Khmer Dictionary

សម្រៀមៗ

ដែលដើរបោះជំហានវែងៗ សន្សឹមៗ ដោយអាការៈយីកយោគ។

សម្រៀមៗ គុណកិរិយា

[សំ-រៀម-សំ-រៀម] samriemsamriem≈

ដែលដើរបោះជំហានវែងៗ សន្សឹមៗ ដោយអាការៈយីកយោគ។

សម្រេក

សេចក្ដីស្រេក :

សម្រេក នាម

[សំ-រ៉េក] samrek

សេចក្ដីស្រេក :

សម្រេង

ធ្វើឱ្យរឹង, ពង្រីង :

សម្រេង កិរិយាសព្ទ

[សំ-រ៉េង] somreng

ធ្វើឱ្យរឹង, ពង្រីង :

សម្រេច

ញ៉ាំងឥរិយាបថ ៤(ដើរ, ឈរ, អង្គុយ, ដេក) ឱ្យប្រព្រឹត្តទៅ, នៅអាស្រ័យ, គង់នៅ។

សម្រេច កិរិយាសព្ទ ១)

[សំ-រ៉ាច់] somrach

ធ្វើឱ្យស្រេច, ឱ្យហើយស្រេច, ឱ្យដាច់ស្រេច :

សម្រេច កិរិយាសព្ទ ២)

[សំ-រ៉ាច់] somrach

ធ្វើឱ្យកើតការ, ឱ្យបានការ, ឱ្យសមប្រកប; បានសមតាមបំណង :

សម្រេច កិរិយាសព្ទ ៣)

[សំ-រ៉ាច់] somrach

បានលុះ, បានដល់ :

សម្រេច កិរិយាសព្ទ

[សំ-រ៉ាច់-សំ-រ៉ាន] somrach

នៅជាសុខសាន្ត :

សម្រេច កិរិយាសព្ទ

[សំ-រ៉ាច់-សំ-រួល] somrach

ធ្វើឱ្យស្រេចដោយស្រួល, សម្រួលឱ្យបានស្រេច។

សម្រេច កិរិយាសព្ទ

[សំ-រ៉ាច់-អិ-រ៉ិ-យ៉ា-បត់] somrach

ញ៉ាំងឥរិយាបថ ៤(ដើរ, ឈរ, អង្គុយ, ដេក) ឱ្យប្រព្រឹត្តទៅ, នៅអាស្រ័យ, គង់នៅ។

សម្រេចចិត្ត

ជ្រើសរើសយកអ្វីមួយជាចុងក្រោយបន្ទាប់ពីមានការរារែក។

សម្រេចចិត្ត កិរិយាសព្ទ

[សំ-រ៉ាច់-ចិត] samrachchet≈

ជ្រើសរើសយកអ្វីមួយជាចុងក្រោយបន្ទាប់ពីមានការរារែក។

សម្រេះ

ការស្រេះ; ប្រហោងធ្លុះដែលគេស្រេះរួចហើយ :

សម្រេះ នាម

[សំ-រ៉េះ] samreh

ការស្រេះ; ប្រហោងធ្លុះដែលគេស្រេះរួចហើយ :

សម្រែក

សូរស្រែក :

សម្រែក នាម

[សំ-រ៉ែក] samreaek

សូរស្រែក :

សម្រែកសត្វ

គ្រឿងកាំជ្រួចរន្ទាឬភ្ញីទៀនជាដើម ដែលផ្ទុះលាន់ឮសូរស្រដៀងនឹងសម្រែកសត្វ មានដំរីជាដើម។

សម្រែកសត្វ នាម

[សំ-រ៉ែក-ស័ត] samreaeksatvar

គ្រឿងកាំជ្រួចរន្ទាឬភ្ញីទៀនជាដើម ដែលផ្ទុះលាន់ឮសូរស្រដៀងនឹងសម្រែកសត្វ មានដំរីជាដើម។

សម្រែង

ដែលកើតស្រែង; អ្នកដែលកើតស្រែង :

សម្រែង គុ., ន.

[សំ-រ៉ែង] samreaeng

ដែលកើតស្រែង; អ្នកដែលកើតស្រែង :

សម្រោច

ទឹកដែលគេស្រោច; ការស្រោច; ទោសឬកំហុសដែលធ្លាក់ស្រោចមកលើ។

សម្រោច គុណនាម ១)

[សំ-រ៉ោច] somrouch

ដែលគេស្រោច ឬដែលធ្លាក់ស្រោចមកលើ។

សម្រោច នាម ២)

[សំ-រ៉ោច] somrouch

ទឹកដែលគេស្រោច; ការស្រោច; ទោសឬកំហុសដែលធ្លាក់ស្រោចមកលើ។

សម្រោប

ប្រដាប់សម្រាប់ស្រោប :

សម្រោប នាម ១)

[សំ-រ៉ោប] samroub

ការស្រោប :

សម្រោប នាម ២)

[សំ-រ៉ោប] samroub

ប្រដាប់សម្រាប់ស្រោប :

សម្រោះ

(ព.ប្រ.) ចាយទ្រព្យរបស់អស់រលីង :

សម្រោះ កិរិយាសព្ទ ១)

[សំ-រ៉ោះ] samruoh

ធ្វើឱ្យសោះ, ឱ្យស្ងួត, ឱ្យអស់រសជាតិ :

សម្រោះ កិរិយាសព្ទ ២)

[សំ-រ៉ោះ] samruoh

(ព.ប្រ.) ចាយទ្រព្យរបស់អស់រលីង :

សម្ល

ឈ្មោះខ្នុរមួយប្រភេទ ស្លឹកធំៗឆែកៗរង្វើលៗ ផ្លែខ្ចីប្រើជាបន្លែស្ល គ្រាប់ទុំប្រើលីងបរិភោគបាន :

សម្ល នាម

[សំ-ឡ] samlor

ម្ហូបដែលកើតពីស្ល :

សម្ល នាម

[សំ-ឡ-សំ-ដៅ] samlor

សម្លដែលគេបម្រុងចំពោះមនុស្សម្នាក់ៗ។ (ព.សា.) សម្លរាយរងឬសម្លទាំងពួង។

សម្ល នាម

[សំ-ឡ] samlor

ឈ្មោះខ្នុរមួយប្រភេទ ស្លឹកធំៗឆែកៗរង្វើលៗ ផ្លែខ្ចីប្រើជាបន្លែស្ល គ្រាប់ទុំប្រើលីងបរិភោគបាន :

សម្លកកូរ

(ម.ព. កកូរ)។

សម្លកកូរ នាម

[សំ-ឡ-ក-កូ] somlokokour

(ម.ព. កកូរ)។

សម្លក់

សម្លក់ម្ដងៗធ្វើមុខស្មើ ដោយមានសេចក្ដីត្រូវការចង់បាន, ចង់បរិភោគឬដោយស្រឡាញ់, ដោយនឹកស្ដាយ។

សម្លក់ កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡក់] samlok

បើកភ្នែកធំសម្លឹងត្រង់ទៅរកដោយធ្វើមុខមាំឬធ្វើមុខស្មើ (ហាក់ដូចជាស្លក់) :

សម្លក់ កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡក់-ផ្លៀក-ផ្លៀក] samlok

សម្លក់ម្ដងៗធ្វើមុខស្មើ ដោយមានសេចក្ដីត្រូវការចង់បាន, ចង់បរិភោគឬដោយស្រឡាញ់, ដោយនឹកស្ដាយ។

សម្លប

(ម.ព. សម្លបរោម)។

សម្លប កិរិយាសព្ទ ១)

[សំ-ឡប] samlob

ធ្វើឱ្យស្លបចូល, ឱ្យស្របចូល :

សម្លប កិរិយាសព្ទ ២)

[សំ-ឡប] samlob

(ព.ប្រ.) ទម្រុឌទម្រោមអស្មិមានះមិនប្រកាន់ខ្លួន។

សម្លប កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡប-រោម] samlob

ធ្វើរោមឬស្លាបឱ្យស្លប។

សម្លប កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡប-ស្លាប] samlob

(ម.ព. សម្លបរោម)។

សម្លាក

ស្លាកស្នាម :

សម្លាក នាម

[សំ-ឡាក] samleak

ស្លាកស្នាម :

សម្លាក់សំខាន់

ដែលជាគោលឬជាប្រធានដ៏សំខាន់, ដែលជាការមែនមាំ, ដែលប្រាកដប្រជា :

សម្លាក់សំខាន់ គុណនាម

[សំ-ឡាក់-សំ-ខាន់] samleakasamkhan

ដែលជាគោលឬជាប្រធានដ៏សំខាន់, ដែលជាការមែនមាំ, ដែលប្រាកដប្រជា :

សម្លាញ់

សម្លាញ់ពុំងា, សម្លាញ់ស្មើចិត្ត។

សម្លាញ់ គុណនាម

[សំ-ឡាញ់] samleanh

ដែលជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្ត :

សម្លាញ់ នាម

[សំ-ឡាញ់] samleanh

អ្នកដែលជាទីស្រឡាញ់ស្និទ្ធស្នាល, មិត្រជិតដិត :

សម្លាញ់ នាម

[មិត-ត្រៈ-សំ-ឡាញ់] samleanh

មិត្រជាទីស្រឡាញ់។

សម្លាញ់ នាម

[សំ-ឡាញ់-ភ្ងា] samleanh

សម្លាញ់ពុំងា, សម្លាញ់ស្មើចិត្ត។

សម្លាប់

កួចចំណងមួយបែបផ្ទុយពីបត់ចន្ទាស គឺទាញកន្ទុយខ្សែចំណងម្ខាងឱ្យផុតស្រឡះពីរង្វង់ចំណង :

សម្លាប់ កិរិយាសព្ទ ១)

[សំ-ឡាប់] somlab

ធ្វើឱ្យស្លាប់, បំបាត់ជីវិត, ផ្ដាច់ជីវិត :

សម្លាប់ កិរិយាសព្ទ ២)

[សំ-ឡាប់] somlab

(ព.ប្រ.) កម្ចាត់បង់ឱ្យលែងកើតមានតទៅទៀត :

សម្លាប់ កិរិយាសព្ទ ៣)

[សំ-ឡាប់] somlab

ធ្វើឱ្យស្លាប់សាច់ :

សម្លាប់ កិរិយាសព្ទ ៤)

[សំ-ឡាប់] somlab

បំផ្លាញ; បង្ខូចឬបង្ខាតប្រយោជន៍ :

សម្លាប់ កិរិយាសព្ទ ៥)

[សំ-ឡាប់] somlab

លាក់ពុត; សម្ដែងកលមាយាធ្វើហាក់ដូចជាស្លាប់ :

សម្លាប់ កិរិយាសព្ទ ៦)

[សំ-ឡាប់] somlab

កួចចំណងមួយបែបផ្ទុយពីបត់ចន្ទាស គឺទាញកន្ទុយខ្សែចំណងម្ខាងឱ្យផុតស្រឡះពីរង្វង់ចំណង :

សម្លាប់កង្កែប

ឈ្មោះពស់ឥតពិសមួយប្រភេទពួកពស់ព្រលឹត ចូលចិតស្វែងរកកង្កែបជាអាហារ :

សម្លាប់កង្កែប នាម

[សំ-ឡាប់-កង់-កែប] samleabkngkeaeb

ឈ្មោះពស់ឥតពិសមួយប្រភេទពួកពស់ព្រលឹត ចូលចិតស្វែងរកកង្កែបជាអាហារ :

សម្លាប់មុខ

ដែលពិបាកស្រាយ :

សម្លាប់មុខ គុណកិរិយា

[សំ-ឡាប់-មុក] samlabmuk≈

ដែលពិបាកស្រាយ :

សម្លាប់រង្គាល

(ម.ព. ប្រល័យពូជសាសន៍)។

សម្លាប់រង្គាល កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡាប់-រង់-គាល] samlabrngokeal≈

(ម.ព. ប្រល័យពូជសាសន៍)។

សម្លិច

ល្បិចសម្ងាត់, ឧបាយស៊ើបការសម្ងាត់ឱ្យលេចជាក់ច្បាស់ ឬអ្នកដែលស៊ើបឱ្យលេចការសម្ងាត់ :

សម្លិច នាម

[សំ-ឡិច] samlich

ល្បិចសម្ងាត់, ឧបាយស៊ើបការសម្ងាត់ឱ្យលេចជាក់ច្បាស់ ឬអ្នកដែលស៊ើបឱ្យលេចការសម្ងាត់ :

សម្លី

ប៉ុយកប្បាស; គ, រកា ជាដើម ដែលថ្ពេចរួចហើយ :

សម្លី នាម

[សំ-ឡី] somli

ប៉ុយកប្បាស; គ, រកា ជាដើម ដែលថ្ពេចរួចហើយ :

សម្លឹង

ពិនិត្យអារម្មណ៍ឱ្យឃើញជាក់តាមការណ៍ពិត។

សម្លឹង កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡឹង] slerng

មើលស្លឹង, មើលដោយធ្វើភ្នែកស្លឹងឆ្ពោះត្រង់មិនងាក :

សម្លឹង កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡឹង-ប្រ-យ៉ោច] slerng

រំពឹងគិតចំពោះប្រយោជន៍។

សម្លឹង កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡឹង-ពុត] slerng

មើលពុត។

សម្លឹង កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡឹង-មុក] slerng

បើកភ្នែកធំមើលចំមុខអ្នកដទៃ។

សម្លឹង កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡឹង-អា-រ៉ម់] slerng

ពិនិត្យអារម្មណ៍ឱ្យឃើញជាក់តាមការណ៍ពិត។

សម្លុក

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សម្ល ថា :

សម្លុក បុព្វបទ

[សំ-ឡុក] samluk

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សម្ល ថា :

សម្លុត

ធ្វើឱ្យស្លុត, គំរាមកំហែងឱ្យតក់ស្លុត, ឱ្យខ្លាច :

សម្លុត កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡុត] somlut

ធ្វើឱ្យស្លុត, គំរាមកំហែងឱ្យតក់ស្លុត, ឱ្យខ្លាច :

សម្លុយ

ដែលស្លុយចុះ, ដែលផ្ទុយពីចងក្បិន :

សម្លុយ កិ., គុ.កិ.

[សំ-ឡុយ] somluy

ស្លៀកសំពត់ឱ្យស្លុយ គឺស្លៀកសំពត់ទម្លាក់ជាយម្ខាងចុះក្រោមទាំងអស់ (បែបយ៉ាង ស្លៀកស្បង់, ស្លៀកសារុង) :

សម្លុយ គុណនាម

[សំ-ឡុយ] somluy

ដែលស្លុយចុះ, ដែលផ្ទុយពីចងក្បិន :

សម្លូត

ដំណើរស្លូត, ភាវៈស្លូត :

សម្លូត នាម

[សំ-ឡូត] samlut

ដំណើរស្លូត, ភាវៈស្លូត :

សម្លើត

ដែលមានភ្នែកស្លើត; អ្នកដែលមានភ្នែកត្របាំងបះស្លើត :

សម្លើត គុ., ន.

[សំ-ឡើត] samlaut

ដែលមានភ្នែកស្លើត; អ្នកដែលមានភ្នែកត្របាំងបះស្លើត :

សម្លៀក

គ្រឿងសម្រាប់ស្លៀក, គ្រឿងសម្រាប់បិទបាំងរាងកាយចាប់ពីចង្កេះចុះក្រោម :

សម្លៀក នាម

[សំ-លៀក] samliek≈

គ្រឿងសម្រាប់ស្លៀក, គ្រឿងសម្រាប់បិទបាំងរាងកាយចាប់ពីចង្កេះចុះក្រោម :

សម្លៀកបំពាក់

គ្រឿងសម្រាប់ស្លៀកពាក់, គ្រឿងសម្រាប់បិទបាំងឬតុបតែងលម្អរាងកាយ ដូចជា សំពត់ ខោ អាវ ជាដើម :

សម្លៀកបំពាក់ នាម

[សំ-លៀក-បំ-ពាក់] samliekbampeak≈

គ្រឿងសម្រាប់ស្លៀកពាក់, គ្រឿងសម្រាប់បិទបាំងឬតុបតែងលម្អរាងកាយ ដូចជា សំពត់ ខោ អាវ ជាដើម :

សម្លេក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សម្លក់ ថា :

សម្លេក បុព្វបទ

[សំ-ឡេក] samlek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សម្លក់ ថា :

សម្លេច

(ម.ព. សម្លិច)។

សម្លេច នាម

[សំ-ឡេច] somlech

(ម.ព. សម្លិច)។

សម្លេះ

សម្លាប់ដោយអាថ៌កំបាំង បញ្ឈប់សកម្មភាពមិនឱ្យមានដំណើរការតទៅទៀត។ ពាក្យនេះច្រើននិយាយសំដៅទៅលើការសម្លាប់បំបាត់ជីវិត។ សម្លេះបំបាត់ចេញកុំឱ្យមានមុខតទៅទៀត :

សម្លេះ កិរិយាសព្ទ

[សំ-ឡេះ] somleh

សម្លាប់ដោយអាថ៌កំបាំង បញ្ឈប់សកម្មភាពមិនឱ្យមានដំណើរការតទៅទៀត។ ពាក្យនេះច្រើននិយាយសំដៅទៅលើការសម្លាប់បំបាត់ជីវិត។ សម្លេះបំបាត់ចេញកុំឱ្យមានមុខតទៅទៀត :

សម្លែវ

ដែលមានភ្នែកស្លែវ; អ្នកដែលមានភ្នែកស្រលៀងស្លែវ :