ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សម្ពល នាម

[សំ-ពៈ-លៈ] ឬ [សំ-ពល់] sampol

ស្បៀងសម្រាប់ដើរផ្លូវ, ស្បៀងលៀងជីវិតតាមផ្លូវឆ្ងាយ :

សម្ពលី

ស្រីមេអណ្ដើក; ស្រីជាមេលើពួកពេស្យា។

សម្ពលី នាម

[សំ-ពៈ-លី] sampoli

ស្រីមេអណ្ដើក; ស្រីជាមេលើពួកពេស្យា។

សម្ពាធ

(រូប.) ផលធៀបកម្លាំងនឹងផ្ទៃដែលរងកម្លាំង :

សម្ពាធ គុណនាម

[សំ-ពាត] sompeat

ចង្អៀត; ដែលជ្រៀតបៀត; ដែលញាត់ញៀតថ្ដែថ្ដុក។

សម្ពាធ នាម

[ទី-សំ-ពាត] sompeat

ទីចង្អៀត។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធៈ-កោត] sompeat

កោដ្ឋ, ជង្រុក, បន្ទប់ចង្អៀត។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធៈ-គ្រឹះ] sompeat

ផ្ទះចង្អៀត។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធៈ-ចិត] sompeat

ចិត្តចង្អៀតចង្អល់; ចិត្តដែលគិតជ្រៀតបៀតគេ។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធ័ត-ឋាន] ឬ [សំ-ពាត-ឋាន] sompeat

ទីចង្អៀត; អវយវៈកំបាំង។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធៈ-បត់] sompeat

ផ្លូវចង្អៀត។

សម្ពាធ គុណនាម

[សំ-ពា-ធៈ-ប្រាប] sompeat

ដែលដល់នូវសេចក្ដីចង្អៀតចិត្ត។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធៈ-ប្រាប] sompeat

អ្នកដែលកំពុងតប់ប្រមល់ចិត្ត។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធៈ-ម័ក] sompeat

(ម.ព. សម្ពាធបថ)។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធៈ-មា-គា] sompeat

(ម.ព. សម្ពាធមគ្គ)។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធៈ-រ៉័ច-ឆា] sompeat

ច្រកឬប្រហប់ចង្អៀត។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពា-ធា-វាស] sompeat

អាវាស, លំនៅ ចង្អៀត។ល។

សម្ពាធ នាម

[សំ-ពាត] sompeat

(រូប.) ផលធៀបកម្លាំងនឹងផ្ទៃដែលរងកម្លាំង :

សម្ពាធន

ការគាបសង្កត់, ស្ថានភាពតឹងតែង, ភាពតូចចង្អៀត។

សម្ពាធន នាម

[សំ-ពា-ធៈ-នៈ] sampeatheakneak≈

(ម.ព. សម្ពាធ)។

សម្ពាធន នាម

[សំ-ពា-ធៈ-នៈ-ភាប] sampeatheakneakpheab≈

ការគាបសង្កត់, ស្ថានភាពតឹងតែង, ភាពតូចចង្អៀត។

សម្ពាធបរិយាកាស នាម

[សំ-ពាត-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ៉ា-កាស] sampeatbakreyakas≈

កម្លាំងសង្កត់មកលើផ្ទៃផែនដីកើតឡើងដោយបរិយាកាស។

សម្ពាធា—

(ម.ព. សម្ពាធ{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សម្ពាធា— នាម

[សំ-ពា-ធា—] sampeathea—≈

(ម.ព. សម្ពាធ១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សម្ពាធ—

(ម.ព. សម្ពាធ{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សម្ពាធ— នាម

[សំ-ពា-ធៈ—] sampeatheak—≈

(ម.ព. សម្ពាធ១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សម្ពាយ នាម ១)

[សំ-ពាយ] sampeay

បង្វិចដែលវេចស្ពាយ :

សម្ពាយ នាម ២)

[សំ-ពាយ] sampeay

(ព.ប្រ.) អ្វីប្រៀបបាននឹងគ្រឿងដែលគេវេចស្ពាយមកពីជាតិមុន; អ្វីដែលជាទម្ងន់ ជាបន្ទុក, អម្រែក :

សម្ពាយ នាម

[ឈ្មួញ-សំ-ពាយ] sampeay

(ម.ព. អ្នកស្ពាយ)។

សម្ពាយ កិរិយាសព្ទ

[ដើ-សំ-ពាយ] sampeay

ស្ពាយសម្ពាយដើរលក់អីវ៉ាន់។

សម្ពាយ នាម

[នាក់-ស្ពាយ] sampeay

អ្នកស្ពាយអីវ៉ាន់លក់។

សម្ពាហក

អ្នកគក់ច្របាច់, អ្នកចាប់សរសៃឱ្យ, អ្នកនួត, ហ្មនួត។

សម្ពាហក នាម

[សំ-ពា-ហៈ-កៈ] ឬ [សំ-ពា-ហក់] sompeahok

អ្នកគក់ច្របាច់, អ្នកចាប់សរសៃឱ្យ, អ្នកនួត, ហ្មនួត។

សម្ពាហណៈ នាម

[សំ-ពា-ហ-ណៈ] sampeahanak≈

(ម.ព. សម្ពាហនកម្ម)។

សម្ពាហនកម្ម នាម

[សំ-ពា-ហៈ-នៈ-កាំ] sompeahnokomm

ការគក់ច្របាច់, ការចាប់សរសៃឱ្យ, ការនួត :

សម្ពឹក

ដែលស្ពឹក, យឺត, ច្រអូស; សាច់ស្ពឹក; កិរិយាស្ពឹក, យឺត, ច្រអូស :

សម្ពឹក គុ., ន.

[សំ-ពឹក] sampuek

ដែលស្ពឹក, យឺត, ច្រអូស; សាច់ស្ពឹក; កិរិយាស្ពឹក, យឺត, ច្រអូស :

សម្ពុទ្ធ

ព្រះនាមនៃព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធគ្រប់អង្គ :

សម្ពុទ្ធ នាម ១)

[ស័ម-ពុត] somputthor

អ្នកដឹងព្រម, អ្នកភ្ញាក់ខ្លួន, លោកអ្នកត្រាស់ដឹង; ...។

សម្ពុទ្ធ នាម ២)

[ស័ម-ពុត] somputthor

ព្រះនាមនៃព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធគ្រប់អង្គ :

សម្ពុទ្ធ— នាម

[ស័ម-ពុត-ធៈ—] smoputtheak—≈

(ម.ព. សម្ពុទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សម្ពុទ្ធ— នាម

[បុ័ច-ចេ-កៈ-ស័ម-ពុត] bochchekaksmoput≈

ដូចគ្នានឹង បច្ចេកពុទ្ធ ដែរ។

សម្ពុទ្ធ— នាម

[ស័ម-ពុត-ធៈ-ទេ-សិត] smoputtheakteset≈

ធម៌ដែលព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្ដែង។

សម្ពុទ្ធ— នាម

[ស័ម-ពុត-ធៈ-ធ័រ] smoputtheakthro≈

ធម៌របស់ព្រះសម្ពុទ្ធ, ពុទ្ធសាសនា។

សម្ពៀត

ប្រដាប់ត្បាញដោយចម្រៀកចចូត, ស្លឹកត្នោត, ស្លឹករឹត, ...ឬធ្វើដោយស្បែកសម្លាប់មានរាងស្ពៀតសម្រាប់ដាក់អ្វីៗស្រាលៗ :

សម្ពៀត នាម

[សំ-ពៀត] sampiet

ប្រដាប់ត្បាញដោយចម្រៀកចចូត, ស្លឹកត្នោត, ស្លឹករឹត, ...ឬធ្វើដោយស្បែកសម្លាប់មានរាងស្ពៀតសម្រាប់ដាក់អ្វីៗស្រាលៗ :

សម្ពែះ

ដែលស្ពែះ; អាការៈឬសណ្ឋានស្ពែះ :

សម្ពែះ គុ., ន.

[សំ-ពែះ] sampeaeeah

ដែលស្ពែះ; អាការៈឬសណ្ឋានស្ពែះ :

សម្ពោធ

ថ្លែងសេចក្ដីរៀបរាប់ឬរាយការណ៍ក្នុងទីប្រជុំឆ្លងឬឡើងមន្ទីរថ្មីជាដើម :

សម្ពោធ នាម a

[សំ-ពោត] ឬ [សំ-ភោត] sampot]rue[samphot≈

ការរំឭក; ការថ្លែងសេចក្ដីដោយច្បាស់លាស់; ការពោលពាក្យប្រាស្រ័យរកគ្នា; ការហៅគ្នាចំពោះមុខ; ...។

សម្ពោធ កិរិយាសព្ទ b

[សំ-ពោត] ឬ [សំ-ភោត] sampot]rue[samphot≈

ថ្លែងសេចក្ដីរៀបរាប់ឬរាយការណ៍ក្នុងទីប្រជុំឆ្លងឬឡើងមន្ទីរថ្មីជាដើម :

សម្ពោធនៈ នាម

[សំ-ពោត-ធៈ-នៈ] sompouthoneak

ការហៅក្នុងទីចំពោះមុខ, ការស្រែកហៅឬហៅ, អាលបនៈ (ព.វ.) ដូចជា នាង! ឯងទៅណាហ្នឹង?; កូន! ឯងខំប្រឹងរៀនទៅណ៎ះកូនណា៎!; ឬប្រើពាក្យថា បពិត្រ, ម្នាល, នែ, ហៃ, ដូចជា បពិត្រមហារាជ, ម្នាលកូន, នែវ៉ី, ហៃបា (អាលបនៈ និង សម្ពោធនៈ ជា វេវចនៈនឹងគ្នា ប្រើជួសគ្នាបាន)។

សម្ពោធិ

បានត្រាស់ឬដែលបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធប្រាកដហើយ។

សម្ពោធិ នាម

[ស័ម-ពោ-ធិ] sampouthi

ការដឹងព្រម, ការត្រាស់ដឹង, ប្រាជ្ញាឱ្យបានត្រាស់ច្បាស់ជាព្រះពុទ្ធ :

សម្ពោធិ នាម

[បុ័ច-ចេ-កៈ-ស័ម-ពោ-ធិ] sampouthi

ដូចគ្នានឹង បច្ចេកពោធិ ដែរ។

សម្ពោធិ នាម

[ស័ម-ពោ-ធិញ-ញាន] sampouthi

ញាណឬប្រាជ្ញារបស់ព្រះពុទ្ធ។

សម្ពោធិ កិ., គុ.

[ស័ម-ពោ-ធិ-ប្រាប] sampouthi

បានត្រាស់ឬដែលបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធប្រាកដហើយ។

សម្ព័ន្ធគីមី

កម្លាំងទំនាញភ្ជាប់រវាងអាតូម អ៊ីយ៉ុង ឬម៉ូលេគុល ដើម្បីបង្កជាសមាសធាតុគីមីមួយ។

សម្ព័ន្ធគីមី នាម

[សំ-ព័ន-គី-មី] sampnokimi≈

កម្លាំងទំនាញភ្ជាប់រវាងអាតូម អ៊ីយ៉ុង ឬម៉ូលេគុល ដើម្បីបង្កជាសមាសធាតុគីមីមួយ។

សម្ព័ន្ធវិទ្យា

ផ្នែកមួយនៃវេយ្យាករណ៍ដែលក្នុងនោះសទ្ទតាវិទ្យានិងវចនវិទ្យាជាផ្នែកពីរទៀត។ សម្ព័ន្ធវិទ្យាសិក្សាអំពីវិធីចងក្រងពាក្យឱ្យទៅជាល្បះ ដែលក្នុងនោះប្រភេទពាក្យឥតមានលំដាប់ដូចគ្នាទេពីភាសាមួយទៅភាសាមួយ។ សម្ព័ន្ធវិទ្យាសិក្សាអំពីល្បះ ហើយល្បះមានច្រើនប្រភេទ។

សម្ព័ន្ធវិទ្យា នាម

[សំ-ព័ន-វិត-ទ្យា] sampnovittyea≈

ផ្នែកមួយនៃវេយ្យាករណ៍ដែលក្នុងនោះសទ្ទតាវិទ្យានិងវចនវិទ្យាជាផ្នែកពីរទៀត។ សម្ព័ន្ធវិទ្យាសិក្សាអំពីវិធីចងក្រងពាក្យឱ្យទៅជាល្បះ ដែលក្នុងនោះប្រភេទពាក្យឥតមានលំដាប់ដូចគ្នាទេពីភាសាមួយទៅភាសាមួយ។ សម្ព័ន្ធវិទ្យាសិក្សាអំពីល្បះ ហើយល្បះមានច្រើនប្រភេទ។

សម្ភត្តមិត្ត

មិត្តជិតដិតទុកចិត្តស្និទ្ធស្នាលយ៉ាងមាំ (ទឡ្ហមិត្ត) :

សម្ភត្តមិត្ត នាម

[ស័ម-ភ័ត-តៈ-មិត] samphottamitt

មិត្តជិតដិតទុកចិត្តស្និទ្ធស្នាលយ៉ាងមាំ (ទឡ្ហមិត្ត) :

សម្ភព

ដែលកើត, ដែលសម្រាល, ដែលឆ្លងទន្លេ :

សម្ភព នាម a

[សំ-ភប់] samphop

ការកើតព្រម, ការកើតដោយល្អ, ការកើតដោយស្រួល; ការរួបរួមគ្នា (ច្រើនប្រើចំពោះតែអរូបនាមឬអរូបធម៌) :

សម្ភព កិរិយាសព្ទ b

[សំ-ភប់] samphop

កើត, សម្រាល, ឆ្លងទន្លេ (ប្រើចំពោះតែព្រះរាជបុត្រឬព្រះរាជធីតា ដែលមានព្រះបិតាជាក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ ព្រះមាតាជារាស្ត្រ ពុំមែនព្រះអគ្គមហេសី) :

សម្ភព គុណនាម c

[សំ-ភប់] samphop

ដែលកើត, ដែលសម្រាល, ដែលឆ្លងទន្លេ :

សម្ភវរាគ នាម

[ស័ម-ភៈ-វៈ-រាក] somphovoreak

(ម.ព. សម្ភាវរាគ)។

សម្ភវេសី

អ្នករកដំណើរកើត គឺសត្វដែលនៅក្នុងគ័ភ៌ឬនៅក្នុងស្រោមស៊ុត បម្រុងនឹងសម្រាលឬញាស់តាមកាលកំណត់ (ចំពោះ ជលម្ពុជៈ និង អណ្ឌជៈ) ; សត្វដែលផ្ដើមចាប់កំណើតក្នុងខណៈចិត្តទី ១ឬដែលផ្ដើមចាប់កំណើតឡើងដោយឥរិយាបថណា នៅមិនទាន់ផ្លាស់ឥរិយាបថនោះ (ចំពោះ សំសេទជៈ និង ឧបបាតិកៈ) ; សត្វដែលកំពុងស្វែ

សម្ភវេសី នាម

[ស័ម-ភៈ-វេ-សី] samphovesei

អ្នករកដំណើរកើត គឺសត្វដែលនៅក្នុងគ័ភ៌ឬនៅក្នុងស្រោមស៊ុត បម្រុងនឹងសម្រាលឬញាស់តាមកាលកំណត់ (ចំពោះ ជលម្ពុជៈ និង អណ្ឌជៈ) ; សត្វដែលផ្ដើមចាប់កំណើតក្នុងខណៈចិត្តទី ១ឬដែលផ្ដើមចាប់កំណើតឡើងដោយឥរិយាបថណា នៅមិនទាន់ផ្លាស់ឥរិយាបថនោះ (ចំពោះ សំសេទជៈ និង ឧបបាតិកៈ) ; សត្វដែលកំពុងស្វែ

សម្ភាពន៍ នាម a

[សំ-ភាប] sompheapon

សេចក្ដីសរសើរ, ការស្ងើចសរសើរ។

សម្ភាពន៍ គុណនាម b

[សំ-ភាប] sompheapon

ដែលលើកសរសើរ, ដែលស្ងើចសរសើរ :

សម្ភារ នាម

[សំ-ភា] somphear

ការសន្សំ, ការសាងសន្សំកុសល; ការសាងសន្សំបន្ទុំបារមី (របស់ពោធិសត្វ) ; តេជះ, អំណាច; សេចក្ដីទំនុកបម្រុង; ការស្រោចស្រង់, សេចក្ដីសង្គ្រោះ; ការរួបរួម; របស់ដែលត្រូវរួបរួម, ដែលត្រូវផ្សំជាមួយគ្នា; គ្រឿងផ្សំ; គ្រឿងផ្គុំ; អង្គ; ចំណែក; ពួក; ទ្រព្យ; របស់ដែលត្រូវតែមានខានពុំបា

សម្ភារ នាម

[គុ-ណៈ-សំ-ភា] somphear

តេជះរបស់គុណ។

សម្ភារ នាម

[គ្រឿង-សំ-ភា] somphear

គ្រឿងផ្សំ; គ្រឿងប្រើប្រាស់។

សម្ភារ នាម

[គ្រឿង-សំ-ភា-រៈ] somphear

ម.ព គ្រឿងសម្ភារ)។

សម្ភារ ឈ.

[ដោយ-សា-សំ-ភា] somphear

ដោយសារអំណាចឬសេចក្ដីទំនុកបម្រុង :

សម្ភារ នាម

[ម្លប់-សំ-ភា] somphear

ម្លប់តេជះ, ម្លប់បុណ្យ :

សម្ភារ នាម

[សំ-ភា-បា-រ៉ៈ-ម៉ី] somphear

បារមីដែលបានសាងសន្សំឬអប់រំទុកមក។

សម្ភារ នាម

[សី-ឡៈ-សំ-ភា] somphear

អង្គសីល; តេជះសីល។

សម្ភារភ្លឹក

ឈ្មោះក្បួនឬតម្រាសម្រាប់មើលខែឆ្នាំ និងកម្រិតព្រេងសំណាងជាដើម :

សម្ភារភ្លឹក នាម

[សំ-ភា-ភ្លឹក] samphearphluek

ឈ្មោះក្បួនឬតម្រាសម្រាប់មើលខែឆ្នាំ និងកម្រិតព្រេងសំណាងជាដើម :

សម្ភារៈ

សម្ភារៈសម្រាប់ជាជំនួយដល់ការបង្រៀន :