វចនានុក្រមខ្មែរ

ភរ គុ.កិ., គុ.

[ភ] phor

ដែលមិនពិត, កុហក :

ភរ កិ., គុ.កិ.

[ភ-ភាយ] phor

ភររហាចរហតាមតែរួចពីមាត់។

ភរ កិ., គុ.កិ., គុ.

[ភ-ភូត] phor

ភរទាំងស្រុង; ដែលសុទ្ធតែភរ :

ភរណកម្ម

ការចិញ្ចឹម; ការឈ្នួល :

ភរណកម្ម នាម

[ភៈ-រៈ-ណៈ-កាំ] phoronakamm

ការចិញ្ចឹម; ការឈ្នួល :

ភរណី

ឈ្មោះផ្កាយពួកមួយ (ព. ស. ហ.)។

ភរណី នាម

[ភៈ-រៈ-នី] phoronei

ឈ្មោះផ្កាយពួកមួយ (ព. ស. ហ.)។

ភរិយា

ស្ត្រីដែលស្វាមីត្រូវចិញ្ចឹម (ប្រពន្ធ) :

ភរិយា នាម

[ភៈ-រិ-យា] pheak riyea

ស្ត្រីដែលស្វាមីត្រូវចិញ្ចឹម (ប្រពន្ធ) :

ភរិយាដ

បុរសដែលព្រមឱ្យភរិយារបស់ខ្លួនស្វែងរកប្រយោជន៍ ដោយបែបបទជាស្ត្រីពេស្យា, មនុស្សអ្នកបណ្ដោយប្រពន្ធឱ្យធ្វើជាស្ត្រីផ្កាមាស :

ភរិយាដ នាម

[ភៈ-រិ-យាត] phoriyead

បុរសដែលព្រមឱ្យភរិយារបស់ខ្លួនស្វែងរកប្រយោជន៍ ដោយបែបបទជាស្ត្រីពេស្យា, មនុស្សអ្នកបណ្ដោយប្រពន្ធឱ្យធ្វើជាស្ត្រីផ្កាមាស :

ភរិយាដិក

បុរសអ្នកលុះក្នុងអំណាចភរិយា, មនុស្សអ្នកខ្លាចប្រពន្ធ គឺមនុស្សដែលប្រពន្ធត្រួតត្រាហែហៃលើជានិច្ច :

ភរិយាដិក នាម

[ភៈ-រិ-យា-ដិក] phoriyeadek

បុរសអ្នកលុះក្នុងអំណាចភរិយា, មនុស្សអ្នកខ្លាចប្រពន្ធ គឺមនុស្សដែលប្រពន្ធត្រួតត្រាហែហៃលើជានិច្ច :

ភរិយាតិក្រម

ការប្រព្រឹត្តកន្លងចិត្តភរិយា, ការក្បត់ចិត្តប្រពន្ធ :

ភរិយាតិក្រម នាម

[ភៈ-រិ-យា-តិ-ក្រំ] phoriyeatekram

ការប្រព្រឹត្តកន្លងចិត្តភរិយា, ការក្បត់ចិត្តប្រពន្ធ :

ភល

ដាលខ្ជោលឡើង; ភាយខ្ជោលឡើង; ព្រល :

ភល កិ., គុ.កិ.

[ភល] phol

ដាលខ្ជោលឡើង; ភាយខ្ជោលឡើង; ព្រល :

ភវតណ្ហា

ចំណង់, តម្រេក, សម្រេកក្នុងភព គឺសេចក្ដីចង់កើតចង់មានក្នុងភព។

ភវតណ្ហា នាម

[ភៈ-វៈ-តន់-ហា] phovotanha

ចំណង់, តម្រេក, សម្រេកក្នុងភព គឺសេចក្ដីចង់កើតចង់មានក្នុងភព។

ភវនីយភាព

ផ្នែកមួយនៃគណិតវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីភាពចៃដន្យនៃព្រឹត្តិការណ៍, ភាពចៃដន្យនៃផលធៀបរវាងចំនួនករណីស្របនិងចំនួនករណីអាចនៃព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយ។

ភវនីយភាព នាម ១)

[ភៈ-វៈ-នី-យៈ-ភាប] pheakveakniyeakpheab≈

ភាពដែលអាចកើតឡើង ភាពប្រហែល ភាពចៃដន្យ។

ភវនីយភាព នាម ២)

[ភៈ-វៈ-នី-យៈ-ភាប] pheakveakniyeakpheab≈

ផ្នែកមួយនៃគណិតវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីភាពចៃដន្យនៃព្រឹត្តិការណ៍, ភាពចៃដន្យនៃផលធៀបរវាងចំនួនករណីស្របនិងចំនួនករណីអាចនៃព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយ។

ភវនីយវិទ្យា

(ម.ព. ប្រូបាប៊ីលីតេ)។

ភវនីយវិទ្យា នាម

[ភៈ-វៈ-នី-យៈ-វិត-ទ្យា] pheakveakniyeakvittyea≈

(ម.ព. ប្រូបាប៊ីលីតេ)។

ភវាភព

ភពតូចនិងភពធំ :

ភវាភព នាម

[ភៈ-វា-ភប់] phoveaphop

ភពតូចនិងភពធំ :

ភស្ដា

ភស្តុតាងខាងជនជាប់ចោទ ដើម្បីបានឈ្នះជាប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន។ ភស្តុតាងដែលគាំទ្រការដោះសារពីការចោទរបស់គេ។

ភស្ដា នាម

[ភ័ស-ស្ដា] phosda

(រ.ស.) ស្វាមី, ប្ដី :

ភស្ដា នាម

[ភ័ស-តាង-ដាក់-បន់-ទុក] (ជើង ត)] phosda

ភស្តុតាងខាងដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីឬម្ចាស់បណ្ដឹងអាជ្ញា ដើម្បីបានឈ្នះជាប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន។ ភស្តុតាងដែលគាំទ្រចំណុចឬបញ្ហានៃណ្ដឹងរបស់គេនោះ។

ភស្ដា នាម

[ភ័ស-តាង-ដោះ-បន់-ទុក] (ជើង ត)] phosda

ភស្តុតាងខាងជនជាប់ចោទ ដើម្បីបានឈ្នះជាប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន។ ភស្តុតាងដែលគាំទ្រការដោះសារពីការចោទរបស់គេ។

ភស្តុ នាម

[ភ័ស] (ជើង ត)] phosto

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី ព័ស្ដុ។

ភស្តុតាង

(ម.ព. ព័ស្ដុតាង)។

ភស្តុតាង នាម

[ភ័ស-តាង] (ជើង ត)] phsatang](cheungt)a≈

(ម.ព. ព័ស្ដុតាង)។

ភស្ត្រា

ស្នប់; ថង់ធ្វើដោយស្បែក (ថង់ស្បែក), សម្ពៀតស្បែក, កាប៉ៅស្បែក។

ភស្ត្រា នាម

[ភ័ស-ស្ត្រា] phostra

ស្នប់; ថង់ធ្វើដោយស្បែក (ថង់ស្បែក), សម្ពៀតស្បែក, កាប៉ៅស្បែក។

ភស្មការ

អ្នកបោកគក់សំពត់, អ្នកបោកគក់គ្រឿងស្លៀកពាក់, អ្នកធ្វើការស៊ីឈ្នួលបោកអ៊ុត។

ភស្មការ នាម

[ភ័ស-ស្មៈ-កា] phosmakar

អ្នកបោកគក់សំពត់, អ្នកបោកគក់គ្រឿងស្លៀកពាក់, អ្នកធ្វើការស៊ីឈ្នួលបោកអ៊ុត។

ភស្មការិកា

(ម.ព. ភស្មការ)។

ភស្មការិកា នាម

[ភ័ស-ស្មៈ-កា-រ៉ិ-កា] phsasmeakkareka≈

(ម.ព. ភស្មការ)។

ភាគ

ចំនួនប្រាក់រៃអង្គាសដែលជនម្នាក់ៗចូលក្នុងកិច្ចការកុសលណាមួយ :

ភាគ ន., គុ.

[ភាក] pheak

ជោគ, បុណ្យ, ស្រីសួស្ដី ឬ ដែលមានជោគ, មានបុណ្យ, មានស្រីសួស្ដី :

ភាគ នាម

[ភាក] pheak

ចំណែក :

ភាគ នាម

[ភា-គៈ-ទាន] pheak

ចំនួនប្រាក់រៃអង្គាសដែលជនម្នាក់ៗចូលក្នុងកិច្ចការកុសលណាមួយ :

ភាគបែង

ផ្នែកខាងក្រោមរបស់ប្រភាគ :

ភាគបែង នាម

[ភាក-បែង] pheakbaeng≈

ផ្នែកខាងក្រោមរបស់ប្រភាគ :

ភាគយក

ផ្នែកខាងលើរបស់ប្រភាគ :

ភាគយក នាម

[ភាក-យក] pheakyk≈

ផ្នែកខាងលើរបស់ប្រភាគ :

ភាគរយ

ចំនួនសមាមាត្រដែលចែកនឹង១០០ហើយតាងដោយសញ្ញា %។

ភាគរយ នាម

[ភាគ-រយ] phiek roy

ចំនួនសមាមាត្រដែលចែកនឹង១០០ហើយតាងដោយសញ្ញា %។

ភាគលាភ

ចំណែកទឹកប្រាក់ដែលបានមកពីការបែងចែកផលចំណេញ។

ភាគលាភ នាម

[ភាក-លាប] pheakleab≈

ចំណែកទឹកប្រាក់ដែលបានមកពីការបែងចែកផលចំណេញ។

ភាគហ៊ុន

ចំណែកប្រាក់ដើមទុនដែលគេព្រមព្រៀងចូលរួមគ្នាដើម្បីរកស៊ីឬធ្វើជំនួញអ្វីមួយ :

ភាគហ៊ុន នាម

[ភាគ-ហ៊ុន] pheakhun≈

ចំណែកប្រាក់ដើមទុនដែលគេព្រមព្រៀងចូលរួមគ្នាដើម្បីរកស៊ីឬធ្វើជំនួញអ្វីមួយ :

ភាគហ៊ុនិក

រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គលដែលមានសិទ្ធិកាន់កាប់ស្របច្បាប់ភាគហ៊ុនមួយឬច្រើននៅក្នុងក្រុមហ៊ុនណាមួយ។

ភាគហ៊ុនិក នាម

[ភាក-ហ៊ុ-និក] pheakhunik≈

រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គលដែលមានសិទ្ធិកាន់កាប់ស្របច្បាប់ភាគហ៊ុនមួយឬច្រើននៅក្នុងក្រុមហ៊ុនណាមួយ។

ភាគិន

អ្នកចូលរួម, អ្នកមានចំណែក។

ភាគិន នាម

[ភា-គិន] pheakin≈

អ្នកចូលរួម, អ្នកមានចំណែក។

ភាគិនេយ្យ

(រ.ស.) កូនប្រុសរបស់បងស្រីឬរបស់ប្អូនស្រី, ក្មួយប្រុស :

ភាគិនេយ្យ នាម

[ភា-គិ-នៃ] phiekineyy

(រ.ស.) កូនប្រុសរបស់បងស្រីឬរបស់ប្អូនស្រី, ក្មួយប្រុស :

ភាគិនេយ្យា

សព្ទជាឥត្ថីលិង្គរបស់ពាក្យ ភាគិនេយ្យ "កូនស្រីរបស់បងស្រី ឬរបស់ប្អូនស្រី (ក្មួយស្រី) "; (រ.ស.) ច្រើនប្រើ ភគិនេយ្យា ឬ ភគិនីយា ក៏មាន។

ភាគិនេយ្យា នាម

[ភា-គិ-នៃ-យា] phiekineyyea

សព្ទជាឥត្ថីលិង្គរបស់ពាក្យ ភាគិនេយ្យ "កូនស្រីរបស់បងស្រី ឬរបស់ប្អូនស្រី (ក្មួយស្រី) "; (រ.ស.) ច្រើនប្រើ ភគិនេយ្យា ឬ ភគិនីយា ក៏មាន។

ភាគិនេយ្យី

កូនប្រុសរបស់បងស្រី។

ភាគិនេយ្យី នាម

[ភា-គិ-នៃ-យី] pheakineyyi≈

(ម.ព. ភាគិនេយ្យា)។

ភាគិនេយ្យី នាម

[កៈ-និត-ឋៈ-ភា-គិ-នៃ] kaknitthakpheakiney≈

កូនប្រុសរបស់ប្អូនស្រី។

ភាគិនេយ្យី នាម

[ជេត-ឋៈ-ភា-គិ-នៃ] chetthakpheakiney≈

កូនប្រុសរបស់បងស្រី។

ភាគី

ក្រុមឬអ្នកដែលមានភាគឬចំណែក :

ភាគី នាម

[ភា-គី] pheaki

ក្រុមឬអ្នកដែលមានភាគឬចំណែក :

ភាគ្យ

(ម.ព. ភាគ)។

ភាគ្យ ន., គុ.

[ភាក] pheak≈

(ម.ព. ភាគ)។

ភាជនភណ្ឌ

គ្រឿងភាជនៈមួយសម្រាប់, ភាជនៈមួយគ្រឿង។

ភាជនភណ្ឌ នាម

[ភា-ជៈ-នៈ-ភ័ន] pheachnophondor

គ្រឿងភាជនៈមួយសម្រាប់, ភាជនៈមួយគ្រឿង។

ភាជនវិសេស

ភាជនៈដ៏ប្រសើរ, ដ៏ប្លែក ឬភាជនៈសម្រាប់ប្រើប្រាស់ដោយឡែក, សម្រាប់ប្រើប្រាស់មួយដងមួយកាល :

ភាជនវិសេស នាម

[ភា-ជៈ-នៈ-វិ-សែស] pheachnovises

ភាជនៈដ៏ប្រសើរ, ដ៏ប្លែក ឬភាជនៈសម្រាប់ប្រើប្រាស់ដោយឡែក, សម្រាប់ប្រើប្រាស់មួយដងមួយកាល :

ភាជនីយភណ្ឌ

របស់ដែលគួរចែក, ដែលគួរបែងចែកគ្នាបាន។

ភាជនីយភណ្ឌ នាម

[ភា-ជៈ-នី-យៈ-ភ័ន] pheachniyphondar

របស់ដែលគួរចែក, ដែលគួរបែងចែកគ្នាបាន។

ភាជនៈ នាម

[ភា-ជៈ-នៈ] pheachoneak

ប្រដាប់សម្រាប់ដាក់ភោជនាអាហារមានបាយជាដើម :

ភាជន៍

(ម.ព. ភាជនៈ) :

ភាជន៍ នាម

[ភាច] pheach≈

(ម.ព. ភាជនៈ) :

ភាណ

ដំណើរពោល, ការនិយាយ, ការប្រាប់, ការសូត្រ។

ភាណ នាម

[ភាន] phean

ដំណើរពោល, ការនិយាយ, ការប្រាប់, ការសូត្រ។

ភាណយក្ខ

(ម.ព. ត្រស្ដិ)។

ភាណយក្ខ នាម

[ភា-ណៈ-យាក់] pheanakyeak≈

(ម.ព. ត្រស្ដិ)។

ភាណវារ នាម

[ភា-ណៈ-វា-រៈ] pheanovear

វារៈនៃការសូត្រ, ដំណើរសូត្រមួយចប់យ៉ាងវែង គឺប្រវែងធម៌ដែលល្មមសូត្រមួយលើកៗបាន; ឈ្មោះគម្គីរដែលរួបរួមធម៌ពុទ្ធសាសនា សម្រាប់ពួកបព្វជិតទន្ទេញឱ្យចាំមាត់សូត្រតាមលំដាប់ថ្ងៃ។

ភាណវារៈ

(ម.ព. ភាណវារ)។

ភាណវារៈ នាម

[ភា-ណៈ-វា-រៈ] pheanakveareak≈

(ម.ព. ភាណវារ)។

ភាណុ

រស្មីព្រះអាទិត្យ។

ភាណុ នាម

[ភា-ណុ] pheano

ព្រះអាទិត្យ។

ភាណុ នាម

[ភា-ណុ-ពង់] pheano

ពង្ស ឬផៅពង្សនៃព្រះអាទិត្យ; អ្នកដែលមានពូជពង្ស ឬមានផៅពង្សព្រះអាទិត្យ (ព្រះសក្យមុនីគោតម)។

ភាណុ នាម

[ភា-ណុ-ព័ន-ធុ] pheano

(ម.ព. ភាណុពង្ស)។

ភាណុ នាម

[ភា-ណុ-រ័ង-សី] pheano

រស្មីព្រះអាទិត្យ។

ភាណុមា

អ្នកមានរស្មី គឺព្រះអាទិត្យ។

ភាណុមា នាម

[ភា-ណុ-ម៉ា] pheanomea

អ្នកមានរស្មី គឺព្រះអាទិត្យ។

ភាតរ

បងប្អូន។

ភាតរ នាម

[ភា-តៈ-រ៉ៈ] pheatakrak≈

បងប្អូន។

ភាតរភាព

ភាវៈនៃបងប្អូន; សេចក្ដីរាប់រកគ្នាដូចបងដូចប្អូន :

ភាតរភាព នាម

[ភា-តៈ-រ៉ៈ-ភាប] pheatropheap

ភាវៈនៃបងប្អូន; សេចក្ដីរាប់រកគ្នាដូចបងដូចប្អូន :

ភាតា

បងប្រុស (រ.ស.)។

ភាតា នាម

[ភា-តា] pheata

បងប្អូនប្រុស; (រ.ស.) :

ភាតា នាម

[កៈ-និត-ឋៈ-ភា-តា] pheata

ប្អូនប្រុស។

ភាតា នាម

[ជេត-ឋៈ-ភា-តា] pheata

បងប្រុស (រ.ស.)។