ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សោត ឈ.

[សោត] saot

ឯ, រីឯ; ទៀត; ចំណែកឯ, ចំណែកខាង; ដូច្នោះ; ក៏ដែរ, ក៏ដោយ។

សោត ឈ.

[បើ-ពុំ-នោះ-សោត] saot

បើមិនដូច្នោះទេ :

សោត ឈ.

[បើ-មិន-ទេ-សោត] saot

បើមិនមែនដូច្នោះទេ :

សោត ឈ.

[ពុំ-នោះ-សោត] saot

មួយទៀត :

សោត ធ.

[សោត-ណា] saot

យ៉ាងណាក៏ដោយ :

សោត ធ.

[សោត-សឹង] saot

សុទ្ធសឹង ឬ សុទ្ធសឹងតែ :

សោត ធ.

[សោត-សឹង-តែ] saot

(ម.ព. សោតសឹង)។

សោត ធ.

[សោត-អែ] saot

ចំណែកឯ :

សោត នាម

[សោ-តៈ] saot

ត្រចៀក។

សោត នាម

[សោ-តៈ-ទ្វា] saot

ទ្វារត្រចៀក (ត្រចៀកជាទ្វារចូលនៃសំឡេង)។

សោត នាម

[សោ-ត័ប-ប៉ៈ-សាត] saot

ប្រសាទរបស់ត្រចៀក។

សោត នាម

[សោ-តៈ-វិញ-ញាន] saot

សេចក្ដីដឹងដែលកើតឡើងអាស្រ័យសំឡេងមកប៉ះនឹងសោតប្បសាទ។

សោត នាម

[សោ-តៈ-សំ-ផស់] saot

ការប៉ះពាល់សំឡេងដោយសោតប្បសាទ។

សោត នាម

[សោ-តា-យ៉ៈ-តៈ-នៈ] saot

អាយតនៈគឺត្រចៀក, ត្រចៀកដែលជាអាយតនៈមួយ ក្នុងអាយតនៈទាំង ៦។

សោតទស្សន៍ គុណនាម

[សោ-តៈ-ទស់] saotaktsa

ដែលប្រើទាំងសំឡេង ទាំងរូបភាព :

សោតពិនិត្យ

ការស្ទង់អាការៈរោគ (ចង្វាក់បេះដូង, សួត...) ដោយឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រពាក់នឹងត្រចៀក។

សោតពិនិត្យ នាម

[សោ-តៈ-ពិ-និត] saotakpinit

ការស្ទង់អាការៈរោគ (ចង្វាក់បេះដូង, សួត...) ដោយឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រពាក់នឹងត្រចៀក។

សោតរូបារម្មណ៍

(អ.សិ.) រូបារម្មណ៍ក្នុងអត្ថបទកំណាព្យ អត្ថបទពាក្យរាយ ដែលកើតឡើងតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ឃ្លាប្រយោគ ដែលរំលេចឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ឮសំឡេងនៅក្នុងអារម្មណ៍។

សោតរូបារម្មណ៍ នាម

[សោ-តៈ-រូ-បា-រ៉ម់] saotakrubarmo

(អ.សិ.) រូបារម្មណ៍ក្នុងអត្ថបទកំណាព្យ អត្ថបទពាក្យរាយ ដែលកើតឡើងតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ឃ្លាប្រយោគ ដែលរំលេចឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ឮសំឡេងនៅក្នុងអារម្មណ៍។

សោតា នាម

[សោ-តា] ឬ [សោ-ដា] saota

ខ្សែទឹក។

សោតា នាម

[សោ-តា] ឬ [សោ-ដា] saota

(ព.ពុ.) ឈ្មោះលោកុត្តរធម៌មួយគូ គឺមគ្គផលជាដើមខ្សែ (ថ្នាក់មគ្គហៅ សោតាមគ្គ ឬ សោតាបត្តិមគ្គ, ថ្នាក់ផលហៅ សោតាផល ឬ សោតាបត្តិផល)។

សោតា នាម

[សោ-តា-ប័ន] saota

អរិយបុគ្គលអ្នកបានសម្រេចលោកុត្តរធម៌ថ្នាក់សោតា។

សោតា នាម

[សោ-តា-ប័ន-ណា] saota

(ម.ព. សោតាបន្ន)។

សោត្ថិកកូល

រុក្ខជាតិមួយប្រភេទមានកម្ពស់១០ទៅ២០ម៉ែត្រ ដុះក្នុងព្រៃធំ ពន្លកផ្កាស្ងួតប្រើជាគ្រឿងទេស។

សោត្ថិកកូល នាម

[សោត-ថិ-កៈ-កូល] saotthekakkoul

រុក្ខជាតិមួយប្រភេទមានកម្ពស់១០ទៅ២០ម៉ែត្រ ដុះក្នុងព្រៃធំ ពន្លកផ្កាស្ងួតប្រើជាគ្រឿងទេស។

សោត្រប្រសាទ នាម

[សោ-ត្រៈ-ប្រ-សាត] saotreakbrosat

(ម.ព. សោតប្បសាទ ក្នុង សោត២)។

សោត្រោ

ដែលមានសាច់រឹងទាំងរលុងពេកមិនសមខ្លួនផងទៀត :

សោត្រោ គុណនាម

[សោ-ត្រោ] saotrao

ដែលមានសាច់រឹងទាំងរលុងពេកមិនសមខ្លួនផងទៀត :

សោទក

ផ្លូវទឹក, ធ្នារទឹក។

សោទក គុណនាម

[សោ-ទក់] saotok

ដែលមានទឹក :

សោទក នាម

[សោ-ទក់] saotok

ផ្លូវទឹក, ធ្នារទឹក។

សោទរ នាម

[សោ-ទៈ-រៈ] ឬ [សោ-ទ] saotor

បងប្រុសឬប្អូនប្រុសរួមឧទរមួយ, បងប្អូនប្រុសពោះមួយ (ប្រើជា សោទរៈ ឬ សោទរិយៈ ក៏បាន; បើបងឬប្អូនស្រីជា សោទរា ឬ សោទរិយា)។

សោទរា នាម

[សោ-ទៈ-រា] saotorea

(ម.ព. សោទរ)។

សោទរិយ នាម

[សោ-ទៈ-រិ-យៈ] saoteakriyeak

(ម.ព. សោទរ)។

សោទរិយា នាម

[សោ-ទៈ-រិ-យា] saoteakriyea

(ម.ព. សោទរ)។

សោទរិយៈ នាម

[សោ-ទៈ-រិ-យៈ] saoteakriyeak

(ម.ព. សោទរ)។

សោទរៈ នាម

[សោ-ទៈ-រៈ] saoteakreak

(ម.ព. សោទរ)។

សោធន នាម

[សោ-ធន់] saothon

ការជម្រះ, ការលាងជម្រះ, ការសម្អាត, ការជម្រះឱ្យត្រឹមត្រូវ។

សោធន នាម

[សោ-ធៈ-នៈ-កាំ] saothon

ការធ្វើឱ្យជ្រះ, ឱ្យស្អាត។

សោធន នាម

[សោ-ធៈ-នៈ-កិច] saothon

(ម.ព. សោធនកម្ម)។

សោធន នាម

[សោ-ធន់-ប័ត] ឬ [សោ-ធៈ-នៈ-ប័ត] saothon

សន្លឹកប្រាប់ពាក្យខុសពាក្យត្រូវ (សន្លឹកសៀវភៅដែលកែពាក្យខុសឱ្យទៅជាពាក្យត្រូវ)។

សោធន នាម

[សោ-ធន់-ប័ត] ឬ [សោ-ធៈ-នៈ-ប័ត] saothon

(ម.ព. សោធនបត្រ)។

សោធនកាលិក នាម

[សោ-ធន់-កា-លិក] saothnokalik

ប្រាក់សោធនបណ្ដោះអាសន្ន។

សោធនពិការភាព នាម

[សោ-ធន់-ពិ-កា-រ៉ៈ-ភាប] saothnopikarakpheab

ប្រាក់សោធនដែលទទួលបានដោយសារពិការភាព។

សោធនិក នាម

[សោ-ធៈ-និក] saotheaknik

អ្នកទទួលប្រាក់សោធន :

សោធនី

ច្រាសឬប្រែងសម្រាប់ជម្រះធូលីដែលប្រឡាក់សំពត់។

សោធនី នាម

[សោ-ធៈ-នី] saothoni

អំបោស, ច្រាស; ប្រែង :

សោធនី នាម

[ទ័ន-តៈ-សោ-ធៈ-នី] saothoni

ស្ទន់ឬច្រាសសម្រាប់ដុសជម្រះធ្មេញ។

សោធនី នាម

[វ័ត-ឋៈ-សោ-ធៈ-នី] saothoni

ច្រាសឬប្រែងសម្រាប់ជម្រះធូលីដែលប្រឡាក់សំពត់។

សោធនៈ នាម

[សោ-ធៈ-នៈ] saotheakneak

(ម.ព. សោធន)។

សោបាន

ជណ្ដើរមានរូបនាគ (ជណ្ដើរនាគ) :

សោបាន នាម

[សោ-ប៉ាន] saoban

ជណ្ដើរ; បង្អោង (បា. ប្រើជា សោបាណ ក៏មាន; (ព.កា.) ឬ (រ.ស.) :

សោបាន នាម

[នា-គៈ-សោ-ប៉ាន] saoban

ជណ្ដើរមានរូបនាគ (ជណ្ដើរនាគ) :

សោប៉ត្រោ គុណនាម

[សោ-ប៉ៈ-ត្រោ] saopotrao

(ម.ព. សោត្រោ)។

សោភគ្គ នាម

[សោ-ភ័ក] saophokk

(ម.ព. សៅភាគ្យ)។

សោភណភាព នាម

[សោ-ភៈ-ណៈ-ភាប] ឬ [សោ-ភ័ន-ណៈ-ភាប] saopheaknakpheab]rue[saophnonakpheab

ភាពស្រស់ស្អាត លម្អ សម្រស់ :

សោភា

លំអ; ពន្លឺ, ពន្លឺត្រចះ។

សោភា គុណនាម a

[សោ-ភា] sophea

ល្អ; ហ្មត់ហ្មង; ភ្លឺត្រចះ, ត្រចង់; ត្រយង់។

សោភា នាម b

[សោ-ភា] sophea

លំអ; ពន្លឺ, ពន្លឺត្រចះ។

សោភិនី

(ព.សា.) សម្បូណ៌គរគោកយកមិនអស់។

សោភិនី នាម

[សំ-បូ-សោ-ភិ-នី] saophini

(ព.សា.) សម្បូណ៌គរគោកយកមិនអស់។

សោភី នាម

[សោ-ភី] saophi

(ម.ព. សោភា)។

សោភ័ណ គុណនាម

[សោ-ភ័ន] saophoan

(ម.ព. សោភ័ន)។

សោភ័ណវិទ្យា

សាខានៃទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីសោភណភាព សណ្ឋាន ចំណូលចិត្ត រួមទាំងសោភណភាពរបស់ធម្មជាតិផង។

សោភ័ណវិទ្យា នាម

[សោ-ភ័ន-វិត-ទ្យា] saophnovittyea

សាខានៃទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីសោភណភាព សណ្ឋាន ចំណូលចិត្ត រួមទាំងសោភណភាពរបស់ធម្មជាតិផង។

សោភ័ន

ប្រសើរក្រៃលែង, ល្អកន្លង។

សោភ័ន គុណនាម

[សោ-ភ័ន] saophno

ល្អ; ហ្មត់ហ្មង, ល្អកន្លង :

សោភ័ន គុណនាម

[សោ-ភ័ន] saophno

ប្រសើរក្រៃលែង, ល្អកន្លង។

សោម

ឈ្មោះផ្ដៅមួយប្រភេទ ដើមធំវែង ច្រើនដុះនៅព្រៃភ្នំ, គេកាត់យកចុងមកសកប្រើជាបន្លែឬស្រុសធ្វើរបោយ :

សោម នាម

[សោម] saom

ព្រះចន្ទ្រ; ព្រះបាទកុវេរៈ; ព្រះសិវៈ; អាកាស; ខ្យល់; ឈ្មោះទឹកអម្រឹតរបស់ពួកទេវតា។

សោម នាម

[សោម] saom

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ មានមើមស្រដៀងនឹងមើមស្ពៃ, សម្រាប់ស្ងោរយកទឹកប្រើជាថ្នាំត្រជាក់ :

សោម នាម

[សោម] saom

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មាននិយាយក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ថា ពួកព្រាហ្មណិកយកសំបកឬស្លឹកមកស្ងោរ ឬក៏ធ្វើដោយបែបណា ដឹងមិនប្រាកដ ប្រើផឹកក្នុងយញ្ញពិធី។

សោម នាម

[សោម] saom

ឈ្មោះផ្ដៅមួយប្រភេទ ដើមធំវែង ច្រើនដុះនៅព្រៃភ្នំ, គេកាត់យកចុងមកសកប្រើជាបន្លែឬស្រុសធ្វើរបោយ :

សោមគ្រោះ នាម

[សោ-ម៉ៈ-គ្រោះ] saomkruoh

គ្រោះល្អ, គ្រោះជា។

សោមនស្ស

ដំណើរទទួលអារម្មណ៍ជាសោមនស្ស។

សោមនស្ស នាម

[សោ-ម៉ៈ-ន័ស] saomnoss

សេចក្ដីសប្បាយចិត្ត, សេចក្ដីរីករាយសប្បាយ; អំណរ :