Khmer Dictionary

រប៉ែករប៉ាយ គុណកិរិយា

[រ-ប៉ែក-រ-ប៉ាយ] ropaekropay

ដែលបែកខ្ញែកគ្នារតាត់រតាយ :

រប៉ែករប៉ោក គុណកិរិយា

[រ-ប៉ែក-រ-ប៉ោក] ropaekropaok

ដែលរខែករខោករាត់រាយ :

រប៉ែសរប៉ស ឧទានសព្ទ

[រ-ប៉ែស-រ-ប៉ស] ropaesropos

(ម.ព. រប៉េសរប៉ស)។

រប៉ោយ គុណកិរិយា

[រ-ប៉ោយ] ropaoy

ដែលរវើកៗ ផ្លោយៗ :

រប៉ោយៗ គុណកិរិយា

[រ-ប៉ោយ-រ-ប៉ោយ] robaoyrobaoy≈

(ម.ព. រប៉ោយ)។

រផាត់រទាំង កិរិយាសព្ទ ១)

[រ-ផាត់-រ-ទាំង] rophatrteang

បាត់ខ្លះនៅខ្លះមិនគ្រប់ចំនួន :

រផាត់រទាំង គុណកិរិយា ២)

[រ-ផាត់-រ-ទាំង] rophatrteang

ដែលរាត់រាយច្របូកច្របល់ឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់ :

រផាត់រផុយ

បាត់ខ្ចាត់ខ្ចាយអស់ដូចគេផាត់ចោលត្រាតែពុកផុយអស់ :

រផាត់រផុយ កិរិយាសព្ទ

[រ-ផាត់-រ-ផុយ] rophatarophoy

បាត់ខ្ចាត់ខ្ចាយអស់ដូចគេផាត់ចោលត្រាតែពុកផុយអស់ :

រពាក់ នាម

[រ-ពាក់] ropeak

វល្លិតូច សន្តាននឹងផ្ដៅ តែដើមតូចជាងសាច់ស្រួយបន្តិចជាងផ្ដៅ, ប្រើជាប្រយោជន៍បានតាមគួរដល់ការប្រកប :

រពាក់ ឧទានសព្ទ

[រ-ពាក់] ropeak

សូរឮខ្ពាក់ៗរឿយៗ។

រពាយ គុណកិរិយា ១)

[រ-ពាយ] ropeay

ដែលខ្ចាត់ខ្ចាយដូចគេវាយ :

រពាយ គុណកិរិយា ២)

[រ-ពាយ] ropeay

ដែលខ្ចាត់វិនាសបាត់ទៅ ឱ្យពាយ ឱ្យហិន :

រន្ធកសត្វពួកមួយ, រូបសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពីងពាងធំ, មានចង្កូមខុប, ធ្វើរន្ធនៅក្នុងដី ព័ទ្ធសរសៃចាក់ស្រេះភ្ជិតមាត់រន្ធ; រពីងមានពីរយ៉ាងគឺ រពីងគោ មានរូបតូច សម្បុរប្រផេះ; រពីងក្របី មានសម្បុរខ្មៅ រូបធំជាងរពីងគោ (អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ព្រវឹង)។

រពីង នាម

[រ-ពីង] roping

រន្ធកសត្វពួកមួយ, រូបសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពីងពាងធំ, មានចង្កូមខុប, ធ្វើរន្ធនៅក្នុងដី ព័ទ្ធសរសៃចាក់ស្រេះភ្ជិតមាត់រន្ធ; រពីងមានពីរយ៉ាងគឺ រពីងគោ មានរូបតូច សម្បុរប្រផេះ; រពីងក្របី មានសម្បុរខ្មៅ រូបធំជាងរពីងគោ (អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ព្រវឹង)។

រពឹក

ដែលខ្មៅញាប់ :

រពឹក គុណនាម

[រ-ពឹក] ropuek

ដែលខ្មៅញាប់ :

រពឹល

ដែលមើលឃើញបន្តិចៗពុំច្បាស់ :

រពឹល គុណនាម

[រ-ពឹល] ropuel

ដែលភ្លឺព្រឹលៗ :

រពឹល គុណកិរិយា

[រ-ពឹល] ropuel

ដែលមើលឃើញបន្តិចៗពុំច្បាស់ :

រពឹស

ដែលនៅមាត់មិនស្ងៀមចេះតែរៀនទន្ទេញនេះខ្លះនោះខ្លះ ឬថានេះនោះមិនសូវស្រាក។

រពឹស កិរិយាសព្ទ

[រ-ពឹស] ropues

នៅមិនស្ងៀម ចេះតែចាប់នេះចាប់នោះរឿយៗមិនស្រាក :

រពឹស គុណនាម

[រ-ពឹស] ropues

ដែលឧស្សាហ៍ក្នុងការលេងខុសទំនង :

រពឹស គុណនាម

[រ-ពឹស-ដៃ] ropues

(ព.ប្រ.) ដែលមានព្យាយាម នៅដៃមិនស្ងៀម ចេះតែចាប់កាន់ការធ្វើនេះធ្វើនោះ មានជម្រះស្មៅ, ដាំដំណាំជាដើម :

រពឹស គុណនាម

[រ-ពឹស-ដៃ] ropues

(ព.ទ.បុ.) នៅដៃមិនស្ងៀមឧស្សាហ៍ធ្វើការរបរ ចេះតែមានស៊ីមានចាយគ្រប់គ្រាន់ :

រពឹស គុណនាម

[រ-ពឹស-មាត់] ropues

ហៃបញ្ចេញវាចាមិនសូវស្ងៀមមាត់, ទុកមាត់មិនស្ងៀម (ព.ប្រ.)។

រពឹស នាម

[រ-ពឹស-មាត់] ropues

ដែលនៅមាត់មិនស្ងៀមចេះតែរៀនទន្ទេញនេះខ្លះនោះខ្លះ ឬថានេះនោះមិនសូវស្រាក។

រពុក គុណកិរិយា

[រ-ពុក] ropuk

សូរឮដោយអ្វីៗដែលតូចៗធ្ងន់ៗជ្រុះតៗគ្នាមិនស្រាក :

រពុក គុណនាម

[រ-ពុក-រ-ពាក់] ropuk

ដែលជ្រុះឮសូរខ្ពុកៗខ្ពាក់ៗរឿយៗ។

រពុយ

ដែលចេះតែមានបន្តៗគ្នាឬលយតាមលំដាប់គ្នាឃើញម្ដងមួយម្ដងពីរ ...មិនដាច់ :

រពុយ គុណកិរិយា

[រ-ពុយ] ropuy

ដែលចេះតែមានបន្តៗគ្នាឬលយតាមលំដាប់គ្នាឃើញម្ដងមួយម្ដងពីរ ...មិនដាច់ :

រពើតរពើង

ដែលមានលំនាំពើងៗចំទើតចំទយរបះរបើង :

រពើតរពើង គុ.កិ., គុ.

[រ-ពើត-រ-ពើង] ropautropaung

ដែលមានលំនាំពើងៗចំទើតចំទយរបះរបើង :

រពោង

ដែលអណ្ដែតតៗគ្នា ឬដែលអណ្ដែតព្រោង :

រពោង គុណកិរិយា

[រ-ពោង] ropoung

ដែលអណ្ដែតតៗគ្នា ឬដែលអណ្ដែតព្រោង :

រម

ផ្កាត្នោតជាដើមដែលដុះលេចក្រោយដូចជាស្នៀតផ្ទាប់អែបនឹងផ្កាធំ (ហៅ កូនរម ក៏បាន)។

រម គុ., ន.

[រម] rom

ដែលដុះក្រោយបន្ទាប់អែបនែបនឹងគេ :

រម នាម

[រម] rom

(ព.ប្រ.) មនុស្សដែលតូចរងពីគេមក ឬដែលនៅជារណបគេ :

រម នាម

[ខ្នែង-រម] rom

ខ្នែងតូចដែលដុះក្រោយ ហើយអែបនែបនឹងខ្នែងធំ។

រម នាម

[ផ្កា-រម] rom

ផ្កាត្នោតជាដើមដែលដុះលេចក្រោយដូចជាស្នៀតផ្ទាប់អែបនឹងផ្កាធំ (ហៅ កូនរម ក៏បាន)។

រមណី

ស្ត្រី :

រមណី នាម

[រៈ-មៈ-នី] romonei

ស្ត្រី :

រមណីយ

ឱទ្យានដែលសប្បាយគួរឱ្យចង់ឃើញចង់មើល។

រមណីយ គុណនាម

[រៈ-មៈ-នី-យៈ] romoniy

ដែលគួររីករាយ, គួរត្រេកអរ, សប្បាយ, ចាប់ចិត្ត; ល្អ។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យៈ-គ្រាម] romoniy

ស្រុកដែលសប្បាយ។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យៈ-ឋាន] romoniy

ទី, តំបន់ដែលគួររីករាយ, ដែលសប្បាយ។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យ័ប-ប៉ៈ-ទេស] romoniy

ប្រទេសដែលសប្បាយ។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យៈ-ប្រ-ទេស] romoniy

(ម.ព. រមណីយប្បទេស)។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យៈ-ភូម] romoniy

(ម.ព. រមណីយស្ថាន)។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យៈ-វ័ន] romoniy

ព្រៃដែលសប្បាយ។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យៈ-ស្ថាន] romoniy

(ម.ព. រមណីយដ្ឋាន)។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យ៉ា-រ៉ាម] romoniy

អារាម គឺសួនឬវត្តដែលសប្បាយ។

រមណីយ នាម

[រៈ-មៈ-នី-យោ-ទ្យាន] romoniy

ឱទ្យានដែលសប្បាយគួរឱ្យចង់ឃើញចង់មើល។

រមណីយ—

(ម.ព. រមណីយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រមណីយ— នាម

[រៈ-មៈ-នី-យៈ—] reakmeakniyeak—≈

(ម.ព. រមណីយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រមតិ

ពាក្យសម្រាប់អានឱ្យចាប់ចួន របស់អ្នករៀនបាលី ដោយប្រើអក្សរកាត់ ៨តួគឺ ថី "ស្ត្រី", បុ (ប៉ុ) "បុរស"; ខុ "ភិក្ខុ", ធំ (ធ័ង) "ធម៌"; ហឹ (ហិង) "ក្របី", បំ (បុ័ង) "ភក់"; ហំ (ហ័ង) "សត្វហង្ស", របា (ប៉ោ) "ស្រះបោក្ខរណី គឺស្រះដែលមានឈូក"; រៀងតាមលំដាប់ថា ថី រមតិ បុ; ខុ រមតិ ធំ;

រមតិ កិរិយាសព្ទ

[រៈ-មៈ-តិ] romote

ត្រេកអរ, តែងត្រេកអរ, រីករាយ, រមែងរីករាយ។

រមតិ នាម

[រៈ-មៈ-តិ] romote

ពាក្យសម្រាប់អានឱ្យចាប់ចួន របស់អ្នករៀនបាលី ដោយប្រើអក្សរកាត់ ៨តួគឺ ថី "ស្ត្រី", បុ (ប៉ុ) "បុរស"; ខុ "ភិក្ខុ", ធំ (ធ័ង) "ធម៌"; ហឹ (ហិង) "ក្របី", បំ (បុ័ង) "ភក់"; ហំ (ហ័ង) "សត្វហង្ស", របា (ប៉ោ) "ស្រះបោក្ខរណី គឺស្រះដែលមានឈូក"; រៀងតាមលំដាប់ថា ថី រមតិ បុ; ខុ រមតិ ធំ;

រមត់

ដែលធ្លាប់តែរត់គេចពួន, ដែលមានពុតត្បុត, ដែលមានចិត្តវៀចវេរគេចកែរឿយៗ :

រមត់ គុណនាម

[រ-មត់] romot

ដែលធ្លាប់តែរត់គេចពួន, ដែលមានពុតត្បុត, ដែលមានចិត្តវៀចវេរគេចកែរឿយៗ :

រមទម

ដែលទូន្មានឬបង្វឹកបានបទហើយ; ស្រគត់ស្រគំ :

រមទម គុណនាម

[រំ-ទំ] romotom

ដែលទូន្មានឬបង្វឹកបានបទហើយ; ស្រគត់ស្រគំ :

រមាក

ដែលចេះតែរាករូស (ក្មេងតូច) :

រមាក គុណនាម

[រ-មាក] romeak

ដែលចេះតែរាករូស (ក្មេងតូច) :

រមាត គុណនាម

[រ-មាត] romeat≈

(ម.ព. រមាក)។

រមាត់

(ព.ប្រ.) ខំប្រឹងនិយាយពេញទ្រពងមាត់យកឈ្នះ។

រមាត់ កិរិយាសព្ទ

[រ-មាត់] romeat

ប្រឹងបន្ទោឱ្យចេញ :

រមាត់ កិរិយាសព្ទ

[រ-មាត់] romeat

(ព.ប្រ.) ខំប្រឹងនិយាយពេញទ្រពងមាត់យកឈ្នះ។

រមាស នាម

[រ-មាស] romeas

សត្វចតុប្បាទព្រៃមួយប្រភេទ រាងរលមាំសំបុកពោះទ្រយុកស្រដៀងនឹងជ្រូកស្រុក, ប្រអប់ជើងស្រដៀងនឹងដំរី, ក្បាលតូចឆ្លឹមមិនសមនឹងមាត្រ, ស្បែកក្រាស់, មានកុយដុះចំពីលើច្រមុះ ជាសត្វសាហាវ, បរិភោគអនុបាទិន្នកជាតិជាអាហារ :