Khmer Dictionary

សានណូវ នាម

[សាន-ណូវ] sanonouv

ធាតុពុលមួយប្រភេទប្រើជាថ្នាំពិស (ច្រើនហៅ ជ័រណូវជាង)។

សានុសិស្ស

សិស្សតូចនិងសិស្សធំ ឬសិស្សផ្ទាល់និងចៅសិស្ស :

សានុសិស្ស នាម

[សា-នុ-សឹស] sanusess

សិស្សតូចនិងសិស្សធំ ឬសិស្សផ្ទាល់និងចៅសិស្ស :

សានូ

ជម្រាលភ្នំ; ច្រកភ្នំ (ព.កា.)។

សានូ នាម

[សា-នូ] sanu

ជម្រាលភ្នំ; ច្រកភ្នំ (ព.កា.)។

សាន់វិច

អាហារសម្រន់ម្យ៉ាងមានប្រភពមកពីអឺរ៉ុប ធ្វើពីបន្ទះនំប៉័ង, ប៊័រ, សាលាដ, ប្រូមាស, សាច់ប៉ាតេ និងប៉េងប៉ោះជាដើមដាក់តម្រៀបជាជាន់ៗលើគ្នា។

សាន់វិច នាម

[សាន់-វិច] sanvich≈

អាហារសម្រន់ម្យ៉ាងមានប្រភពមកពីអឺរ៉ុប ធ្វើពីបន្ទះនំប៉័ង, ប៊័រ, សាលាដ, ប្រូមាស, សាច់ប៉ាតេ និងប៉េងប៉ោះជាដើមដាក់តម្រៀបជាជាន់ៗលើគ្នា។

សាន់វុ័ណ្ដ

ដែលវ័ណ្ដចុះវ័ណ្ដឡើង, ដែលជំពាក់ពាក់ព័ន្ធ, រសេមរសាម :

សាន់វុ័ណ្ដ គុណនាម

[សាន់-វ៉ាន់] sanvan≈

ដែលវ័ណ្ដចុះវ័ណ្ដឡើង, ដែលជំពាក់ពាក់ព័ន្ធ, រសេមរសាម :

សាន់វុ័ណ្ឌ

(ម.ព. សាន់វុ័ណ្ដ)។

សាន់វុ័ណ្ឌ គុណនាម

[សាន់-វ៉ាន់] sanvan≈

(ម.ព. សាន់វុ័ណ្ដ)។

សាន់វ៉ាន់

(ម.ព. សាន់វុ័ណ្ដ)។

សាន់វ៉ាន់ គុណនាម

[សាន់-វ៉ាន់] sanovan

(ម.ព. សាន់វុ័ណ្ដ)។

សាន្ត

សុខស្រួល។

សាន្ត គុណនាម

[សាន] santor

ដែលស្ងប់, រម្ងាប់, ស្ងប់រម្ងាប់; ក្សេមក្សាន្ត, សុខស្រួល :

សាន្ត គុណនាម

[សាន-គ្រោះ] santor

ដែលស្បើយគ្រោះកាច, ស្បើយគ្រោះថ្នាក់ :

សាន្ត គុណនាម

[សាន-ត្រាន] santor

ដែលមានការគ្រប់គ្រងឬមានពំនាក់នាំឱ្យបានសុខស្រួលហើយ :

សាន្ត គុណនាម

[សាន-សុខ] santor

សុខស្រួល។

សាន្តិ

(ម.ព. សន្តិ)។

សាន្តិ នាម

[សាន-តិ] santi

(ម.ព. សន្តិ)។

សាប នាម

[សា-ប៉ៈ] sab

សម្បថ។

សាប នាម

[សា-ប៉ៈ-កាំ] sab

ការស្បថ។

សាប នាម

[សា-ប៉ៈ-ក] sab

(ម.ព.សាបកៈ)។

សាប នាម

[សាប-ប៉ៈ-កា-រ៉ិ-កា] sab

(ម.ព សាបកៈ)។

សាប នាម

[សាប-ប៉ៈ-កៈ] sab

អ្នកស្បថ។

សាប នាម

[សា-ប៉ៈ-វាត] sab

ពាក្យស្បថ, សម្បថ។

សាប នាម

[សា-ប៉ៈ-វា-ទិ-នី] sab

(ម.ព. សាបវាទី)។

សាប នាម

[សា-ប៉ៈ-វា-ទី] sab

អ្នកដែលនិយាយឡើងអាងតែស្បថ។

សាប នាម

[សា-ប៉ិ-កា] sab

(ម.ព. សាបកៈ)។

សាប កិរិយាសព្ទ

[សាប] sab

បាចគ្រាប់ស្រូវពូជដែលត្រាំហើយ ទៅក្នុងទីថ្នាលដើម្បីឱ្យដុះជាសំណាប :

សាប កិរិយាសព្ទ

[សាប-ពូជ-វិច-ជា] sab

បណ្ដុះវិជ្ជាឱ្យចេះតែដុះលូតលាស់ចម្រើនតៗទៅ។

សាប កិរិយាសព្ទ

[សាប-ពូជ-សុ-ជី-វៈ-ធ័រ] sab

បង្ហាត់បង្រៀនប្រាប់ពន្យល់គ្នាឱ្យចេះ, ឱ្យប្រព្រឹត្តតាមសុជីវធម៌ជាសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អតៗទៅ :

សាប កិរិយាសព្ទ ១)

[សាប-ព្រោះ-បន់-ដុះ-ដាំ] sab

សាបខ្លះព្រោះខ្លះបណ្ដុះខ្លះដាំខ្លះ។

សាប កិរិយាសព្ទ ២)

[សាប-ព្រោះ-បន់-ដុះ-ដាំ] sab

(ព.ប្រ.) ទំនុកបម្រុងផ្ចុងផ្ដើមឱ្យកើតកាលវាលគុម្ព។

សាប នាម

[សាប] sab

នេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទ ត្បាញដោយបន្ទោះមូលតូចៗ សម្រាប់ដាក់ឱ្យត្រូវមច្ឆជាតិល្អិតៗ។

សាប គុណនាម ១)

[សាប] sab

ដែលឥតរសប្រៃ :

សាប គុណនាម ២)

[សាប] sab

ដែលមិនសូវប្រៃ, ដែលមានរសប្រៃតិច មិនល្មមដល់ការប្រកប :

សាប គុណនាម ៣)

[សាប] sab

(ព.ប្រ.) ដែលឥតតម្លៃ, ដែលអស់អំណាច, អស់ពូកែ :

សាប គុណនាម ៤)

[សាប] sab

ដែលចេញអស់រសជាតិដើមហើយ :

សាប គុណនាម ៥)

[សាប] sab

ដែលឥតរសជាតិខ្លាំង :

សាប គុ.កិ., កិ. ១)

[សាប-មាត់] sab

ភ្នកនឹកចង់បរិភោគមមៃ; ភ្នកនឹកមមៃចង់បរិភោគអាហារមានរសប្រៃឬជូរ (ច្រើនតែមនុស្សដែលទើបនឹងងើបពីឈឺ)។

សាប កិរិយាសព្ទ ២)

[សាប-មាត់] sab

(ព.ប្រ.) នឹកចង់បានរអូចមិនស្រាក :

សាប គុណកិរិយា

[សាប-ឈឹង] sab

សាបឥតរសប្រៃសោះ។

សាប គុណកិរិយា

[សាប-ឈ្លេម] sab

សាបប្រហាត។

សាប កិរិយាសព្ទ

[សាប-រ-លាប] sab

ឥតអំណាច, ឥតតម្លៃ។

សាប កិរិយាសព្ទ

[សាប-សូន] sab

បាត់សូន្យ, វិនាសអស់។

សាប កិរិយាសព្ទ

[សាប-សូន] sab

(ព.ទ.បុ.) ស្លសាបងាយបង់អំបិលថែម, បង្គុយទាបងាយឡើងទៅទីខ្ពស់, គំនិតវៃមិនដែលភ្លាត់ខូចការ។

សាប នាម

[សាប] sab

ល្បាយខ្សាច់និងស៊ីម៉ងត៍ :

សាប នាម

[សាប] sab

ដាវបែបអឺរ៉ុប :

សាបតេយ្យ

សម្បត្តិ, ទ្រព្យ, ប្រើក្លាយជា សាបតៃយ ក៏មាន (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ)។

សាបតេយ្យ នាម

[សាប-ប៉ៈ-តៃ] sabteyy

សម្បត្តិ, ទ្រព្យ, ប្រើក្លាយជា សាបតៃយ ក៏មាន (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ)។

សាបតៃយ

(ម.ព. សាបតេយ្យ)។

សាបតៃយ នាម

[សាប-ប៉ៈ-តៃ] sabataiy

(ម.ព. សាបតេយ្យ)។

សាបាន

សម្បថ។

សាបាន កិរិយាសព្ទ

[សា-បាន] saban

ស្បថ។

សាបាន នាម

[សា-បាន] saban

សម្បថ។

សាបាល

(ម.ព. ស្របាល{¥¥}២{££})។

សាបាល នាម

[សា-បាល] sabal

(ម.ព. ស្របាល២)។

សាបេក្ខភាព

ភាពអាចប្រែប្រួលមិនទៀង ភាពមិនច្បាស់។

សាបេក្ខភាព នាម

[សា-ប៉េក-ខៈ-ភាប] sabekkhakpheab≈

ភាពអាចប្រែប្រួលមិនទៀង ភាពមិនច្បាស់។

សាប៊ូ

សាប៊ូសម្រាប់សម្អាតមុខ។

សាប៊ូ នាម

[សា-ប៊ូ] sabu

(ម.ព. សប៊ូ)។

សាប៊ូ នាម

[សា-ប៊ូ-កក់-សក់] sabu

សាប៊ូម្យ៉ាងសម្រាប់សម្អាតសក់និងស្បែកក្បាល។

សាប៊ូ នាម

[សា-ប៊ូ-បន់-ទន់-សក់] sabu

សាប៊ូម្យ៉ាងសម្រាប់ធ្វើឱ្យសក់ទន់មិនជំពាក់គ្នា។

សាប៊ូ នាម

[សា-ប៊ូ-លាង-មុក] sabu

សាប៊ូសម្រាប់សម្អាតមុខ។

សាប់

ហូតសន្លឹកបៀខ្លះពីក្នុងហ៊ូ រួចដាក់ពីលើវិញ ដើម្បីកុំឱ្យវាស្ថិតតាមលំដាប់លំដោយតទៅទៀត :

សាប់ កិរិយាសព្ទ ១)

[សាប់] sab

កាប់ចិញ្ច្រាំស្រាលៗញាប់ៗឱ្យដាច់ជាចំណិតតូចៗស្ដើងៗ :

សាប់ កិរិយាសព្ទ ២)

[សាប់] sab

អុំទូកញាប់ៗ :

សាប់ កិរិយាសព្ទ ៣)

[សាប់] sab

(ព.ប្រ.) ស្ដីបន្ទោសញាប់មាត់ :

សាប់ កិរិយាសព្ទ ៤)

[សាប់] sab

សូត្រសេចក្ដីឬសូត្រធម៌យ៉ាងញាប់ស្អេក :

សាប់ កិរិយាសព្ទ ៥)

[សាប់] sab

ហូតសន្លឹកបៀខ្លះពីក្នុងហ៊ូ រួចដាក់ពីលើវិញ ដើម្បីកុំឱ្យវាស្ថិតតាមលំដាប់លំដោយតទៅទៀត :

សាពិភ័ក្ដិ

ដំណើរត្រឡប់សះសានឹងគ្នា ហើយទំនុកបម្រុងរក្សាគ្នាតទៅ :

សាពិភ័ក្ដិ នាម

[សា-ពិ-ភ័ក] sapiphka≈

ដំណើរត្រឡប់សះសានឹងគ្នា ហើយទំនុកបម្រុងរក្សាគ្នាតទៅ :

សាមគ្គី

អានិសង្សនៃសាមគ្គីរស។

សាមគ្គី នាម

[សា-មុ័ក-គី] samkki

សេចក្ដីព្រមព្រៀង, សេចក្ដីព្រមព្រឹសជាមួយគ្នា, ដំណើរស្រុះគ្នា :

សាមគ្គី នាម

[សា-មុ័ក-គី-ធ័រ] samkki

ធម៌ព្រមព្រៀង, សេចក្ដីព្រមព្រៀងដែលទុកជាធម៌ (ដ៏សំខាន់) ; វិធីឬរបៀប, បែបបទដែលបង្វឹកគ្នាឱ្យមានសាមគ្គី។

សាមគ្គី នាម

[សា-ម៉័ក-គី-ភាប] samkki

ភាពនៃសាមគ្គី; បែបបទ, ចរិយាសណ្ដាប់ធ្នាប់នៃសាមគ្គី (ដែលកើតអំពីសាមគ្គីធម៌)។

សាមគ្គី នាម

[សា-ម៉័ក-គី-មិត] samkki

មិត្រមានសាមគ្គី។

សាមគ្គី នាម

[សា-ម៉័ក-គី-មិត] samkki

(ម.ព. សាមគ្គីមិត្ត)។

សាមគ្គី នាម

[សា-ម៉័ក-គី-រស់] samkki

រសនៃសាមគ្គី។

សាមគ្គី នាម

[សា-ម៉័ក-គី-រៈ-សា-និ-សង់] samkki

អានិសង្សនៃសាមគ្គីរស។

សាមគ្គីភេទ

ការបែកសាមគ្គី; សាមគ្គីភេទកើតពីមានះ គឺការប្រកាន់រៀងរាល់ខ្លួនជាប្រភពឬជាមូលដ្ឋាន មានត្រឹមតែសេចក្ដីវិនាសជាលទ្ធផលផ្ដល់សេចក្ដីទុក្ខឱ្យជាដរាប :

សាមគ្គីភេទ នាម

[សា-មុ័ក-គី-ភេត] samkkiphet

ការបែកសាមគ្គី; សាមគ្គីភេទកើតពីមានះ គឺការប្រកាន់រៀងរាល់ខ្លួនជាប្រភពឬជាមូលដ្ឋាន មានត្រឹមតែសេចក្ដីវិនាសជាលទ្ធផលផ្ដល់សេចក្ដីទុក្ខឱ្យជាដរាប :

សាមចូក

ឈ្មោះបបរគ្រឿងមានលាយសាច់ច្រើនប្រភេទ ថែមខ្ញី និងគ្រឿងផ្សំដទៃទៀត។

សាមចូក នាម

[សាម-ចូក] samchouk≈

ឈ្មោះបបរគ្រឿងមានលាយសាច់ច្រើនប្រភេទ ថែមខ្ញី និងគ្រឿងផ្សំដទៃទៀត។

សាមញ្ញ

សាសនារបស់ព្រះពុទ្ធដែលមានភាពជាសមណៈពិត, សាសនាស្រោចស្រង់សត្វ (ពុទ្ធសាសនា)។

សាមញ្ញ គុណនាម

[សា-មុ័ញ] samanh

សាធារណៈ; ដែលជាធម្មតា; ដែលស្មើៗតែគ្នា; ដែលរាប់រយរាប់ពាន់ :

សាមញ្ញ នាម

[មៈ-នុស-សា-ម៉័ញ] samanh

មនុស្សសាធារណៈ, មនុស្សរយ។

សាមញ្ញ នាម

[រ-បស់-សា-ម៉័ញ] samanh

របស់រយ។

សាមញ្ញ នាម

[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-នាម] samanh

សាធារណនាម (ព. ផ្ទ វិសាមញ្ញនាម)។

សាមញ្ញ នាម

[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-ល័ក-ខៈ-ណៈ] samanh

សេចក្ដីកំណត់ឃើញស្មើ គឺឃើញថា អនិច្ចំ, ទុក្ខំ អនត្តា ជាសភាពប្រព្រឹត្តទៅស្មើគ្នាទូទៅគ្រប់រូបសត្វលោក។

សាមញ្ញ នាម

[សា-មុ័ញ-ញ៉ៈ] samanh

សមណភាព។

សាមញ្ញ គុ., ន.

[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-គុន] samanh

គុណនៃសមណភាព។

សាមញ្ញ នាម

[សា-ម៉័ញ-ញ៉័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប័ត] samanh

បដិបត្តិតាមសមណភាព។

សាមញ្ញ នាម

[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-សា-ស្នា] samanh

សាសនារបស់ព្រះពុទ្ធដែលមានភាពជាសមណៈពិត, សាសនាស្រោចស្រង់សត្វ (ពុទ្ធសាសនា)។

សាមញ្ញកម្ម

(សេ.ហិ.) ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ :

សាមញ្ញកម្ម នាម

[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-កាំ] samnhonhakkaam≈

(សេ.ហិ.) ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ :

សាមញ្ញភាសា

ភាសានិយាយតាមធម្មតាតាមទម្លាប់របស់អ្នកស្រុកនីមួយៗ ដែលភាសានេះនិយាយត្រូវតាមក្បួនវេយ្យាករណ៍ខ្លះ មិនត្រូវខ្លះ។

សាមញ្ញភាសា នាម

[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-ភា-សា] samnhonhakpheasa≈

ភាសានិយាយតាមធម្មតាតាមទម្លាប់របស់អ្នកស្រុកនីមួយៗ ដែលភាសានេះនិយាយត្រូវតាមក្បួនវេយ្យាករណ៍ខ្លះ មិនត្រូវខ្លះ។

សាមញ្ញ—

(ម.ព. សាមញ្ញ{¥¥}១{££}និងសាមញ្ញ{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។