ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

លិច កិរិយាសព្ទ

[លិច-ទៅ] lix

ខូចទៅ! (ពាក្យឧទាន)។

លិច កិរិយាសព្ទ

[លិច-លង់] lix

វិនាសអន្តរាយដូចជាលិចលង់ក្នុងទឹក។

លិច កិរិយាសព្ទ

[លិច-លង់-ផុង-កៃ] lix

(ព.ប្រ.) លិចលង់ហិនហោច, ស៊ុនជ្រុលខូចការ (ព.សា.)។

លិច កិរិយាសព្ទ

[លិច-អន់-ដែត] lix

លិចខាតហើយចំណេញៗហើយខាតទៅវិញឬបង់ហើយបានៗហើយបង់ទៅវិញ។

លិច នាម

[លិច-អន់-ដែត-អន់-ដែត] lix

(ម.ព. លិចអណ្ដែត)។

លិច នាម

[អា-លិច] lix

អាខូច! (ពាក្យជេរលេង)។

លិច នាម

[ឡិច] lix

ឈ្មោះទិសដែលព្រះអាទិត្យអស្តង្គត, ទិសបស្ចិម; និយាយបានតែមានពាក្យ ខាង ឬ ឯ ផ្សំពីខាងដើម :

លិច គុណនាម

[ល្ងង់-មិន-ដឹង-ឯ-លិច-ឯ-កើត] lix

ល្ងង់ដូចជាមនុស្សវង្វេងទិសឬល្ងង់មិនស្គាល់ទិស។

លិញ

ទាហាន (យោធា)។

លិញ នាម

[លិញ] linh

ទាហាន (យោធា)។

លិញគិញ

ទាហានសម្ងាត់ គឺចារបុរស, អ្នករាជការស៊ើបការសម្ងាត់។

លិញគិញ នាម

[លិញ-គិញ] linhokinh

ទាហានសម្ងាត់ គឺចារបុរស, អ្នករាជការស៊ើបការសម្ងាត់។

លិឍ

កេវ, កាវ, កោយដោយអណ្ដាត ឬផ្ដិតចុងអណ្ដាតលើអ្វីមួយ :

លិឍ កិរិយាសព្ទ

[លិត] lith

កេវ, កាវ, កោយដោយអណ្ដាត ឬផ្ដិតចុងអណ្ដាតលើអ្វីមួយ :

លិទ្ធ កិរិយាសព្ទ

[លិត] litthor

(ម.ព. លិឍ)។

លិនជី

គូលែន (ច្រើនប្រើតែក្នុងខេត្តបាត់ដំបងក្នុងសម័យពីដើម)។

លិនជី នាម

[លិន-ជី] linochi

គូលែន (ច្រើនប្រើតែក្នុងខេត្តបាត់ដំបងក្នុងសម័យពីដើម)។

លិបិការ នាម

[លិ-ប៉ិ-កា] libekar

អ្នកធ្វើអក្សរគឺស្មៀន, ស្មេរ; ជាងឆ្លាក់អក្សរ។

លិបិការ នាម

[លិ-ប៉ិ-កា-រ៉ៈ-កាំ] libekar

ការឬមុខការរបស់ស្មៀន។

លិបិការ នាម

[លិ-ប៉ិ-កា-រ៉ៈ-កិច] libekar

ការរវល់របស់ស្មៀន។

លិបិការ នាម

[លិ-ប៉ិ-កា-រ៉ៈ-ក្រឹត] libekar

(ម.ព. លិបិការកិច្ច)។

លិបិការ នាម

[លិ-ប៉ិ-កា-រុ័ត-ឋាន] libekar

ទីធ្វើការរបស់ស្មៀន, កន្លែងស្មៀន។

លិបិការ នាម

[លិ-ប៉ិ-កា-រ៉ៈ-ស្ថាន] libekar

(ម.ព. លិបិការដ្ឋាន)។

លិបិក្រម នាម

[លិ-ប៉ិ-ក្រំ] libekram

លំដាប់ឬរបៀបអក្សរ។

លិប្ដា

ឈ្មោះមាត្រាវាស់ឬកំណត់វេលាស្មើគ្នានឹង១នាទី (១មីនុត) ; បើគិតជាមាត្រារង្វាស់ល្វែងមេឃវិញ ៦០លិប្ដា ជា ១អង្សា (ព.ហ.)។

លិប្ដា នាម

[លិប-ប៉្តា] ឬ [លិប-ដា] libbta]rue[libda≈

ឈ្មោះមាត្រាវាស់ឬកំណត់វេលាស្មើគ្នានឹង១នាទី (១មីនុត) ; បើគិតជាមាត្រារង្វាស់ល្វែងមេឃវិញ ៦០លិប្ដា ជា ១អង្សា (ព.ហ.)។

លិប្សា

សេចក្ដីប្រាថ្នា; បំណង (ព.កា.)។

លិប្សា នាម

[លិប-សា] libsa

សេចក្ដីប្រាថ្នា; បំណង (ព.កា.)។

លិម្បកម្ម នាម

[លិម-ប៉ៈ-កាំ] limbkomm

ការលាប; ការលាបថ្នាំ; ការបូកបាយអ :

លិម្បការ នាម

[លិម-ប៉ៈ-កា] limbokar

អ្នកលាប; ជាងលាបថ្នាំ; ជាងកំបោរ។

លី

មីល្លីម៉ែត្រ (១០លី ជា១ហ៊ុន) :

លី កិរិយាសព្ទ

[លី] li

ដាក់អ្វីមួយទាំងស្រុងឬទាំងមូលលើស្មា :

លី នាម

[លី] li

មីល្លីម៉ែត្រ (១០លី ជា១ហ៊ុន) :

លីកលាន

(ព.បុ.) ដែលលែនលន, ឡេះឡោះ, លូកល, លលេង, ជន្លជន្លេញ, ពាយងាយ :

លីកលាន គុ.កិ., គុ.

[លីក-លាន] likolean

(ព.បុ.) ដែលលែនលន, ឡេះឡោះ, លូកល, លលេង, ជន្លជន្លេញ, ពាយងាយ :

លីកែន

រុក្ខជាតិសហប្រាណដែលកើតឡើងពីសារាយតូចល្អិតនិងផ្សិតសរសៃឆ្មារៗស្រដៀងនឹងស្លែដែលដុះនិងធ្វើរស្មីសំយោគជាមួយគ្នា :

លីកែន នាម

[លី-កែន] likaen≈

រុក្ខជាតិសហប្រាណដែលកើតឡើងពីសារាយតូចល្អិតនិងផ្សិតសរសៃឆ្មារៗស្រដៀងនឹងស្លែដែលដុះនិងធ្វើរស្មីសំយោគជាមួយគ្នា :

លីង

(ព.ប្រ.) ឈឺកកេរខ្ញាំខ្មួលខ្មាញ់ :

លីង កិរិយាសព្ទ ១)

[លីង] ling

ដាក់អ្វីៗក្នុងអំបែងឬក្នុងខ្ទះដាំលើភ្លើង កូរវីវាចទៅមកៗដោយឈើអន្លីង :

លីង កិរិយាសព្ទ ២)

[លីង] ling

(ព.ប្រ.) ឈឺកកេរខ្ញាំខ្មួលខ្មាញ់ :

លីងលាជ

(ព.ប្រ.) ហើរខ្ពស់ត្រដែតក្រឡឹងវិលវង់ច្រើនសាច្រើនត្រឡប់ :

លីងលាជ កិ., គុ.កិ.

[លីង-លាច] lingoleach

(ព.ប្រ.) ហើរខ្ពស់ត្រដែតក្រឡឹងវិលវង់ច្រើនសាច្រើនត្រឡប់ :

លីងល័ក្ដ

ឈ្មោះជីរមួយប្រភេទ សម្បុរដើមនិងស្លឹកស្រដៀងនឹងព័ណ៌ល័ក្ដ :

លីងល័ក្ដ នាម ១)

[លីង-លាក់] lingleak≈

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទក្នុងពួករនាល, សម្បុរចម្រុះក្រហមព័ណ៌ល័ក្ដ :

លីងល័ក្ដ នាម ២)

[លីង-លាក់] lingleak≈

ឈ្មោះជីរមួយប្រភេទ សម្បុរដើមនិងស្លឹកស្រដៀងនឹងព័ណ៌ល័ក្ដ :

លីងល័ខ នាម

[លីង-លាក់] lingleak≈

(ម.ព. លីងល័ក្ដ)។

លីត្រ

ឈ្មោះរង្វាល់ (មាត្រា) មួយប្រភេទប្រើសម្រាប់វាល់វត្ថុរាវឬឧស្ម័ន :

លីត្រ នាម

[លីត] litrar

ឈ្មោះរង្វាល់ (មាត្រា) មួយប្រភេទប្រើសម្រាប់វាល់វត្ថុរាវឬឧស្ម័ន :

លីប៉ូម នាម

[លី-ប៉ូម] liboum≈

(ម.ព. ដុំពកខ្លាញ់)។

លីពីដ

សារធាតុប្រេង ខ្លាញ់ ដែលមិនរលាយក្នុងទឹក តែរលាយក្នុងធាតុរំលាយសរីរាង្គ (solvant organique) ហើយដែលមានម៉ូលេគុលអាស៊ីដ ប្រេង ខ្លាញ់ (acide gras)។

លីពីដ នាម

[លី-ពីដ] lipid≈

សារធាតុប្រេង ខ្លាញ់ ដែលមិនរលាយក្នុងទឹក តែរលាយក្នុងធាតុរំលាយសរីរាង្គ (solvant organique) ហើយដែលមានម៉ូលេគុលអាស៊ីដ ប្រេង ខ្លាញ់ (acide gras)។

លីលា

ឧទ្យានសម្រាប់លេងសប្បាយ, សម្រាប់ដើរលេងកម្សាន្ត។ល។

លីលា នាម a

[លី-លា] lilea

ដំណើរឬលំនាំកែក្រាយ, ដំណើរល្វតល្វៃ, ការយាងយាស; បែបភាពឬទ្រង់ទ្រាយល្អ, សមរម្យ; ការលេងសប្បាយ, ការរាំច្រៀងលោតលេងសប្បាយ :

លីលា កិរិយាសព្ទ b

[លី-លា] lilea

កែក្រាយ, យាងយាស :

លីលា គុ.កិ., គុ. c

[លី-លា] lilea

ដែលមានលំនាំកែក្រាយ, ដែលល្វតល្វៃ, ដែលសមរម្យ :

លីលា នាម

[លី-លា-កៈ-ម៉ល់] lilea

ផ្កាឈូកដែលគេកាន់ដើរលេងឬកាន់រាំ។

លីលា នាម

[លី-លា-គា] lilea

ដូចគ្នានឹង លីលាគ្រឹះ ដែរ។

លីលា នាម

[លី-លា-គ្រឹះ] lilea

ផ្ទះសម្រាប់លេងសប្បាយ; រោងរាំ, រោងល្ខោន។

លីលា នាម

[លី-លា-ប៉ៈ-ទុម] lilea

(ម.ព. លីលាកមល)។

លីលា នាម

[លី-លា-ភ] lilea

គ្រឿងតែងខ្លួនឬស្អិតស្អាងខ្លួនលេងសប្បាយ (ចំពោះតែរបស់ថោកៗសម្រាប់ប្រើតែម្ដងៗហើយចោល, ដូចយ៉ាងផ្កាកម្រងជាដើម)។

លីលា នាម

[លី-លា-មន់-ទី] lilea

(ម.ព. លីលាគ្រឹះ)។

លីលា នាម

[លី-លា-រៈ-តិ] lilea

តម្រេកក្នុងល្បែង, សេចក្ដីត្រេកត្រអាលក្នុងការលេង។

លីលា នាម

[លី-លា-វៈ-តី] ឬ [លី-លា-វៈ-ដី] lilea

លីលានារី ស្ត្រីមានរូបល្អ, នាងល្អ។

លីលា នាម

[លី-លា-វា-ប៉ី] lilea

ស្រះឬបឹងសម្រាប់លេងសប្បាយ។

លីលា នាម

[លី-លោ-ទ្យាន] lilea

ឧទ្យានសម្រាប់លេងសប្បាយ, សម្រាប់ដើរលេងកម្សាន្ត។ល។

លីលាប់

បាត់, សូន្យ, អស់; វិលវល់; ឡែឡប់ :

លីលាប់ កិរិយាសព្ទ

[លី-លាប់] lileab

បាត់, សូន្យ, អស់; វិលវល់; ឡែឡប់ :

លីលាស នាម

[លី-លាស] lileas

ដូចគ្នានឹង លីលាដែរ :

លីវ

ដែលមិនទាន់មានប្រពន្ធឬមានប្ដីសោះនៅឡើយ :

លីវ គុណនាម

[លីវ] liv

ដែលមិនទាន់មានប្រពន្ធឬមានប្ដីសោះនៅឡើយ :

លីឡ្ហា

ដំណើរយាងយាសនៃព្រះរាជា (ព.ទេ.) ឬ (ព.កា.)។

លីឡ្ហា នាម

[លីល-ហា] lilha

លំអ, លំអដ៏រុងរឿង; ដំណើរយាងយាសដ៏សមរម្យ, ឥតឆ្គង។

លីឡ្ហា នាម

[ពុត-ធៈ-លីល-ហា] lilha

ដំណើរយាងយាសនៃព្រះពុទ្ធ។

លីឡ្ហា នាម

[រាជៈ-លីល-ហា] lilha

ដំណើរយាងយាសនៃព្រះរាជា (ព.ទេ.) ឬ (ព.កា.)។

លឹន

សេះដែលមានតួលឹនពពាលដូចសម្បុរឃ្លង់ល្ពៅ។

លឹន កិរិយាសព្ទ

[លិន] luen

ដេរជាយសំពត់កុំឱ្យរសាត់ :

លឹន នាម

[លិន] luen

អង្គជាតសត្វចតុប្បាទឈ្មោល :

លឹន នាម

[សេះ-គំ-លង់-លឹន] luen

សេះដែលមានតួលឹនពពាលដូចសម្បុរឃ្លង់ល្ពៅ។

លឹប កិរិយាសព្ទ

[លឹប] lueb

ថយចូលផុតទៅខាងក្នុងឬមកខាងក្រោម :

លឹប កិរិយាសព្ទ

[លឹប-ល-លឹប-ល] lueb

រលឹបរល :

លឹបក្បាល

(សំនួន.) ខ្លាចរអា រាងចាលលែងហ៊ានបង្ហាញមុខ បង្ហាញខ្លួន ឬបង្ហាញវត្តមាននៅទីណាមួយ :

លឹបក្បាល កិរិយាសព្ទ

[លឹប-ក្បាល] loebkbal≈

(សំនួន.) ខ្លាចរអា រាងចាលលែងហ៊ានបង្ហាញមុខ បង្ហាញខ្លួន ឬបង្ហាញវត្តមាននៅទីណាមួយ :

លឹមៗ

ដែលឃើញមិនច្បាស់, ព្រឹមៗ ព្រោះឆ្ងាយ ឬព្រោះមិនសូវភ្លឺ :

លឹមៗ គុណកិរិយា

[លឹម-លឹម] luem

ដែលឃើញមិនច្បាស់, ព្រឹមៗ ព្រោះឆ្ងាយ ឬព្រោះមិនសូវភ្លឺ :

លឺ

អ្នក; ពាក្យសម្រាប់និយាយក្នុងទីចំពោះមុខទៅរកចិនសុទ្ធ (ចិនឆៅ) :