Khmer Dictionary

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-ទិន] sophek

ថ្ងៃល្អ, ថ្ងៃជា។

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-និច-ឆៃ] sophek

ការចាប់អារម្មណ៍ល្អ, ការរិះគិតល្អ, គំនិតត្រឹមត្រូវ :

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-និ-មិត] sophek

និមិត្តល្អ; សេចក្ដីសម្គាល់ឬសង្កេតឃើញថាល្អ, ថាសមរម្យ។

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-និស-ស្ចៃ] sophek

(ម.ព. សុភនិច្ឆ័យ)។

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-ផល់] sophek

ផលល្អ។

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-ល័ក] sophek

លក្ខណៈល្អ។

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-ល័ក] sophek

(ម.ព. សុភល័ក្ខណ៍)។

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-ស-ម៉ៃ] sophek

(ម.ព. សុភកាល)។

សុភ នាម

[សុ-ភៈ-អ័ក-ស-សាស់] sophek

សំបុត្រឥស្សរជនអ្នកគ្រងប្រទេសរាជដែលមានអំណាចដូចក្សត្រិយ៍គ្រងរាជ្យ ប្រើចេញទៅប្រទេសដទៃ។

សុភ នាម

[សុ-ភាង] sophek

(ម.ព. សុភង្គ)។

សុភមង្គល នាម

[សុ-ភៈ-មង់-គល់] sopheakmngoklo≈

មង្គលល្អ; គ្រោះល្អ។

សុភរ គុណនាម

[សុ-ភៈ-រៈ] sophor

ដែលងាយចិញ្ចឹម, ដែលគេស្រណុកចិញ្ចឹម។

សុភរ នាម

[សុ-ភៈ-រៈ-បុក-គល់] sophor

បុគ្គលដែលគេស្រណុកចិញ្ចឹម, អ្នកមិនរើសអើង។

សុភរ នាម

[សុ-ភៈ-រៈ-បុត] sophor

បុត្រដែលមាតាបិតាស្រណុកចិញ្ចឹម។

សុភរ នាម

[សុ-ភៈ-រៈ-ភាប] sophor

ភាពជាអ្នកងាយចិញ្ចឹម។

សុភា នាម ១)

[សុ-ភា] sophea

អ្នកពិភាក្សាក្ដី។

សុភា នាម ២)

[សុ-ភា] sophea

ឋានន្តរចៅក្រមខាងតុលាការ ជាអ្នកពិភាក្សាក្ដី; ក្នុងរជ្ជកាលពីដើម មានមុខការរួមចូលជាមួយនឹងរាជការរដ្ឋបាលផង, ក្នុងខេត្តមួយៗ មានចៅហ្វាយស្រុកម្នាក់, បាឡាត់ស្រុកម្នាក់, សុភាម្នាក់, យោក្ប័ត្រម្នាក់; បើខេត្តធំ មានសុភាពីរនាក់ (ឆ្វេងស្ដាំ), ជួនកាលមានបាឡាត់ស្រុកពីរនាក់ (ឆ្វេ

សុភា នាម

[សុ-ភា-នុ-ប៉័ស-សិ-នី] sophea

(ម.ព. សុភានុបស្សី)។

សុភា នាម

[សុ-ភា-នុ-បុ័ស-សី] sophea

អ្នកដែលសម្លឹងរំពឹងឃើញរូបកាយថាល្អ។

សុភាចារបុរស

(ម.ព. សុភា និង ចារបុរស)។

សុភាចារបុរស នាម

[សុ-ភា-ចា-រ៉ៈ-បុ-រ៉ស់] sopheacharboros

(ម.ព. សុភា និង ចារបុរស)។

សុភាតុលាការ

(ម.ព. សុភា និង តុលាការ)។

សុភាតុលាការ នាម

[សុ-ភា-តុ-ឡា-កា] sopheatoleakar

(ម.ព. សុភា និង តុលាការ)។

សុភាព

ទន់ភ្លន់, រាបទាប, រៀបរយ; ដែលមានឫកពារៀបរយ, ចុះបែបបទ, ស្លូតបូត :

សុភាព គុណនាម

[សុ-ភាប] spheap

ទន់ភ្លន់, រាបទាប, រៀបរយ; ដែលមានឫកពារៀបរយ, ចុះបែបបទ, ស្លូតបូត :

សុភាពរាបសា

ភាវៈល្អ, ទន់ភ្លន់, រម្យទម, រៀបរយ, រាបទាប, ស្លូតបូត, ចុះបែបបទ, ស្រគត់ស្រគំ :

សុភាពរាបសា នាម

[សុ-ភាប-រាប-សា] sopheabreabsa≈

ភាវៈល្អ, ទន់ភ្លន់, រម្យទម, រៀបរយ, រាបទាប, ស្លូតបូត, ចុះបែបបទ, ស្រគត់ស្រគំ :

សុភាវធម៌

ឥរិយាបថស្របទៅតាមក្រិត្យក្រម ច្បាប់ វិន័យអប់រំ ដែលនាំឱ្យមនុស្សស្ថិតក្នុងភាពល្អប្រពៃ :

សុភាវធម៌ នាម

[សុ-ភា-វៈ-ធ័រ] sopheaveakthro≈

ឥរិយាបថស្របទៅតាមក្រិត្យក្រម ច្បាប់ វិន័យអប់រំ ដែលនាំឱ្យមនុស្សស្ថិតក្នុងភាពល្អប្រពៃ :

សុភាវនីយ

ភាពដែលនាំឱ្យមានបែបបទល្អ រៀបរយល្អ សមរម្យ។

សុភាវនីយ នាម

[សុ-ភា-វៈ-នី] sopheaveakni≈

ភាពដែលនាំឱ្យមានបែបបទល្អ រៀបរយល្អ សមរម្យ។

សុភាសិត

ឱវាទជាសុភាសិត, ឱវាទត្រឹមត្រូវ។

សុភាសិត នាម ១)

[សុ-ភា-សិត] sopheaset

ពាក្យពីរោះ, ពាក្យត្រូវ, ឱវាទត្រឹមត្រូវ (ដែលមានប្រយោជន៍គួររៀនគួរស្ដាប់) :

សុភាសិត នាម ២)

[សុ-ភា-សិត] sopheaset

(អ.សិ.) ឧបទេសអក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទ ដែលកវី អ្នកនិពន្ធតាក់តែងជាពាក្យឬកម្រងពាក្យចួនរណ្ដំ (កម្រងកែវ) សម្រាប់អប់រំ ទូន្មាន ដោយលើកយក ធម្មជាតិ ជីវភាព សង្គមជាដើម មកប្រៀបធៀប :

សុភាសិត គុណនាម

[សុ-ភា-សិត] sopheaset

ដែលពោលពីរោះ, ដែលនិយាយត្រូវ, ដែលថាត្រូវ (នាំឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍បានដោយប្រពៃ) :

សុភាសិត នាម

[សុ-ភា-សិ-តៈ-កៈ-ថា] sopheaset

(ម.ព. សុភាសិតវាចា)។

សុភាសិត នាម

[សុ-ភា-សិ-តៈ-គា-ថា] sopheaset

គាថាឬកម្រងសុភាសិត, ពាក្យកាព្យសុភាសិត។

សុភាសិត នាម

[សុ-ភា-សិ-តៈ-វ-លី] sopheaset

(ម.ព. សុភាសិតគាថា)។

សុភាសិត នាម

[សុ-ភា-សិ-តៈ-វា-ចា] sopheaset

សម្ដីល្អ, សម្ដីត្រូវ។

សុភាសិត នាម

[សុ-ភា-សិ-តៈ-វា-ទិន] sopheaset

អ្នកដែលពេញចិត្តនិយាយតែពាក្យត្រឹមត្រូវ; អ្នកដែលច្រើននិយាយអាងសុភាសិត។

សុភាសិត នាម

[សុ-ភា-សិ-តៈ-វា-ទិ-នី] sopheaset

(ម.ព. សុភាសិតវាទិន)។

សុភាសិត នាម

[សុ-ភា-សិ-តោ-វាត] sopheaset

ឱវាទជាសុភាសិត, ឱវាទត្រឹមត្រូវ។

សុភាសិតោ—

(ម.ព. សុភាសិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុភាសិតោ— នាម

[សុ-ភា-សិ-តោ—] sopheasetao—≈

(ម.ព. សុភាសិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុភាសិត—

(ម.ព. សុភាសិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុភាសិត— នាម

[សុ-ភា-សិ-តៈ—] sopheasetak—≈

(ម.ព. សុភាសិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុភា—

(ម.ព. សុភ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុភា— នាម

[សុ-ភា—] sophea—≈

(ម.ព. សុភ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុភិក្ខ

(ម.ព. សុភិក្ខកាល)។

សុភិក្ខ គុណនាម ១)

[សុ-ភិក] sophikkhor

ដែលមានបាយងាយ គឺដែលសម្បូណ៌ភោជនាហារ :

សុភិក្ខ នាម ២)

[សុ-ភិក] sophikkhor

បាយងាយ គឺភោជនាហារសម្បូណ៌ :

សុភិក្ខ នាម

[សុ-ភិក-ខៈ-កាល] sophikkhor

កាលឬសម័យដែលសម្បូណ៌ភោជនាហារ, គ្រាសម្បូណ៌ស្រូវអង្ករ។

សុភិក្ខ នាម

[សុ-ភិក-ខៈ-សៈ-ម៉ៃ] sophikkhor

(ម.ព. សុភិក្ខកាល)។

សុភិក្ស

(ម.ព. សុភិក្ខ)។

សុភិក្ស គុណនាម

[សុ-ភិក] sophik≈

(ម.ព. សុភិក្ខ)។

សុភោជន នាម

[សុ-ភោ-ជន់] sophouchon

ភោជនល្អ, ភោជនឆ្ងាញ់ :

សុភោជន!

ពាក្យប្រើដោយសន្មតិ (តាមសម័យនិយម) សម្រាប់ឱ្យពរគ្នាក្នុងវេលារៀបនឹងបរិភោគភោជនាហារ : ឬ សុភោជន៍! អញ្ជើញបរិភោគឱ្យឆ្ងាញ់ពិសា!, សូមបរិភោគឱ្យឆ្ងាញ់ពិសា! ឬសូម (អ្នក) បរិភោគអាហារឱ្យឆ្ងាញ់ពិសា! :

សុភោជន! ឧទានសព្ទ

[សុ-ភោ-ជន់] sophochno≈

ពាក្យប្រើដោយសន្មតិ (តាមសម័យនិយម) សម្រាប់ឱ្យពរគ្នាក្នុងវេលារៀបនឹងបរិភោគភោជនាហារ : ឬ សុភោជន៍! អញ្ជើញបរិភោគឱ្យឆ្ងាញ់ពិសា!, សូមបរិភោគឱ្យឆ្ងាញ់ពិសា! ឬសូម (អ្នក) បរិភោគអាហារឱ្យឆ្ងាញ់ពិសា! :

សុភោជន៍

(ម.ព. សុភោជន)។

សុភោជន៍ នាម

[សុ-ភោច] sophoch≈

(ម.ព. សុភោជន)។

សុភោជន៍! នាម

[សុ-ភោច] sophoch≈

(ម.ព. សុភោជន!)។

សុភំ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ សុភាព ថា សុភំសុភាព សុភាពស្រួលបួល, សុភាពសមរម្យ :

សុភំ បុព្វបទ

[សុ-ភំ] sophum

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ សុភាព ថា សុភំសុភាព សុភាពស្រួលបួល, សុភាពសមរម្យ :

សុភំសុភាព

ដែលមានភាវៈល្អ, ទន់ភ្លន់, រាបទាប, សុភាពល្អ, សុភាពស្រួលបួល, សុភាពសមរម្យ :

សុភំសុភាព គុណនាម

[សុ-ភំ-សុ-ភាប] sophumsopheap

ដែលមានភាវៈល្អ, ទន់ភ្លន់, រាបទាប, សុភាពល្អ, សុភាពស្រួលបួល, សុភាពសមរម្យ :

សុភ័គ

ដែលរុងរឿង, ល្អ; ជាទីគាប់ចិត្ត, គួរឱ្យស្រឡាញ់, មានលាភ, សម្បូណ៌, មានសេចក្ដីចម្រើន, មានសេចក្ដីសុខសប្បាយ។

សុភ័គ គុណនាម

[សុ-ភាក់] sophoak

ដែលរុងរឿង, ល្អ; ជាទីគាប់ចិត្ត, គួរឱ្យស្រឡាញ់, មានលាភ, សម្បូណ៌, មានសេចក្ដីចម្រើន, មានសេចក្ដីសុខសប្បាយ។

សុភ—

(ម.ព. សុភ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុភ— គុណនាម

[សុ-ភៈ—] sopheak—≈

(ម.ព. សុភ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុមនា

ផ្កាម្លិះរួត :

សុមនា នាម

[សុ-ម៉ៈ-នា] somonea

ម្លិះរួត :

សុមនា នាម

[សុ-ម៉ៈ-នា-បុស] somonea

ផ្កាម្លិះរួត :

សុមាលី

(ព.ប្រ.) ផ្កាកម្រង, ជាពាក្យហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ប្រៀបដូចកម្រងផ្កា :

សុមាលី គុ., ន. a

[សុ-ម៉ា-លី] someali

ដែលមានផ្កាកម្រងល្អឬអ្នកដែលមានផ្កាកម្រងល្អ។

សុមាលី នាម b

[សុ-ម៉ា-លី] someali

(ព.ប្រ.) ផ្កាកម្រង, ជាពាក្យហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ប្រៀបដូចកម្រងផ្កា :

សុមិត្រាទេវី

ឈ្មោះព្រះនាងទេវីជាមាតារបស់ព្រះរាម និងព្រះលក្ស្មណ៍, ហើយជាភរិយារបស់ព្រះបាទទសរថ (នៅក្នុងរឿងរាមាយណៈ)។

សុមិត្រាទេវី នាម

[សុ-មិ-ត្រា-ទេ-វី] somitreatevi≈

ឈ្មោះព្រះនាងទេវីជាមាតារបស់ព្រះរាម និងព្រះលក្ស្មណ៍, ហើយជាភរិយារបស់ព្រះបាទទសរថ (នៅក្នុងរឿងរាមាយណៈ)។

សុមេធ

បណ្ឌិតអ្នកមានប្រាជ្ញាអាចកម្ចាត់កិលេសបាន, ពុទ្ធាទិបណ្ឌិត។

សុមេធ នាម

[សុ-មេត] someth

អ្នកមានប្រាជ្ញាល្អ, អ្នកមានប្រាជ្ញាអាចកម្ចាត់កិលេសបាន; អ្នកប្រាជ្ញខាងគតិធម៌។

សុមេធ នាម

[សុ-មេត-កុល-ធី-ដា] someth

(ម.ព. សុមេធកុលបុត្ត)។

សុមេធ នាម

[សុ-មេត-កុ-ឡៈ-បុត] someth

កុលបុត្តអ្នកមានសុមេធា :

សុមេធ នាម

[សុ-មេ-ធៈ-បន់-ឌិត] someth

បណ្ឌិតអ្នកមានប្រាជ្ញាអាចកម្ចាត់កិលេសបាន, ពុទ្ធាទិបណ្ឌិត។

សុមេធា

ប្រាជ្ញាល្អ, ប្រាជ្ញាដែលអាចកម្ចាត់កិលេសបាន។

សុមេធា នាម

[សុ-មេ-ធា] somethea

ប្រាជ្ញាល្អ, ប្រាជ្ញាដែលអាចកម្ចាត់កិលេសបាន។

សុមេរុ នាម

[សុ-មេ-រុ] someru

ឈ្មោះភ្នំមួយធំខ្ពស់ចម្បង ជាទីតាំងនៃត្រៃត្រិង្សសួគ៌ ដែលជាឋានរបស់ព្រះឥន្ទ្រ។ ពាក្យថា នេរុ, មេរុ, សិនេរុ, តិទិវាធរ, សុរគិរី, សុរាទ្រិ, សុរាស្រ័យ សុទ្ធតែជាឈ្មោះរបស់ភ្នំនេះឯង ប៉ុន្តែខ្មែរប្រើពាក្យ សុមេរុ ឬ សុមេរុ៍ ជាង :