វចនានុក្រមខ្មែរ

សត្វចតុប្បាទមួយប្រភេទ រាងតូចស្ដឺតខាងមុខធំរលខាងក្រោយ កម្ពស់ប្រហែលនឹងឆ្មា រោមខ្លី សម្បុរក្រមៅរលើប នៅអាស្រ័យតាមទីក្បែរមាត់ទឹក ចេះហែលទឹកទាំងមុជទឹកក៏ស្ទាត់ផងដែរ មានមច្ឆជាតិជាអាហារ។

ភេ នាម

[ភេ] phe

សត្វចតុប្បាទមួយប្រភេទ រាងតូចស្ដឺតខាងមុខធំរលខាងក្រោយ កម្ពស់ប្រហែលនឹងឆ្មា រោមខ្លី សម្បុរក្រមៅរលើប នៅអាស្រ័យតាមទីក្បែរមាត់ទឹក ចេះហែលទឹកទាំងមុជទឹកក៏ស្ទាត់ផងដែរ មានមច្ឆជាតិជាអាហារ។

ភេជ្ជរូប

ដែលមានសភាពឆាប់ធ្លុះធ្លាយ, ឆាប់បែក, ដែលមិនជាប់បានយូរ, ឆាប់ខូច, មិនជាស្ថាពរ :

ភេជ្ជរូប គុ., ន.

[ភេច-ជៈ-រូប] phechchorub

ដែលមានសភាពឆាប់ធ្លុះធ្លាយ, ឆាប់បែក, ដែលមិនជាប់បានយូរ, ឆាប់ខូច, មិនជាស្ថាពរ :

ភេត្រា

សំពៅ (ជានាវាឥតគ្រឿងចក្រ ប្រើឱ្យលឿនដោយកម្លាំងខ្យល់ជក់ក្ដោង)។

ភេត្រា នាម

[ភេ-ត្រា] phetra

សំពៅ (ជានាវាឥតគ្រឿងចក្រ ប្រើឱ្យលឿនដោយកម្លាំងខ្យល់ជក់ក្ដោង)។

ភេទ

ភាព, បែបភាព, ភាពផ្សេងគ្នា :

ភេទ នាម a

[ភេត] phet

ដំណើរធ្លាយ, ការទម្លាយ; ដំណើរបែក, ការបំបែក; ការចែក; ប្រភេទ, សេចក្ដីផ្សេងៗ។

ភេទ នាម b

[ភេត] phet

ភាព, បែបភាព, ភាពផ្សេងគ្នា :

ភេទនីយភាព

ភាពដែលងាយបែកបាក់, ទំនោរឬដំណើរដែលងាយ ឬឆាប់ទទួលរងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន ដោយរាប់បញ្ចូលនូវសញ្ញាណខុសៗគ្នាជាច្រើន រួមទាំងភាពរួសឬភាពងាយទទួលគ្រោះថ្នាក់ និងកង្វះសមត្ថភាពដោះស្រាយនិងបន្ស៉ាំ។

ភេទនីយភាព នាម

[ភេ-ទៈ-នី-យៈ-ភាប] pheteakniyeakpheab≈

ភាពដែលងាយបែកបាក់, ទំនោរឬដំណើរដែលងាយ ឬឆាប់ទទួលរងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន ដោយរាប់បញ្ចូលនូវសញ្ញាណខុសៗគ្នាជាច្រើន រួមទាំងភាពរួសឬភាពងាយទទួលគ្រោះថ្នាក់ និងកង្វះសមត្ថភាពដោះស្រាយនិងបន្ស៉ាំ។

ភេទនីយ៍

ដែលងាយរងគ្រោះ, ដែលប្រឈមនឹងហានិភ័យ។

ភេទនីយ៍ គុណនាម

[ភេទៈ-នី] pheteakni≈

ដែលងាយរងគ្រោះ, ដែលប្រឈមនឹងហានិភ័យ។

ភេរវកម្ម

អំពើដែលគួរខ្លាច, គួរឱ្យតក់ស្លុត, អំពើចលាចលជ្រួលច្របល់ ដែលបណ្ដាលមកពីការធ្វើឃាតកម្ម ដោយសម្ងាត់ជាដើម :

ភេរវកម្ម នាម

[ភេ-រៈ-វៈ-កាំ] phereakveakkaam≈

អំពើដែលគួរខ្លាច, គួរឱ្យតក់ស្លុត, អំពើចលាចលជ្រួលច្របល់ ដែលបណ្ដាលមកពីការធ្វើឃាតកម្ម ដោយសម្ងាត់ជាដើម :

ភេរវករ

ជនដែលបង្កភេរវកម្ម :

ភេរវករ នាម

[ភេ-រៈ-វៈ-ក] phereakveakka≈

ជនដែលបង្កភេរវកម្ម :

ភេរវជន

(ម.ព. ភេរវករ)។

ភេរវជន នាម

[ភេ-រៈ-វៈ-ជន់] phereakveakchno≈

(ម.ព. ភេរវករ)។

ភេរវៈ

អារម្មណ៍ដែលគួរខ្លាច, ដែលគួរភ្លឹក។

ភេរវៈ គុណនាម

[ភេ-រៈ-វៈ] pheroveak

ដែលគួរខ្លាច, ដែលគួរស្បើម, គួរភ្លឹក, គួរស្លុតរន្ធត់ :

ភេរវៈ នាម

[ភេ-រៈ-វៈ-ភាប] pheroveak

ភាពដែលគួរឱ្យខ្លាច។

ភេរវៈ នាម

[ភេ-រៈ-វៈ-ស័ញ-ញ៉ា] pheroveak

(ម.ព. ភេរវៈ)។

ភេរវៈ នាម

[ភេ-រៈ-វៈ-ស័ញ-ញ៉ា] pheroveak

សញ្ញាដែលគេធ្វើឱ្យដឹងថា មានភ័យអាសន្ន, ដំណឹងជាគ្រឿងសម្គាល់ក្នុងពេលដែលមានភេរវកម្ម ដូចជាភ្លើងឆេះផ្ទះជាដើម។

ភេរវៈ នាម

[ភេ-រៈ-វៈ-ស័ប] pheroveak

សូរសំឡេង, សូរសព្ទដែលគួរខ្លាច, ដែលគួរស្បើម គួរភ្លឹក, សូរសព្ទដ៏សម្បើម, ដ៏ពន្លឹក :

ភេរវៈ នាម

[ភេ-រៈ-វា-រ៉ម់] pheroveak

អារម្មណ៍ដែលគួរខ្លាច, ដែលគួរភ្លឹក។

ភេរវៈ—

(ម.ព. ភេរវៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ភេរវៈ— នាម

[ភេ-រៈ-វៈ—] phereakveak—≈

(ម.ព. ភេរវៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ភេរី

សូរ, សំឡេងស្គរ។

ភេរី នាម

[ភេ-រី] pheri

ស្គរធំ :

ភេរី នាម

[ភេ-រី-ច] pheri

ការត្រាច់តាមផ្លូវវាយស្គរធំចែកសំបុត្រ ឬប្រកាសដំណឹងអ្វីមួយឱ្យដឹងទូទៅ :

ភេរី នាម

[ភេ-រី-ស័ញ-ញ៉ា] pheri

សញ្ញាដោយស្គរ :

ភេរី នាម

[ភេ-រី-ស័ប] pheri

សូរ, សំឡេងស្គរ។

ភេល

(ម.ព. ជើងពេល)។

ភេល នាម

[ភេល] phel

(ម.ព. ជើងពេល)។

ភេសជ្ជ នាម ១)

[ភេ-ស័ច] phesachch

ឱសថ, ថ្នាំបំបាត់រោគ, ថ្នាំរម្ងាប់រោគ :

ភេសជ្ជ នាម ២)

[ភេ-ស័ច] phesachch

គ្រឿងទឹកផ្សេងៗទៀតក្រៅពីសុរានិងមេរ័យ ដូចជាទឹកក្រូច, កាហ្វេជាដើម។

ភេសជ្ជ នាម

[ភេ-ស័ច-ជៈ-ទាន] phesachch

ការឱ្យថ្នាំរម្ងាប់រោគ។

ភេសជ្ជ នាម

[ភេ-ស័ច-ជៈ-ប-រ៉ិក-ខា] phesachch

គ្រឿងថ្នាំ, ថ្នាំគ្រប់យ៉ាង សម្រាប់រម្ងាប់រោគ។

ភេសជ្ជ នាម

[ភេ-ស័ច-ជៈ-ពា-និច] phesachch

អ្នកលក់ថ្នាំរម្ងាប់រោគ។

ភេសជ្ជ នាម

[ភេ-ស័ច-ជៈ-ពា-និច] phesachch

ជំនួញលក់ថ្នាំរម្ងាប់រោគ។

ភេសជ្ជ នាម

[ភេ-ស័ច-ជា-គា] phesachch

ផ្ទះលក់ថ្នាំរម្ងាប់រោគ។

ភេសជ្ជ នាម

[អោ-សៈ-ថា-គា] phesachch

(ម.ព. ភេសជ្ជាគារ)។

ភេសជ្ជដ្ឋាន

តៀមស្រា, សុរាគារឬសុរាគ្រឹះ។

ភេសជ្ជដ្ឋាន នាម

[ភេ-ស័ច-ជ័ត-ឋាន] pheschachtathan≈

តៀមស្រា, សុរាគារឬសុរាគ្រឹះ។

ភេសជ្ជៈ

(ម.ព. ភេសជ្ជ)។

ភេសជ្ជៈ នាម

[ភេ-ស័ច-ជៈ] pheschacheak≈

(ម.ព. ភេសជ្ជ)។

ភែលភល

លែនលន :

ភែលភល គុ., គុ.កិ.

[ភែល-ភល] pheaelophol

លែនលន :

ភោក្ដា

បរិភោគហើយ, ស៊ីផឹកហើយ; ប៉ុន្តែដែលពួកកវីខ្មែរយើងធ្លាប់ប្រើពាក្យកាព្យរៀងមក សំដៅសេចក្ដីថា បរិភោគហើយ ក៏បាន, ថា កំពុងបរិភោគ ក៏បាន, ថា នឹងបរិភោគ ក៏បាន :

ភោក្ដា កិរិយាសព្ទ

[ភោ-ក្ដា] phoukda

បរិភោគហើយ, ស៊ីផឹកហើយ; ប៉ុន្តែដែលពួកកវីខ្មែរយើងធ្លាប់ប្រើពាក្យកាព្យរៀងមក សំដៅសេចក្ដីថា បរិភោគហើយ ក៏បាន, ថា កំពុងបរិភោគ ក៏បាន, ថា នឹងបរិភោគ ក៏បាន :

ភោគ នាម

[ភោក] phouk

សម្បត្តិ, ទ្រព្យ; សេចក្ដីសុខ, ការបរិភោគ; សួយ; ភ្នេន, របត់, ផ្នត់ ...។

ភោគ នាម

[ភោ-គៈ-ប៉ៈ-ដី] phouk

ម្ចាស់ទ្រព្យ; អ្នកមានទ្រព្យ; អ្នកត្រួតត្រាស្រុកសួយ (ចៅហ្វាយស្រុក)។

ភោគ នាម

[ភោក-ព័ស] (ជើង ត)] phouk

ទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងៗ។

ភោគ នាម

[ភោគ-ភ័ស] (ជើង ត)] phouk

(ម.ព. ភោគព័ស្តុ)។

ភោគ នាម

[ភោ-គៈ-លាប] phouk

ការបានទ្រព្យ; ការប្រាក់ ឬ ប្រាក់ការ; ចំណេញ។

ភោគ នាម

[ភោ-គៈ-វៈ-តី] phouk

(ម.ព. ភោគវ័ត)។

ភោគ នាម

[ភោ-គៈ-វ័ត] phouk

អ្នកមានទ្រព្យ។

ភោគទ្រព្យ

សម្បត្តិ ធនធាន :

ភោគទ្រព្យ នាម

[ភោ-គៈ-ទ្រ័ប] phokeaktorb≈

សម្បត្តិ ធនធាន :

ភោគសម្បទា

(ម.ព. ភោគសម្ប័ទ)។

ភោគសម្បទា នាម

[ភោ-គៈ-សំ-ប័ត-ទា] phokeaksambtatea≈

(ម.ព. ភោគសម្ប័ទ)។

ភោគសម្ប័ទ

ការបរិបូណ៌ដោយភោគៈ (ជាគូគ្នានឹង បរិវារសម្ប័ទ)។

ភោគសម្ប័ទ នាម

[ភោ-គៈ-សំ-ប័ត] phouksamboat

ការបរិបូណ៌ដោយភោគៈ (ជាគូគ្នានឹង បរិវារសម្ប័ទ)។

ភោគៈ

(ម.ព. ភោគ)។

ភោគៈ នាម

[ភោ-គៈ] phokeak≈

(ម.ព. ភោគ)។

ភោជន

គ្រឿងបរិភោគផ្សេងៗ។

ភោជន នាម

[ភោ-ជន់] phouchon

វត្ថុសម្រាប់បរិភោគ, អាហារ។

ភោជន នាម

[ភោ-ជៈ-នៈ-ទាន] phouchon

ការឱ្យភោជន (ជាទាន)។

ភោជន នាម

[ភោ-ជៈ-នៈ-ភ័ន] phouchon

គ្រឿងបរិភោគ (គ្រឿងស៊ី)។

ភោជន នាម

[ភោ-ជៈ-នៈ-ភ័ស] (ជើង ត)] phouchon

គ្រឿងបរិភោគផ្សេងៗ។

ភោជនដ្ឋាន

កន្លែងសម្រាប់បរិភោគអាហារ, ទីសម្រាប់អាស្រ័យបាយ (សម្រាប់សមាជិកសហគមន៍ វិហារ សាលារៀនជាដើម)។

ភោជនដ្ឋាន នាម

[ភោ-ជៈ-ណ័ត-ឋាន] phocheakntathan≈

កន្លែងសម្រាប់បរិភោគអាហារ, ទីសម្រាប់អាស្រ័យបាយ (សម្រាប់សមាជិកសហគមន៍ វិហារ សាលារៀនជាដើម)។

ភោជនាគារ

ផ្ទះលក់ភោជន។

ភោជនាគារ នាម

[ភោ-ជៈ-នា-គា] phouchneakear

ផ្ទះលក់ភោជន។

ភោជនាហារ

អាហារសម្រាប់បរិភោគ។

ភោជនាហារ នាម

[ភោ-ជៈ-ហា] phouchneahar

អាហារសម្រាប់បរិភោគ។

ភោជនីយ

(ម.ព. ភោជនីយដ្ឋាន)។