Khmer Dictionary

រណ្ឌកព្រឹក្ស នាម

[រន់-ឌៈ-កៈ-ព្រឹក] rondakaprueksar

ឈើដែលមិនសូវមានផ្លែ, ឈើអារឹះផ្លែ។

រត នាម

[រត] rot

គ្រឿងទព្វសម្ភារៈនៃគេហដ្ឋានដែលដាក់ភ្ជាប់នឹងសសរ សម្រាប់ទ្ររនូត :

រតនគភ៌

ព្រះបាទកុវេរៈ គឺព្រះវេស្សវ័ណ(ព្រោះព្រះបាទកុវេរៈ ពួកមនុស្សពីបុរាណយល់ថាជាទេវតាម្ចាស់រតនៈឬម្ចាស់ទ្រព្យ)។

រតនគភ៌ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-គ័រ] rtataknakkro≈

ផ្ទៃជាទីកើតរតនៈ គឺសមុទ្រ(ព្រោះសមុទ្រជាទីកើតរតនៈផ្សេងៗ) ; ព្រះបាទកុវេរៈ គឺព្រះវេស្សវ័ណ(ព្រោះព្រះបាទកុវេរៈ ពួកមនុស្សពីបុរាណយល់ថាជាទេវតាម្ចាស់រតនៈឬម្ចាស់ទ្រព្យ)។

រតនគភ៌ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-គ័រ] rtataknakkro≈

ព្រះបាទកុវេរៈ គឺព្រះវេស្សវ័ណ(ព្រោះព្រះបាទកុវេរៈ ពួកមនុស្សពីបុរាណយល់ថាជាទេវតាម្ចាស់រតនៈឬម្ចាស់ទ្រព្យ)។

រតនគិរី

ឈ្មោះខេត្តមួយនៃកម្ពុជរដ្ឋ, បំបែកចេញពីខេត្តស្ទឹងត្រែង ហើយតែងតាំងឡើងពីឆ្នាំ ១៩៥៩(ព្រះរាជក្រមលេខ ២៩៨នស. ចុះថ្ងៃទី ១៧កុម្ភៈ ១៩៥៩)។

រតនគិរី នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-គិ-រី] rotonokiri

ឈ្មោះខេត្តមួយនៃកម្ពុជរដ្ឋ, បំបែកចេញពីខេត្តស្ទឹងត្រែង ហើយតែងតាំងឡើងពីឆ្នាំ ១៩៥៩(ព្រះរាជក្រមលេខ ២៩៨នស. ចុះថ្ងៃទី ១៧កុម្ភៈ ១៩៥៩)។

រតនត្រ័យ

រតនៈបីយ៉ាងគឺព្រះពុទ្ធ, ព្រះធម៌, ព្រះសង្ឃ ហៅថា ពុទ្ធរតនៈ, ធម្ម រតនៈ, សង្ឃរតនៈ ឬព្រះពុទ្ធរ័ត្ន, ព្រះធម៌រ័ត្ន, ព្រះសង្ឃរ័ត្ន ក៏បាន។

រតនត្រ័យ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-ត្រៃ] rtataknaktrey≈

រតនៈបីយ៉ាងគឺព្រះពុទ្ធ, ព្រះធម៌, ព្រះសង្ឃ ហៅថា ពុទ្ធរតនៈ, ធម្ម រតនៈ, សង្ឃរតនៈ ឬព្រះពុទ្ធរ័ត្ន, ព្រះធម៌រ័ត្ន, ព្រះសង្ឃរ័ត្ន ក៏បាន។

រតននិធិការ

ការប្រមូលប្រាក់រក្សាទុក។

រតននិធិការ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-និ-ធិ-កា] rtataknaknithika≈

ការប្រមូលប្រាក់រក្សាទុក។

រតនសម្បត្តិ

វត្ថុមានតម្លៃ។

រតនសម្បត្តិ នាម

[រៈ-តៈ-ណៈ-សំ-ប័ត] reaktaknaksambta≈

វត្ថុមានតម្លៃ។

រតនា

រតនៈទាំងឡាយ (ម.ព. រតនៈ)។

រតនា នាម

[រៈ-តៈ-ណា] rotanea

រតនៈទាំងឡាយ (ម.ព. រតនៈ)។

រតនាគារជាតិ

ស្ថាប័នជាតិទទួលបន្ទុកជាបេឡាធិការនិងគណនេយ្យករសាធារណៈ។

រតនាគារជាតិ នាម

[រៈ-តៈ-ណា-គា-ជាត] reaktaknakeacheat≈

ស្ថាប័នជាតិទទួលបន្ទុកជាបេឡាធិការនិងគណនេយ្យករសាធារណៈ។

រតនារាម

វត្តព្រះកែវនៅទីក្រុងភ្នំពេញ, ហៅពាក្យពេញថាព្រះឧបោសថរតនារាម។

រតនារាម នាម

[រៈ-តៈ-ណា-រ៉ាម] reaktaknaram≈

វត្តព្រះកែវនៅទីក្រុងភ្នំពេញ, ហៅពាក្យពេញថាព្រះឧបោសថរតនារាម។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណៈ] rotoneak

កែវ; ពេជ្រ, ត្បូងគ្រប់ប្រភេទ; សូម្បីមាស, ប្រាក់ក៏ហៅ រតនៈ ដែរ ឬហៅថា រតនវត្តុ ក៏បាន; វត្តុ, ធម្មជាតិដ៏ប្រសើរវិសេសឬមនុស្សប្រសើរវិសេស, សត្វវិសេស ក៏ហៅ រតនៈ បានដែរ។

រតនៈ នាម

[គៈ-ហៈ-ប៉ៈ-ដី-រ័ត] rotoneak

គហបតីកែវ, នាយឃ្លាំងកែវ (សម្រាប់ព្រះរាជាចក្រពត្តិ)។

រតនៈ នាម

[ច័ក-កៈ-រ័ត] rotoneak

កង់កែវ (សម្រាប់ស្ដេចចក្រពត្តិ)។

រតនៈ នាម

[ដំ-រ៉ី-រ័ត] rotoneak

(ម.ព. ហត្ថិរ័តន៍)។

រតនៈ នាម

[ទ្រ-ទូង-រ័ត] rotoneak

ទ្រទូងកែវ, សមណស័ក្ដិទីរាជាគណៈសម្រាប់ឯកនៅកម្ពុជរដ្ឋពីក្នុងសម័យបុរាណ។

រតនៈ នាម

[នា-រី-រ័ត] rotoneak

នាងកែវ, ស្ត្រីកែវឬស្រីថ្លៃ, ស្ត្រីមានលំអប្រហែលដូចពេជ្រ។

រតនៈ នាម

[ប៉ៈ-រ៉ិ-នា-យក-រ័ត] rotoneak

នាយពលកែវ (សម្រាប់ស្ដេចចក្រពត្តិ)។

រតនៈ នាម

[បុ-រ៉ស់-រ័ត] rotoneak

ប្រុសកែវ ឬប្រុសថ្លៃ, ...។

រតនៈ នាម

[ប្រ-ពាល-រ័ត] rotoneak

កែវប្រពាល។

រតនៈ នាម

[ប្រុស-រ័ត] rotoneak

(ម.ព. បុរសរត្ន)។

រតនៈ នាម

[មៈ-ហា-បុ-រ៉ស់-រ័ត] rotoneak

មហាបុរសថ្លៃថ្លា, ...។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-ក] rotoneak

អ្នកធ្វើរតនៈគឺអ្នកជីកត្បូង, អ្នកច្នៃត្បូង; ជាងមាសប្រាក់; ព្រះវេស្សវ័ណ។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-កៈ-រ៉ន់] rotoneak

ទូឬហឹបដាក់រតនៈ ដាក់ពេជ្រ ដាក់ត្បូង។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-គ័ប-ភា] rotoneak

ផែនដី (ព្រោះផែនដីជាទីកើតរតនៈផ្សេងៗ។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-និ-ធិ] rotoneak

កំណប់រតនៈ គឺសមុទ្រ; ភ្នំព្រះសុមេរុ។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណ័ប-ប៉ៈ-ភា] rotoneak

ពន្លឺរតនៈ; ផែនដី។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-ពា-និច] rotoneak

អ្នកលក់ពេជ្រ, អ្នកលក់ត្បូង; អ្នកលក់គ្រឿងប្រដាប់ដែលដាំត្បូង។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-ពា-និច] rotoneak

ការលក់ត្បូង, ជំនួញត្បូង(ប្រើជា រតនវណិជ្ជ ឬ រតនវណិជ្ជា ក៏បាន)។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-ពា-និច] rotoneak

(ម.ព. រតនពាណិជ្ជ)។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-មា-លា] rotoneak

កម្រងកែវ; ខ្សែខ្លួនឬខ្សែកដាំពេជ្រ។

រតនៈ គុណនាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-ម៉ៃ] rotoneak

ដែលប្រដាប់ដោយរតនៈ, ដែលដាំពេជ្រ ដាំត្បូង។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-រ័ង-សី] rotoneak

ស្មើរតនៈ, ពន្លឺពេជ្រ។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-រា-សី] rotoneak

គំនរកែវ; មហាសមុទ្រ។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-វ័ត-ថុ] rotoneak

វត្ថុជារតនៈ មានកែវ ត្បូង មាស ប្រាក់ជាដើម។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-វិ-កៈ-តិ] rotoneak

ការរចនាដោយរតនៈ, របស់ដាំត្បូង។

រតនៈ នាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-វិ-កាត់] rotoneak

(ម.ព. រតនវិកតិ)។

រតនៈ គុណនាម

[រ័ត-តៈ-ណៈ-វិ-ចិត] rotoneak

ដែលវិចិត្រដោយរតនៈ, ការរចនារំលេចដោយត្បូង។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណៈ-សុ-វ៉ាន់] rotoneak

មាសប្រដាប់ដោយត្បូង, មាសដាំពេជ្រ។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណៈ-សោ-ភា] rotoneak

លំអរតនៈ។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណា-ក] rotoneak

អណ្ដូងរតនៈ, កន្លែងដែលកើតពេជ្រ, កើតត្បូង; សមុទ្រ។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណា-គា] rotoneak

អគារនៃរតនៈ, ឃ្លាំងរ័តន៍; ឃ្លាំងប្រាក់។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណៈ-ភៈ-រៈ-ណៈ] rotoneak

គ្រឿងអម្ពរដាំត្បូង។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណា-ឡ័ង-កា] rotoneak

គ្រឿងអលង្ការប្រដាប់ដោយពេជ្រ ដោយត្បូង។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណា-លោក] rotoneak

ពន្លឺរតនៈ, ពន្លឺពេជ្រ។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណា-វៈ-លី] rotoneak

ខ្សែកដាំពេជ្រ។

រតនៈ នាម

[រៈ-តៈ-ណោ-ភាស] rotoneak

(ម.ព. រតនាលោក)។

រតនៈ នាម

[សេះ-រ័ត] rotoneak

(ម.ព. អស្សរ័តន៍ ក្នុង អស្វ)។

រតនៈ នាម

[ស្ត្រី-រ័ត] rotoneak

(ម.ព. ឥត្ថីរ័តន៍ ក្នុង ឥត្ថី)។

រតនៈ នាម

[ហ័ត-ថិ-រ័ត] rotoneak

ដំរីកែវ (សម្រាប់ព្រះរាជាចក្រពត្តិ)។

រតនៈ–

(ម.ព. រតនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

រតនៈ– នាម

[—រ័ត-តៈ-ណៈ] —rtataknak≈

(ម.ព. រតនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

រតនៈ—

(ម.ព. រតនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រតនៈ— នាម

[រៈ-តៈ-ណៈ—] reaktaknak—≈

(ម.ព. រតនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រតាក

ដែលសាកត្រាក, កន្ត្រាក :

រតាក គុ.កិ., គុ.

[រ-តាក] rotak

ដែលសាកត្រាក, កន្ត្រាក :

រតាត់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតាយ ថា :

រតាត់ បុព្វបទ

[រ-តាត់] rotat

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតាយ ថា :

រតាយ

ដែលវែងឬអន្លាយចេញដូចគេរាយ :

រតាយ គុ.កិ., គុ.

[រ-តាយ] rotay

ដែលវែងឬអន្លាយចេញដូចគេរាយ :

រតាវ

ដែលចេញអាការៈគោងៗស្រាវៗ :

រតាវ គុ.កិ., គុ.

[រ-តាវ] rotav

ដែលចេញអាការៈគោងៗស្រាវៗ :

រតិ

ស្រីអ្នកនាំការឱ្យបុរសស្ត្រីស្រឡាញ់គ្នា (មេអណ្ដើក)។

រតិ នាម

[រៈ-តិ] rote

រាគៈ, តម្រេក, សេចក្ដីត្រេកត្រអាល; មេថុន; សេចក្ដីរីករាយ; អំណរ ...។

រតិ នាម

[កា-ម៉ៈ-រៈ-តិ] rote

សេចក្ដីត្រេកត្រអាលទៅរកកាម, តម្រេកក្នុងកាមគុណ។

រតិ នាម

[ធ័ម-មៈ-រៈ-តិ] rote

អំណរចំពោះធម៌។

រតិ នាម

[រៈ-តិ-កាំ] rote

ការរួមបវេណី មេថុនសេវនៈ។

រតិ នាម

[រៈ-តិ-ក្រិ-យ៉ា] rote

(ម.ព. រតិកម្ម)។

រតិ នាម

[រៈ-តិ-គ្រឹះ] rote

ផ្ទះសម្រាប់កម្សាន្តសប្បាយ។

រតិ នាម

[រៈ-តិ-ទូ-តី] rote

ស្រីអ្នកនាំការឱ្យបុរសស្ត្រីស្រឡាញ់គ្នា (មេអណ្ដើក)។

រតិករតុក

រញ៉ឹករញ៉ុក; រអាក់រអួល :

រតិករតុក គុ.កិ., គុ.

[រ-តិក-រ-តុក] rotekrotok

រញ៉ឹករញ៉ុក; រអាក់រអួល :

រតិបរតុប

តតិបតតុប; ខ្ពស់ៗ ទាបៗ ដូចគេដាក់បន្តុប :

រតិបរតុប គុ.កិ., គុ.

[រ-តិប-រ-តុប] rotebrotob

តតិបតតុប; ខ្ពស់ៗ ទាបៗ ដូចគេដាក់បន្តុប :

រតឹង

ដែលក្រោកឡើង រតឹងព្រមគ្នាដោយចេញអាការៈតតេងរតាង។

រតឹង គុណកិរិយា

[រ-តឹង] rotoeng≈

ដែលក្រោកព្រមគ្នាដោយអាការៈប្រញាប់ប្រញាល់ ដូចគេខឹងខ្លាំងឬព្រោះខឹងខ្លាំង :

រតឹង គុណនាម

[រ-តឹង-រ-តាង] rotoengrotang≈

ដែលក្រោកឡើង រតឹងព្រមគ្នាដោយចេញអាការៈតតេងរតាង។

រតូត

រកូតរៀងគ្នា :

រតូត គុណកិរិយា

[រ-តូត] rotout

រកូតរៀងគ្នា :

រតូវ

(ម.ព. រដូវ{¥¥}២{££})។

រតូវ នាម

[រ-ដូវ] rotov

(ម.ព. រដូវ១)។

រតូវ នាម

[រ-ដូវ] rotov

(ម.ព. រដូវ២)។

រតេក

រតាកខ្លាំង, កន្ត្រាកក្រៃពេក, រយីករយាកពន់ពេក។

រតេក បុព្វបទ

[រ-តេក] rotek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតាក ថា។

រតេក គុណកិរិយា

[រ-តេក-រ-តាក] rotek

រតាកខ្លាំង, កន្ត្រាកក្រៃពេក, រយីករយាកពន់ពេក។

រតេត

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតូត ថា :

រតេត គុណកិរិយា

[រ-តេត] rotet

ដែលដួលក្រាបក្បាលចុះដង្ហែគ្នាឬដែលក្រាបក្បាលចុះខ្ពស់ក្រោយជិតៗគ្នា :

រតេត បុព្វបទ

[រ-តេត] rotet

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតូត ថា :

រតេយ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតាយ ថា :

រតេយ បុព្វបទ

[រ-តៃ] roteyy

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតាយ ថា :

រតេវ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតាវ ថា :

រតេវ បុព្វបទ

[រ-តេវ] rotev

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រតាវ ថា :