ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

លេខគណិត នាម

[ឡេក-គៈ-និត] lekkeaknit

(ម.ព. គណិតសាស្ត្រ)។

លេខទោ គុណនាម

[ឡេក-ទោ] lekhotou

(ម.ព. អាមេណ្ឌិតសញ្ញា)។

លេខនា

ការសរសេរ; ឯកសារ ឬកំណត់ត្រាពាណិជ្ជកម្ម, គណនី ឬសៀវភៅធនាគារណាមួយ។

លេខនា នាម

[ឡេ-ខៈ-ណា] lekhakna

ការសរសេរ; ឯកសារ ឬកំណត់ត្រាពាណិជ្ជកម្ម, គណនី ឬសៀវភៅធនាគារណាមួយ។

លេខនាវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាពីលក្ខណៈរូបរាង និងទម្រង់នៃសំណេរដោយដៃ ដើម្បីស្វែងរកអ្នកសរសេរ បង្ហាញពីចិត្តសាស្ត្រក្នុងពេលសរសេរ និងវាយតម្លៃពីលក្ខណៈនៃបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់អ្នកសរសេរ។

លេខនាវិទ្យា នាម

[ឡេ-ខៈ-ណា-វិត-ទ្យា] lekhaknavittyea

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាពីលក្ខណៈរូបរាង និងទម្រង់នៃសំណេរដោយដៃ ដើម្បីស្វែងរកអ្នកសរសេរ បង្ហាញពីចិត្តសាស្ត្រក្នុងពេលសរសេរ និងវាយតម្លៃពីលក្ខណៈនៃបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់អ្នកសរសេរ។

លេខនី នាម

[ឡេ-ខៈ-នី] lekhani

ស្លាបប៉ាកកា; ប៉ាកកៃ។

លេខនី នាម

[ឡេ-ខៈ-នី-កៈ-រ៉ន់] lekhani

ប្រអប់ដាក់ស្លាបប៉ាកកា, ប្រអប់ស្លាបប៉ាកកា។

លេខនី នាម

[ឡេ-ខៈ-នី-ទ័ន] lekhani

ដងប៉ាកកា។

លេខបត្រ

ក្រដាសសរសេរ; សៀវភៅសម្រាប់សរសេរ។

លេខបត្រ នាម

[ឡេ-ខៈ-ប័ត] lekhbatrar

ក្រដាសសរសេរ; សៀវភៅសម្រាប់សរសេរ។

លេខយោង

លេខសម្គាល់សំណេរដែលដកស្រង់មកយោងក្នុងអត្ថបទឬដាក់នៅរឹមទំព័រខាងក្រោម។

លេខយោង នាម

[ឡេក-យោង] lekyong

លេខសម្គាល់សំណេរដែលដកស្រង់មកយោងក្នុងអត្ថបទឬដាក់នៅរឹមទំព័រខាងក្រោម។

លេខហារិនី នាម

[ឡេក-ខៈ-ហា-រិ-នី] lekkhakharini

(ម.ព. លេខហារិន)។

លេខហារី នាម

[ឡេក-ខៈ-ហា-រី] lekhhari

(ម.ព. លេខហារិន)។

លេខអស្ដា

ខ្មែរប្រើជាវណ្ណយុត្តសម្រាប់ដាក់លើអក្សរទោល កញ្ឆក់សំឡេងឱ្យខ្លីរហ័ស, ដូចជា :

លេខអស្ដា នាម ២)

[ឡេក-អ័ស-ស្ដា] lekhaasda

ខ្មែរប្រើជាវណ្ណយុត្តសម្រាប់ដាក់លើអក្សរទោល កញ្ឆក់សំឡេងឱ្យខ្លីរហ័ស, ដូចជា :

លេខអាតូម

លេខដែលបញ្ជាក់ពីចំនួនប្រូតុងនៅក្នុងណ្វៃយ៉ូនៃអាតូមមួយ បញ្ជាក់ពីទីតាំងរបស់ធាតុក្នុងតារាងខួបគីមី និងបញ្ជាក់ពីចំនួនអេឡិចត្រុងនៅជុំវិញណ្វៃយ៉ូរបស់អាតូមណឺត។

លេខអាតូម នាម

[ឡេក-អា-តូម] lekaatoum

លេខដែលបញ្ជាក់ពីចំនួនប្រូតុងនៅក្នុងណ្វៃយ៉ូនៃអាតូមមួយ បញ្ជាក់ពីទីតាំងរបស់ធាតុក្នុងតារាងខួបគីមី និងបញ្ជាក់ពីចំនួនអេឡិចត្រុងនៅជុំវិញណ្វៃយ៉ូរបស់អាតូមណឺត។

លេខា

មុខងារ ឬការិយាល័យរបស់លេខាធិការ។

លេខា កិរិយាសព្ទ

[ឡេ-ខា] lekha

(រ.ស.) គូរ :

លេខា នាម

[ឡេ-ខា] lekha

ការសរសេរ; សេចក្ដីដែលសរសេរ, សំបុត្រ, ចុតហ្មាយ; ការគូស, ស្នាម, គំនូស; ការគូរ, វាស; គំនូរ; គ្រឿងសម្គាល់; ... :

លេខា នាម

[ច័ក-កៈ-លេ-ខា] lekha

ស្នាមកង់, គំនូរចក្រ។

លេខា នាម

[ឡេ-ខា-ធិ-កា-រ៉័ត-ឋាន] lekha

មុខងារ ឬការិយាល័យរបស់លេខាធិការ។

លេខាធិការ

ស្មៀនធំរបស់អធិបតីក្រសួង, ស្មៀនអ្នកត្រួតត្រាលើពួកស្មៀន, ចាងហ្វាងស្មៀន។ សព្វថ្ងៃ ប្រើជាថ្នាក់ឋានន្តរនៃអ្នករាជការរដ្ឋបាលក្នុងក្របខ័ណ្ឌជាន់កណ្ដាល ស្មើគ្នានឹងលេខានុការ ឬ ស្មៀនធម្មតា ហៅថា លេខាធិការ ឬហៅឱ្យពេញទាំងអស់ថា លេខាធិការនៃការិយាល័យ និងខេត្ត។

លេខាធិការ នាម

[ឡេ-ខា-ធិ-កា] lekhathikar

ស្មៀនធំរបស់អធិបតីក្រសួង, ស្មៀនអ្នកត្រួតត្រាលើពួកស្មៀន, ចាងហ្វាងស្មៀន។ សព្វថ្ងៃ ប្រើជាថ្នាក់ឋានន្តរនៃអ្នករាជការរដ្ឋបាលក្នុងក្របខ័ណ្ឌជាន់កណ្ដាល ស្មើគ្នានឹងលេខានុការ ឬ ស្មៀនធម្មតា ហៅថា លេខាធិការ ឬហៅឱ្យពេញទាំងអស់ថា លេខាធិការនៃការិយាល័យ និងខេត្ត។

លេខានុការ នាម

[ឡេ-ខា-នុ-កា] lekhanukar

ស្មៀនរងពីលេខាធិការមក។

លេខា–

(ម.ព. លេខា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

លេខា– នាម

[—ឡេ-ខា] —lekha

(ម.ព. លេខា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

លេខិកា នាម

[ឡេ-ខិ-កា] lekheka

(ម.ព. លេខកៈ)។

លេង

ទរឱ្យពេញដៃ, ឱ្យអស់យ៉ាង។

លេង កិរិយាសព្ទ ១)

[លេង] leng

ប្រព្រឹត្តអំពើជាល្បែង, ប្រព្រឹត្តក្នុងល្បែងកម្សាន្តចិត្ត; ប្រព្រឹត្តក្នុងល្បែងភ្នាល់ឬប្រណាំង :

លេង កិរិយាសព្ទ ២)

[លេង] leng

សម្រេចកិច្ចឬប្រព្រឹត្តបែបបទ ដោយកម្សាន្តសប្បាយ មិនយកជាការមែន :

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-កល់] leng

ប្រើកលឧបាយជន្លជន្លេញ, ចេញកលឧបាយ។

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-កាប] leng

ញៀនជាប់ចិត្តក្នុងការតែងកាព្យ។

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-កំ-ណាប] leng

ធ្វើសំបុត្រស្នាមជាកំណាព្យឆ្លើយឆ្លងផ្ញើទៅវិញទៅមករឿយៗ។

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-ខ្លួន] leng

ស្អិតស្អាងតែងខ្លួន ឬធ្វើខ្លួនមិនសូវស្រាក។

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-ភ្លេង] leng

វាយ ដេញ ដំ ផ្លុំ កូតភ្លេងតន្ត្រីព្រមមូលគ្នា។

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-រឹក] leng

ប្រើឫកពាខ្ពស់ហួសបែបភាព។

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-សំ-ដី] leng

ប្រើសម្ដីម៉េតប្រាយឬលែបខាយ។

លេង កិ., គុ.កិ.

[លេង-សើច] leng

ធ្វើឱ្យសើចសប្បាយ, លេងសប្យាយ; យកជាការមិនបាន :

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-សំ-នួន] leng

ប្រើសំនួន។

លេង កិរិយាសព្ទ

[លេង-អោយ-ពេញ-ដៃ] leng

ទរឱ្យពេញដៃ, ឱ្យអស់យ៉ាង។

លេច

ឈ្មោះដំបៅមួយប្រភេទ កើតនៅបាតជើង ឬកែងជើងលៀនសាច់រឹងចេញមក :

លេច កិរិយាសព្ទ ១)

[លិច] lech

ចេញពីទីកំបាំង :

លេច កិរិយាសព្ទ ២)

[លិច] lech

ជ្រាបហូរចេញ :

លេច កិរិយាសព្ទ ៣)

[លិច] lech

លៀនចេញឬទុលចេញ :

លេច កិរិយាសព្ទ ៤)

[លិច] lech

ធ្លាយឬលាន់ចេញ, ផ្សាយចេញ :

លេច កិរិយាសព្ទ ៥)

[លិច] lech

បង្ហាញមុខឬចេញមុខឱ្យឃើញ :

លេច នាម ៦)

[លិច] lech

(ព.ប្រ.) មាត់លេច មាត់រអិលចេះតែធ្លាយសម្ដីចេញទៅទប់មិនទាន់ :

លេច កិរិយាសព្ទ

[ដើ-លិច-វាល-ចូល-ព្រៃ-លិច-ព្រៃ-ចូល-វាល] lech

ដើរផុតពីទីវាលចូលក្នុងព្រៃ ចេញពីព្រៃចូលក្នុងវាលទៀត។

លេច នាម

[លិច-ទឹក-លិច-ដី] lech

(ព.ទ.បុ.) ការកំបាំងតែហើបចេញ ឮដល់មនុស្សម្នាក់ហើយ ច្រើនតែលេចឮតទៅទៀត (ស្រដៀងគ្នានឹង ក្អែកមួយជាក្អែកដប់ ដែរ)។

លេច កិ., គុ.

[លិច-ធ្លោ] lech

(ព.ប្រ.) លេចចេញច្បាស់ជាងគេ, មានប្រជាប្រិយភាពជាងគេ, លេចមុខលេចមាត់ខ្លាំងជាងគេ :

លេច កិរិយាសព្ទ

[លិច-មុក-លិច-មាត់] lech

(សំនួន.) មានមុខមានមាត់ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ចាប់ផ្ដើមល្បី :

លេច កិរិយាសព្ទ

[លិច-លឺ] lech

លេចដំណឹងឮដល់។

លេច គុណនាម

[លិច] lech

ដែលមិនគត់ :

លេច នាម

[លិច] lech

ឈ្មោះដំបៅមួយប្រភេទ កើតនៅបាតជើង ឬកែងជើងលៀនសាច់រឹងចេញមក :

លេញ

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទរូបតូចសម្បុរស រាងដំបារ ជាពួកត្រីរៀល :

លេញ នាម

[លេញ] lenh

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទរូបតូចសម្បុរស រាងដំបារ ជាពួកត្រីរៀល :

លេញលេង

លេងជន្លជន្លេញ គឺចំអែចំអន់លេងហើយលេងទៀតដដែលៗ :

លេញលេង កិរិយាសព្ទ

[លេញ-លេង] lenholeng

លេងជន្លជន្លេញ គឺចំអែចំអន់លេងហើយលេងទៀតដដែលៗ :

លេញ្ជា

ដែលហៃរំជែលេងសាំទាំច្រំដែល :

លេញ្ជា កិរិយាសព្ទ

[លេញ-ជា] lenhchea

រំជែលេងសាំទាំច្រំដែលនាំឱ្យខឹង :

លេញ្ជា គុណនាម

[លេញ-ជា] lenhchea

ដែលហៃរំជែលេងសាំទាំច្រំដែល :

លេឌ្ឌុបាត

ការធ្លាក់ចុះនៃដុំដី; ចម្ងាយទីមួយទំហឹងបោះដុំដីពេញកម្លាំងដៃ :

លេឌ្ឌុបាត នាម

[លេត-ឌុ-បាត] leddubat

ការធ្លាក់ចុះនៃដុំដី; ចម្ងាយទីមួយទំហឹងបោះដុំដីពេញកម្លាំងដៃ :

លេណ

(ម.ព. លេណដ្ឋាន)។

លេណ នាម

[ឡេន] len

(ម.ព. លេណដ្ឋាន)។

លេណដ្ឋាន

រូងភ្នំ; ទីសម្រាប់ពួន; រូងដែលគេជីកសម្រាប់ចូលលាក់ខ្លួនពួនអាត្មាការពារភ័យអន្តរាយ :

លេណដ្ឋាន នាម

[លេន-ណ័ត-ឋាន] lendthan

រូងភ្នំ; ទីសម្រាប់ពួន; រូងដែលគេជីកសម្រាប់ចូលលាក់ខ្លួនពួនអាត្មាការពារភ័យអន្តរាយ :

លេប

បាំងឃើញមិនច្បាស់ ឬបាំងបាត់; លើសលុប :

លេប កិរិយាសព្ទ ១)

[លេប] leb

គ្រលៀវឱ្យចូលតាមបំពង់ក :

លេប កិរិយាសព្ទ ២)

[លេប] leb

ជក់ជ្រាបចូល ឬហួតចូល :

លេប កិរិយាសព្ទ ៣)

[លេប] leb

(ព.ប្រ.) ស្រូបឬចុះចំនួនច្រើន :

លេប កិរិយាសព្ទ ៤)

[លេប] leb

បាំងឃើញមិនច្បាស់ ឬបាំងបាត់; លើសលុប :

លេបកម្ម នាម

[លេ-ប៉ៈ-កាំ] lebkamm

(ម.ព. លិម្បកម្ម)។

លេបការ នាម

[លេ-ប៉ៈ-កា] lebokar

(ម.ព. លិម្បការ)។

លេលា

(ម.ព. លលា និង លលាតែ)។

លេលា នាម

[លេ-លា] lelea

(ម.ព. លលា និង លលាតែ)។

លេលាប់

(ព.បុ.) ដែលលែនលន, លីតលាន, ស្មោះងារ, ខ្ជីខ្ជា :

លេលាប់ គុ.កិ., គុ.

[លេ-លាប់] leleab

(ព.បុ.) ដែលលែនលន, លីតលាន, ស្មោះងារ, ខ្ជីខ្ជា :

លេស

ការអាងលេស, ដំណើរយកលេសជាអាង។ល។

លេស គុណនាម

[លេស] les

តិច, តិចតួច; តូច, ឆ្មារ។