Khmer Dictionary

ភូត កិរិយាសព្ទ

[ភូត-ភ] phut

(ម.ព. ភរ)។

ភូតកាល

កាលដែលមានរួចទៅហើយ គឺកាល ឬវេលាដែលកន្លងហួសទៅហើយ (អតីតកាល)។ កាល ឬវេលាដែលគួរធ្វើកិច្ចការមានសួរបញ្ជាក់សេចក្ដីជាដើម ក្នុងទីចំពោះមុខ (កាលពិត) គឺពេលដែលត្រូវសួរត្រូវឆ្លើយចំពោះមុខតាមការណ៍ពិត :

ភូតកាល នាម

[ភូ-តៈ-កាល] phutokal

កាលដែលមានរួចទៅហើយ គឺកាល ឬវេលាដែលកន្លងហួសទៅហើយ (អតីតកាល)។ កាល ឬវេលាដែលគួរធ្វើកិច្ចការមានសួរបញ្ជាក់សេចក្ដីជាដើម ក្នុងទីចំពោះមុខ (កាលពិត) គឺពេលដែលត្រូវសួរត្រូវឆ្លើយចំពោះមុខតាមការណ៍ពិត :

ភូតគាម

ពួកតិណជាតិ, លតាជាតិ, រុក្ខជាតិ ដែលកើតហើយ គឺសារពើស្មៅ, វល្លិ, ឈើដែលដុះហើយ។

ភូតគាម នាម

[ភូ-តៈ-គាម] phutakeam

ពួកតិណជាតិ, លតាជាតិ, រុក្ខជាតិ ដែលកើតហើយ គឺសារពើស្មៅ, វល្លិ, ឈើដែលដុះហើយ។

ភូតគាមរោគសាស្ត្រ

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីរោគរបស់រុក្ខជាតិ។

ភូតគាមរោគសាស្ត្រ នាម

[ភូ-តៈ-គាមៈ-រោ-គៈ-សាស] phutakkeameakrokeaksas≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីរោគរបស់រុក្ខជាតិ។

ភូតគាមវណ្ណនា នាម

[ភូ-តៈ-គាមៈ-វ័ន-ណៈ-នា] phutakkeameakvnonaknea≈

ការសិក្សាពិពណ៌នាអំពីភូតគាម។

ភូតគាមសាស្ត្រ នាម

[ភូ-តៈ-គាមៈ-សាស] phutakkeameaksas≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីភូតគាម។

ភូតគាមោសថវិទ្យា

ការសិក្សាអំពីរុក្ខជាតិឱសថ ឬរុក្ខជាតិដែលអាចយកមកធ្វើជាឱសថបាន។

ភូតគាមោសថវិទ្យា នាម

[ភូ-តៈ-គា-មោ-សត់-ថៈ-វិត-ទ្យា] phutakkeamostathakvittyea≈

ការសិក្សាអំពីរុក្ខជាតិឱសថ ឬរុក្ខជាតិដែលអាចយកមកធ្វើជាឱសថបាន។

ភូតគ្រាម នាម

[ភូ-តៈ-គ្រាម] phutakkream≈

(ម.ព. ភូតគាម)។

ភូតពេទ្យ

ពេទ្យចាប់ខ្មោច ឬដេញខ្មោចបិសាច ដែលមកយាយី។

ភូតពេទ្យ នាម

[ភូ-តៈ-ពែត] phutpaet

ពេទ្យចាប់ខ្មោច ឬដេញខ្មោចបិសាច ដែលមកយាយី។

ភូតរូប

រូបដែលកើតមានតាមធម្មតា គឺធាតុទាំង ៤(ដី, ទឹក, ភ្លើង, ខ្យល់) ; ហៅថា មហាភូតរូប ក៏បាន។

ភូតរូប នាម

[ភូ-តៈ-រូប] phutorub

រូបដែលកើតមានតាមធម្មតា គឺធាតុទាំង ៤(ដី, ទឹក, ភ្លើង, ខ្យល់) ; ហៅថា មហាភូតរូប ក៏បាន។

ភូតវិទូ នាម

[ភូ-តៈ-វិ-ទូ] phutakvitu≈

អ្នកដែលអាចទាក់ទងនឹងភូតទាំងឡាយបាន។

ភូធន

អ្នកដែលមានផែនដីជាទ្រព្យឬមានទ្រព្យពេញទាំងផែនដី (ព្រះរាជា) :

ភូធន នាម

[ភូ-ធន់] phuthon

អ្នកដែលមានផែនដីជាទ្រព្យឬមានទ្រព្យពេញទាំងផែនដី (ព្រះរាជា) :

ភូធរ នាម ១)

[ភូ-ធ] phuthor

អ្នកទ្រទ្រង់នៅលើផែនដី (ភ្នំ)។

ភូធរ នាម ២)

[ភូ-ធ] phuthor

អ្នកទ្រទ្រង់ផែនដី (ព្រះរាជា) :

ភូបថ

ប្លង់នៃគន្លងផែនដី។ ប្លង់នៃគន្លងផែនដីនិងប្លង់នៃអេក្វាទ័របង្កើតបានរង្វាស់មុំ២៣០២៧ដឺក្រេ ដោយទម្រេតអ័ក្សប៉ូលនៃផែនដី។

ភូបថ នាម

[ភូ-បត់] phubta≈

ប្លង់នៃគន្លងផែនដី។ ប្លង់នៃគន្លងផែនដីនិងប្លង់នៃអេក្វាទ័របង្កើតបានរង្វាស់មុំ២៣០២៧ដឺក្រេ ដោយទម្រេតអ័ក្សប៉ូលនៃផែនដី។

ភូបាល

អ្នកគ្រប់គ្រងរក្សាផែនដី (ព្រះរាជា) ព្រះភូបាល :

ភូបាល នាម

[ភូ-បាល] phubal

អ្នកគ្រប់គ្រងរក្សាផែនដី (ព្រះរាជា) ព្រះភូបាល :

ភូម

សែនបូជាព្រះភូមក្នុងវេលាដែលរាស់ស្រែនឹងស្ទូង (ចំពោះតែស្រែណាមួយដែលគេធ្លាប់ធ្វើរាល់ឆ្នាំ តាមជំនឿម្ចាស់ស្រែ)។

ភូម នាម

[ភូម] phum

ទេវតាដែលឋិតនៅផ្ទាល់លើផែនដី។ ខ្មែរហៅទេវតាឬបិសាចដែលអាស្រ័យនៅទីស្រែចម្ការថា ព្រះភូម។

ភូម នាម

[សែន-ព្រះ-ភូម] phum

សែនបូជាព្រះភូមក្នុងវេលាដែលរាស់ស្រែនឹងស្ទូង (ចំពោះតែស្រែណាមួយដែលគេធ្លាប់ធ្វើរាល់ឆ្នាំ តាមជំនឿម្ចាស់ស្រែ)។

ភូមទេវតា នាម

[ភូ-មៈ-ទេ-វៈ-ដា] phumtevota

(ម.ព. ភុម្មទេវតា)។

ភូមរា នាម

[ភូ-មៈ-រា] phumorea

ដូចគ្នានឹង ភមរ, ភមរី ដែរ។

ភូមរិន្ទ នាម

[ភូ-មៈ-រិន] phumrintor

ដូចគ្នានឹង ភមរិន្ទ ដែរ។

ភូមា នាម ១)

[ភូ-មា] Burma

ឈ្មោះប្រទេសមួយក្នុងភាគដីឥណ្ឌូចិននៅជាខាងឯលិចប្រទេសសៀម :

ភូមា នាម ២)

[ភូ-មា] Burma

ពួកមនុស្សអ្នកប្រទេសនោះក៏ហៅថា ភូមា ដែរ :

ភូមិ នាម

[ភូម] phumi

ផែនដី, ទីដី; តំបន់; ផ្ទៃ; ទី; ជាន់; ថ្នាក់។ ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅទីដែលមានប្រជុំផ្ទះលំនៅក្នុងតំបន់នីមួយៗ :

ភូមិ នាម

[ឋា-ណន់-តៈ-រ៉ៈ-ភូម] phumi

ថ្នាក់ងារការ, ថ្នាក់យសស័ក្ដិ។

ភូមិ នាម

[អៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ-ភូម] phumi

ថ្នាក់របស់អរិយបុគ្គល, ថ្នាក់អរិយធម៌។

ភូមិ នាម

[ប៉័ច-ចេ-កៈ-ភូម] phumi

ទីជាព្រះបច្ចេកពុទ្ធ។

ភូមិករ

ភូមិឋាន ភូមិដែលមានមនុស្សរស់នៅ ទឹកដីដែលមានមនុស្សរស់នៅ :

ភូមិករ នាម

[ភូ-មិ-ក] phumika≈

ភូមិឋាន ភូមិដែលមានមនុស្សរស់នៅ ទឹកដីដែលមានមនុស្សរស់នៅ :

ភូមិគ្រឹះ

ផ្ទះធំដាច់ឡែកតែឯងមានរបងព័ទ្ធជុំវិញ និងភាគច្រើនមានសួនច្បារផង :

ភូមិគ្រឹះ នាម

[ភូ-មិ-គ្រឹះ] phumikroeeah≈

ផ្ទះធំដាច់ឡែកតែឯងមានរបងព័ទ្ធជុំវិញ និងភាគច្រើនមានសួនច្បារផង :

អ្នកដែលជាធំជាងអស់ប្រជាជនលើផែនដី (ព្រះរាជា)។ សព្ទថា ភូធន, ភូធរ, ភូធរេស ឬ ភូធរេស្វរ៍, ភូនាថ, ភូនាយក, ភូនេតា, ភូបតី, ភូបាល, ភូបេន្ទ្រ, ភូបេស ឬ ភូបេស្វរ៍, ភូភុជៈ, ភូមិន្ទ, ភូមិប; ភូមិស្សរៈ, ភូមេន្ទ្រ, ភូមេស ឬ ភូមេស្វរ៍, ភូវន័យ, ភូវនាថ, ភូវនាយក, ភូសក្ក ឬ ភូសក្រ ...

ភូមិន្ទ នាម

[ភូ-មិន] phummen

អ្នកដែលជាធំជាងអស់ប្រជាជនលើផែនដី (ព្រះរាជា)។ សព្ទថា ភូធន, ភូធរ, ភូធរេស ឬ ភូធរេស្វរ៍, ភូនាថ, ភូនាយក, ភូនេតា, ភូបតី, ភូបាល, ភូបេន្ទ្រ, ភូបេស ឬ ភូបេស្វរ៍, ភូភុជៈ, ភូមិន្ទ, ភូមិប; ភូមិស្សរៈ, ភូមេន្ទ្រ, ភូមេស ឬ ភូមេស្វរ៍, ភូវន័យ, ភូវនាថ, ភូវនាយក, ភូសក្ក ឬ ភូសក្រ ...

ភូមិបាល

ឈ្មោះក្រុមក្នុងក្រសួងរាជការ មានមុខងារនាទីខាងកាន់កាប់បញ្ជីដីភូមិ និងដីស្រែចម្ការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ :

ភូមិបាល នាម

[ភូ-មិ-បាល] phumibal

ឈ្មោះក្រុមក្នុងក្រសួងរាជការ មានមុខងារនាទីខាងកាន់កាប់បញ្ជីដីភូមិ និងដីស្រែចម្ការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ :

ភូមិភាគ

ប៉ែកផែនដី, ប៉ែកទីតំបន់។

ភូមិភាគ នាម

[ភូ-មិ-ភាក] phumipheak≈

ប៉ែកផែនដី, ប៉ែកទីតំបន់។

ភូមិមាត្រវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាពីការវាស់វែងរាង និងវិមាត្រឬផ្នែកណាមួយនៃផែនដីរួមទាំងដង់ស៊ីតេកំណោងផ្ទៃផែនដី។ល។

ភូមិមាត្រវិទ្យា នាម

[ភូ-មិ-មាត-វិត-ទ្យា] phumimeatvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាពីការវាស់វែងរាង និងវិមាត្រឬផ្នែកណាមួយនៃផែនដីរួមទាំងដង់ស៊ីតេកំណោងផ្ទៃផែនដី។ល។

ភូមិវិទូ

អ្នកប្រាជ្ញខាងភូមិវិទ្យា។

ភូមិវិទូ នាម

[ភូ-មិ-វិ-ទូ] phumivitu≈

អ្នកប្រាជ្ញខាងភូមិវិទ្យា។

ភូមិវិទ្យា

ផ្នែកមួយនៃភូមិវិទ្យាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងផលិតកម្ម របាយ ការដោះដូរនិងការប្រើប្រាស់ធនធានរួមទាំងការសិក្សាពីកត្តាសេដ្ឋកិច្ចដែលមានឥទ្ធិពលលើរបាយ និងភាពខុសគ្នានៅលើផ្ទៃផែនដី។

ភូមិវិទ្យា នាម

[ភូ-មិ-វិត-ទ្យា] phumivittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីផែនដី រួមបញ្ចូលទាំងរបាយមនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ និងបម្រែបម្រួលទាំងឡាយដោយសារធម្មជាតិឬដោយសារសកម្មភាពមនុស្ស (បាតុភូតរូបនិងបាតុភូតសង្គម)។ ភូមិវិទ្យាចែកជាពីរផ្នែកគឺ ភូមិវិទ្យារូប និងភូមិវិទ្យាមនុស្ស។

ភូមិវិទ្យា នាម

[ភូ-មិ-វិត-ទ្យា-កៈ-សិ-កាំ] phumivittyeakaksekaam≈

ផ្នែកមួយនៃភូមិវិទ្យាសេដ្ឋកិច្ចដែលសិក្សាអំពីទិដ្ឋភាពផ្សេងៗនៃការដាំដុះ និងការចិញ្ចឹមសត្វ។

ភូមិវិទ្យា នាម

[ភូ-មិ-វិត-ទ្យា-ក្រុង] phumivittyeakrung≈

ផ្នែកមួយនៃភូមិវិទ្យាមនុស្សដែលសិក្សាអំពីប្រវត្តិ និងការវិវត្តនៃទីតាំង រូបរាង មុខងារ និងសកម្មភាពសំខាន់ៗ ទំនាក់ទំនងជាមួយតំបន់ជុំវិញ និងការចាត់ថ្នាក់របស់ក្រុងនិងទីក្រុង។

ភូមិវិទ្យា នាម

[ភូ-មិ-វិត-ទ្យា-ប្រ-ជា-ជន់] phumivittyeabrocheachno≈

ផ្នែកមួយនៃភូមិវិទ្យាមនុស្សដែលសិក្សាអំពីការប្រែប្រួលនៃរបាយដង់ស៊ីតេ សមាសភាព លំនៅឋាន ក្រុង បម្លាស់លំនៅ និងកំណើននៃប្រជាជនទៅតាមទីកន្លែងនានា។

ភូមិវិទ្យា នាម

[ភូ-មិ-វិត-ទ្យា-មៈ-នុស] phumivittyeameaknus≈

ផ្នែកមួយនៃភូមិវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីប្រជាជន សហគមន៍ វប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច និងអន្តរកម្មរបស់មនុស្សជាមួយនឹងបរិស្ថាន ដោយផ្ដោតទៅលើទំនាក់ទំនងរវាងសកម្មភាពមនុស្សក្នុងលំហលើផ្ទៃផែនដី។

ភូមិវិទ្យា នាម

[ភូ-មិ-វិត-ទ្យា-រូប] phumivittyearub≈

ផ្នែកមួយនៃភូមិវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីផ្នែកខាងក្រៅរបស់ផែនដី មានសណ្ឋានដី ជលធារ អាកាសធាតុ របាយរុក្ខជាតិនិងសត្វ និងបម្រែបម្រួលទាំងឡាយដោយសារធម្មជាតិ ឬដោយសារសកម្មភាពមនុស្ស :

ភូមិវិទ្យា នាម

[ភូ-មិ-វិត-ទ្យា-សេត-ឋៈ-កិច] phumivittyeasetthakkech≈

ផ្នែកមួយនៃភូមិវិទ្យាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងផលិតកម្ម របាយ ការដោះដូរនិងការប្រើប្រាស់ធនធានរួមទាំងការសិក្សាពីកត្តាសេដ្ឋកិច្ចដែលមានឥទ្ធិពលលើរបាយ និងភាពខុសគ្នានៅលើផ្ទៃផែនដី។