង់ពិតមែន, បុគ្គលនោះអាចនឹងប្រែគំនិតខំប្រឹងរៀនខំប្រឹងស្ដាប់ ក៏ត្រឡប់ជាអ្នកចេះដឹងស្គាល់ខុសត្រូវបានពុំខាន (ស្ត្រីជា ពាលមានិនី)។

ពាលមានី នាម

[ពា-លៈ-មា-នី] pealmeani

អ្នកដឹងខ្លួន ឬសម្គាល់ខ្លួនថាជាពាលឬថាល្ងង់ គឺបុគ្គលណាពាលល្ងង់ ក៏ភ្ញាក់ខ្លួនថាខ្លួនល្ងង់ពិតមែន, បុគ្គលនោះអាចនឹងប្រែគំនិតខំប្រឹងរៀនខំប្រឹងស្ដាប់ ក៏ត្រឡប់ជាអ្នកចេះដឹងស្គាល់ខុសត្រូវបានពុំខាន (ស្ត្រីជា ពាលមានិនី)។

ពាលី

ឈ្មោះស្ដេចស្វាមួយក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍។

ពាលី នាម

[ពា-លី] peali

ឈ្មោះស្ដេចស្វាមួយក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍។

ពាលុកចេតិយ

ចេតិយខ្សាច់ គឺគំនរខ្សាច់ដែលគេពូនកជារាងចេតិយ។

ពាលុកចេតិយ នាម

[ពា-លុ-កៈ-ចេ-ដី] pealukchetey

ចេតិយខ្សាច់ គឺគំនរខ្សាច់ដែលគេពូនកជារាងចេតិយ។

ពាលុកា

ខ្សាច់, ដីខ្សាច់។

ពាលុកា នាម

[ពា-លុ-កា] pealuka

ខ្សាច់, ដីខ្សាច់។

ពាលៃ

(ម.ព. ពលៃ)។

ពាលៃ នាម

[ពា-លៃ] pealey≈

(ម.ព. ពលៃ)។

ពាលោ

ជនពាល; ដែលល្ងង់; កាច; ព្រហើន :

ពាលោ ន., គុ.

[ពា-លោ] pealou

ជនពាល; ដែលល្ងង់; កាច; ព្រហើន :

ពាល់

(ម.ព. ពាល់ពែ)។

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

[ពាល់] porl

ស្ទាបត្រូវ ឬស្ទាបប៉ះដិតដល់តែបន្តិចបន្តួចស្រាលៗ :

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

[ប៉ះ-ពាល់-ត្រូវ] porl

(ម.ព. ពាល់ត្រូវ)។

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

[ពាល់-ត្រូវ] porl

(ព.អ.) ទទួលសម្ផស្ស។

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

[ពាល់-ពែ] porl

ពាល់ដោយលបលាក់ឬពាល់បន្តិចបន្តួច (ព.សា.)។

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

[ពែ-ពាល់] porl

(ម.ព. ពាល់ពែ)។

ពាស

(ម.ព. ពាសពេញ)។

ពាស កិរិយាសព្ទ

[ពាស] peas

ត្រដាងគ្របភ្ជាប់, ដាស :

ពាស គុ., គុ.កិ.

[ពាស] peas

ដែលដេរដាស, ព្រាត, សាយសព្វ, សុសសព្វ, សព្វអន្លើ, ច្រវាត់ :

ពាស កិរិយាសព្ទ

[ដាស-ពាស] peas

ដេរដាសសុសសព្វ។

ពាស គុណកិរិយា

[ពាស-ទឹក-ពាស-ដី] peas

(ព.សា.) សុសសព្វទឹកដី, សព្វអន្លើ។

ពាស គុ., គុ.កិ.

[ពេញ-ពាស] peas

(ម.ព. ពាសពេញ)។

ពាសពេញ

ពេញសព្វអន្លើ។

ពាសពេញ គុណកិរិយា

[ពាស-ពេញ] peasopenh

ពេញសព្វអន្លើ។

ពាសវាលពាសកាល

យ៉ាងរាយប៉ាយ យ៉ាងរាត់រាយឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់ :

ពាសវាលពាសកាល គុណកិរិយា

[ពាស-វាល-ពាស-កាល] peasvealpeaskal≈

យ៉ាងរាយប៉ាយ យ៉ាងរាត់រាយឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់ :

ពាសុកី

ឈ្មោះស្ដេចនាគមួយក្នុងរឿងរាមាយណៈ (ប្រើជា ពាសុក្រី ឬ វាសុក្រី ក៏មាន)។

ពាសុកី នាម

[ពា-សុ-កី] peasokei

ឈ្មោះស្ដេចនាគមួយក្នុងរឿងរាមាយណៈ (ប្រើជា ពាសុក្រី ឬ វាសុក្រី ក៏មាន)។

ពាហនពិសេស

(ម.ព. ពាហនវិសេស)។

ពាហនពិសេស នាម

[ពា-ហៈ-នៈ-ពិ-សែស] peahnopises

(ម.ព. ពាហនវិសេស)។

ពាហនវិសេស

ពាហនៈដែលល្អចម្លែកឬពាហនៈសម្រិតសម្រាំង ដែលសម្រាប់ប្រើប្រាស់ដោយឡែកផ្សេងមួយដងមួយកាល (ហៅថា ពាហនពិសេស ក៏បាន) :

ពាហនវិសេស នាម

[ពា-ហៈ-នៈ-វិ-សែស] peahnovises

ពាហនៈដែលល្អចម្លែកឬពាហនៈសម្រិតសម្រាំង ដែលសម្រាប់ប្រើប្រាស់ដោយឡែកផ្សេងមួយដងមួយកាល (ហៅថា ពាហនពិសេស ក៏បាន) :

ពាន នាម

ពានរ នាម

ពានរិន្ទ នាម

ពានរី នាម

ពានរេន្ទ្រ នាម

ពានរេស នាម

ពានា កិរិយាសព្ទ

ពាន់ គុណនាម

ពាន់តា នាម

ពាន់នេត្រ នាម

ពាប់ គុណនាម

ពាប់ នាម

ពាប់ កិរិយាសព្ទ

ពាប់ កិរិយាសព្ទ

ពាម នាម

ពាម នាម

ពាម នាម

ពាយ កិរិយាសព្ទ

ពាយ គុណនាម

ពាយ នាម

ពាយងាយ កិរិយាសព្ទ

ពាយងាយ គុ., គុ.កិ.

ពាយព្យ នាម

ពាយុ នាម

ពាយុគុល្ម នាម

ពាយុបុត្រ នាម

ពាយ័ព្យ នាម

ពារ កិរិយាសព្ទ

ពារ កិរិយាសព្ទ

ពារ នាម

ពារាណសី នាម

ពារាំង នាម

ពារុណី នាម

ពាល គុណនាម ១)

ពាល នាម ២)

ពាល នាម

ពាល នាម

ពាល នាម

ពាល សព្វនាម

ពាល នាម

ពាល នាម

ពាល នាម

ពាល នាម

ពាល នាម

ពាល នាម

ពាលមានី នាម

ពាលី នាម

ពាលុកចេតិយ នាម

ពាលុកា នាម

ពាលៃ នាម

ពាលោ ន., គុ.

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

ពាល់ កិរិយាសព្ទ

ពាស កិរិយាសព្ទ

ពាស គុ., គុ.កិ.

ពាស កិរិយាសព្ទ

ពាស គុណកិរិយា

ពាស គុ., គុ.កិ.

ពាសពេញ គុណកិរិយា

ពាសវាលពាសកាល គុណកិរិយា

ពាសុកី នាម

ពាហនពិសេស នាម

ពាហនវិសេស នាម