Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
[វ័ន-ណៈ-យុត] vonnayutt
គ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់ប្រើផ្សំជាមួយនឹងអក្សរ; វណ្ណយុត្តសម្រាប់ប្រើក្នុងភាសាខ្មែរមាន ១៨យ៉ាងគឺ ១-វិសជ៌នី ឬ វិសគ៌ៈ ឬក៏ រះមុខ (ះ) ; ២-មូសិកទន្ត ឬ ធ្មេញកណ្ដុរ (៉) ; ៣-ត្រីសព្ទ (៊) ; ៤-ទណ្ឌឃាត ឬ បដិសេធ (៍) ; ៥-របាទ ឬ រេផៈ (៌) ; ៦-រស្សសញ្ញា ឬ បន្តក់ (់) ; ៧-សំយោគសញ្ញា (័
ប្រភេទមួយនៃសិប្បសញ្ញាដែលមានលក្ខណៈខុសពីវណ្ណយុត្តដោយគ្មានតួនាទីក្នុងការប្រកបសូរ។ វណ្ណវាទមួយចំនួនមានដូចជា សញ្ញា (:) (។) (?) (!) (,) (:) «...» ជាដើម ដែលមានទំនាក់ ទំនងទៅនឹងដំណកឃ្លា។ កន្លងមក គេហៅសញ្ញាទាំងនេះថា សញ្ញាប្រយោគ សញ្ញាល្បះ ឬខណ្ឌសញ្ញា :
[វ័ន-ណៈ-វាត] vnonakveat≈
ប្រភេទមួយនៃសិប្បសញ្ញាដែលមានលក្ខណៈខុសពីវណ្ណយុត្តដោយគ្មានតួនាទីក្នុងការប្រកបសូរ។ វណ្ណវាទមួយចំនួនមានដូចជា សញ្ញា (:) (។) (?) (!) (,) (:) «...» ជាដើម ដែលមានទំនាក់ ទំនងទៅនឹងដំណកឃ្លា។ កន្លងមក គេហៅសញ្ញាទាំងនេះថា សញ្ញាប្រយោគ សញ្ញាល្បះ ឬខណ្ឌសញ្ញា :
សរសៃសូត្រ សរសៃអំបោះ។
[វ័ន-ណៈ-សូត] vnonaksout≈
សរសៃសូត្រ សរសៃអំបោះ។
(ម.ព. វណ្ណ{¥¥}២{££})។
[វ័ន-ណៈ] vnonak≈
(ម.ព. វណ្ណ២)។
សិស្សធ្វើសេចក្ដីគោរពចំពោះគ្រូ។
[វាត់] wat
ប្រព្រឹត្តិ, ការប្រព្រឹត្ត, សេចក្ដីប្រតិបត្តិ; មុខការ, កិច្ច ដែលគួរធ្វើ; នាទី; ការកាន់សីលធម៌; សេចក្ដីគោរព; ទំនៀម, សណ្ដាប់ធ្នាប់។
[វាត់] wat
ទីដែលមានវត្តប្រតិបត្តិ; អាវាសឬអារាមជាទីនៅអាស្រ័យរបស់ពួកសមណៈ :
[មៈ-នុស-មាន-វាត់-ល្អ] wat
មនុស្សមានសេចក្ដីប្រតិបត្តិល្អ។
[យក-វាត់-គ្រូ] wat
(ម.ព. សិស្សធ្វើវត្ត)។
[វ័ត-តៈ-បត់] wat
ផ្លូវរបស់សីលធម៌។
[វ័ត-ត័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត] wat
វត្តប្រតិបត្តិតូចនិងធំ។
[វាត់-ប្រៈ-តិ-ប័ត] wat
ការប្រតិបត្តិតាមកិច្ចដែលគួរធ្វើ។
[វ័ត-តៈ-វ័ត-តី] wat
(ម.ព. វត្តវន្ត)។
[វ័ត-តៈ-វ័ន] wat
អ្នកដែលមានវត្តប្រតិបត្តិ។
[វ័ត-សៈ-ម៉ា-ទាន] wat
ការកាន់វត្តប្រតិបត្តិ។
[វ័ត-តៈ-សំ-ប័ន] wat
អ្នកដែលបរិបូរដោយវត្តប្រតិបត្តិ។
[វ័ត-តៈ-សំ-ប័ន-នា] wat
(ម.ព. វត្តសម្បន្ន)។
[សា-ឡា-វាត់] wat
សាលាសម្រាប់ប្រជុំធ្វើបុណ្យក្នុងវត្ត; សាលារៀនក្នុងវត្ត។ល។ បុរាណហៅថា ក្ដី :
[សឹស-ធ្វើ-វាត់] wat
សិស្សធ្វើសេចក្ដីគោរពចំពោះគ្រូ។
ផ្លូវ, ផ្លូវធ្លា, ថ្នល់។
[វ័ត-តៈ-នី] vottoni
ផ្លូវ, ផ្លូវធ្លា, ថ្នល់។
(ម.ព. វុត្តពីជ)។
[វាត់-ពូច] veatpuch≈
(ម.ព. វុត្តពីជ)។
(ម.ព. ព័ត៌មាន)។
[វ័ត-តៈ-មាន] vottomean
ការមានមុខ ការបង្ហាញមុខ ការបានចូលរួម :
[វ័ត-តៈ-មាន] vottomean
(ម.ព. ព័ត៌មាន)។
បច្ចុប្បន្នកាល (ព័ត៌មានកាល)។
[វ័ត-តៈ-ម៉ា-ណៈ-កាល] vottameanokal
បច្ចុប្បន្នកាល (ព័ត៌មានកាល)។
ឈ្មោះវិភត្តិអាខ្យាតថ្នាក់ទី ១ប្រាប់បច្ចុប្បន្នកាល :
[វ័ត-តៈ-ម៉ា-ណា] vottameanea
ឈ្មោះវិភត្តិអាខ្យាតថ្នាក់ទី ១ប្រាប់បច្ចុប្បន្នកាល :
(ម.ព. វត្ត{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[វាត់—] veat—≈
(ម.ព. វត្ត១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ការបានសំពត់។
[វ័ត-ថៈ] votthor
សំពត់។
[វ័ត-ឋៈ-កោត-ឋា-គា] votthor
ឃ្លាំងសំពត់។
[វ័ត-ឋៈ-ទាន] votthor
ការឱ្យសំពត់ (ឱ្យទានសំពត់)។
[វ័ត-ឋៈ-ប-រ៉ិ-ភោក] votthor
ការប្រើប្រាស់សំពត់ (ការស្លៀកដណ្ដប់)។
[វ័ត-ឋៈ-ភោក] votthor
(ម.ព. វត្ថបរិភោគ)។
[វ័ត-ឋៈ-លាប] votthor
ការបានសំពត់។
សំពត់សម្រាប់ក្រវាត់ ជាបរិក្ខាររបស់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិក, មាន ២យ៉ាងគឺ វត្ថពន្ធចង្កេះ សម្រាប់ក្រវាត់ត្រង់ចង្កេះ ដើម្បីរក្សាបរិមណ្ឌលស្បង់, បាលីហៅ កាយពន្ធន មាន ២បែបគឺ សូករន្តកៈ ធ្វើដោយផ្ទាំងសំពត់តូចវែង មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពោះវៀនជ្រូក, បដិកៈ ធ្វើដោយចេសសូត្រឬអំបោះត្បាញចា
[វ័ត-ថ្ពន់] votthoponthor
សំពត់សម្រាប់ក្រវាត់ ជាបរិក្ខាររបស់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិក, មាន ២យ៉ាងគឺ វត្ថពន្ធចង្កេះ សម្រាប់ក្រវាត់ត្រង់ចង្កេះ ដើម្បីរក្សាបរិមណ្ឌលស្បង់, បាលីហៅ កាយពន្ធន មាន ២បែបគឺ សូករន្តកៈ ធ្វើដោយផ្ទាំងសំពត់តូចវែង មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពោះវៀនជ្រូក, បដិកៈ ធ្វើដោយចេសសូត្រឬអំបោះត្បាញចា
សំពត់និងអលង្ការ (គ្រឿងប្រដាប់ខ្លួន)។
[វ័ត-ថ្ពន់] vtathapn≈
(ម.ព. វត្ថពន្ធ)។
[វ័ត-ថា-ភៈ-រៈ-ណៈ] vtathapheakreaknak≈
សំពត់និងអាភរណៈ (គ្រឿងអម្ពរ)។
[វ័ត-ថា-ឡ័ង-កា] vtathalngoka≈
សំពត់និងអលង្ការ (គ្រឿងប្រដាប់ខ្លួន)។
(ម.ព. វត្ថ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[វ័ត-ថា—] vtatha—≈
(ម.ព. វត្ថ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ក្រពះបស្សាវៈ ; (រ.ស.) ព្រះវត្ថិ។
[វ័ត-ថិ] votthe
ក្រពះបស្សាវៈ ; (រ.ស.) ព្រះវត្ថិ។
វត្ថុជាទីពឹង, វត្ថុមង្គល, វត្ថុដែលឱ្យនូវសេចក្ដីសុខចម្រើន។
[វ័ត-ថុ] vothok
របស់ជាទីតាំង; លំនៅ; ទី; ទីដី; ចម្ការ; ទ្រព្យ; អីវ៉ាន់; រឿង; រឿងនិទាន; ហេតុ; ដើមហេតុ; ដំណើរសេចក្ដី; ខ្លឹម, ខ្លឹមសារ; គុណសម្បត្តិ; ព្រះរត្នត្រ័យ។ល។ :
[វ័ត-ថុ-កាម] vothok
សេចក្ដីប្រាថ្នាឬចំណង់ចំពោះត្រង់វត្ថុដែលនាំចិត្តឱ្យរីករាយ។
[វ័ត-ថុ-ទេ-វៈ-ដា] vothok
ទេវតាដែលអាស្រ័យនៅនាផ្ទះលំនៅ ឬនៅទីដីចម្ការច្បារដំណាំរបស់មនុស្ស។
[វ័ត-ថុ-និ-យំ] vothok
ការកំណត់ធម្មតារបស់វត្ថុ; សេចក្ដីកំណត់តាមហេតុ។
[វ័ត-ថុ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា] vothok
ការគ្រប់គ្រាន់ដោយគុណសម្បត្តិ។
[វ័ត-ថុ-ស្វា-ធ្យាយ] vothok
ការរៀនទន្ទេញចំណាំឱ្យស្គាល់វត្ថុផ្សេងៗ។
[សៈ-រ៉ៈ-ណៈ-វ័ត-ថុ] vothok
វត្ថុជាទីពឹង, វត្ថុមង្គល, វត្ថុដែលឱ្យនូវសេចក្ដីសុខចម្រើន។
អ្វីៗដែលជាតឹកតាង ជាគ្រឿងសម្គាល់ ជាសំអាង ភស្តុតាង :
[វ័ត-ថុ-តាង] vtathotang≈
អ្វីៗដែលជាតឹកតាង ជាគ្រឿងសម្គាល់ ជាសំអាង ភស្តុតាង :
អ្វីដែលជាគ្រឿងផ្សំ, ធាតុផ្សំ :
[វ័ត-ថុ-ធាត] votthotheato
អ្វីដែលជាគ្រឿងផ្សំ, ធាតុផ្សំ :
វត្ថុធាតុដែលប្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់បង្កើតផលិតផលណាមួយ :
[វ័ត-ថុ-ធាត-ដើម] vtathotheatdaeum≈
វត្ថុធាតុដែលប្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់បង្កើតផលិតផលណាមួយ :
គោលបំណង, គោលដៅអ្វីដែលប៉ងចង់បាន, ការកំណត់ទុកនូវអ្វីដែលយើងចង់បាន :
[វ័ត-ថុ-បំ-ណង] vtathobamnngo≈
គោលបំណង, គោលដៅអ្វីដែលប៉ងចង់បាន, ការកំណត់ទុកនូវអ្វីដែលយើងចង់បាន :
វត្ថុ បញ្ហា បាតុភូត ព្រឹត្តិការណ៍សត្យានុមតិ ដែលមានអត្ថិភាពនៅក្រៅខ្លួនអ្នកនិពន្ធ ហើយត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ។
[វ័ត-ថុ-វិ-សៃ] vtathovisai≈
វត្ថុ បញ្ហា បាតុភូត ព្រឹត្តិការណ៍សត្យានុមតិ ដែលមានអត្ថិភាពនៅក្រៅខ្លួនអ្នកនិពន្ធ ហើយត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ។
ទស្សនៈដែលផ្ដល់តម្លៃទៅលើវត្ថុវិស័យក្នុងការបង្កើតស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ ដោយអ្នកនិពន្ធពុំបានបង្ហាញពីជំហរ ទស្សនៈរបស់ខ្លួនក្នុងការពន្យល់អំពីបុព្វហេតុនៃវត្ថុវិស័យនោះឡើយ។
[វ័ត-ថុ-វិ-សៃ-និ-យំ] vtathovisainiyum≈
ទស្សនៈដែលផ្ដល់តម្លៃទៅលើវត្ថុវិស័យក្នុងការបង្កើតស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ ដោយអ្នកនិពន្ធពុំបានបង្ហាញពីជំហរ ទស្សនៈរបស់ខ្លួនក្នុងការពន្យល់អំពីបុព្វហេតុនៃវត្ថុវិស័យនោះឡើយ។
រូបវត្ថុ រូបភាពឬរឿងរ៉ាវផ្សេងៗនៅក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ ដែលត្រូវបានប្រធានអារម្មណ៍របស់អ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ អ្នកទស្សនា ទទួលយកមកពិនិត្យពិចារណា។
[វ័ត-ថុ-អា-រ៉ម់] vtathoaarmo≈
រូបវត្ថុ រូបភាពឬរឿងរ៉ាវផ្សេងៗនៅក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ ដែលត្រូវបានប្រធានអារម្មណ៍របស់អ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ អ្នកទស្សនា ទទួលយកមកពិនិត្យពិចារណា។
(ម.ព. វត្ថុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[វ័ត-ថុ—] vtatho—≈
(ម.ព. វត្ថុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. វត្ថ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[វ័ត-ថៈ—] vtathak—≈
(ម.ព. វត្ថ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
កូនគោ; ឆ្នាំ។
[វ័ត] votsar
កូនគោ; ឆ្នាំ។
ឆ្នាំ :
[វ័ត] votsar
ឆ្នាំ :
អ្នកដឹងក្នុងការនិយាយស្ដី, អ្នកចេះនិយាយស្ដីគួរដល់ការ; អ្នកដែលមានចិត្តទូលាយ; មនុស្សចិត្តបុណ្យ; អ្នកដែលដឹងក្នុងការឱបអរសាទរ (ទាំងបុរសទាំងស្ត្រី) :
[វៈ-ទ័ញ-ញូ] votonhnhu
អ្នកដឹងក្នុងការនិយាយស្ដី, អ្នកចេះនិយាយស្ដីគួរដល់ការ; អ្នកដែលមានចិត្តទូលាយ; មនុស្សចិត្តបុណ្យ; អ្នកដែលដឹងក្នុងការឱបអរសាទរ (ទាំងបុរសទាំងស្ត្រី) :
[វៈ-ទៈ-នៈ] veakteakneak≈
(ម.ព. វទ័ន)។
ការនិយាយ; ពាក្យ; ធ្មេញ; មាត់ :
[វៈ-ទ័ន] votoan
ការនិយាយ; ពាក្យ; ធ្មេញ; មាត់ :
ទីពិឃាតសត្វ, កន្លែងពិឃាតសត្វយកសាច់លក់។
[វៈ-ធៈ-ភូម] vothophumi
ទីពិឃាតសត្វ, កន្លែងពិឃាតសត្វយកសាច់លក់។
ស្ត្រីមានគូស្រករ, ស្ត្រីក្រមុំដែលទើបមានស្វាមី; ស្ត្រីដែលមាតាបិតាក្មេកកំពុងសង្កេតឫកមារយាទ :
[វៈ-ធូ] vothu
ស្ត្រីមានគូស្រករ, ស្ត្រីក្រមុំដែលទើបមានស្វាមី; ស្ត្រីដែលមាតាបិតាក្មេកកំពុងសង្កេតឫកមារយាទ :
(ម.ព. វធភូមិ)។
[វ័ស-ធ្យ័ស-ស្ថាន] vothyosthan
(ម.ព. វធភូមិ)។
[វន] von
ព្រៃ។
[វន] von
ទឹក; ទីនៅ, ទីអាស្រ័យ; ផ្ទះ; ភូមិលំនៅ; ...។
[វៈ-ន័ប-ប៉ៈ-វេស] von
ការចូលទៅកាន់ព្រៃ។
[វៈ-ន័ប-ប៉ៈ-វេស] von
ឈ្មោះកណ្ឌទី៤នៃមហាវេស្សន្តរជាតក (ព.ពុ.)។
[វៈ-នៈ-កុ-សុម] von
ផ្កាព្រៃ; ផ្កាដុះក្នុងទឹក។
[វៈ-នៈ-គច់] von
ដំរីព្រៃ។
[វៈ-នៈ-គោ-ច] von
ការត្រាច់ស្វែងរកអាហារក្នុងព្រៃ។