វចនានុក្រមខ្មែរ

ទ្រឹស្ដីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងលក្ខខណ្ឌពីរ ពោលគឺ បុព្វហេតុត្រឹមត្រូវដែលសំដៅយកការធ្វើសង្គ្រាមដើម្បីការពារព្រំដែនឆ្លើយតបទៅនឹងការឈ្លានពាននិងស្វែងរកសន្តិភាព និងមធ្យោបាយត្រឹមត្រូវដែលសំដៅយកការប្រើប្រាស់អាវុធធម្មតាសម្រាប់ធ្វើសង្គ្រាមដោយចៀសវាងការប្រើប្រាស់អាវុធមហាប្រល័យ ដូចជា

យុត្តសង្គ្រាម នាម

[យុត-តៈ-សង់-គ្រាម] yuttaksngokream≈

ទ្រឹស្ដីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងលក្ខខណ្ឌពីរ ពោលគឺ បុព្វហេតុត្រឹមត្រូវដែលសំដៅយកការធ្វើសង្គ្រាមដើម្បីការពារព្រំដែនឆ្លើយតបទៅនឹងការឈ្លានពាននិងស្វែងរកសន្តិភាព និងមធ្យោបាយត្រឹមត្រូវដែលសំដៅយកការប្រើប្រាស់អាវុធធម្មតាសម្រាប់ធ្វើសង្គ្រាមដោយចៀសវាងការប្រើប្រាស់អាវុធមហាប្រល័យ ដូចជា

យុត្តាធិការ

ដែនសមត្ថកិច្ចរបស់តុលាការ។

យុត្តាធិការ នាម ១)

[យុត-តា-ធិ-កា] yuttathika≈

តុលាការឬស្ថាប័នទទួលបន្ទុកចាត់ការរឿងក្ដី។ សាលាជម្រះក្ដីគ្រប់ជាន់ថ្នាក់។

យុត្តាធិការ នាម ២)

[យុត-តា-ធិ-កា] yuttathika≈

ដែនសមត្ថកិច្ចរបស់តុលាការ។

យុត្តាប៊ីត

(ប.ព.) ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១ ០២៤សិត្តាប៊ីត។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យក១យុត្តាប៊ីតស្មើនឹង១ ០០០សិត្តាប៊ីត ហើយអក្សរកាត់គឺ Yb ឬ Ybit។

យុត្តាប៊ីត នាម

[យុត-តា-ប៊ីត] yuttabit≈

(ប.ព.) ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១ ០២៤សិត្តាប៊ីត។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យក១យុត្តាប៊ីតស្មើនឹង១ ០០០សិត្តាប៊ីត ហើយអក្សរកាត់គឺ Yb ឬ Ybit។

យុត្តិកម្ម

ការសម្ដែងឱ្យឃើញថា ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ :

យុត្តិកម្ម នាម

[យុត-តិ-កាំ] yuttekaam≈

ការសម្ដែងឱ្យឃើញថា ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ :

យុត្តិការ

ដែលត្រឹមត្រូវ ដែលសមហេតុសមផល។

យុត្តិការ គុណនាម

[យុត-តិ-កា] yutteka≈

ដែលត្រឹមត្រូវ ដែលសមហេតុសមផល។

យុត្តិធម៌

ឈ្មោះក្រសួងសេនាបតីសម្រេច កិច្ចខាងតុលាការផង :

យុត្តិធម៌ នាម ១)

[យុត-តិ-ធ័រ] yuttethomr

ធម៌ដែលគួរកាន់; សេចក្ដីទៀងត្រង់; ការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ :

យុត្តិធម៌ នាម ២)

[យុត-តិ-ធ័រ] yuttethomr

ឈ្មោះក្រសួងសេនាបតីសម្រេច កិច្ចខាងតុលាការផង :

យុត្តិនិសេធ

ការប្រកែកមិនព្រមជំនុំជម្រះរកយុត្តិធម៌ឱ្យគូក្ដី។

យុត្តិនិសេធ នាម

[យុត-តិ-និ-សែត] yuttenisaet≈

ការប្រកែកមិនព្រមជំនុំជម្រះរកយុត្តិធម៌ឱ្យគូក្ដី។

យុត្តិសាស្ត្រ

សេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការលើបញ្ហាច្បាប់ដែលគេយកធ្វើជាគំរូសម្រាប់អនុវត្តនៅក្នុងការសម្រេចសេចក្ដីលើករណីក្រោយៗទៀត។

យុត្តិសាស្ត្រ នាម

[យុត-តិ-សាស] yuttesas≈

សេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការលើបញ្ហាច្បាប់ដែលគេយកធ្វើជាគំរូសម្រាប់អនុវត្តនៅក្នុងការសម្រេចសេចក្ដីលើករណីក្រោយៗទៀត។

យុត្តៈ

(ម.ព. យុត្តវាទី)។

យុត្តៈ គុណនាម

[យុត-តៈ] yuttak

ដែលគួរ, ដែលត្រឹមត្រូវ, ដែលប្រកបដោយ, ដែលត្រូវទំនង, ត្រូវបែប ...។

យុត្តៈ នាម

[យុត-តៈ-កាំ] yuttak

អំពើដ៏គួរ, អំពើឬការដែលត្រឹមត្រូវ។

យុត្តៈ នាម

[យុត-តៈ-កា] yuttak

ហេតុឬដំណើរដ៏គួរ។

យុត្តៈ នាម

[យុត-តៈ-កិច] yuttak

កិច្ចត្រឹមត្រូវ, ការរវល់ដែលគួរធ្វើ, គួរប្រកប។

យុត្តៈ នាម

[យុត-តៈ-ក្រឹត] yuttak

ក្រឹត្យត្រឹមត្រូវ, ការរវល់ដែលគួរធ្វើ, គួរប្រកប។

យុត្តៈ នាម

[យុត-តៈ-ចិន-ដា] yuttak

គំនិតដ៏គួរ, គំនិតត្រឹមត្រូវ។

យុត្តៈ នាម

[យុត-តៈ-វា-ចា] yuttak

សម្ដីត្រឹមត្រូវ, ពាក្យដែលគួរនិយាយ។

យុត្តៈ នាម

[យុត-តៈ-វាត] yuttak

(ម.ព. យុត្តវាចា)។

យុត្តៈ នាម

[យុត-តៈ-វា-ទិ-នី] yuttak

(ម.ព. យុត្តវាទី)។

យុថ្កា

នាវូបករណ៍មួយប្រភេទ ដែលគេធ្វើដោយដែក ឬដោយលោហជាតិធ្ងន់ៗ សិតឱ្យមានសណ្ឋានជាចំពាស់ទាំងពីរខាងស្រដៀងនឹងស្នែងក្របី មានងៀង ២ត្រង់ខាងចុង មានដងត្រង់ ខាងចុងដងមានប្រហោងក្រវិលមូល សម្រាប់ស៊កប្រហកច្រវាក់ទម្លាក់ចុះទៅក្នុងដីទន់ បោះចតនាវាធំៗឱ្យនៅនឹងកុំឱ្យរដករបូតឃ្លាតរសាត់ទៅកាន់ទី

យុថ្កា នាម

[យុត-ថ្កា] yuthka

នាវូបករណ៍មួយប្រភេទ ដែលគេធ្វើដោយដែក ឬដោយលោហជាតិធ្ងន់ៗ សិតឱ្យមានសណ្ឋានជាចំពាស់ទាំងពីរខាងស្រដៀងនឹងស្នែងក្របី មានងៀង ២ត្រង់ខាងចុង មានដងត្រង់ ខាងចុងដងមានប្រហោងក្រវិលមូល សម្រាប់ស៊កប្រហកច្រវាក់ទម្លាក់ចុះទៅក្នុងដីទន់ បោះចតនាវាធំៗឱ្យនៅនឹងកុំឱ្យរដករបូតឃ្លាតរសាត់ទៅកាន់ទី

យុទ្ធ

ដំណើរស្ម័គ្រចិត្តនឹងច្បាំង; ដំណើរភ្ជុំពលត្រៀម ប្រចាំការ (សំ. យុទ្ធសាមគ្រី)។

យុទ្ធ នាម

[យុត] ឬ [យុត-ធៈ] yut

ចម្បាំង; សង្គ្រាម; ការចូលប្រឡូកគ្នា :

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-ពិ-ធី] yut

ពិធីចម្បាំង, កលឧបាយសង្គ្រាម។

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-ភូម] yut

សមរភូមិ, ទីចម្បាំង, ទីប្រទល់ទ័ព។

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-រង់] yut

(ម.ព. យុទ្ធភូមិ)។

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-វិ-ធី] yut

(ម.ព. យុទ្ធពិធី)។

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-វិ-នាស] yut

សេចក្ដីវិនាសព្រោះចម្បាំង; ដំណើរបាក់ទ័ព។

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-វិ-នៃ] yut

ច្បាប់សម្រាប់ទូន្មានពួកទាហាន។

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-សន់-តិ-ភាប] yut

ដំណើរ ស្ងប់សឹក, ការសះជាលើកលែងច្បាំងគ្នា។

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-សាស] yut

ក្បួនចម្បាំង, ក្បួនសម្រាប់ច្បាំង(ដូចយ៉ាងក្បួនព្យូហ៍សឹកជាដើម)។

យុទ្ធ នាម

[យុត-ធៈ-ស្មាក់] yut

ដំណើរស្ម័គ្រចិត្តនឹងច្បាំង; ដំណើរភ្ជុំពលត្រៀម ប្រចាំការ (សំ. យុទ្ធសាមគ្រី)។

យុទ្ធកោសល្យ

ការប៉ិនប្រសប់ក្នុងការប្រយុទ្ធ យុទ្ធសាស្ត្រយោធា(ម.ព. យុទ្ធ ផង)។

យុទ្ធកោសល្យ នាម

[យុត-ធៈ-កោ-សល់] yuttheakkaoslo≈

ការប៉ិនប្រសប់ក្នុងការប្រយុទ្ធ យុទ្ធសាស្ត្រយោធា(ម.ព. យុទ្ធ ផង)។

យុទ្ធជន

អ្នកតយុទ្ធ អ្នកប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាម។ បើស្ត្រីជា យុទ្ធនារី :

យុទ្ធជន នាម

[យុត-ធៈ-ជន់] yutthochon

អ្នកតយុទ្ធ អ្នកប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាម។ បើស្ត្រីជា យុទ្ធនារី :

យុទ្ធដ្ឋាន

(ម.ព. ឧយ្យោធិក)។

យុទ្ធដ្ឋាន នាម

[យុត-ធ័ត-ឋាន] yutthtathan≈

(ម.ព. ឧយ្យោធិក)។

យុទ្ធនា

ឈ្មោះក្រសួងសេនាបតីសម្រេចការខាងចម្បាំង :

យុទ្ធនា នាម

[យុត-ធៈ-នា] yutthonea

ចម្បាំង, សង្គ្រាម។

យុទ្ធនា នាម ១)

[យុត-ធៈ-នា-ធិ-កា] yutthonea

មុខការខាងចម្បាំង។

យុទ្ធនា នាម ២)

[យុត-ធៈ-នា-ធិ-កា] yutthonea

ឈ្មោះក្រសួងសេនាបតីសម្រេចការខាងចម្បាំង :

យុទ្ធនាការ

សកម្មភាពដែលមានការគ្រោងទុក ដើម្បីសម្រេចគោលដៅណាមួយ :

យុទ្ធនាការ នាម ១)

[យុត-ធៈ-នា-កា] yutthneakar

អាការៈនៃចម្បាំង; ការច្បាំង។

យុទ្ធនាការ នាម ២)

[យុត-ធៈ-នា-កា] yutthneakar

សកម្មភាពដែលមានការគ្រោងទុក ដើម្បីសម្រេចគោលដៅណាមួយ :

យុទ្ធនារី

(ម.ព. យុទ្ធជន)។

យុទ្ធនារី នាម

[យុត-ធៈ-នា-រី] yuttheakneari≈

(ម.ព. យុទ្ធជន)។

យុទ្ធភណ្ឌ

(ម.ព. យុទ្ធោបករណ៍)។

យុទ្ធភណ្ឌ នាម

[យុត-ធៈ-ភ័ន] yuttheakphno≈

(ម.ព. យុទ្ធោបករណ៍)។

យុទ្ធវិស្រម

ការផ្អាកសង្គ្រាម ការឈប់សម្រាកប្រយុទ្ធ បទឈប់បាញ់។

យុទ្ធវិស្រម នាម

[យុត-ធៈ-វិ-ស្រំ] yuttheakvisrum≈

ការផ្អាកសង្គ្រាម ការឈប់សម្រាកប្រយុទ្ធ បទឈប់បាញ់។

យុទ្ធិកសមាជិក

សមាជិកយោធា សមាជិកអ្នករួមប្រយុទ្ធ។

យុទ្ធិកសមាជិក នាម

[យុត-ធិ-កៈ-សៈ-ម៉ា-ជិក] yutthikaksakmachik≈

សមាជិកយោធា សមាជិកអ្នករួមប្រយុទ្ធ។

យុទ្ធិកៈ

អ្នកប្រយុទ្ធ ទាហាន។

យុទ្ធិកៈ គុណនាម

[យុត-ធិ-កៈ] yutthikak≈

ដែលប្រយុទ្ធដើម្បីជ័យជម្នះ។

យុទ្ធិកៈ នាម

[យុត-ធិ-កៈ] yutthikak≈

អ្នកប្រយុទ្ធ ទាហាន។

យុទ្ធុបករណ៍

(ម.ព. យុទ្ធោបករណ៍)។

យុទ្ធុបករណ៍ នាម

[យុត-ធុ-ប៉ៈ-ក] yutthubkaron

(ម.ព. យុទ្ធោបករណ៍)។

យុទ្ធោបករណ៍

ប្រដាប់សម្រាប់សង្គ្រាម, គ្រឿងចម្បាំង។

យុទ្ធោបករណ៍ នាម

[យុត-ធោ-ប៉ៈ-ក] yutthoubkoron

ប្រដាប់សម្រាប់សង្គ្រាម, គ្រឿងចម្បាំង។

យុទ្ធោបាយ

វិធីសាស្ត្រ កលល្បិចក្នុងការប្រយុទ្ធ។

យុទ្ធោបាយ នាម

[យុត-ធោ-បាយ] yutthobay≈

វិធីសាស្ត្រ កលល្បិចក្នុងការប្រយុទ្ធ។

យុពា

កំលោះឬក្រមុំក្មេង។

យុពា គុ., ន.

[យុ-ពា] yupea

កំលោះទាំងឡាយ, ពួកប្រុសកំលោះ ឬពួកកំលោះក្រមុំ។

យុពា គុ., ន.

[យុ-ពា-ពាល] yupea

កំលោះឬក្រមុំក្មេង។

យុយ!

(ម.ព. យូយ!)។

យុយ! នាម

[យុយ] yuy≈

(ម.ព. យូយ!)។

យុរ

ទន់ដាបស្លុបចុះ, សំយាកដាបចុះ :

យុរ កិរិយាសព្ទ

[យុ] yur

ទន់ដាបស្លុបចុះ, សំយាកដាបចុះ :

យុរស្បូវ

ចុងសំយាបផ្ទះប្រក់ស្បូវដែលយុរសំយាកចុះ។

យុរស្បូវ នាម

[យុ-ស្បូវ] yursbov

ចុងសំយាបផ្ទះប្រក់ស្បូវដែលយុរសំយាកចុះ។

យុលស្បូវ

(ម.ព. យុរស្បូវ)។

យុលស្បូវ នាម

[យុ-ស្បូវ] yusbouv≈

(ម.ព. យុរស្បូវ)។

យុវតី

ក្រមុំ, ស្ត្រីក្រមុំ :

យុវតី គុ., ន.

[យុ-វៈ-តី] yuvotei

ក្រមុំ, ស្ត្រីក្រមុំ :

យុវនារី

យុវតី, ស្រីវ័យក្មេង, ស្រីក្រមុំ។

យុវនារី នាម

[យុ-វៈ-នា-រី] yuveakneari≈

យុវតី, ស្រីវ័យក្មេង, ស្រីក្រមុំ។

យុវៈ

(ម.ព. យុវរាជ)។

យុវៈ គុ., ន.

[យុ-វៈ] yuveak

កំលោះ, ប្រុសកំលោះ។

យុវៈ នាម

[យុ-វៈ-ជន់] yuveak

ជនកំលោះ; ជនកំលោះក្រមុំ។

យុវៈ នាម

[យុ-វៈ-ភាប] yuveak

ភាវៈកំលោះឬក្រមុំ។

យុវៈ នាម

[យុ-វៈ-រាច] yuveak

ស្តេចកំលោះ, ព្រះរាជបុត្រកំលោះ ជារាជទាយាទ។

យុវៈ នាម

[យុ-វៈ-វៃ] yuveak

រយៈពេលនៃជីវិតរបស់មនុស្សក្រោយកុមារភាព។

យុវៈ នាម

[យុ-វ៉ាន់] yuveak

(ម.ព. យុវរាជ)។