Khmer Dictionary

លោតផ្លោះ កិរិយាសព្ទ

[លោត-ផ្លោះ] lotphloeah≈

ហ៊ានប្រថុយ ហ៊ានសាកល្បង។

លោតអង្រែ

ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទ សម្រាប់ក្មេងប្រុសជំទង់ឬកំលោះលេង, មនុស្សពីរនាក់អង្គុយកាន់អង្រែតូចវែងពីរ ដំទង្គិចអង្រែឱ្យមនុស្សម្នាក់លោតក្នុងចន្លោះ មិនឱ្យអង្រែត្រូវជើង; ជាល្បែងហាត់ប្រាណឱ្យប៉ិនខាងវិធីលោតផ្លោះ :

លោតអង្រែ នាម

[លោត-អង់-រ៉ែ] loutaangreae

ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទ សម្រាប់ក្មេងប្រុសជំទង់ឬកំលោះលេង, មនុស្សពីរនាក់អង្គុយកាន់អង្រែតូចវែងពីរ ដំទង្គិចអង្រែឱ្យមនុស្សម្នាក់លោតក្នុងចន្លោះ មិនឱ្យអង្រែត្រូវជើង; ជាល្បែងហាត់ប្រាណឱ្យប៉ិនខាងវិធីលោតផ្លោះ :

ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទសម្រាប់ពួកក្មេងប្រុសលេង, ចែកអ្នកលេងជាពីរពួក, មួយពួកអង្គុយដំកង់ឱ្យឃ្លាតៗ ចាប់កាន់ចុងដៃគ្នា, មួយពួកចាំលបលោតរំលងអន្ទាក់ដៃចូលក្នុងវង់អ្នកអង្គុយ ហើយលោតចេញវិញ, បើអ្នកអង្គុយលើកដៃគ្រវាសត្រូវជើងអ្នកលោត, ត្រូវឱ្យពួកអ្នកលោតមកអង្គុយដំកង់កាន់ដៃគ្នា, ពួកអ

លោតអន្ទាក់ នាម

[លោត-អន់-ទាក់] loutaanteak

ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទសម្រាប់ពួកក្មេងប្រុសលេង, ចែកអ្នកលេងជាពីរពួក, មួយពួកអង្គុយដំកង់ឱ្យឃ្លាតៗ ចាប់កាន់ចុងដៃគ្នា, មួយពួកចាំលបលោតរំលងអន្ទាក់ដៃចូលក្នុងវង់អ្នកអង្គុយ ហើយលោតចេញវិញ, បើអ្នកអង្គុយលើកដៃគ្រវាសត្រូវជើងអ្នកលោត, ត្រូវឱ្យពួកអ្នកលោតមកអង្គុយដំកង់កាន់ដៃគ្នា, ពួកអ

លោតែ

ស្រាប់តែ :

លោតែ គុណកិរិយា

[លោ-តែ] loutae

ស្រាប់តែ :

លោទ

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកក្រាស់ស្រដៀងនឹងគគឹត ស្លឹកស្រដៀងនឹងព្រីង តែមានរសជូរ :

លោទ នាម

[លោត] lout

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកក្រាស់ស្រដៀងនឹងគគឹត ស្លឹកស្រដៀងនឹងព្រីង តែមានរសជូរ :

លោប

ការតអក្សរខាងភាសាសំស្ក្រឹតឬបាលី ដោយវិធីលុបស្រៈឬព្យញ្ជនៈចេញខ្លះ (ព.វ.)។

លោប នាម ១)

[លោប] loub

ការលុបចោល; ការបំបាត់មិនឱ្យមាន; ការលើកចោល; ការរំលាង។

លោប នាម ២)

[លោប] loub

ការលុប (ព.វ.) ការលុបតួអក្សរឬពាក្យចេញខ្លះ; លុបតួអក្សរឬពាក្យដើមហៅ អាទិលោប (ឬ អាទិលុប (លប់) ក៏បាន), បា. ដូចជា ឧបាសក > បាសក; ឧបាសិកា > សិកា (លុបពីរតួចេញ គឺលុបតួដើមផងកណ្ដាលផង, សម្រាប់ខ្មែរប្រើតាមស្រួលមាត់ហៅថា វាចាសិលិដ្ឋ "តាមស្រួលមាត់") ; សម្រាប់សម្ដីខ្មែរសុទ្ធដូចជ

លោប នាម

[លោ-ប៉ៈ-កាំ] loub

ការដែលលុបលាង, ដែលលើកចោល :

លោប នាម

[លោ-ប៉ៈ-កា] loub

ហេតុ, ដំណើរ, រឿងដែលលើកចោល។

លោប នាម

[លោ-ប៉ៈ-នៃ] loub

(ម.ព. លុបន័យ)។

លោប នាម

[លោ-ប៉ៈ-សន់-ធិ] loub

ការតអក្សរខាងភាសាសំស្ក្រឹតឬបាលី ដោយវិធីលុបស្រៈឬព្យញ្ជនៈចេញខ្លះ (ព.វ.)។

លោប—

(ម.ព. លោប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

លោប— នាម

[លោ-ប៉ៈ—] lobak—≈

(ម.ព. លោប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

លោភ នាម

[លោ-ភៈ] ឬ [លោប] louph

សេចក្ដីជំពាក់ចិត្ត; សេចក្ដីប្រាថ្នា, បំណងចង់បាន :

លោភ នាម

[លោ-ភៈ-ចិត] louph

ចិត្តឬគំនិតប្រកបដោយលោភ។

លោភ នាម

[លោ-ភៈ-ចេ-តៈ-ណា] louph

(ម.ព. លោភចិត្ត)។

លោភ នាម

[លោ-ភៈ-មូល] louph

ឫស, ទីតាំង របស់លោភ; ចិត្តដែលជាមូលរបស់លោភ (អកុសលចិត្ត)។

លោភលន់

ចង់បានច្រើន, ដែលចង់បានហួសពេក :

លោភលន់ កិរិយាសព្ទ a

[លោប-លន់] loblno≈

លោភហួស។

លោភលន់ កិ., គុ. b

[លោប-លន់] loblno≈

ចង់បានច្រើន, ដែលចង់បានហួសពេក :

លោភោ

ដែលចង់បានហួសពេក :

លោភោ គុណនាម

[លោ-ភោ] louphou

ដែលចង់បានហួសពេក :

លោភៈ

(ម.ព. លោភ)។

លោភៈ នាម

[លោ-ភៈ] loupheak

(ម.ព. លោភ)។

លោម

រោម។ សម្រាប់ប្រើផ្សំជាមួយនឹងសព្ទដទៃបានដូច រោម ដែរ។

លោម កិរិយាសព្ទ

[លោម] loum

និយាយសម្រួលចិត្តដោយសម្ដីទន់ :

លោម នាម

[លោម] loum

រោម។ សម្រាប់ប្រើផ្សំជាមួយនឹងសព្ទដទៃបានដូច រោម ដែរ។

លោមទោម

និយាយលោមដោយទទូច :

លោមទោម កិរិយាសព្ទ

[លោម-ទោម] loumotoum

និយាយលោមដោយទទូច :

លោមព័ណ៌

លំអរូប :

លោមព័ណ៌ នាម ១)

[លោម-ព័រ] loumpoanr

សម្បុររោម។

លោមព័ណ៌ នាម ២)

[លោម-ព័រ] loumpoanr

លំអរូប :

លោមសារ

កែវឬត្បូងមរកត :

លោមសារ នាម

[លោ-មៈ-សា] loumosar

កែវឬត្បូងមរកត :

លោមា

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទ មាត្រធំ :

លោមា នាម

[លោ-មា] loumea

រោមទាំងឡាយ :

លោមា នាម

[លោ-មា] loumea

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទ មាត្រធំ :

លោលតា

ភាវៈឬភាពលេះលោះ ឬ ឡេះឡោះ, ម្ង៉ិកម្ង៉ក់, សើវ៉ើ។

លោលតា នាម

[លោ-លៈ-តា] loulota

ភាវៈឬភាពលេះលោះ ឬ ឡេះឡោះ, ម្ង៉ិកម្ង៉ក់, សើវ៉ើ។

លោលភាព

(ម.ព. លោលតា)។

លោលភាព នាម

[លោ-លៈ-តា] loleakta≈

(ម.ព. លោលតា)។

លោលា

ដែលលេះលោះ ឬ ឡេះឡោះ, ម្ង៉ិកម្ង៉ក់, សើវ៉ើ (ចំពោះតែស្រី) :

លោលា គុណនាម

[លោ-លា] loulea

ដែលលេះលោះ ឬ ឡេះឡោះ, ម្ង៉ិកម្ង៉ក់, សើវ៉ើ (ចំពោះតែស្រី) :

លោលុប

ប្រព្រឹត្តលោភលន់, រវះរវាម។

លោលុប គុណនាម

[លោ-លុប] loulub

ដែលល្មោភ, លោភលន់, រវះរវាម :

លោលុប កិរិយាសព្ទ

[លោ-លុប-ប៉ៈ-ចា] loulub

ប្រព្រឹត្តលោភលន់, រវះរវាម។

លោលុភ

(ម.ព. លោលុប)។

លោលុភ គុណនាម

[លោ-លុប] lolub≈

(ម.ព. លោលុប)។

លោហ នាម

[លោ-ហៈ] louh

(ម.ព. លោហៈ)។

លោហធាតុ

ធាតុលោហៈ; រ៉ែលោហៈ។

លោហធាតុ នាម

[លោ-ហៈ-ធាត] lohaktheat≈

ធាតុលោហៈ; រ៉ែលោហៈ។

លោហម័យ

ដែលធ្វើដោយលោហៈ។

លោហម័យ គុណនាម

[លោ-ហៈ-ម៉ៃ] lohakmai≈

ដែលធ្វើដោយលោហៈ។

លោហវត្ថុ

វត្ថុដែលធ្វើដោយលោហៈ; ជាតិលោហៈឯង។

លោហវត្ថុ នាម

[លោ-ហៈ-វ័ត-ថុ] lohakvtatho≈

វត្ថុដែលធ្វើដោយលោហៈ; ជាតិលោហៈឯង។

លោហសាស្ត្រ

ការសិក្សាពីលក្ខណៈ ផលិតកម្ម បម្រើបម្រាស់ ទម្រង់នៃលោហៈនិងសំលោហៈ។

លោហសាស្ត្រ នាម

[លោ-ហៈ-សាស] lohaksas≈

ការសិក្សាពីលក្ខណៈ ផលិតកម្ម បម្រើបម្រាស់ ទម្រង់នៃលោហៈនិងសំលោហៈ។

លោហាករ

អណ្ដូងឬរណ្ដៅរ៉ែលោហៈ។

លោហាករ នាម

[លោ-ហា-ក] lohaka≈

អណ្ដូងឬរណ្ដៅរ៉ែលោហៈ។

លោហិត

ឈាមប្រែប្រួល, ដំណើរប្រែឈាមខុសពីប្រក្រតី។

លោហិត នាម

[លោ-ហិត] louhet

ក្រហម។

លោហិត នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ច័ន] louhet

ចន្ទន៍ក្រហម។

លោហិត នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ធា-រា] louhet

ទឈាមគឺឈាមដែលហូរស្រោចសស្រាក់។

លោហិត នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ណៈ-ទី] louhet

ស្ទឹងឈាម គឺឈាមច្រើនដែលហូរហាក់ដូចជាស្ទឹង ព្រោះការច្បាំងកាប់សម្លាប់គ្នាយ៉ាងសម្បើម ឬព្រោះការសម្លេះសត្វធំៗច្រើន។

លោហិត នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ព័ស] ឬ [លោ-ហិ-តៈ-ព័ស-ស្ត្រា] louhet

សំពត់ក្រហម។

លោហិត នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ព័ស-ស្ត្រា] louhet

(ម.ព. លោហិតពស្ត្រ)។

លោហិត នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ព័រ] louhet

សម្បុរក្រហម។

លោហិត នាម

[លោ-ហិត] louhet

ឈាម; (រ.ស.) :

លោហិត នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ពិ-កា] louhet

ឈាមពិការ :

លោហិត នាម

[លោ-ហិ-តៈ-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិត] louhet

ឈាមប្រែប្រួល, ដំណើរប្រែឈាមខុសពីប្រក្រតី។

លោហិតបក្ខន្ទិកាពាធ

ជំងឺធ្លាក់ឈាមពីឧច្ចារមគ្គ, ជំងឺចុះឈាម; ជំងឺមួលឈាម។

លោហិតបក្ខន្ទិកាពាធ នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ប៉័ក-ខ័ន-ទិ-កា-ពាត] louhetbokkhontikapeath

ជំងឺធ្លាក់ឈាមពីឧច្ចារមគ្គ, ជំងឺចុះឈាម; ជំងឺមួលឈាម។

លោហិតភក្ខ

សត្វដែលមានឈាមជាភក្សា គឺសត្វដែលខាំជញ្ជក់ស៊ីឈាមស្រស់ឬសត្វដែលស៊ីសាច់ជញ្ជក់ឈាមស្រស់ :

លោហិតភក្ខ នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ភ័ក] louhetphokkhar

សត្វដែលមានឈាមជាភក្សា គឺសត្វដែលខាំជញ្ជក់ស៊ីឈាមស្រស់ឬសត្វដែលស៊ីសាច់ជញ្ជក់ឈាមស្រស់ :

លោហិតភក្ស

(ម.ព. លោហិតភក្ខ)។

លោហិតភក្ស នាម

[លោ-ហិ-តៈ-ភ័ក] lohetakphka≈

(ម.ព. លោហិតភក្ខ)។

លោហិតាគារ

មន្ទីរសម្រាប់យកឈាមមនុស្សមករក្សាទុកដើម្បីប្រើក្នុងពិធីពេទ្យ។

លោហិតាគារ នាម

[លោ-ហិ-តា-គា] louhetakear

មន្ទីរសម្រាប់យកឈាមមនុស្សមករក្សាទុកដើម្បីប្រើក្នុងពិធីពេទ្យ។

លោហិតាពាធ

ជំងឺដែលកើតព្រោះឈាមធ្វើទុក្ខ។

លោហិតាពាធ នាម

[លោ-ហិ-តា-ពាត] louhetapeath

ជំងឺដែលកើតព្រោះឈាមធ្វើទុក្ខ។

លោហិតុប្បាទ

(ព.ពុ.) ឈ្មោះអនន្តរិយកម្មមួយយ៉ាង ដែលបុគ្គលជាសត្រូវញ៉ាំងព្រះលោហិតព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឱ្យឃ្លាតពីទីប្រក្រតី ជាំក្នុងព្រះសរីរកាយ ប៉ុន្តែមិនបែកហូរចេញទេ ព្រោះមានធម្មតាថាសព៌ាង្គកាយរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធរាល់ព្រះអង្គ ឥតមានបុគ្គលណាអាចធ្វើឱ្យបែកបានឡើយ; កម្មនេះដែលទេវទត្ត ប្រម

លោហិតុប្បាទ នាម

[លោ-ហិ-តុប-បាត] lohetobbat≈

(ព.ពុ.) ឈ្មោះអនន្តរិយកម្មមួយយ៉ាង ដែលបុគ្គលជាសត្រូវញ៉ាំងព្រះលោហិតព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឱ្យឃ្លាតពីទីប្រក្រតី ជាំក្នុងព្រះសរីរកាយ ប៉ុន្តែមិនបែកហូរចេញទេ ព្រោះមានធម្មតាថាសព៌ាង្គកាយរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធរាល់ព្រះអង្គ ឥតមានបុគ្គលណាអាចធ្វើឱ្យបែកបានឡើយ; កម្មនេះដែលទេវទត្ត ប្រម