Khmer Dictionary

សប្បុរស នាម b

[ស័ប-បុ-រ៉ស់] ឬ [សប់-បុ-រ៉ស់] sabboros

ចិត្តសប្បុរស។

សប្បុរិស

សប្បុរស។

សប្បុរិស នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ] sobboris

សប្បុរស។

សប្បុរិសវាចា

អ្នកនិយាយត្រឹមត្រូវ។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-វា-ចា] sbaboresakveacha≈

សម្ដីរបស់សប្បុរស, សម្ដីអ្នកត្រឹមត្រូវ។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-កាំ] sbaboresakkaam≈

អំពើ, កិច្ចការ របស់សប្បុរស។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ា] sbaboresakchakreya≈

ការប្រព្រឹត្តរបស់សប្បុរស។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ជាត] sbaboresakcheat≈

ជាតិរបស់សប្បុរស។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ត្រ-កូល] sbaboresaktrokoul≈

ត្រកូលអ្នកត្រឹមត្រូវ។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ទាន] sbaboresaktean≈

ទានរបស់សប្បុរស គឺទានដែលគេឱ្យដោយគោរព (មិនឱ្យដោយអាការៈខ្ជីខ្ជា)។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ធ័រ] sbaboresakthro≈

ធម៌របស់សប្បុរស។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-វាត] sbaboresakveat≈

(ម.ព. សប្បុរិសវាចា)។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-វា-ទិ-នី] sbaboresakveatini≈

(ម.ព. សប្បុរិសវាទី)។

សប្បុរិសវាចា នាម

[ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-វា-ទី] sbaboresakveati≈

អ្នកនិយាយត្រឹមត្រូវ។

សព នាម

[សប់] sob

ខ្មោចស្រស់, រូបបុគ្គលស្លាប់, សាកខ្មោច :

សព នាម

[ព្រះ-ប-រ៉ុម់-ម៉ៈ-សប់] sob

សពក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ។

សព នាម

[លោក-គ្រូ-ព្រះ-សប់] sob

លោកគ្រូដែលទទួលអនិច្ចធម្មទៅហើយ។

សព៌ជ្ញ

ព្រះសព្វញ្ញូ (ម.ប្រ.; ច្រ.ប្រ. សព៌េជ្ញ ឬ សរពេជ្ញ ជាង។

សព៌ជ្ញ នាម

[ស័រ-ព័ច] soprchnhor

ព្រះសព្វញ្ញូ (ម.ប្រ.; ច្រ.ប្រ. សព៌េជ្ញ ឬ សរពេជ្ញ ជាង។

សព៌ាង្គ

រូបរាងឬរូបអង្គទាំងមួល, រាងកាយទាំងមូល :

សព៌ាង្គ នាម

[ស័រ-ពាង] sopreangkor

រូបរាងឬរូបអង្គទាំងមួល, រាងកាយទាំងមូល :

សព៌េជ្ញ

ញាណឬប្រាជ្ញាដែលដឹងសព្វ (ញាណរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ)។

សព៌េជ្ញ នាម

[ស័រ-ពេច់] saprechnhor

លោកអ្នកត្រាស់ដឹងសព្វ (ព្រះសព្វញ្ញូ) :

សព៌េជ្ញ នាម

[ស័រ-ពេច់-ជៈ-ដា-ញាន] saprechnhor

ញាណឬប្រាជ្ញាដែលដឹងសព្វ (ញាណរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ)។

សព៌េជ្ញសាស្ដា

ព្រះសាស្តាចារ្យអ្នកត្រាស់ដឹងសព្វ ពោលគឺព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់នេះឯង។

សព៌េជ្ញសាស្ដា នាម

[ស័រ-ពេច់-សា-ស្ដា] sropechsasda≈

ព្រះសាស្តាចារ្យអ្នកត្រាស់ដឹងសព្វ ពោលគឺព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់នេះឯង។

សព្ទ នាម

[ស័ប] soptor

សូរ, សំឡេង, សំនៀង; ភាសា, ពាក្យ, សម្ដី; សម្រែក។

សព្ទ នាម

[ចោ-រ៉ៈ-ស័ប] soptor

(ម.ព. សព្ទចោរ)។

សព្ទ នាម

[រៀន-ចាំ-ស័ប] soptor

រៀនចាំពាក្យប្រែពីភាសាមួយទៅភាសាមួយ។

សព្ទ នាម

[ស័ប-ទៈ-ចោ] soptor

អ្នកលួចសព្ទ, អ្នកលួចយកពាក្យឬរឿងរបស់អ្នកដទៃ (ហៅ ចោរសព្ទ ក៏បាន)។

សព្ទ នាម

[ស័ប-ទៈ-ជាត] soptor

តួសព្ទ។

សព្ទ នាម

[ស័ប-ទៈ-ព្រំ-ម៉ាន់] soptor

វេទ, ព្រះវេទ, ត្រៃវេទ។

សព្ទ នាម

[ស័ប-ទៈ-សង់-គ្រោះ] soptor

អភិធានសព្ទ, វចនានុក្រម, បទានុក្រម។

សព្ទ គុណនាម

[ស័ប-ព្ទ័ន] soptor

ដែលមានសូរ, ដែលលាន់សូរចេញមក។

សព្ទវិវាទ

ការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីការប្រើប្រាស់ពាក្យ។

សព្ទវិវាទ នាម

[ស័ប-វិ-វាត] sbaviveat≈

ការខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីការប្រើប្រាស់ពាក្យ។

សព្ទសាធុការ

ការបញ្ចេញវាចាថា សាធុ! ឬថា សាធុ សាធុ!

សព្ទសាធុការ នាម

[ស័ប-សា-ធុ-កា] sbasathuka≈

ការបញ្ចេញវាចាថា សាធុ! ឬថា សាធុ សាធុ!

សព្ទសាធុការពរ

ការបញ្ចេញវាចាថា សាធុ! ព្រមទាំងឱ្យពរផង។

សព្ទសាធុការពរ នាម

[ស័ប-សា-ធុ-កា-ព] sbasathukapo≈

ការបញ្ចេញវាចាថា សាធុ! ព្រមទាំងឱ្យពរផង។

សព្ទសាស្ត្រ

(ម.ព. សទ្ទសាស្ត្រ)។

សព្ទសាស្ត្រ នាម

[ស័ប-សាស] sbasas≈

(ម.ព. សទ្ទសាស្ត្រ)។

សព្ទានុក្រម

(ម.ព. សទ្ទានុក្រម)។

សព្ទានុក្រម នាម

[ស័ប-ទា-នុ-ក្រំ] sbateanukrum≈

(ម.ព. សទ្ទានុក្រម)។

សព្ទ—

(ម.ព. សព្ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សព្ទ— នាម

[ស័ប-ទៈ—] sbateak—≈

(ម.ព. សព្ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សព្ភិ

អ្នកពោលពាក្យតាមលំអានធម៌របស់ពួកសប្បុរស។

សព្ភិ គុណនាម

[ស័ប] ឬ [សប់-ភិ] sopphi

ដោយសប្បុរសទាំងឡាយ, ជាមួយនឹងពួកសប្បុរស, របស់ពួកសប្បុរស។

សព្ភិ នាម

[ស័ប-ភិ-កាំ] sopphi

អំពើរបស់ពួកសប្បុរស។

សព្ភិ នាម

[ស័ប-ភិ-ធ័រ] sopphi

ធម៌របស់ពួកអ្នកស្ងប់។

សព្ភិ នាម

[ស័ប-ភិ-វាត] sopphi

(ម.ព. សព្ភិវាចា)។

សព្ភិ នាម

[ស័ប-ភិ-វា-ទិ-នី] sopphi

(ម.ព. សព្ភិវាទី)។

សព្ភិ នាម

[ស័ប-ភិ-វា-ទី] sopphi

អ្នកពោលពាក្យតាមលំអានធម៌របស់ពួកសប្បុរស។

សព្ភិវាចា

សម្ដីរបស់ពួកសប្បុរស។

សព្ភិវាចា នាម

[ស័ប-ភិ-វា-ចា] sbaphiveacha≈

សម្ដីរបស់ពួកសប្បុរស។

សព្ភិ—

(ម.ព. សព្ភិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សព្ភិ— នាម

[ស័ប-ភិ—] sbaphi—≈

(ម.ព. សព្ភិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សព្រហ្មចារិនី

(ម.ព. សព្រហ្មចារី)។

សព្រហ្មចារិនី នាម

[ស័ប-ព្រៈ-ហ្មៈ-ចា-រិ-នី] ឬ [សៈ-ព្រ័ម-ហ្មៈ-ចា-រិ-នី] saprohmacharini

(ម.ព. សព្រហ្មចារី)។

សព្រហ្មចារី

គ្រហស្ថអ្នកវៀរមេថុនធម្ម គឺអ្នកកាន់ឧបោសថសីលឬអ្នកកាន់អតិរេកសីលផងគ្នាក៏បាន :

សព្រហ្មចារី នាម ១)

[ស័ប-ព្រៈ-ហ្មៈ-ចា-រ៉ី] ឬ [សៈ-ព្រ័ម-ហ្មៈ-ចា-រ៉ី] soprohmochari

អ្នកប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយធម៌ដូចគ្នា; អ្នកកាន់ធម៌ត្រូវ, អ្នករៀនផងគ្នា។

សព្រហ្មចារី នាម ២)

[ស័ប-ព្រៈ-ហ្មៈ-ចា-រ៉ី] ឬ [សៈ-ព្រ័ម-ហ្មៈ-ចា-រ៉ី] soprohmochari

(ព.ពុ.) សំដៅចំពោះបព្វជិតផងគ្នា :

សព្រហ្មចារី នាម ៣)

[ស័ប-ព្រៈ-ហ្មៈ-ចា-រ៉ី] ឬ [សៈ-ព្រ័ម-ហ្មៈ-ចា-រ៉ី] soprohmochari

គ្រហស្ថអ្នកវៀរមេថុនធម្ម គឺអ្នកកាន់ឧបោសថសីលឬអ្នកកាន់អតិរេកសីលផងគ្នាក៏បាន :

សព្វ

ពេញ, គាប់, ស្ម័គ្រស្មោះ, ត្រូវ, ឥតខុស, ឥតទាស់ :

សព្វ គុ.កិ., គុ.

[សប់] sapvor

ទាំងពួង, ទាំងអស់, ទាំងមូល, ទាំងស្រុង, ទាំងគ្រប់; គ្រប់, ទួ, ទូទៅ, រាល់ :

សព្វ គុណនាម

[សប់-ពៈ-គុន] sapvor

គុណសម្បត្តិគ្រប់យ៉ាង :

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-ជាតិ] sapvor

រាល់ជាតិ។

សព្វ នាម

[សប់-ព័ញ-ញុ-ត័ញ-ញាន] sapvor

ញាណឬប្រាជ្ញាដែលដឹងសព្វ (ញាណរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ)។

សព្វ នាម

[សប់-ព័ញ-ញុ-ពុត] sapvor

លោកអ្នកត្រាស់ដឹងសព្វ (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) ; ហៅត្រឹមតែ សព្វញ្ញូ ក៏បាន :

សព្វ នាម

[សប់-ព័ញ-ញូ-ពុត] sapvor

(ម.ព. សព្វញ្ញុពុទ្ធ)។

សព្វ នាម

[សប់-ព័ន-តៈ-រ៉ាយ] sapvor

អន្តរាយទាំងពួង។

សព្វ នាម

[សប់-ភូត] sapvor

សត្វទាំងពួង, ពួកសត្វទាំងអស់។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-ភោគ] sapvor

សម្បត្តិគ្រប់យ៉ាង។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-ភៃ] sapvor

ភ័យទាំងគ្រប់។

សព្វ គុណនាម

[សប់-ពៈ-យុត] sapvor

ដែលប្រកបដោយលម្អគ្រប់យ៉ាង :

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-រុ-ទ័ញ-ញូ] sapvor

អ្នកដឹងសំឡេងទាំងគ្រប់ គឺអ្នកដែលចេះវិជ្ជាចំណាំសូរសំឡេង គ្រាន់តែឮរំពងសំឡេងមនុស្សក៏អាចដឹងថាមានបុណ្យឬឥតបុណ្យ ...បាន។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-រោក] sapvor

រោគគ្រប់យ៉ាង។

សព្វ គុណនាម

[សប់-ពៈ-រោ-គៈ-វិ-និ-មុត] sapvor

ដែលរួចផុតស្រឡះចាករោគគ្រប់យ៉ាង។

សព្វ គុណនាម

[សប់-ពៈ-រោ-គៈ-វិ-មុត] sapvor

(ម.ព. សព្វរោគវិនិមុត្ត)។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-លាប] sapvor

លាភទាំងគ្រប់។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-លោក] sapvor

លោកទាំងមូល, សកលលោក។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-វិ-ទូ] sapvor

សព្វញ្ញូ។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-វិ-នាស] sapvor

វិនាសទាំងអស់, វិនាសទាំងស្រុង។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-វេ-ទិ-នី] sapvor

(ម.ព. សព្វវេទី)។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-វេ-ទី] sapvor

អ្នកចេះចំណេះគ្រប់យ៉ាង។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-សន់-តិ-ភាប] sapvor

សេចក្ដីស្ងប់ឬសេចក្ដីសុខសាន្តទូទៅ។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-សោក] sapvor

សេចក្ដីស្ដាយស្រណោះទាំងគ្រប់។

សព្វ គុណនាម

[សប់] sapvor

មិនបានការ :

សព្វ គុ.កិ., គុ.

[សប់] sapvor

ចោលម្សៀត :

សព្វ កិរិយាសព្ទ

[សប់] sapvor

ពេញ, គាប់, ស្ម័គ្រស្មោះ, ត្រូវ, ឥតខុស, ឥតទាស់ :

សព្វថ្ងៃ

រាល់ថ្ងៃ, ប្រើសម្រាប់ប្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន :

សព្វថ្ងៃ គុណកិរិយា

[សប់-ថ្ងៃ] sapvothngai

រាល់ថ្ងៃ, ប្រើសម្រាប់ប្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន :

សព្វទស្សន៍

ទេសភាពធំទូលាយ, ទិដ្ឋភាពទាំងមូល, ទិដ្ឋភាពទាំងស្រុង។

សព្វទស្សន៍ នាម

[សប់-ពៈ-ទស់] sbapeaktsa≈

ទេសភាពធំទូលាយ, ទិដ្ឋភាពទាំងមូល, ទិដ្ឋភាពទាំងស្រុង។

សព្វនាម

សព្ទដែលប្រើជាជំនួសឬជាជំនួយនាម, មាន ២យ៉ាង គឺ បុរិសសព្វនាម, វិសេសនសព្វនាម (ព.វ.) :

សព្វនាម នាម

[សប់-ពៈ-នាម] sapvoneam

សព្ទដែលប្រើជាជំនួសឬជាជំនួយនាម, មាន ២យ៉ាង គឺ បុរិសសព្វនាម, វិសេសនសព្វនាម (ព.វ.) :

សព្វនាមចង្អុល

សព្វនាមដែលប្រើសម្រាប់ចង្អុលបង្ហាញមនុស្ស សត្វ ឬវត្ថុ ឱ្យឃើញច្បាស់លាស់ថា នៅទីជិត ឬទីឆ្ងាយពីអ្នកនិយាយ :

សព្វនាមចង្អុល នាម

[សប់-ពៈ-នាម-ចង់-អុល] sbapeakneamchngoaol≈

សព្វនាមដែលប្រើសម្រាប់ចង្អុលបង្ហាញមនុស្ស សត្វ ឬវត្ថុ ឱ្យឃើញច្បាស់លាស់ថា នៅទីជិត ឬទីឆ្ងាយពីអ្នកនិយាយ :

សព្វនាមឈ្នាប់

សព្វនាមសម្រាប់ជំនួសនាមឬកន្សោមនាមដើម្បីបង្កើតល្បះរណប :

សព្វនាមឈ្នាប់ នាម

[សប់-ពៈ-នាម-ឈ្នាប់] sbapeakneamchhneab≈

សព្វនាមសម្រាប់ជំនួសនាមឬកន្សោមនាមដើម្បីបង្កើតល្បះរណប :