ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

យោធ នាម

[យោ-ធៈ-ពល់] youth

កម្លាំងរបស់យោធា, កងកម្លាំងទាហាន, ពលទាហាន។

យោធ នាម

[យោ-ធៈ-ព្យុ-ហៈ] youth

(ម.ព. ព្យុហៈ)។

យោធ នាម

[យោ-ធៈ-ភូម] youth

បន្ទាយ យោធា, ទីតាំងនៃកងទ័ព។

យោធ នាម

[យោ-ធៈ-វិច-ជា] youth

ចំណេះសម្រាប់ទាហាន។

យោធ នាម

[យោ-ធៈ-វិត-ទ្យា] youth

(ម.ព. យោធវិជ្ជា)។

យោធ នាម

[យោ-ធៈ-វិ-នៃ] youth

ច្បាប់សម្រាប់ទាហាន, ច្បាប់ប្រដៅទាហាន។

យោធ នាម

[យោ-ធៈ-សាស] youth

ក្បួនសម្រាប់ទាហាន, ក្បួនចម្បាំង។

យោធ នាម

[យោ-ធា-ធិ-កា] youth

ការគ្រប់គ្រងពួកទាហាន, ក្រសួងចម្បាំង។

យោធ នាម

[យោ-ធា-ធិ-កា-រ៉ី] youth

អ្នកគ្រប់គ្រងពួកទាហាន, អ្នកត្រួតទាហាន, នាយទាហាន។

យោធ នាម

[យោ-ធា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] youth

អធិបតីរបស់ពួកទាហាន, មេទ័ព។

យោធនិយម

ឧត្តមានុភាពនៃកងទ័ព, ប្រព័ន្ធនយោបាយដែលពឹងផ្អែកលើកងទ័ព។ ជួនកាលគេប្រើពាក្យ យោធានិយម។

យោធនិយម នាម

[យោ-ធៈ-និ-យំ] yotheakniyum≈

ឧត្តមានុភាពនៃកងទ័ព, ប្រព័ន្ធនយោបាយដែលពឹងផ្អែកលើកងទ័ព។ ជួនកាលគេប្រើពាក្យ យោធានិយម។

យោធា

កំណែនទ័ព; ចល័តទ័ព។

យោធា នាម

[យោ-ធា] youthea

ទាហានទាំងឡាយ, ពួកទាហាន (ខ្មែរប្រើពាក្យនេះសំដៅសេចក្ដីជាឯកវចនៈក៏មាន)។

យោធា គុណនាម

[យោ-ធា-ប្រ-តិ-ពាត់] youthea

ដែលមានលំនាំជាកងទ័ព ដែលជាកងកម្លំាងជំនួយ ដែលជាកងអន្តរាគមន៍។

យោធា នាម

[យោ-ធូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] youthea

កំណែនទ័ព; ចល័តទ័ព។

យោធិន នាម

[យោ-ធិន] youthin

អ្នកច្បាំង, ទាហាន។

យោន

ប្រទេសក្រិក; ប្រទេសលាវប៉ែកខាងលិចក៏ថា។

យោន នាម

[យោន] youn

ជាតិមនុស្សអ្នកយោនប្រទេស, ជាតិព្រះបាទមិលិន្ទ ដែលមានតំណាលក្នុងគម្ពីរមិលិន្ទប្បញ្ហាខាងព្រះពុទ្ធសាសនា (មនុស្សជាតិក្រិក)។ ខ្មែរបុរាណហៅពួកលាវប៉ែកខាងលិចថា យោន ឬ យោនក ដែរ។

យោន នាម

[យោ-នៈ-កៈ] ឬ [យោ-នក់] youn

(ម.ព. យោន)។

យោន នាម

[យោ-នៈ-កៈ-ប្រ-ទេស] youn

(ម.ព. យោនប្រទេស)។

យោន នាម

[យោ-នៈ-ប្រ-ទេស] youn

ប្រទេសក្រិក; ប្រទេសលាវប៉ែកខាងលិចក៏ថា។

យោនយកកំណើត កិរិយាសព្ទ

[យោន-យក-កំ-ណើត] younyokakamnaeut

អន្ទោលចាប់កំណើត, ចាប់ជាតិ :

យោនយាន

ដែលព្យួររយាន, ដែលរណែងរណោងតែរៀបរយដោយលំដាប់គ្នាមិនទាស់ភ្នែក :

យោនយាន គុណនាម

[យោន-យាន] younoyean

ដែលព្យួររយាន, ដែលរណែងរណោងតែរៀបរយដោយលំដាប់គ្នាមិនទាស់ភ្នែក :

យោនិសោមនសិការ

ការពិចារណាដោយឧបាយ, ដោយគំនិតទៀងទាត់; ដំណើរយកចិត្តទុកដាក់; សេចក្ដីគិតត្រូវទំនង :

យោនិសោមនសិការ នាម

[យោ-និ-សោ-មៈ-នៈ-សិ-កា] younisaomnosekar

ការពិចារណាដោយឧបាយ, ដោយគំនិតទៀងទាត់; ដំណើរយកចិត្តទុកដាក់; សេចក្ដីគិតត្រូវទំនង :

យោនី

អង្គជាតរបស់ស្ត្រីឬសត្វញី; កំណើតសត្វ។

យោនី នាម

[យោ-នី] youni

អង្គជាតរបស់ស្ត្រីឬសត្វញី; កំណើតសត្វ។

យោបល់ នាម a

[យោ-បល់] youbal

សេចក្ដីយល់ឃើញ, ដំណើរគិតយល់, គំនិតឆ្លុះយល់ :

យោបល់ កិរិយាសព្ទ b

[យោ-បល់] youbal

(រ.ស.) យល់ឃើញ, គិតយល់ :

យោបំ

សូររំពងសំឡេងយំខ្លាំង, ទំនួញ, សូរទំនួញឮកងរំពង :

យោបំ នាម

[យោ-បំ] youbam

សូររំពងសំឡេងយំខ្លាំង, ទំនួញ, សូរទំនួញឮកងរំពង :

យោព្វនម័ទ

សេចក្ដីស្រវឹងក្នុងចិត្តរបស់កំលោះឬក្រមុំ គឺសេចក្ដីភ្លើនចិត្តដោយអាងថាខ្លួនអញនៅកំលោះឬនៅក្រមុំ(មិនយល់ថាខ្លួននឹងមានសេចក្ដីប្រែប្រួល) ; សេចក្ដីស្រវឹងដោយយល់ថាខ្លួនអញមិនទាន់ចាស់នៅឡើយទេ (សម្រាប់អ្នកដែលមានវ័យចាស់ហើយ កំបាំងគំនិតមិនឃើញជរាធម៌ គឺមិនយល់ថាខ្លួនចាស់ហើយ)។

យោព្វនម័ទ នាម

[យោប-ពៈ-នៈ-មុ័ត] yobpeakneakmut≈

សេចក្ដីស្រវឹងក្នុងចិត្តរបស់កំលោះឬក្រមុំ គឺសេចក្ដីភ្លើនចិត្តដោយអាងថាខ្លួនអញនៅកំលោះឬនៅក្រមុំ(មិនយល់ថាខ្លួននឹងមានសេចក្ដីប្រែប្រួល) ; សេចក្ដីស្រវឹងដោយយល់ថាខ្លួនអញមិនទាន់ចាស់នៅឡើយទេ (សម្រាប់អ្នកដែលមានវ័យចាស់ហើយ កំបាំងគំនិតមិនឃើញជរាធម៌ គឺមិនយល់ថាខ្លួនចាស់ហើយ)។

យោព្វនៈ នាម

[យោប-ពៈ-នៈ] youpvoneak

វ័យក្មេង, វ័យកំលោះក្រមុំ។

យោមរាជ

ឋានន្តរ គឺងារសម្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ :

យោមរាជ នាម

[យោ-មៈ-រាច] yomareach

ឋានន្តរ គឺងារសម្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ :

យោល

ចាប់អ្វីៗដែលព្យួរបន្តោងឱ្យយោគចុះយោគឡើងទៅមកៗ :

យោល កិរិយាសព្ទ ១)

[យោល] youl

យោគចុះយោគឡើងលឿនទៅលឿនមក :

យោល កិរិយាសព្ទ ២)

[យោល] youl

យោគខ្ជោលៗឡើង :

យោល កិរិយាសព្ទ ៣)

[យោល] youl

ដកខ្យល់វែងៗរង្វើលៗ :

យោល កិរិយាសព្ទ ៤)

[យោល] youl

ចាប់អ្វីៗដែលព្យួរបន្តោងឱ្យយោគចុះយោគឡើងទៅមកៗ :

យោសា

ស្ត្រី(សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមសេចក្ដីត្រូវការរបស់កវី)។

យោសា នាម

[យោ-សា] yousa

ស្ត្រី(សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមសេចក្ដីត្រូវការរបស់កវី)។

យោសោ

ដែលប្រកបដោយព្យាបាទ, គុំកួន, ឥតមេត្តាប្រណី; ដែលធ្វើអ្វីៗ តាមតែប្រទះ, ខ្ជីខ្ជា :

យោសោ គុណនាម

[យោ-សោ] yosao

ដែលប្រកបដោយព្យាបាទ, គុំកួន, ឥតមេត្តាប្រណី; ដែលធ្វើអ្វីៗ តាមតែប្រទះ, ខ្ជីខ្ជា :

យៅ

ជ័រស្លស្អិតសម្រាប់លាបលន :

យៅ នាម

[យៅ] yov

ជ័រស្លស្អិតសម្រាប់លាបលន :

យៅវនម័ទ នាម

[យៅ-វៈ-នៈ-ម៉័ត] yovveakneakmta≈

(ម.ព. យោព្វនម័ទ)។

យៅវ៍

លក្ខណៈរបស់កំលោះឬក្រមុំ; នាងក្រមុំមានលក្ខណ៍(ពាក្យទាំងអស់នេះ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ កាលបើកវីត្រូវការ)។

យៅវ៍ គុ., ន.

[យៅ] ឬ [យ៉ៅ] yovv

កំលោះ; ក្រមុំ; វ័យកំលោះឬក្រមុំ :

យៅវ៍ នាម ១)

[យៅ-វៈ-មាល] yovv

កម្រងផ្កានោប, កម្រងផ្កាក្រពុំ។

យៅវ៍ នាម ២)

[យៅ-វៈ-មាល] yovv

(ព.ប្រ.) ស្ត្រីក្រមុំក្មេង, នាងក្រមុំតូច។

យៅវ៍ នាម

[យៅ-វៈ-ជន់] yovv

ជនកំលោះឬក្រមុំ។

យៅវ៍ នាម

[យៅ-វៈ-ភាក] yovv

ចំណែកនៃវ័យកំលោះឬក្រមុំ, អ្នកដែលមានចំណែកវ័យកំពុងកំលោះឬក្រមុំ។

យៅវ៍ នាម

[យៅ-វៈ-ភាប] yovv

ភាពឬភាវៈកំលោះឬក្រមុំ។

យៅវ៍ នាម

[យៅ-វៈ-យោក] yovv

ដែលប្រកប ដោយវ័យកំលោះឬក្រមុំ(ដែលកំពុងពេញកំលោះឬពេញក្រមុំ)។

យៅវ៍ នាម

[យៅ-វៈ-រាច] yovv

ស្តេចកំលោះ; ព្រះរាជបុត្រកំលោះជារាជ ទាយាទ។

យៅវ៍ គុណនាម

[យៅ-វៈ-រេស] yovv

ដែលជាឥស្សរៈលើអស់ពួកកំលោះឬពួកក្រមុំ; ស្តេចកំលោះឬស្តេចក្រមុំ។

យៅវ៍ នាម

[យៅ-វៈ-ល័ក] yovv

លក្ខណៈរបស់កំលោះឬក្រមុំ; នាងក្រមុំមានលក្ខណ៍(ពាក្យទាំងអស់នេះ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ កាលបើកវីត្រូវការ)។

យៅវ័ន នាម

[យៅ-វាន់] yovvorn

(ម.ព. យោព្វនៈ)។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ] yom

បញ្ចេញសូរសព្ទព្រមទាំងចេញទឹកភ្នែកព្រោះសេចក្ដីសោកស្តាយអាល័យ ឬព្រោះមានទោមនស្សអាក់អន់ចិត្ត ឬក៏ព្រោះឈឺចាប់ខ្លាំង។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-គាំង] yom

យំគាំងលង់បាត់សូរសព្ទម្ដងៗ :

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-គោក] yom

យំគ្មានទឹកភ្នែក។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-ចុង-ជើង] yom

យំសោកជិតចុងជើងអ្នកដែលឈឺដាបឬបុគ្គលស្លាប់។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-ទា] yom

យំទាររកចំណីជាដើម។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-ទួញ] yom

យំរៀបរាប់បូរបាច់ដោយសោកស្តាយ។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-ទ្រ-ហឹង] yom

យំព្រមៗគ្នាលាន់ឮអឺងកងនាំឱ្យហឹងត្រចៀក :

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-យប់] yom

យំតែក្នុងវេលាយប់ៗ :

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-យាម] yom

ពោលពាក្យរលាក់រលែកតាមបទគ្វាម ដែលលើកចងជាសេចក្ដីរៀបរាប់ទៅ រកសពដែលតម្កល់នៅទីនោះ ក្នុងពេលយាមមានកំណត់, ច្រើនតែកំណត់ក្នុង១ថ្ងៃត្រឹម៤ដងគឺ វេលាអធ្រាត្រ, ជិតព្រឹក, ថ្ងៃត្រង់, ព្រលប់(អ្នកយំយាមច្រើនតែពួកស្ត្រី, ប្រើចំពោះតែសពឥស្សរជន មានក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យជាដើម)។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-យែក] yom

(ម.ព. យែក)។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-រ-ហាម] yom

យំហូរទឹកភ្នែករហាម។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-រ៉ាំ-រ៉ៃ] yom

យំជាប់ក្រស្ងៀម។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-រំ-ងាស់] yom

(ព.ប្រ.) យំយូរក្រស្ងៀម :

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-រំ-អុក] yom

(ម.ព. យំលំប៉ា)។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-លំ-ប៉ា] yom

យំទទូចទាររឿយៗមិនលែង, យំមិនងាយស្ងៀមនាំឱ្យកើតអផ្សុក :

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-សោក] yom

យំបូរបាច់ដោយសេចក្ដីស្តាយស្រណោះ។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-ស្ងួត] yom

(ម.ព. យំគោក)។

យំ កិរិយាសព្ទ

[យំ-អន់-ដឺត-អន់-ដក] yom

យំដោយដកខ្យល់ដង្ហើមលង់ៗ លិចៗអណ្ដែតៗ ប៉ផ្ដឺតប៉ផ្ដក់ :

យំ កិរិយាសព្ទ

[ស្ក-យំ] yom

(ព.ប្រ.) ស្ករដែលរឹងហើយប្រែជាជ្រាយជោរព្រោះត្រូវចំហាយក្ដៅខ្លាំងឬត្រជាក់ខ្លាំង។

យះ កិរិយាសព្ទ

[យះ] yeah

ធ្វើឱ្យរយះ, ធ្វើឱ្យកន្ធែក, ឱ្យញែកងាកចេញពីគ្នា :

យះកន្ធែក

លេងអង្គញ់ដល់ត្រង់ថ្នាក់យះកន្ធែក :

យះកន្ធែក នាម a

[យះ-កន់-ធែក] yeahkontheaek

ឈ្មោះពិធីឬថ្នាក់លេងអង្គញ់ ដែលលេងដល់ត្រង់ថ្នាក់ត្រូវដាក់កោយអង្គញ់លើខ្នងជើងឈានយះស្ទុះតម្រង់ទៅដាក់ផ្ដួលដៀបដែលដាំឱ្យរលំ។

យះកន្ធែក កិរិយាសព្ទ b

[យះ-កន់-ធែក] yeahkontheaek

លេងអង្គញ់ដល់ត្រង់ថ្នាក់យះកន្ធែក :

យះកន្ធែង នាម

[យះ-កន់-ធែង] yeahknotheng≈

(ម.ព. យះកន្ធែក)។

យ៉

ផ្ទះតូចឬរានហាលកំបុតមានសណ្ឋានជាកើយធ្វើភ្ជាប់នឹងគ្រឹហា, ប្រាសាទ, វិហារ :

យ៉ កិរិយាសព្ទ

[យ៉] yor

បំប្រួញសេចក្ដីឱ្យខ្លី :

យ៉ កិរិយាសព្ទ

[និ-យាយ-យ៉-យ៉] yor

និយាយកាត់ខ្លីៗ។

យ៉ នាម

[សាច់-ក្ដី-យ៉] yor

សេចក្ដីសង្ខេប, សេចក្ដីបំប្រួញ។

យ៉ នាម

[យ៉] yor

ផ្ទះតូចឬរានហាលកំបុតមានសណ្ឋានជាកើយធ្វើភ្ជាប់នឹងគ្រឹហា, ប្រាសាទ, វិហារ :