ស្លឹករឹត
ខ្មែរ Log in Create account

Khmer Dictionary

Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.

68,369 entries

អច្ឆរិយគតិ នាម

[អ័ច-ឆៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ-គៈ-តិ] achchhakreyakkeakte≈

ប្រាជ្ញាញាណដែលគួរស្ងើចក្រៃពេក។

អច្ឆរិយរស

(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធ ចេះលើកយកតួអង្គអរូបី (ទេវៈ យក្ស ខ្មោច ព្រាយបិសាច...) តួអង្គសត្វឬសកម្មភាពអស្ចារ្យផ្សេងៗមកបញ្ចូលក្នុងស្នាដៃរបស់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើឱ្យដំណើររឿងមានលក្ខណៈអស្ចារ្យហួសពីការពិត ដូចជាតួអង្គចេះជ្រែកទឹក ជ្រែកដី ហោះ

អច្ឆរិយរស នាម

[អ័ច-ឆៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ-រស់] achchhakreyakrsa≈

(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធ ចេះលើកយកតួអង្គអរូបី (ទេវៈ យក្ស ខ្មោច ព្រាយបិសាច...) តួអង្គសត្វឬសកម្មភាពអស្ចារ្យផ្សេងៗមកបញ្ចូលក្នុងស្នាដៃរបស់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើឱ្យដំណើររឿងមានលក្ខណៈអស្ចារ្យហួសពីការពិត ដូចជាតួអង្គចេះជ្រែកទឹក ជ្រែកដី ហោះ

អច្ឆរិយ—

(ម.ព. អច្ឆរិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អច្ឆរិយ— នាម

[អ័ច-ឆៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ—] achchhakreyak—≈

(ម.ព. អច្ឆរិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អច្ឆាទនៈ

គ្រឿងបិទបាំងរាងកាយ គឺសំពត់ស្លៀកដណ្ដប់, គ្រឿងស្លៀកដណ្ដប់គ្រប់យ៉ាង, សម្លៀកបំពាក់។

អច្ឆាទនៈ នាម

[អ័ច-ឆា-ទៈ-នៈ] aachchhatoneak

គ្រឿងបិទបាំងរាងកាយ គឺសំពត់ស្លៀកដណ្ដប់, គ្រឿងស្លៀកដណ្ដប់គ្រប់យ៉ាង, សម្លៀកបំពាក់។

អច្ឆាវ័ទ កិរិយាសព្ទ

[អ័ច-ឆា-វ័ត] aochchhavoat

គោរព, ធ្វើឬសម្ដែងសេចក្ដីគោរព; គំនាប់។

អច្ឆាវ័ទ នាម

[អ័ច-ឆា-វ័ត] aochchhavoat

ការសម្ដែងសេចក្ដីគោរព; ការគំនាប់ :

អច្ឆិទ្ទវុត្តី

អ្នកដែលប្រព្រឹត្តធ្វើការងារជាប់ជានិច្ច; អ្នកប្រព្រឹត្តសេចក្ដីល្អជានិច្ច។

អច្ឆិទ្ទវុត្តី នាម

[អ័ច-ឆិត-ទៈ-វុត-តី] aochchhettvuttei

អ្នកដែលប្រព្រឹត្តធ្វើការងារជាប់ជានិច្ច; អ្នកប្រព្រឹត្តសេចក្ដីល្អជានិច្ច។

អច្ឆិទ្រព្រឹត្តិ

ការប្រព្រឹត្តមិនដាច់, ដំណើរធ្វើការងារជាប់ជានិច្ច (ច្រើននិយាយតែពីការល្អ) :

អច្ឆិទ្រព្រឹត្តិ នាម

[អ័ច-ឆិត-ទ្រៈ-ព្រឹត] achchhettreakproet≈

ការប្រព្រឹត្តមិនដាច់, ដំណើរធ្វើការងារជាប់ជានិច្ច (ច្រើននិយាយតែពីការល្អ) :

អច្ឆិន្នទ្រព្យ

ទ្រព្យសម្បត្តិឬរបស់ដែលបានមកពីសត្រូវ, របស់ដែលដណ្ដើមឬប្លន់បាន, អ្វីៗដែលបានដោយខំរកសន្សំឬអង្គាសបាន។

អច្ឆិន្នទ្រព្យ នាម

[អ័ច-ឆិន-ណៈ-ទ្រ័ប] achchhennaktorb≈

ទ្រព្យសម្បត្តិឬរបស់ដែលបានមកពីសត្រូវ, របស់ដែលដណ្ដើមឬប្លន់បាន, អ្វីៗដែលបានដោយខំរកសន្សំឬអង្គាសបាន។

អជដាកាស

អាកាសល្ហល្ហេវ ឬធ្លុងត្លេវ, អាកាសវាលធំធេងសន្លឹមលន្លឹមបែកផ្សែង :

អជដាកាស នាម

[អៈ-ជៈ-ដា-កាស] aochodakas

អាកាសល្ហល្ហេវ ឬធ្លុងត្លេវ, អាកាសវាលធំធេងសន្លឹមលន្លឹមបែកផ្សែង :

អជនប្រទេស

ប្រទេសឥតមនុស្ស, ឋានស្ងាត់; ព្រៃសុទ្ធ, ព្រៃធំទុគ៌មស្ងាត់។

អជនប្រទេស នាម

[អៈ-ជៈ-នៈ-ប្រ-ទេស] aachonobrates

ប្រទេសឥតមនុស្ស, ឋានស្ងាត់; ព្រៃសុទ្ធ, ព្រៃធំទុគ៌មស្ងាត់។

អជសាទិស នាម

[អៈ-ជៈ-សា-ទឹស] aakcheaksatoes≈

សត្វដែលមានសន្តានពពែ។

អជីរណា

ភាពឆ្អែតហួសប្រមាណ ជំងឺចាក់ច្រាស ជំងឺក្រពះដែលបណ្ដាលមកពីការមិនរលាយចំណីអាហារ។

អជីរណា នាម

[អៈ-ជី-រៈ-ណា] aakchireakna≈

ភាពឆ្អែតហួសប្រមាណ ជំងឺចាក់ច្រាស ជំងឺក្រពះដែលបណ្ដាលមកពីការមិនរលាយចំណីអាហារ។

អជីវិត

(បរិ.) អវត្តមានភាវរស់ឬសារពាង្គកាយមានជីវិត។

អជីវិត នាម

[អៈ-ជី-វិត] aakchivit≈

(បរិ.) អវត្តមានភាវរស់ឬសារពាង្គកាយមានជីវិត។

អជ៌ុន គុ., ន.

[អ-រ-ជុន] aachrun

(ម.ព. អរជុន)។

អជ៌ូន គុ., ន.

[អ-រ-ជូន] arochun≈

(ម.ព. អរជុន)។

អជ្ឈត្តសន្តាន នាម

[អ័ច-ឈ័ត-តៈ-សន់-ដាន] (ជើង ត អានជា ដ)] aachchhottasantean

សន្តានចិត្តរបស់ខ្លួន; វិស័យនៃខ្លួន :

អជ្ឈត្តិកទាន

ទានខាងក្នុងខ្លួន ដូចជាសាច់ ឈាម បេះដូង ថ្លើម ប្រមាត់ អវយវៈ ជាដើម :

អជ្ឈត្តិកទាន នាម

[អ័ច-ឈ័ត-តិ-កៈ-ទាន] aachchhottekatean

ទានខាងក្នុងខ្លួន ដូចជាសាច់ ឈាម បេះដូង ថ្លើម ប្រមាត់ អវយវៈ ជាដើម :

អជ្ឈាចារ

ការប្រព្រឹត្តកន្លងបញ្ញត្តិ, ការប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់; មារយាទអាក្រក់ :

អជ្ឈាចារ នាម

[អ័ច-ឈា-ចា] aachchheachar

ការប្រព្រឹត្តកន្លងបញ្ញត្តិ, ការប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់; មារយាទអាក្រក់ :

អជ្ឈាស័យ

សភាវៈដែលដេកអាស្រ័យនៅក្នុងចិត្ត (អធ្យាស្រ័យ) គឺបំណង, ចំណង់ចិត្ត, ចំណុចចិត្ត; អារម្មណ៍ (ម.ប្រ., ច្រ.ប្រ. អធ្យាស្រ័យ ជាង)។

អជ្ឈាស័យ នាម

[អ័ច-ឈា-សៃ] aochchheasai

សភាវៈដែលដេកអាស្រ័យនៅក្នុងចិត្ត (អធ្យាស្រ័យ) គឺបំណង, ចំណង់ចិត្ត, ចំណុចចិត្ត; អារម្មណ៍ (ម.ប្រ., ច្រ.ប្រ. អធ្យាស្រ័យ ជាង)។

អជ្ឈុប្បាតកៈ នាម

[អ័ច-ឈុប-ប៉ា-តៈ-កៈ] aachchhubbatakak

សត្វបក្សីដែលរកស៊ីដោយការឆាបឆក់ :

អជ្ឈេសនា

ការអញ្ជើញ, សម្ដីអញ្ជើញ; ការអារាធនា, ការនិមន្ត, សម្ដីនិមន្ត; ការអង្វរ :

អជ្ឈេសនា នាម

[អ័ច-ឈេ-សៈ-ណា] aachchhesanea

ការអញ្ជើញ, សម្ដីអញ្ជើញ; ការអារាធនា, ការនិមន្ត, សម្ដីនិមន្ត; ការអង្វរ :

អជ្ឈោកាស នាម

[អ័ច-ឈោ-កាស] aochchhoukas

ទីវាលស្រឡះ; ទីវាលកណ្ដាលថ្ងៃ :

អជ្ឈោសាន

ការស្ទង់មើល, ការស្ទង់មើលឱ្យដឹងទីបំផុត :

អជ្ឈោសាន នាម

[អ័ច-ឈោ-សាន] aochchhousan

ការស្ទង់មើល, ការស្ទង់មើលឱ្យដឹងទីបំផុត :

អញ

ខ្មែរបុរាណព្រេងនាយប្រើជាពាក្យខ្ពស់, មានពាក្យក្នុងសិលាចារឹកថា វ្រះកម្រតាងអញ (វ្រះ-ក័ម-ម៉្រៈ-តាង-អាញ់) គឺព្រះតេជព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ ឬលោកអ្នកធំរបស់ខ្ញុំ :

អញ សព្វនាម ១)

[អាញ់] anh

ខ្ញុំ (ជាអញ្ញត្រសព្ទ)។ ពាក្យសម្រាប់ហៅខ្លួនឯង ជាសម្ដីកូនក្មេង និយាយទៅរកកូនក្មេងផងគ្នា ឬមនុស្សចាស់និយាយទៅរកកូនក្មេង, និយាយទៅរកមនុស្សស្មើភាពដែលស្និទ្ធស្នាល ឬក៏អ្នកធំនិយាយទៅរកអ្នកតូចដោយស្និទ្ធស្នាល :

អញ សព្វនាម ២)

[អាញ់] anh

ខ្មែរបុរាណព្រេងនាយប្រើជាពាក្យខ្ពស់, មានពាក្យក្នុងសិលាចារឹកថា វ្រះកម្រតាងអញ (វ្រះ-ក័ម-ម៉្រៈ-តាង-អាញ់) គឺព្រះតេជព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ ឬលោកអ្នកធំរបស់ខ្ញុំ :

អញាតកជន នាម

[អៈ-ញ៉ា-តៈ-កៈ-ជន់] aanheatakachon

(ម.ព. អញ្ញាតកជន)។

អញ្ចង

នេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទមានក្រឡាដូចមង តែមានដងទាំងពីរខាង សម្រាប់កាន់ដឹកវាត់ឱ្យជាប់មច្ឆជាតិក្នុងទឹកមានជម្រៅល្មមដើរបាន :

អញ្ចង នាម

[អាញ់-ចង] aonhchong

នេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទមានក្រឡាដូចមង តែមានដងទាំងពីរខាង សម្រាប់កាន់ដឹកវាត់ឱ្យជាប់មច្ឆជាតិក្នុងទឹកមានជម្រៅល្មមដើរបាន :

អញ្ចាច

ដែលរាចពាសពេញតែរាក់មើលឃើញស្ងាចត្រដាច (ចំពោះតែទឹក) :

អញ្ចាច គុណនាម

[អាញ់-ចាច] aonhcheach

ដែលរាចពាសពេញតែរាក់មើលឃើញស្ងាចត្រដាច (ចំពោះតែទឹក) :

អញ្ចាញ

សាច់ដែលស្ទបស្រោបអវយវៈ ឬសាច់ដែលជ្រួញៗខ្ពស់ៗទាបៗស្រោបអវយវៈឯទៀត :

អញ្ចាញ នាម

[អាញ់-ចាញ] aonhcheanh

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមតូច មែកសាងញ៉ាង ស្លឹករង្វើលៗ ផ្កាលឿង ផ្លែមូលៗស្តួចខាងក្បាល សណ្ឋានកដប វេលាទុំមានសម្បុរលឿង ផ្លែចាស់ប្រើការធ្វើជាតំណាប់បាន :

អញ្ចាញ នាម

[អាញ់-ចាញ] aonhcheanh

ស្នាមក្រឡាញៗនៅបាតដៃបាតជើង, ម្រាមដៃម្រាមជើង :

អញ្ចាញ នាម

[អាញ់-ចាញ] aonhcheanh

សាច់ដែលស្ទបស្រោបអវយវៈ ឬសាច់ដែលជ្រួញៗខ្ពស់ៗទាបៗស្រោបអវយវៈឯទៀត :

អញ្ចាប

ដែលរាចឬហូររាក់រហែលៗ (ចំពោះតែទឹក) :

អញ្ចាប គុណនាម

[អាញ់-ចាប] aanhcheab

ដែលរាចឬហូររាក់រហែលៗ (ចំពោះតែទឹក) :

អញ្ចូចៗ

ដែលមានអាការៈឬដំណើរខ្ញូចៗស្មើៗ :

អញ្ចូចៗ គុ.កិ., គុ.

[អាញ់-ចូច-អាញ់-ចូច] aanhchuch

ដែលមានអាការៈឬដំណើរខ្ញូចៗស្មើៗ :

អញ្ឆើល

ដែលមានការលោតខ្ពស់ៗ ទាបៗ ខ្លីៗ ស្រាលៗ :

អញ្ឆើល គុណកិរិយា

[អាញ់-ឆើល] aonhchhaul

ដែលមានការលោតខ្ពស់ៗ ទាបៗ ខ្លីៗ ស្រាលៗ :

អញ្ជចៗ

ដែលមានអាការៈដំណើរបន្ទន់ជង្គង់ជតៗខ្ពស់ៗទាបៗ :

អញ្ជចៗ គុ.កិ., គុ.

[អាញ់-ជច-អាញ់-ជច] aanhchoch

ដែលមានអាការៈដំណើរបន្ទន់ជង្គង់ជតៗខ្ពស់ៗទាបៗ :

អញ្ជតៗ គុ.កិ., គុ.

[អាញ់-ជត-អាញ់-ជត] aanhchtaaanhchta≈

(ម.ព. អញ្ជចៗ)។

អញ្ជលិ

បុគ្គលដែលគួរឱ្យលើកអញ្ជលីសំពះគោរព (បុគ្គលដែលគួរឱ្យគេចង់សំពះ) :

អញ្ជលិ នាម

[អ័ញ-ជៈ-លិ] aanhcholi

ក្រពុំម្រាមដៃ (ទាំង ១០), ការផ្គុំម្រាមដៃទាំង ១០គោរព :

អញ្ជលិ នាម

[អ័ញ-ជៈ-លិ-កាំ] aanhcholi

ការធ្វើអញ្ជលី គឺការលើកក្រពុំម្រាមដៃទាំង ១០សំពះគោរព។

អញ្ជលិ នាម

[អ័ញ-ជៈ-លិ-ក] aanhcholi

(ម.ព. អញ្ជលិកម្ម)។

អញ្ជលិ នាម

[អ័ញ-ជៈ-លិ-កៈ-រ៉ៈ-ណី] aanhcholi

បុគ្គលដែលគួរឱ្យលើកអញ្ជលីសំពះគោរព (បុគ្គលដែលគួរឱ្យគេចង់សំពះ) :

អញ្ជលី នាម

[អ័ញ-ជៈ-លី] anhcheakli≈

(ម.ព. អញ្ជលិ)។

អញ្ជុល នាម

[អាញ់-ជុល] aanhchul

(ព.បុ.) ម្ជុល :

អញ្ជុលី នាម

[អាញ់-ជុ-លី] aanhchuli

ពាក្យប្រើក្លាយពី អញ្ជលី។

អញ្ជើញ

នាំយកគ្រឿងដែលព្រះរាជាទ្រង់ប្រើប្រាស់ទៅដាក់ជិតព្រះអង្គ។

អញ្ជើញ កិរិយាសព្ទ ១)

[អាញ់-ជើញ] anhjernh

ជូនដំណឹងឬហៅរកដោយគោរព ចំពោះឥស្សរជនជាគ្រហស្ថមានក្សត្រិយ៍ជាដើម ឬចំពោះសាធារណជនជាគ្រហស្ថដែលត្រូវប្រើពាក្យគួរសមទៅរក :

អញ្ជើញ កិរិយាសព្ទ ២)

[អាញ់-ជើញ] anhjernh

ប្រើជាពាក្យបង្គាប់ឬអង្វរឱ្យទៅ, ឱ្យចូលជាដើម :

អញ្ជើញ កិរិយាសព្ទ ៣)

[អាញ់-ជើញ] anhjernh

ប្រើជាជំនួយកិរិយាសព្ទពួកខ្លះ សម្រាប់និយាយទៅរកជនដែលត្រូវគោរព, ចំពោះក្សត្រិយ៍ ប្រើពាក្យថា ស្ដេចយាង ក៏មាន (តាមគួរដល់ដំណើរសេចក្ដី) :

អញ្ជើញ នាម

[ពួក-អញ់-ជើញ-គ្រឿង] anhjernh

ពួកមហាតលិកអ្នកអញ្ជើញគ្រឿង។

អញ្ជើញ កិរិយាសព្ទ

[អាញ់-ជើញ-គ្រឿង] anhjernh

នាំយកគ្រឿងដែលព្រះរាជាទ្រង់ប្រើប្រាស់ទៅដាក់ជិតព្រះអង្គ។

អញ្ជ័ន

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមទន់ល្អួត ស្លឹកមូលៗល្អិតៗ ផ្កាមានព័ណ៌ផ្សេងៗ ប៉ុន្តែក្នុងកម្ពុជរដ្ឋច្រើនតែព័ណ៌ខៀវស្រស់ :