Khmer Dictionary

សត្តឃាតដ្ឋាន

ទីសម្រាប់ពិឃាតសត្វ ឬទីដែលពិឃាតសត្វ។

សត្តឃាតដ្ឋាន នាម

[ស័ត-តៈ-ឃា-ត័ត-ឋាន] statakkheattathan≈

ទីសម្រាប់ពិឃាតសត្វ ឬទីដែលពិឃាតសត្វ។

សត្តឃាតិកា

(ម.ព. សត្តឃាតកៈ)។

សត្តឃាតិកា នាម

[ស័ត-តៈ-ឃា-តិ-កា] statakkheateka≈

(ម.ព. សត្តឃាតកៈ)។

សត្តនាយក

អ្នកនាំសត្វ, អ្នកទូន្មានប្រដៅសត្វ; ព្រះពុទ្ធ។

សត្តនាយក នាម

[ស័ត-តៈ-នា-យក់] statakneayk≈

អ្នកនាំសត្វ, អ្នកទូន្មានប្រដៅសត្វ; ព្រះពុទ្ធ។

សត្តនិករ

ពួកសត្វ, ពួកសត្វលោក។

សត្តនិករ នាម

[ស័ត-តៈ-និ-ក] stataknika≈

ពួកសត្វ, ពួកសត្វលោក។

សត្តនិកាយ

(ម.ព. សត្តនិករ)។

សត្តនិកាយ នាម

[ស័ត-តៈ-និ-កាយ] stataknikay≈

(ម.ព. សត្តនិករ)។

សត្តបង្ក័ជ

ឈ្មោះឧប្បលមួយប្រភេទ ផ្កាតូចៗ (មានត្របក ៧ស្រទាប់?) សម្បុរក្រហមច្រាល (ឧប្បលច្រាល) ; ហៅក្លាយជា ស្បង្ក័ជ ក៏បាន :

សត្តបង្ក័ជ នាម

[ស័ត-តៈ-បង់-កាច់] sottobongkoach

ឈ្មោះឧប្បលមួយប្រភេទ ផ្កាតូចៗ (មានត្របក ៧ស្រទាប់?) សម្បុរក្រហមច្រាល (ឧប្បលច្រាល) ; ហៅក្លាយជា ស្បង្ក័ជ ក៏បាន :

សត្តបុស្ប

ឈ្មោះឧប្បលមួយប្រភេទ ផ្កាតូចៗ សម្បុរស (សរសេរជា សត្តបុស្ស ឬ បុស្យ ក៏មាន, សំដៅសេចក្ដីថា "ឧប្បល ស")។

សត្តបុស្ប នាម

[ស័ត-តៈ-បុស] sattabosbar

ឈ្មោះឧប្បលមួយប្រភេទ ផ្កាតូចៗ សម្បុរស (សរសេរជា សត្តបុស្ស ឬ បុស្យ ក៏មាន, សំដៅសេចក្ដីថា "ឧប្បល ស")។

សត្តបុស្យ

(ម.ព. សត្តបុស្ប)។

សត្តបុស្យ នាម

[សាត់-តៈ-បុស] sattakbos≈

(ម.ព. សត្តបុស្ប)។

សត្តបុស្ស

(ម.ព. សត្តបុស្ប)។

សត្តបុស្ស នាម

[ស័ត-តៈ-បុស] sottoboss

(ម.ព. សត្តបុស្ប)។

សត្តប្បករណាភិធម្ម

គម្ពីរព្រះអភិធម្មទាំង ៧(ព.ពុ.)។

សត្តប្បករណាភិធម្ម នាម

[ស័ត-ត័ប-ប៉ៈ-កៈ-រ៉ៈ-ណា-ភិ-ធ័ម] sottobbokoronaphithomm

គម្ពីរព្រះអភិធម្មទាំង ៧(ព.ពុ.)។

សត្តប្បករណ៍

សូត្របាលីព្រះអភិធម្មទាំង ៧គម្ពីរដោយសង្ខេប នៅវេលាបង្សុកូលក្នុងព្រះរាជនិមន្ត :

សត្តប្បករណ៍ នាម a

[ស័ត-ត័ប-ប៉ៈ-ក] sottobbokoron

គម្ពីរ ៧, សំដៅចំពោះព្រះអភិធម្មទាំង ៧គម្ពីរ :

សត្តប្បករណ៍ កិរិយាសព្ទ b

[ស័ត-ត័ប-ប៉ៈ-ក] sottobbokoron

សូត្របាលីព្រះអភិធម្មទាំង ៧គម្ពីរដោយសង្ខេប នៅវេលាបង្សុកូលក្នុងព្រះរាជនិមន្ត :

សត្តពារ

(ម.ព. សត្តមទិន)។

សត្តពារ នាម

[ស័ត-តៈ-ពា] statakpea≈

(ម.ព. សត្តមទិន)។

សត្តភូតគាម

ពពួករុក្ខជាតិគ្មានដើម គ្មានស្លឹក ដូចជាសារាយ ផ្សិត បាក់តេរីជាដើម។

សត្តភូតគាម នាម

[ស័ត-តៈ-ភូ-តៈ-គាម] statakphutakkeam≈

ពពួករុក្ខជាតិគ្មានដើម គ្មានស្លឹក ដូចជាសារាយ ផ្សិត បាក់តេរីជាដើម។

សត្តម

(ម.ព. សត្តមទិន)។

សត្តម គុណនាម

[ស័ត-តៈ-ម៉ៈ] sottom

គម្រប់ ៧, ទី ៧។

សត្តម នាម

[ស័ត-តៈ-ម៉ៈ-ភូម] sottom

ថ្នាក់, ជាន់ទី ៧។

សត្តម នាម

[ស័ត-តៈ-ម៉ៈ-វា-រៈ] sottom

(ម.ព. សត្តមទិន)។

សត្តមទិន

ថ្ងៃគម្រប់ ៧, ថ្ងៃទី ៧។

សត្តមទិន នាម

[ស័ត-តៈ-ម៉ៈ-ទិន] statakmaktin≈

ថ្ងៃគម្រប់ ៧, ថ្ងៃទី ៧។

សត្តមហាឋាន

ទីធំឬទីដ៏ប្រសើរ ៧កន្លែង; ជាឈ្មោះទី ៧អន្លើដែលព្រះសក្យមុនីសម្ពុទ្ធទើបបានត្រាស់ថ្មីៗ ទ្រង់គង់នៅសម្រាកព្រះអង្គដោយការសោយវិមុត្តិសុខ ក្នុងកន្លែងមួយៗកំណត់៧ថ្ងៃៗ, រួមជា៤៩ថ្ងៃ។ សត្តមហាឋាននេះ នៅត្រង់តំបន់មួយហៅ ពុទ្ធគយា ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា មាននៅប្រាកដមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ដោយមាន

សត្តមហាឋាន នាម

[ស័ត-តៈ-មៈ-ហា-ឋាន] sottomohathan

ទីធំឬទីដ៏ប្រសើរ ៧កន្លែង; ជាឈ្មោះទី ៧អន្លើដែលព្រះសក្យមុនីសម្ពុទ្ធទើបបានត្រាស់ថ្មីៗ ទ្រង់គង់នៅសម្រាកព្រះអង្គដោយការសោយវិមុត្តិសុខ ក្នុងកន្លែងមួយៗកំណត់៧ថ្ងៃៗ, រួមជា៤៩ថ្ងៃ។ សត្តមហាឋាននេះ នៅត្រង់តំបន់មួយហៅ ពុទ្ធគយា ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា មាននៅប្រាកដមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ដោយមាន

សត្តមី

(ម.ព. អាធារ)។

សត្តមី គុណនាម

[ស័ត-តៈ-ម៉ី] sattami

ស្ត្រីទី៧; តិថី ទី ៧គឺថ្ងៃ ៧កើត ឬ ៧រោច; ...។

សត្តមី នាម

[ស័ត-តៈ-ម៉ី] sattami

ឈ្មោះវិភត្តិនាមលំដាប់ទី៧(ភុម្ម) :

សត្តមី នាម

[ស័ត-តៈ-ម៉ី] sattami

ឈ្មោះវិភត្តិអាខ្យាតលំដាប់ទី ៣មានបរិកប្បៈជាទី ៧របស់សាខាកាល (ព.វ., សំ.បា.)។

សត្តមី នាម

[ស័ត-តៈ-ម៉ី-វិ-ភ័ត-តិ-នាម] sattami

(ម.ព. អាធារ)។

សត្តលោក

(ម.ព. សត្វលោក)។

សត្តលោក នាម

[ស័ត-តៈ-លោក] stataklok≈

(ម.ព. សត្វលោក)។

សត្តវង្កជាតិ

ពពួកសត្វមានសំបកឬស្នូក ដូចជា ក្ដាម បង្កង ជាដើម។

សត្តវង្កជាតិ នាម

[ស័ត-តៈ-វ័ង-កៈ-ជាត] statakvngokakcheat≈

ពពួកសត្វមានសំបកឬស្នូក ដូចជា ក្ដាម បង្កង ជាដើម។

សត្តវិជ្ជា

វិជ្ជាសម្រាប់រក្សាសត្វ, វិជ្ជាពេទ្យសត្វ។

សត្តវិជ្ជា នាម

[ស័ត-តៈ-វិច-ជា] statakvichchea≈

វិជ្ជាសម្រាប់រក្សាសត្វ, វិជ្ជាពេទ្យសត្វ។

សត្តវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីសត្វនិងអត្តចរិតរបស់សត្វ។

សត្តវិទ្យា នាម

[ស័ត-តៈ-វិត-ទ្យា] statakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីសត្វនិងអត្តចរិតរបស់សត្វ។

សត្ថចរ

ក្រុមអ្នកដំណើរឬក្រុមយានធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ។

សត្ថចរ នាម

[ស័ត-ថៈ-ច] stathakcha≈

ក្រុមអ្នកដំណើរឬក្រុមយានធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ។

សត្យ គុណនាម

[ស័ត] satyar

ដែលទៀង, ទៀងត្រង់, ពិត, ប្រាកដ, មែន :

សត្យ នាម

[ស័ត] satyar

សេចក្ដីពិត; ដំណើរទៀង, ទៀងទាត់; ដំណើរទៀងត្រង់; ការមែន, ប្រាកដ :

សត្យ នាម

[ស័ត] satyar

សម្ដីលោកសង្ឃជាពាក្យទៀងត្រង់។

សត្យ នាម

[ស័ត-ត្យៈ-វៈ-តី] satyar

(ម.ព. សត្យវ័ត)។

សត្យ នាម

[ស័ត-ត្យៈ-វ័ត] satyar

ដែលមានពាក្យស័ត្យ។

សត្យ នាម

[ស័ត-ត្យា-ក្រឹត] satyar

ដូចគ្នានឹង សច្ចការ។

សត្យ នាម

[ស័ត-ត្យា-ធិស-ស្ថាន] satyar

ដូចគ្នានឹង សច្ចាធិដ្ឋាន ដែរ។

សត្យា

នាងសិតា (ជាយារបស់ព្រះរាម) :

សត្យា នាម ១)

[ស័ត-ត្យា] satya

ពាក្យស័ត្យ :

សត្យា នាម ២)

[ស័ត-ត្យា] satya

នាងសិតា (ជាយារបស់ព្រះរាម) :

សត្យាធិដ្ឋាន

(ម.ព. សច្ចាធិដ្ឋាន)។

សត្យាធិដ្ឋាន នាម

[ស័ត-ត្យា-ធិត-ឋាន] sotyathidthan

(ម.ព. សច្ចាធិដ្ឋាន)។

សត្យានុមតិភាព

វត្ថុវិស័យភាព, អត្ថិភាពពិតនៃអ្វីមួយដែលមិនផ្អែកលើចំណាប់អារម្មណ៍ឬគំនិតរបស់មនុស្ស :

សត្យានុមតិភាព នាម

[ស័ត-ត្យា-នុ-ម៉ៈ-តិ-ភាប] statyeanumaktepheab≈

វត្ថុវិស័យភាព, អត្ថិភាពពិតនៃអ្វីមួយដែលមិនផ្អែកលើចំណាប់អារម្មណ៍ឬគំនិតរបស់មនុស្ស :

សត្យានុម័ត

ហេតុការណ៍ពិតឬជាក់ស្ដែងនានាដែលមិនជះឥទ្ធិពលដោយជំនឿឬអារម្មណ៍របស់មនុស្ស ឬដែលមានអត្ថិភាពដោយឯករាជ្យពីសតិឬការយល់ដឹងរបស់មនុស្ស។

សត្យានុម័ត នាម

[ស័ត-ត្យា-នុ-ម៉ាត់] statyeanumat≈

ហេតុការណ៍ពិតឬជាក់ស្ដែងនានាដែលមិនជះឥទ្ធិពលដោយជំនឿឬអារម្មណ៍របស់មនុស្ស ឬដែលមានអត្ថិភាពដោយឯករាជ្យពីសតិឬការយល់ដឹងរបស់មនុស្ស។

សត្យាប័ន

(ម.ព. សច្ចាប័ន)។

សត្យាប័ន នាម

[ស័ត-ត្យា-បាន់] statyeaban≈

(ម.ព. សច្ចាប័ន)។

សត្យ—

(ម.ព. សត្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សត្យ— នាម

[ស័ត-ត្យៈ—] statyeak—≈

(ម.ព. សត្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សត្រា

ពាក្យយារឃ្លាតមកពីពាក្យ សស្ត្រា ដែលក្លាយមកពី សស្ត្រ (< សំ. ឝស្ត្រ) "គ្រឿងប្រហារមានមុខមុតផ្សេងៗ" :

សត្រា នាម

[ស័ត-ត្រា] sotra

ពាក្យយារឃ្លាតមកពីពាក្យ សស្ត្រា ដែលក្លាយមកពី សស្ត្រ (< សំ. ឝស្ត្រ) "គ្រឿងប្រហារមានមុខមុតផ្សេងៗ" :

សត្រី

ពាក្យយារក្លាយមកពីពាក្យ ស្ត្រី "ស្រី" (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យបុរាណខ្លះ; ប្រើជា ស្ត្រី ត្រូវជាង)។

សត្រី នាម

[ស័ត-ត្រី] sotrei

ពាក្យយារក្លាយមកពីពាក្យ ស្ត្រី "ស្រី" (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យបុរាណខ្លះ; ប្រើជា ស្ត្រី ត្រូវជាង)។

សត្រូវ

សភាវៈឬអ្វីៗដែលជាទំនាស់នឹងគ្នា :

សត្រូវ នាម ១)

[ស័ត-ត្រូវ] sotrouv

អ្នកបៀតបៀនគេ, អ្នកដែលប្រទូស្ដ, ដែលចងទោសឬចងគំនុំរកគ្នា, ដែលមានបំណងនឹងធ្វើអាក្រក់ដល់គ្នា, ដែលរករឿងគ្នា, បច្ចាមិត្ត :

សត្រូវ នាម ២)

[ស័ត-ត្រូវ] sotrouv

សភាវៈឬអ្វីៗដែលជាទំនាស់នឹងគ្នា :

សត្វ

(ម.ព. សត្តសារ)។

សត្វ នាម

[ស័ត] sat

(ម.ព. សត្ត១)។

សត្វ នាម

[ស័ត-ត្វៈ-ក្សៃ] sat

(ម.ព. សត្តក្ខ័យ)។

សត្វ នាម

[ស័ត-ត្វៈ-គុន] sat

(ម.ព. សត្តគុណ)។

សត្វ នាម

[ស័ត-ត្វៈ-នា-យក់] sat

(ម.ព. សត្តនាយក)។

សត្វ នាម

[ស័ត-ត្វៈ-សា] sat

(ម.ព. សត្តសារ)។

សត្វឃាត

(ម.ព. សត្តឃាត)។

សត្វឃាត នាម

[ស័ត-ត្វៈ-ឃាត] statveakkheat≈

(ម.ព. សត្តឃាត)។

សត្វឃាតកៈ

(ម.ព. សត្តឃាតកៈ)។

សត្វឃាតកៈ នាម

[ស័ត-ត្វៈ-ឃា-តៈ-កៈ] statveakkheatakkak≈

(ម.ព. សត្តឃាតកៈ)។

សត្វឃាតស្ថាន

(ម.ព. សត្តឃាតដ្ឋាន)។

សត្វឃាតស្ថាន នាម

[ស័ត-ត្វៈ-ឃា-ត័ស-ស្ថាន] statveakkheatsasthan≈

(ម.ព. សត្តឃាតដ្ឋាន)។

សត្វនិករ

(ម.ព. សត្តនិករ)។

សត្វនិករ នាម

[ស័ត-និ-ក] stanika≈

(ម.ព. សត្តនិករ)។

សត្វរំពា

សត្វដែលស៊ីសាច់សត្វដទៃ :

សត្វរំពា នាម

[ស័ត-រំ-ពា] starumpea≈

សត្វដែលស៊ីសាច់សត្វដទៃ :

សត្វលោក

លោកគឺពពួកសត្វ, ដែលរាប់ថាជាលោកមួយ :

សត្វលោក នាម

[ស័ត-ត្វៈ-លោក] statveaklok≈

លោកគឺពពួកសត្វ, ដែលរាប់ថាជាលោកមួយ :

សត្វវិទ្យា

(ម.ព. សត្តវិជ្ជា)។

សត្វវិទ្យា នាម

[ស័ត-ត្វៈ-វិត-ទ្យា] statveakvittyea≈

(ម.ព. សត្តវិជ្ជា)។

សត្វា

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ មាននិយាយតែក្នុងសាស្ត្រាពាក្យកាព្យបុរាណ :

សត្វា នាម

[ស័ត-ត្វា] sotva

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ មាននិយាយតែក្នុងសាស្ត្រាពាក្យកាព្យបុរាណ :

សត្វ—

(ម.ព. សត្ត{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។