Khmer Dictionary

របទឹម

(ម.ព. របទិម)។

របទឹម បុព្វបទ

[រប-ទឹម] rbatoem≈

(ម.ព. របទិម)។

របប

របៀបនៃការដឹកនាំគ្រប់គ្រងរដ្ឋ។

របប គុណកិរិយា

[រ-បប] lborb

ដែលចុះរបៀប, ចុះសណ្ដាប់ស្រួលបួល; ដែលស្រុះស្រួលព្រមគ្នាឥតរអាក់រអួល :

របប នាម

[រ-បប] lborb

របៀបរៀបរយ, សណ្ដាប់, សណ្ដាប់ធ្នាប់ :

របប នាម

[រ-បប] lborb

ចំណែកដែលត្រូវផ្ដល់ឱ្យតាមកំណត់ :

របប នាម

[រ-បប] lborb

របៀបនៃការដឹកនាំគ្រប់គ្រងរដ្ឋ។

របបនយោបាយ

របៀបនៃការដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងរដ្ឋទៅតាមច្បាប់នៃប្រទេស ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ មនោគមវិជ្ជា តួនាទីបុគ្គលអ្នកដឹកនាំជាដើម :

របបនយោបាយ នាម

[រ-បប-នៈ-យោ-បាយ] robbaneakyobay≈

របៀបនៃការដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងរដ្ឋទៅតាមច្បាប់នៃប្រទេស ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ មនោគមវិជ្ជា តួនាទីបុគ្គលអ្នកដឹកនាំជាដើម :

របបរបទឹម

របៀបរៀបរយល្អ, សណ្ដាប់ធ្នាប់ត្រឹមត្រូវ :

របបរបទឹម បុព្វបទ

[រ-បប-រ៉ប-ទឹម] robbarbatoem≈

របៀបរៀបរយល្អ, សណ្ដាប់ធ្នាប់ត្រឹមត្រូវ :

របបសន្តិសុខសង្គម

ការផ្ដល់នូវអត្ថប្រយោជន៍នានាឬរបបកំណត់ដល់និយោជិត កម្មករ មន្ត្រីរាជការស៊ីវិល យោធិន សម្រាប់ការចូលនិវត្តន៍ ការបាត់បង់សម្បទាវិជ្ជាជីវៈ មាតុភាព ជាដើម ទៅតាមច្បាប់លក្ខន្តិកៈនិងបទប្បញ្ញត្តិដោយឡែកៗ :

របបសន្តិសុខសង្គម នាម

[រ-បប-សន់-តិ-សុក-សង់-គំ] robbasnotesoksngokum≈

ការផ្ដល់នូវអត្ថប្រយោជន៍នានាឬរបបកំណត់ដល់និយោជិត កម្មករ មន្ត្រីរាជការស៊ីវិល យោធិន សម្រាប់ការចូលនិវត្តន៍ ការបាត់បង់សម្បទាវិជ្ជាជីវៈ មាតុភាព ជាដើម ទៅតាមច្បាប់លក្ខន្តិកៈនិងបទប្បញ្ញត្តិដោយឡែកៗ :

របរ

របររញ៉ិករញ៉ុកបន្តិចបន្តួច, របររប៉ិចរប៉ីនេះខ្លះនោះខ្លះ ផ្សែផ្សំគ្នា។

របរ នាម

[រ-ប] lbo

អម្រស់; អម្រស់ដែលរកបានដោយកម្លាំងកាយ :

របរ នាម

[កា-រ-ប] lbo

(ម.ព. របរការ)។

របរ នាម

[រ-ប-កា] lbo

មុខការរបរតូចធំ។

របរ នាម

[រ-ប-ជំ-នួញ] lbo

របរខាងការជួញឬមុខការរបរឯទៀតនិងជំនួញ។

របរ នាម

[រ-ប-ប្រ-យ៉ោច] lbo

របរណាក៏ដោយដែលមានប្រយោជន៍។

របរ នាម

[រ-ប-រ-បុក] lbo

របររញ៉ិករញ៉ុកបន្តិចបន្តួច, របររប៉ិចរប៉ីនេះខ្លះនោះខ្លះ ផ្សែផ្សំគ្នា។

របស់

នៃ :

របស់ នាម

[រ-បស់] lbos

វត្ថុ, ទ្រព្យ, អីវ៉ាន់ :

របស់ នាម

[ទ្រ័ប-រ-បស់] lbos

(ម.ព. របស់ទ្រព្យ)។

របស់ នាម

[រ-បស់-ទ្រ័ប] lbos

ទ្រព្យធនទាំងពួង។

របស់ នាម

[រ-បស់-រ-ប] lbos

អម្រស់អម្រ។

របស់ នាម

[រ-បស់-សំ-រ៉ាប់-ផ្ទះ] lbos

ប្រដាប់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ។

របស់ នាម ១)

[រ-បស់] lbos

ពាក្យសម្រាប់និយាយជាជំនួសនាមនាម ដោយមិនបាច់ចេញឈ្មោះឬសម្រាប់ហៅសារពើអ្វីៗដែលមាននៅទីចំពោះមុខ :

របស់ នាម ២)

[រ-បស់] lbos

ពាក្យសម្រាប់ប្រើជាវិកតិកត្តា ឬ វិកតិកម្មជាមួយនឹងពាក្យ ជា, ដូចជា :

របស់ ធ.

[រ-បស់] lbos

នៃ :

របា នាម ១)

[រ-បា] roba

ការនិយាយរៀបរាប់ឬបូរបាច់ប្រាប់ឱ្យដឹងដើមទង :

របា នាម ២)

[រ-បា] roba

ដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យកាព្យរៀបរាប់អំពីត្រៃលក្សណ៍ (អនិច្ចំ, ទុក្ខំ, អនត្តា) ឬអំពីធម៌ណាមួយដែលគួរឱ្យកើតសង្វេគ សម្រាប់សូត្រឱ្យមនុស្សឈឺចាស់ស្ដាប់ :

របា នាម ៣)

[រ-បា] roba

ពង្សាវតារ :

របា នាម ៤)

[រ-បា] roba

បវេណី, ជំបួរ :

របាញ

សើរើទាល់តែឃើញដំណើរពិតមិនសល់។

របាញ បុព្វបទ

[រ-បាញ] robanh

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំនឹងពាក្យ របឹង, របូត, របើក ថា របឹងរបាញ របឹងខ្លាំង, របឹងក្រាញ របូតរបាញ របូតចេញរាត់រាយឬរយីករយាក របើករបាញ របើកខ្លាំង។

របាញ បុព្វបទ

[ឈ្លោះ-រ-បើក-រ-បាញ] robanh

(ព.ប្រ.) ឈ្លោះរំលើកបើកកកាយសកេរ្តិ៍ សគល់អស់មិនសល់។

របាញ កិរិយាសព្ទ

[សើ-រើ-រ-បើក-រ-បាញ] robanh

សើរើទាល់តែឃើញដំណើរពិតមិនសល់។

របាទ

ជើងអក្សរ រ (ហៅដោយសន្មតិ), ជាឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយប្រភេទ ដែលខ្មែរប្រើតាមបែប រេផៈ សំស្ក្រឹត មានរូបសណ្ឋានដូច្នេះ (€៌), ក្លាយរូបមកទៀតជា (៌) ; ក្នុងសិលាចារឹកខ្មែរបុរាណច្រើនប្រើ រ ពេញតួ, សម្រាប់ប្រើដាក់លើអក្សរតួចុង ដើម្បីធ្វើអក្សរតួដើមបន្ទាប់នោះឱ្យមានសូរសំឡេងញ័រ, ប្រើចំ

របាទ នាម

[រ-បាត] robat

ជើងអក្សរ រ (ហៅដោយសន្មតិ), ជាឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយប្រភេទ ដែលខ្មែរប្រើតាមបែប រេផៈ សំស្ក្រឹត មានរូបសណ្ឋានដូច្នេះ (€៌), ក្លាយរូបមកទៀតជា (៌) ; ក្នុងសិលាចារឹកខ្មែរបុរាណច្រើនប្រើ រ ពេញតួ, សម្រាប់ប្រើដាក់លើអក្សរតួចុង ដើម្បីធ្វើអក្សរតួដើមបន្ទាប់នោះឱ្យមានសូរសំឡេងញ័រ, ប្រើចំ

របាប់

ការរាប់ :

របាប់ នាម

[រ-បាប់] robab≈

ការរាប់ :

របាយ នាម

[រ-បាយ] robay

ការរាយ។

របាយ នាម

[រ-បាយ-ប្រ-ជា-ជន់] robay

ការតាំងទីលំនៅរបស់ប្រជាជនដែលមានលក្ខណៈប្រមូលផ្ដុំឬរាយប៉ាយតាមភូមិសាស្ត្រនានា។

របាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-បាយ] robay

គូរ, លាបថ្នាំ, ផាត់ថ្នាំ, រំលេចព័ណ៌ :

របាយការណ៍

លទ្ធផលស្រាវជ្រាវដើម្បីបំពេញលក្ខខណ្ឌបញ្ចប់ការសិក្សា :

របាយការណ៍ នាម ១)

[រ-បាយ-កា] rorbayka

លិខិតរដ្ឋបាលដែលសរសេររៀបរាប់ពីលទ្ធផលការងារ ទិសដៅអនុវត្តបន្ត នៅក្នុងការអនុវត្តកិច្ចការផ្សេងៗ :

របាយការណ៍ នាម ២)

[រ-បាយ-កា] rorbayka

លទ្ធផលស្រាវជ្រាវដើម្បីបំពេញលក្ខខណ្ឌបញ្ចប់ការសិក្សា :

របារ

មេដែលគាបរបង, ជញ្ជាំង, ថែបជាដើម :

របារ នាម

[រ-បា] robar

មេដែលគាបរបង, ជញ្ជាំង, ថែបជាដើម :

របារឧបករណ៍

(ប.ព.) របារឬបង្អួចដែលមានផ្ទុកអាយខននៃប្រដាប់ប្រដា។

របារឧបករណ៍ នាម

[រ-បា-អ៊ុ-ប៉ៈ-ក] robaaubakka≈

(ប.ព.) របារឬបង្អួចដែលមានផ្ទុកអាយខននៃប្រដាប់ប្រដា។

របាល

(ព.ទ្រ.) ខ្មោច (អមនុស្ស); បិសាច; រំបល់, រំលែះ (ច្រើនប្រើជាពាក្យជេរ) :

របាល នាម

[រ-បាល] robal

(ព.ទ្រ.) ខ្មោច (អមនុស្ស); បិសាច; រំបល់, រំលែះ (ច្រើនប្រើជាពាក្យជេរ) :

របាំ

ការលេងមានរាំច្រៀង; ល្បែងផ្សេងៗនិងរបាំ។

របាំ នាម

[រ-បាំ] robam

ល្បែងច្រៀងរាំ, ល្ខោន :

របាំ នាម

[ល្បែង-រ-បាំ] robam

ការលេងមានរាំច្រៀង; ល្បែងផ្សេងៗនិងរបាំ។

របាំង

កត្តារារាំង ឬឧបសគ្គក្រៅពីពន្ធ ដែលរឹតត្បិតការធ្វើពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ មានដូចជា បទដ្ឋានស្តង់ដាគុណភាព អនាម័យ បរិស្ថាន ការបំពេញបែបបទគយ កូតា ជាដើម។

របាំង នាម ១)

[រ-បាំង] robang

គ្រឿងបាំង, អ្វីៗដែលបាំងរាំង :

របាំង នាម ២)

[រ-បាំង] robang

ទីពឹងឬទីពួន :

របាំង នាម

[រ-បាំង-ធុ-រៈ-កិច] robang

កត្តារារាំង ឬឧបសគ្គដល់អង្គភាពអាជីវកម្មក្នុងការចូលក្នុងទីផ្សារឬចេញពីទីផ្សារ។ កត្តាទាំងនោះមានដូចជា ការចំណាយចាប់ផ្ដើមឤជីវកម្ម ថ្លៃដើម ផលិតកម្ម លក្ខខណ្ឌច្បាប់ បទប្បញ្ញត្តិ ការប្រកួតប្រជែងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា កម្រិតបច្ចេកវិទ្យាជាដើម :

របាំង នាម

[រ-បាំង-មិន-មែន-ពន់] robang

កត្តារារាំង ឬឧបសគ្គក្រៅពីពន្ធ ដែលរឹតត្បិតការធ្វើពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ មានដូចជា បទដ្ឋានស្តង់ដាគុណភាព អនាម័យ បរិស្ថាន ការបំពេញបែបបទគយ កូតា ជាដើម។

របាំងភក់

ផ្នែកមួយនៃកង់ ម៉ូតូ ឬរថយន្ត ដែលមានរាងជាស្រទបចេកកោង ធ្វើពីដែកឬជ័រ ស្ថិតនៅពីលើកង់ សម្រាប់ការពារភក់មិនឱ្យបាចសាចលើកង់ឬម៉ូតូ និងអ្នកជិះ :

របាំងភក់ នាម

[រ-បាំង-ភក់] robangphok

ផ្នែកមួយនៃកង់ ម៉ូតូ ឬរថយន្ត ដែលមានរាងជាស្រទបចេកកោង ធ្វើពីដែកឬជ័រ ស្ថិតនៅពីលើកង់ សម្រាប់ការពារភក់មិនឱ្យបាចសាចលើកង់ឬម៉ូតូ និងអ្នកជិះ :

របាំងមុខ

ប្រដាប់ធ្វើដោយដែកសម្រាប់ពាក់បាំងមុខរារាំងគ្រឿងសស្ត្រាវុធ :

របាំងមុខ នាម

[រ-បាំង-មុក] robangmuk

ប្រដាប់ធ្វើដោយដែកសម្រាប់ពាក់បាំងមុខរារាំងគ្រឿងសស្ត្រាវុធ :

របិញរបុញ

ដែលមានពុត, មានកិច្ចកលរខិញរខុញ :

របិញរបុញ គុណនាម

[រ-បិញ-រ-បុញ] robenhrobonh

ដែលមានពុត, មានកិច្ចកលរខិញរខុញ :

របឹង

ដែលរឹងរូសព្រោះមានចិត្តរបឹង ឬដែលរបឹងគគ្រីសគគ្រូស។

របឹង គុណនាម

[រ-បឹង] roboeng

ដែលរឹងមិនងាយខ្លាច, មិនងាយស្ដាប់, មិនងាយជឿ :

របឹង គុណនាម

[រ-បឹង-រ-បាញ] roboeng

(ម.ព. របាញ)។

របឹង គុណនាម

[រ-បឹង-រឹង-រូស] roboeng

ដែលរឹងរូសព្រោះមានចិត្តរបឹង ឬដែលរបឹងគគ្រីសគគ្រូស។

របឹប

ការរឹបជាន់ដោយអាជ្ញារបឹបឬរឹបជាន់ឱ្យទៅជាមនុស្សរបឹប (ច្បាប់បញ្ញត្តនេះ ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ លើកលែងចោលមិនឱ្យប្រើយូរហើយ)។

របឹប នាម a

[រ-បឹប] roboeb

អំពើរឹប គឺការរឹបអូសយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកមានទោសធ្ងន់ដាក់ព្រះឃ្លាំងតាមអំណាចច្បាប់បញ្ញត្ត :

របឹប នាម b

[រ-បឹប] roboeb

មនុស្សដែលមានទោសធ្ងន់ ត្រូវរាជការមុខក្រសួងកាត់ទោសមិនឱ្យនៅជាព្រៃងារ ដាក់ឱ្យទៅជាអ្នកងារ :

របឹប គុណនាម

[រ-បឹប] roboeb

ដែលត្រូវរាជការរឹបឬដែលធ្លាក់ខ្លួនទៅជារបឹប :

របឹប នាម

[រ-បឹប-រឹប-ជាន់] roboeb

ការរឹបជាន់ដោយអាជ្ញារបឹបឬរឹបជាន់ឱ្យទៅជាមនុស្សរបឹប (ច្បាប់បញ្ញត្តនេះ ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ លើកលែងចោលមិនឱ្យប្រើយូរហើយ)។

របុក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ របរ ថា :

របុក នាម

[រ-បុក] robok

ប្រដាប់សម្រាប់បុក សម្រាប់រុកក្នុងរណ្ដៅ ក្នុងប្រហោងឬក្នុងរន្ធ រូង :

របុក បុព្វបទ

[រ-បុក] robok

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ របរ ថា :

របុកជាស

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ដើមមូលស្រលួតត្រង់ ស្លឹកស្រដៀងនឹងព្រាល តែក្រាស់ជាង, គេច្រើនកាត់យកធ្វើជារបុករុកជាស :

របុកជាស នាម

[រ-បុក-ជាស] robokacheas

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ដើមមូលស្រលួតត្រង់ ស្លឹកស្រដៀងនឹងព្រាល តែក្រាស់ជាង, គេច្រើនកាត់យកធ្វើជារបុករុកជាស :

របុង

ទំហឹង; ចំនួន; រង្វាស់; កំណត់ (ប្រើចំពោះតែជាមួយនឹងពាក្យ ពេញ) :

របុង នាម

[រ-បុង] robong

ទំហឹង; ចំនួន; រង្វាស់; កំណត់ (ប្រើចំពោះតែជាមួយនឹងពាក្យ ពេញ) :

របុញ

បន្ទះឈើតូច មានដងសណ្ឋានស្រដៀងនឹងរនាស់ដៃ តែឥតធ្មេញ សម្រាប់រុញធារស្រូវ :

របុញ នាម

[រ-បុញ] robonh

បន្ទះឈើតូច មានដងសណ្ឋានស្រដៀងនឹងរនាស់ដៃ តែឥតធ្មេញ សម្រាប់រុញធារស្រូវ :

របុម

រមូរដែលមូរប្រមូលរួមគ្នាជាដុំ ឬដែលមូររុំជាដុំ :

របុម នាម

[រ-បុម] robom

រមូរដែលមូរប្រមូលរួមគ្នាជាដុំ ឬដែលមូររុំជាដុំ :

របុំ

(ម.ព. របុម)។

របុំ នាម

[រ-បុំ] robom

(ម.ព. របុម)។

របូត

(ម.ព. របូតមាត់)។

របូត កិរិយាសព្ទ

[រ-បូត] robout

រលូត, ឃ្លាតចេញដូចគេចាប់បូត :

របូត កិរិយាសព្ទ

[រ-បូត-ដៃ] robout

ឃ្លាតដៃផុតចេញពីចំណាប់។

របូត កិរិយាសព្ទ

[រ-បូត-ជើង] robout

(ព.ប្រ.) (ស្លាប់) :

របូត កិរិយាសព្ទ

[រ-បូត-រ-បាញ] robout

(ម.ព. របាញ)។

របូត នាម

[រ-បូត-រ-លូត] robout

ពាក្យសម្រាប់ពោលអបទេស ឱ្យរបូតឆ្អឹងដែលស្លាក់ក្នុងបំពង់ក; តាមទំនៀម, គេតែងរកមនុស្សអ្នកធ្លាប់ប្រសប់ឬមនុស្សដែលសម្រាលច្រាសជើង ឱ្យមកធ្វើទឹកមន្តឱ្យផឹកលាប កឬឱ្យមកស្ទាបបំពង់កអ្នកស្លាក់ឆ្អឹងថា :

របូត កិរិយាសព្ទ

[រ-បូត-សំ-ដី] robout

(ម.ព. របូតមាត់)។

របួល

ឆ្នាំងមានបាតទម្លុះរហុយដើម្បីឱ្យចូលចំហាយក្ដៅ, សម្រាប់ចំហុយម្ហូបចំណី :

របួល នាម

[រ-បួល] roboul

ឆ្នាំងមានបាតទម្លុះរហុយដើម្បីឱ្យចូលចំហាយក្ដៅ, សម្រាប់ចំហុយម្ហូបចំណី :

របួស

និយាយកាត់ខ្លីប្រើដូចជានាមនាមសំដៅលើរូបមនុស្សក៏បាន :

របួស គុណនាម

[រ-បួស] lbous

ដែលមានរបួស :