ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

លាត់ នាម

[នាក់-លេង-លាត់-សើយ] lort

អ្នកលេងកោងកាចដែលរមែងតែលាត់សើយឬសើយលាត់ដើរឥតក្រែង :

លាត់ នាម

[នាក់-លេង-សើយ-លាត់] lort

(ម.ព. អ្នកលេងលាត់សើយ)។

លាត់សើយ

លាត់ៗសើយៗឬសើយៗលាត់ៗឬក៏លាត់ផងសើយផង។

លាត់សើយ កិរិយាសព្ទ

[លាត់-សើយ] leatsaeuy≈

លាត់ៗសើយៗឬសើយៗលាត់ៗឬក៏លាត់ផងសើយផង។

លាទា

ដែលទទេ ឥតការងារ, ឥតទីពឹង, ឥតពំនាក់; ណែលណោល :

លាទា គុ.កិ., គុ.

[លា-ទា] leatea

ដែលទទេ ឥតការងារ, ឥតទីពឹង, ឥតពំនាក់; ណែលណោល :

លាន គុណនាម

[លាន] lean

ចំនួនដប់សែន (១ ០០០ ០០០)។

លាន នាម

[លាន] lean

ទីដីវាលរលីង, ទីវាលដែលលញ់ឬបូករលីង :

លាន នាម

[ទី-លាន] lean

(ម.ព. លាន)។

លាន នាម

[ព្រះ-លាន] lean

ធ្លាធំនៅមុខព្រះរាជវាំង។

លានជាង

ឈ្មោះរាជធានីមួយក្នុងប្រទេសលាវប៉ែកខាងជើងភាគខាងកើត នៅជាប់នឹងត្រើយខាងឆ្វេងនៃទន្លេមេគង្គ គឺនគរស្រីសតនាគនហុត ឬនគរហ្លួងព្រះបាងសព្វថ្ងៃនេះ :

លានជាង នាម

[លាន-ជាង] leancheang

ឈ្មោះរាជធានីមួយក្នុងប្រទេសលាវប៉ែកខាងជើងភាគខាងកើត នៅជាប់នឹងត្រើយខាងឆ្វេងនៃទន្លេមេគង្គ គឺនគរស្រីសតនាគនហុត ឬនគរហ្លួងព្រះបាងសព្វថ្ងៃនេះ :

លាន់

នេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទ ធ្វើដោយចោះដើមឫស្សីធំមួយកំណាត់ទម្លុះឱ្យមានប្រហោងជាហែបមានប្រឹសសម្រាប់ដាក់ត្រាំក្នុងទឹកឱ្យអន្ទង់ចូល :

លាន់ កិរិយាសព្ទ a

[លាន់] lorn

បញ្ចេញសូរសព្ទឮខ្លាំងឬតិចក៏មាន, ធ្វើឱ្យឮរំពង :

លាន់ គុណកិរិយា b

[លាន់] lorn

ដែលមានសូរឮស៊ានឬកងរំពង :

លាន់ កិរិយាសព្ទ c

[លាន់] lorn

ធ្លាយវាចាចេញមកដោយទប់មាត់ឱ្យនៅស្ងៀមពុំបាន :

លាន់ នាម

[លាន់-ពុត-ធោ] lorn

(ព.សា.) លាន់មាត់រកពុទ្ធោ។

លាន់ នាម

[លាន់] lorn

នេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទ ធ្វើដោយចោះដើមឫស្សីធំមួយកំណាត់ទម្លុះឱ្យមានប្រហោងជាហែបមានប្រឹសសម្រាប់ដាក់ត្រាំក្នុងទឹកឱ្យអន្ទង់ចូល :

លាប កិរិយាសព្ទ ១)

[លាប] leab

ធ្វើវត្ថុខាប់រាវឬផង់ ឱ្យដិតជាប់, ឱ្យជោក, ឱ្យប្រឡាក់; ផាត់ :

លាប កិរិយាសព្ទ ២)

[លាប] leab

(ព.ប្រ.) សេពគប់, ជិតដិត, ដិតដោយ, ចូលដៃ, ចូលគំនិត :

លាបលន

លាបម្រ័ក្សណ៍ហើយលនជាតហិង្គុលថែមពីលើទៀត។

លាបលន កិរិយាសព្ទ

[លាប-លន] leablno≈

លាបម្រ័ក្សណ៍ហើយលនជាតហិង្គុលថែមពីលើទៀត។

លាប់

ដែលជ្រុលហួសលើសប្រមាណ, ហួសកំណត់, លុបមាត្រ :

លាប់ កិរិយាសព្ទ ១)

[លាប់] leabb

រើឈឺឡើងវិញព្រោះទាស់ចំណីជាដើម :

លាប់ គុ.កិ., គុ. ២)

[លាប់] leabb

ដែលជ្រុលហួសលើសប្រមាណ, ហួសកំណត់, លុបមាត្រ :

លាភ

(ម.ព. មិត្តលាភ)។

លាភ នាម

[លាប] leap

ការបាន, ដំណើរប្រទះលើការបាន, អ្វីៗដែលគួរបាន; ចំណេញ :

លាភ នាម

[ធ័ម-មិ-កៈ-លាប] leap

(ម.ព. ធម្មលាភ)។

លាភ នាម

[បុ័ច-ចៈ-យ៉ៈ-លាភ] leap

ការបាននូវបច្ច័យ។

លាភ នាម

[បុត-តៈ-លាប] ឬ [ប៉ុត-តៈ-លាប] leap

ការបានកូន។

លាភ គុណនាម

[លា-ភៈ-គិត] leap

ដែលជាប់ជំពាក់ដោយលាភ, ដែលញ៉ាមព្រោះធ្លាប់តែបាន; សេចក្ដីជាប់ចិត្តក្នុងលាភ។

លាភ នាម

[លា-ភៈ-តន់-ហា] leap

ចំណង់ឬសេចក្ដីស្លន់ស្លោទៅរកលាភ។

លាភ នាម

[លា-ភ័ន-តៈ-រ៉ាយ] leap

សេចក្ដីអន្តរាយលាភ។

លាភ នាម

[លា-ភៈ-វិ-នាស] leap

ការខូចលាភ, ដំណើរខាតខានបាន។

លាភ នាម

[លា-ភៈ-ស័ក-កា-រ៉ៈ] leap

លាភនិងសក្ការៈ។

លាភ នាម

[លា-ភៈ-សន់-ដោស] (ជើង ត អានជា ដ)] leap

សេចក្ដីត្រេកអរចំពោះតែត្រឹមលាភរបស់ខ្លួន គឺបានប៉ុន្មានយកប៉ុណ្ណោះ មិនរវះរវាមហួសពីការបាន។

លាភ នាម

[លា-ភៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា] leap

(ម.ព. លាភសម្ប័ទ)។

លាភ នាម

[លា-ភៈ-សំ-ប័ត] leap

សេចក្ដីសមប្រកបដោយការបាន។

លាភ នាម

[លា-ភា-លាប] leap

ការបាននិងការខានបាន ឬការខាតបង់។

លាភ នាម

[លា-ភៈ] leap

(ម.ព. មិត្តលាភ)។

លាភការ

រង្វាន់ ឬប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ឬក៏ប្រាក់ជាសគុណបន្ថែមទៅលើប្រាក់បៀវត្សមូលដ្ឋាន និងប្រាក់បន្ទាប់បន្សំដទៃទៀតចំពោះការងារអ្វីមួយ។

លាភការ នាម

[លា-ភៈ-កា] leapheakka≈

រង្វាន់ ឬប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ឬក៏ប្រាក់ជាសគុណបន្ថែមទៅលើប្រាក់បៀវត្សមូលដ្ឋាន និងប្រាក់បន្ទាប់បន្សំដទៃទៀតចំពោះការងារអ្វីមួយ។

លាភូបនិសា

បដិបទា ឬប្រតិប័ទអាស្រ័យលាភ គឺប្រតិប័ទអែបសម្រួលឱ្យកើតលាភ។

លាភូបនិសា នាម

[លា-ភូ-ប៉ៈ-និ-សា] leaphubnisa

បដិបទា ឬប្រតិប័ទអាស្រ័យលាភ គឺប្រតិប័ទអែបសម្រួលឱ្យកើតលាភ។

លាភ–

(ម.ព. លាប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

លាភ– នាម

[—លាប] —leab≈

(ម.ព. លាប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

លាភ—

(ម.ព. លាប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

លាភ— នាម

[លា-ភៈ—] leapheak—≈

(ម.ព. លាប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

លាម

អ្នកប្រែភាសា (ប្រើតែក្នុងខេត្តបាត់ដំបងខ្លះ ក្នុងសម័យពីដើម)។

លាម កិរិយាសព្ទ

[លាម] leam

បន្លាយឱ្យវែងចេញទៅ, បន្តខ្សែវែងពីខ្សែខ្លីចេញទៅ :

លាម នាម

[លាម] leam

ខ្សែបន្លាយ គឺខ្សែវែងមានតែក្រវិលឥតស្រលៀង សម្រាប់ចងតពីខ្សែបង្គត់មក បន្លាយឱ្យគោដើរស៊ីស្មៅក្នុងទីវាល :

លាម នាម

[លាម] leam

អ្នកប្រែភាសា (ប្រើតែក្នុងខេត្តបាត់ដំបងខ្លះ ក្នុងសម័យពីដើម)។

លាមក គុណនាម ១)

[លា-មក់] leamok

អាក្រក់, ពុំប្រសើរ, ថោកទាប, ថយថោក :

លាមក នាម ២)

[លា-មក់] leamok

ឧច្ចារៈ :

លាមក នាម

[លា-មៈ-កៈ-កាំ] leamok

អំពើអាក្រក់។

លាមក នាម

[លា-មៈ-កៈ-ធ័រ] leamok

ធម៌លាមកគឺសភាវៈដែលនាំចិត្តឱ្យហ៊ានធ្វើអំពើអាក្រក់។

លាមក នាម

[លា-មៈ-កៈ-ភ័ន] leamok

របស់ថោកទាប។

លាមក នាម

[លា-មៈ-កៈ-ភាប] leamok

ភាពថោកទាប។

លាមកសត្ត នាម

[លា-មៈ-កៈ-សាត់] leameakkaksat≈

(ម.ព. ឱមសត្ត)។

លាមកសត្វ នាម

[លា-មៈ-កៈ-សាត់] leameakkaksat≈

(ម.ព. ឱមសត្ត)។

លាមក—

(ម.ព. លាមក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

លាមក— នាម

[លា-មៈ-កៈ—] leameakkak—≈

(ម.ព. លាមក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

លាយ

អញ្ចាញដៃ, ថ្នាំងដៃ។

លាយ កិរិយាសព្ទ

[លាយ] leay

ដាក់ច្រឡុងជាមួយគ្នា ឬធ្វើឱ្យច្រឡូកជាមួយគ្នា :

លាយ គុ.កិ., គុ.

[លាយ] leay

ដែលច្រឡុង ឬច្រឡូកជាមួយគ្នា :

លាយ នាម

[លាយ] leay

នេសាទុបករណ៍ធ្វើដោយបន្ទោះឫស្សីក្រង រាងតូចវែង មាត់រីកកំពាង ឥតប្រឹស ឥតសន្ទះ ចងក្របួចគូទ :

លាយ នាម

[លាយ-ក្រង] leay

លាយដែលក្រងបន្ទោះឫស្សីឱ្យមានប្រហោងល្មមត្រីល្អិតៗចេញរួច។

លាយ នាម

[លាយ-រូត] leay

លាយដែលក្រងបន្ទោះឫស្សីលើកមួយសង្កត់មួយ មានប្រហោងបន្តិចៗត្រីល្អិតៗចេញពុំរួច។

លាយ នាម

[លាយ] leay

ស្នាម, គំនូសឆ្នូត, អញ្ចាញ។

លាយ នាម

[លាយ-ដៃ] leay

អញ្ចាញដៃ, ថ្នាំងដៃ។

លាយទែង

ការឡើងក្បាលដែករបស់ជាងទង។

លាយទែង នាម ១)

[លាយ-ទែង] leayoteaeng

ដង្កៀបដែកតូចស្រួចស្តើង សម្រាប់ចាប់ថ្កៀបរបស់ល្អិតមានកម្ទេចមាសជាដើម។

លាយទែង នាម ២)

[លាយ-ទែង] leayoteaeng

ការឡើងក្បាលដែករបស់ជាងទង។

លាយនកម្ម នាម

[លាយ-យៈ-នៈ-កាំ] leaynokomm

ការច្រូត, ការច្រូតកាត់ :

លាយលក្ខណ៍ នាម

[លាយ-ល័ក] leaylokkhan

ស្នាមលក្ខណៈនៅបាតដៃបាតជើង។

លាយល័ក្ដ

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងនាងនួន សំបកក្រៅមានក្រមរ សំបកខាងក្នុងសាច់ក្រហម បើស្ទោះយកមកត្រាំទឹក ចេញក្រហមដូចគេដាក់ល័ក្ដ។

លាយល័ក្ដ នាម

[លាយ-ល័ក] leaylka≈

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងនាងនួន សំបកក្រៅមានក្រមរ សំបកខាងក្នុងសាច់ក្រហម បើស្ទោះយកមកត្រាំទឹក ចេញក្រហមដូចគេដាក់ល័ក្ដ។

លាយល័ខ នាម

[លាយ-ល័ក] leayoloakh

(ម.ព. លាយល័ក្ដ)។

លាយសាំ

ដែលលាយចម្រុះគ្នាសាំដដែលៗ :

លាយសាំ គុ.កិ., គុ.

[លាយ-សាំ] leayosam

ដែលលាយចម្រុះគ្នាសាំដដែលៗ :

លាយឡំ

ដែលលាយបន្លំគ្នា ឬលាយច្រឡូកច្រឡំគ្នា :

លាយឡំ គុ.កិ., គុ.

[លាយ-ឡំ] leayolam

ដែលលាយបន្លំគ្នា ឬលាយច្រឡូកច្រឡំគ្នា :

លាលែង

ចាកចេញដោយឈប់ទទួលភារកិច្ចណាមួយ។

លាលែង កិរិយាសព្ទ

[លា-លែង] lealeng≈

ចាកចេញដោយឈប់ទទួលភារកិច្ចណាមួយ។

លាវ

ជាតិមនុស្សក្នុងដែនមួយក្នុងភាគផែនដីឥណ្ឌូចិន, ហៅតាមគោត្រកូលក្នុងសម័យពីដើមមានច្រើនពួកគឺ លាវកាវ, លាវភុងដាំ, លាវភុងខាវ, ងៀវ, ខឺន, ញួន, ភួន, លឺ, ល៉ែម, ល៉ៈវ៉ៈ, ល៉ៈវ៉ា ឬ លួៈ, ថៃ, ភូថៃ, ថូ, យ៉, យ៉ូយ, កល៉ឺង ជាដើម; ហៅដោយរួបរួមថា លាវៗ ដូចគ្នា :

លាវ នាម

[លាវ] leav

ជាតិមនុស្សក្នុងដែនមួយក្នុងភាគផែនដីឥណ្ឌូចិន, ហៅតាមគោត្រកូលក្នុងសម័យពីដើមមានច្រើនពួកគឺ លាវកាវ, លាវភុងដាំ, លាវភុងខាវ, ងៀវ, ខឺន, ញួន, ភួន, លឺ, ល៉ែម, ល៉ៈវ៉ៈ, ល៉ៈវ៉ា ឬ លួៈ, ថៃ, ភូថៃ, ថូ, យ៉, យ៉ូយ, កល៉ឺង ជាដើម; ហៅដោយរួបរួមថា លាវៗ ដូចគ្នា :

លាវក

អ្នកច្រូត, អ្នកច្រូតកាត់។

លាវក នាម

[លា-វៈ-កៈ] ឬ [លា-វក់] leavok

អ្នកច្រូត, អ្នកច្រូតកាត់។

លាវណ្យា នាម

[លា-វៈ-ណៈ-យា] leaveaknakyea≈

(ម.ព. លាវ័ណ្យ)។