វចនានុក្រមខ្មែរ

ស្ពង់ នាម

[ស្ពង់] spong

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សាច់ក្រហមប្រឿងស្រដៀងនឹងដូងចែម។

ស្ពាន នាម

[ស្ពាន] spean

សំណង់ដែលឆ្លងកាត់ទទឹងលើផ្លូវទឹកមានអូរ, ព្រែក, ស្ទឹងជាដើម សម្រាប់ឆ្លងពីទីម្ខាងទៅទីម្ខាង :

ស្ពាន នាម

[ស្ពាន-យោល] spean

ស្ពានមួយប្រភេទប្រើខ្សែកាបភ្ជាប់នឹងកម្រាលនិងបង្កាន់ដៃនៅពីលើ ហើយតភ្ជាប់ទៅនឹងបង្គោលគល់ស្ពានទាំងសងខាង :

ស្ពាន នាម

[ស្ពាន-រំ-លង] spean

ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដីសម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយ ដោយរំលងផ្លូវថ្នល់ឬផ្លូវរថភ្លើងនៅទីតាំងតែមួយ។

ស្ពាន នាម

[ស្ពាន-អា-កាស] spean

ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដីសម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត ដោយរំលងសំណង់គ្រប់ប្រភេទនៅទីតាំងខុសៗគ្នា កម្រិតកម្ពស់ខុសៗគ្នា។

ស្ពានមេត្រី

(ព.ប្រ.) មេត្រីដូចជាស្ពាន គឺសេចក្ដីរាប់អានគ្នាជាមិត្រស្និទ្ធ; ការចងពន្ធនឹងគ្នា :

ស្ពានមេត្រី នាម

[ស្ពាន-មេ-ត្រី] spanmetrei

(ព.ប្រ.) មេត្រីដូចជាស្ពាន គឺសេចក្ដីរាប់អានគ្នាជាមិត្រស្និទ្ធ; ការចងពន្ធនឹងគ្នា :

ស្ពាន់

ធាតុផ្សំមួយប្រភេទ មានសម្បុរស សាច់រឹងជាងស្ពាន់ :

ស្ពាន់ នាម

[ស្ពាន់] span

លោហធាតុមួយប្រភេទ សម្បុរលឿង, ស្នឹមសម្បុរខៀវ, សម្រាប់ប្រើការបានច្រើនយ៉ាង :

ស្ពាន់ នាម

[មុក-ស្ពាន់] span

(ព.ប្រ.) មុខក្រៀមស្លាំងដោយភ័យខ្លាំងឬព្រួយចិត្តខ្លាំង។

ស្ពាន់ នាម

[ស្ពាន់-ស] span

ធាតុផ្សំមួយប្រភេទ មានសម្បុរស សាច់រឹងជាងស្ពាន់ :

ស្ពាន់ក្រាប នាម

[ស្ពាន់-ក្រាប] spanokrab

ធាតុផ្សំមានបន្ទះស្ដើងស្រួយ សម្បុរភ្លឺផ្លេក សម្រាប់ដាប់ជាក្បាច់រំលេចបិទក្ដារមឈូសជាដើម។

ស្ពាន់ក្រាប់

(ម.ព. ស្ពាន់ក្រាប)។

ស្ពាន់ក្រាប់ នាម

[ស្ពាន់-ក្រាប់] speankreab≈

(ម.ព. ស្ពាន់ក្រាប)។

ស្ពាន់ធ័រ

ធាតុមួយប្រភេទ មានសម្បុរលឿងខ្ចី សាច់ស្រួយ ក្លិនស្អុយឆួល, ដុតឆេះ, សម្រាប់ប្រើការផ្សំជារំសេវព័ណ៌ឬផ្សំជាថ្នាំជាដើម។

ស្ពាន់ធ័រ នាម

[ស្ពាន់-ធ័រ] spanothoar

ធាតុមួយប្រភេទ មានសម្បុរលឿងខ្ចី សាច់ស្រួយ ក្លិនស្អុយឆួល, ដុតឆេះ, សម្រាប់ប្រើការផ្សំជារំសេវព័ណ៌ឬផ្សំជាថ្នាំជាដើម។

ស្ពាយ

ពាក់បង្វេចឬគ្រឿងព្យួរលើស្មា :

ស្ពាយ កិរិយាសព្ទ

[ស្ពាយ] spay

ពាក់បង្វេចឬគ្រឿងព្យួរលើស្មា :

ស្ពាយឆៀង

បង់កសំពត់ស្មាម្ខាង ព័ទ្ធចុងសំពត់ទាំងពីរខាងសំយុងទៅភ្ជាប់ខាងក្រោម :

ស្ពាយឆៀង កិរិយាសព្ទ

[ស្ពាយ-ឆៀង] spayochhieng

បង់កសំពត់ស្មាម្ខាង ព័ទ្ធចុងសំពត់ទាំងពីរខាងសំយុងទៅភ្ជាប់ខាងក្រោម :

ស្ពាយលៀង

ដើរលឿនជាងគូដែលទឹមក្នុងនឹម :

ស្ពាយលៀង កិ., គុ.កិ.

[ស្ពាយ-លៀង] spayolieng

ដើរលឿនជាងគូដែលទឹមក្នុងនឹម :

ស្ពីង

ដែលដួលឬដេកឃើញធំត្រពីង :

ស្ពីង គុណនាម ១)

[ស្ពីង] speing

ដែលហើមធំតឹងពេញទំហឹង :

ស្ពីង គុណកិរិយា ២)

[ស្ពីង] speing

ដែលដួលឬដេកឃើញធំត្រពីង :

ស្ពឹក

ដោយមិនរហ័សរហួនឬស្ទុះស្ទា :

ស្ពឹក គុណនាម

[ស្ពឹក] spoek

ដែលមិនរួស, មិនរហ័ស; ដែលស្រពន់ វាយ, ដំ, ក្ដិច មិនឈឺ :

ស្ពឹក គុណនាម

[គោ-ស្ពឹក] spoek

គោមិនរួស វាយមិនសូវឈឺ។

ស្ពឹក នាម

[រោគ-ស្ពឹក] spoek

រោគស្លាក់ខ្យល់ចុកស្រពន់។

ស្ពឹក នាម

[សាច់-ស្ពឹក] spoek

សាច់ដែលវាយឬក្ដិចមិនសូវឈឺ។

ស្ពឹក នាម

[សាច់-ស្ពឹក] spoek

លាបថ្នាំឱ្យស្រពន់សាច់។

ស្ពឹក គុ.កិ., គុ.

[ស្ពឹក-ស្រ-ពន់] spoek

ដោយមិនរហ័សរហួនឬស្ទុះស្ទា :

ស្ពឹង

ធំស្ដឹង, ធំវែងត្រដឹង :

ស្ពឹង គុណនាម

[ស្ពឹង] spoeng

ធំស្ដឹង, ធំវែងត្រដឹង :

ស្ពឺ

ស្ពឺរបស់ផ្នោះបោះកប្បាស។

ស្ពឺ នាម

[ស្ពឺ] speu

ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ផ្លែមានជ្រុង សាច់ជ្រាយមានទឹក ខ្លះមានរសជូរ ខ្លះផ្អែមលាយជូរបន្តិចៗ ប្រើជាម្ជូរឬជាអាហារ។

ស្ពឺ នាម

[ស្ពឺ] speu

គ្រឿងកោះទប់មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងជ្រុងផ្លែស្ពឺ សម្រាប់ប្រើក្នុងគ្រឿងវិល។

ស្ពឺ នាម

[ស្ពឺ-ចាក់] speu

ស្តឺរបស់គ្រឿងចក្រ។

ស្ពឺ នាម

[ស្ពឺ-ផ្នោះ] speu

ស្ពឺរបស់ផ្នោះបោះកប្បាស។

ស្ពុង

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទ មានរាងសំប៉ែតវែង មាត់ធំ ចំហៀងខ្លួនពណ៌ត្នោតនិងពោះពណ៌ស :

ស្ពុង នាម

[ស្ពុង] spung≈

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទ មានរាងសំប៉ែតវែង មាត់ធំ ចំហៀងខ្លួនពណ៌ត្នោតនិងពោះពណ៌ស :

ស្ពុច

ដែលអង្គុយបត់ជើងឬដាក់នៅនឹងថ្កល់មានអាការៈទន់សង្កត់ស៊ប់ :

ស្ពុច គុណកិរិយា

[ស្ពុច] spoch

ដែលអង្គុយបត់ជើងឬដាក់នៅនឹងថ្កល់មានអាការៈទន់សង្កត់ស៊ប់ :

ស្ពុយ

ធំឬធាត់ស្ពោតៗ, ស្គុល :

ស្ពុយ គុណនាម

[ស្ពុយ] spoy

ធំឬធាត់ស្ពោតៗ, ស្គុល :

ស្ពុរ

ដែលឡើងសាច់ជ្រោកពពុរ, ស្ប៉ុរ :

ស្ពុរ គុ., គុ.កិ.

[ស្ពុល] spor

ដែលឡើងសាច់ជ្រោកពពុរ, ស្ប៉ុរ :

ស្ពុល

(ម.ព. ស្ពុរ)។

ស្ពុល គុ., គុ.កិ.

[ស្ពុល] spul≈

(ម.ព. ស្ពុរ)។

ស្ពើន

ដែលមានរាងឬមាឌធំស្ងើនឬធំខ្ពស់ស្រឡះ :

ស្ពើន គុណនាម

[ស្ពើន] spaeun

ដែលមានរាងឬមាឌធំស្ងើនឬធំខ្ពស់ស្រឡះ :

ស្ពៀត

(ព.ប្រ.) ចង្អៀតចិត្តឬចង្អៀតខ្លួនខ្លាំង :

ស្ពៀត គុណនាម ១)

[ស្ពៀត] spiet

ពៀច, ផត ដោយសង្កត់ឬដោយត្បៀត :

ស្ពៀត គុណនាម ២)

[ស្ពៀត] spiet

(ព.ប្រ.) ចង្អៀតចិត្តឬចង្អៀតខ្លួនខ្លាំង :

ស្ពេះ

(ម.ព. ស្ពែះ)។

ស្ពេះ គុណនាម

[ស្ពេះ] speh

(ម.ព. ស្ពែះ)។

ស្ពែត

ដែលយំចេញអាការៈមុខមាត់ខ្សោយៗ :

ស្ពែត គុណនាម

[ស្ពែត] spaet

ដែលទន់ឬខ្សោយល្វែត, ដែលមានអាការៈស្អយៗ :

ស្ពែត គុណកិរិយា

[ស្ពែត] spaet

ដែលយំចេញអាការៈមុខមាត់ខ្សោយៗ :

ស្ពែម៉ាតូសូអ៊ីដ

(វេជ្ជ.) កោសិកាបន្តពូជឈ្មោលដែលផលិតចេញពីសរីរាង្គបន្តពូជរបស់មនុស្សប្រុស សត្វឈ្មោល ឬរុក្ខជាតិឈ្មោល។

ស្ពែម៉ាតូសូអ៊ីដ នាម

[ស្ពែ-ម៉ា-តូ-សូ-អ៊ីត] spematousouait≈

(វេជ្ជ.) កោសិកាបន្តពូជឈ្មោលដែលផលិតចេញពីសរីរាង្គបន្តពូជរបស់មនុស្សប្រុស សត្វឈ្មោល ឬរុក្ខជាតិឈ្មោល។

ស្ពែះ

ដែលមានសណ្ឋានធ្លាក់ពភ្លែះ :

ស្ពែះ គុណនាម

[ស្ពែះ] spaeah

ដែលមានសណ្ឋានធ្លាក់ពភ្លែះ :

ស្ពៃ

ឈ្មោះស្ពៃមួយប្រភេទមានស្លឹកធំរីកសណ្ឋានដូចជើងទា។ គេច្រើនយកមកធ្វើជាជ្រក់ស្ពៃ :

ស្ពៃ នាម

[ស្ពៃ] spai

ដំណាំពួកមួយ ដាំយកធាង, យកស្លឹក, យកមើម ប្រើជាបន្លែ, ជាអន្លក់ ឬប្រើការជ្រក់ :

ស្ពៃ នាម

[ស្ពៃ-ក្ដោប] spai

ឈ្មោះស្ពៃមួយប្រភេទមានស្លឹកក្ដោបចូលគ្នាជាដុំមូលធំមួយ ដែលគេយកមកប្រើជាបន្លែស្រស់និងស្លបានជាច្រើនមុខ :

ស្ពៃ នាម

[ស្ពៃ-ក្រ-ញ៉ាញ់] spai

ឈ្មោះស្ពៃមួយប្រភេទមានស្លឹករួញក្រញាញ់ ដែលគេយកមកប្រើជាបន្លែស្រស់និងស្លបាន :

ស្ពៃ នាម

[ស្ពៃ-ខៀវ] spai

ឈ្មោះស្ពៃមួយប្រភេទមានធាងរាងមូល ស្លឹកនិងធាងពណ៌បៃតង (ដែលគេហៅថាខៀវនោះ) អាចប្រើជាបន្លែស្រស់និងស្លបាន :

ស្ពៃ នាម

[ស្ពៃ-ខ្មៅ] spai

ឈ្មោះស្ពៃមួយប្រភេទមានធាងសំប៉ែត មានរសល្វីងលើសស្ពៃដទៃ អាចប្រើជាបន្លែស្រស់និងស្លបាន។ ជួនគេហៅ ស្ពៃហាង :

ស្ពៃ នាម

[ស្ពៃ-ចង់-កឹះ] spai

ឈ្មោះស្ពៃមួយប្រភេទមានធាងរាងមូលដូចចង្កឹះ :

ស្ពៃ នាម

[ស្ពៃ-ជើង-ទា] spai

ឈ្មោះស្ពៃមួយប្រភេទមានស្លឹកធំរីកសណ្ឋានដូចជើងទា។ គេច្រើនយកមកធ្វើជាជ្រក់ស្ពៃ :

ស្ពៃគោក

ឈ្មោះតិណជាតិមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងកូនថ្នាំ តែមានសម្បុរលាយស្វាយបន្តិចៗ ប្រើជាអន្លក់ឬជារបោយបាន។

ស្ពៃគោក នាម

[ស្ពៃ-គោក] spaikouk

ឈ្មោះតិណជាតិមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងកូនថ្នាំ តែមានសម្បុរលាយស្វាយបន្តិចៗ ប្រើជាអន្លក់ឬជារបោយបាន។

ស្ពោត

ដែលមិនហាប់, មិនណែន, ស្គោក :

ស្ពោត គុណនាម

[ស្ពោត] spaot

ដែលមិនហាប់, មិនណែន, ស្គោក :

ស្ពោរ

ដែលហើមពោរឡើង, ស្ពុរ :

ស្ពោរ គុណនាម

[ស្ពោ] spaor

ដែលហើមពោរឡើង, ស្ពុរ :

ស្ពៅ

ឈ្មោះធញ្ញជាតិមួយប្រភេទ ពួកពោត ផ្លែជាស្មែងចង្កោម គ្រាប់មូលៗល្អិតៗ កាលណាទុំមានសម្បុរស, ប្រើការលីងផ្ទុះរីកជាលាជ។

ស្ពៅ នាម

[ស្ពៅ] spau

ឈ្មោះធញ្ញជាតិមួយប្រភេទ ពួកពោត ផ្លែជាស្មែងចង្កោម គ្រាប់មូលៗល្អិតៗ កាលណាទុំមានសម្បុរស, ប្រើការលីងផ្ទុះរីកជាលាជ។

ស្មង

ចិញ្ចឹមជីវិតដោយការដើរបិណ្ឌបាតចង្ហាន់ (សម្រាប់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិក)។

ស្មង នាម

[ស្មង] smang

ប៉ែកជើងពីខាងមុខតាំងពីត្រឹមជង្គង់ចុះទៅដល់កជើង។

ស្មង កិរិយាសព្ទ

[ចិញ-ចឹម-ជី-វិត-ដោយ-កំ-ឡាំង-ស្មង] smang

ចិញ្ចឹមជីវិតដោយការដើរបិណ្ឌបាតចង្ហាន់ (សម្រាប់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិក)។

ស្មត់

ឋានន្តរមន្ត្រីស័ក្ដិតូច ពួកស្នង, ក្រឡាពាសក្នុងសម័យពីដើម (បា. សមត្ថ; សំ. សមថ៌ “ដែលអាច; ប៉ិន; រឹងប៉ឹង”)។

ស្មត់ នាម

[ស្មត់] smat

ឋានន្តរមន្ត្រីស័ក្ដិតូច ពួកស្នង, ក្រឡាពាសក្នុងសម័យពីដើម (បា. សមត្ថ; សំ. សមថ៌ “ដែលអាច; ប៉ិន; រឹងប៉ឹង”)។

ស្មន់

ស្មន់ ដោយមានអ្នកដទៃជួយលាក់បាំងឱ្យ :

ស្មន់ កិរិយាសព្ទ

[ស្មន់] smon

ខូចកាចនឹងគ្នាឬដើរហើរនឹងគ្នា (នៃបុរសស្ត្រីដែលជាប់ជាសាច់ញាតិឬដែលជាញាតិពន្ធ) :

ស្មន់ នាម

[មុក-ស្មន់] smon

មុខក្រសួងឬនាទីដែលត្រូវពិន័យតាមមាត្រាច្បាប់បញ្ញត្តអំពីស្មន់នឹងគ្នា។

ស្មន់ កិរិយាសព្ទ

[ស្មន់-អន់-ធៈ-ក] smon

ស្មន់ ដោយមានអ្នកដទៃជួយលាក់បាំងឱ្យ :

ស្មន្ធ

(ម.ព. ស្មន់)។

ស្មន្ធ កិរិយាសព្ទ

[ស្មន់] smanthor

(ម.ព. ស្មន់)។

ស្មរ

ស្មរនិងបន្ទាល់ ឬស្មរជាបន្ទាល់។

ស្មរ នាម

[ស្ម] smor

អ្នកដែលនាំព័ត៌មានពីសាក្សីមកប្រាប់ដល់អ្នកមានខ្លួន, សាក្សីបន្ត។

ស្មរ នាម

[ស្ម-បន់-ទាល់] smor

ស្មរនិងបន្ទាល់ ឬស្មរជាបន្ទាល់។

ស្មសាន

ព្រៃខ្មោច, ប៉ាឆា :

ស្មសាន នាម

[ស្មៈ-សាន] smasan

ព្រៃខ្មោច, ប៉ាឆា :

ស្មា

មិនស្គាល់ប្រមាណខ្លួន, ហ៊ានទទួលកិច្ចការហួសកម្លាំងខ្លួន :

ស្មា នាម

[ស្មា] sma

ប៉ែកអវយវៈត្រង់ខាងលើគល់ដៃមនុស្សឬត្រង់ខាងលើគល់ជើងមុខសត្វតិរច្ឆាន :

ស្មា នាម

[ស្មា] sma

(ព.ទ.បុ.) ត្រូវពិនិត្យមើលឱ្យច្បាស់សិនសឹមដាក់ការឱ្យធ្វើ។

ស្មា នាម

[ស្មា] sma

មិនស្គាល់ប្រមាណខ្លួន, ហ៊ានទទួលកិច្ចការហួសកម្លាំងខ្លួន :

ស្មាក្ដី

អ្នកកាន់ក្ដី :