វចនានុក្រមខ្មែរ

អញ្ជ័ន នាម

[អ័ញ-ជ័ន] aonhchoan

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមទន់ល្អួត ស្លឹកមូលៗល្អិតៗ ផ្កាមានព័ណ៌ផ្សេងៗ ប៉ុន្តែក្នុងកម្ពុជរដ្ឋច្រើនតែព័ណ៌ខៀវស្រស់ :

អញ្ញត្រ

វត្ថុផ្សេងៗដោយឡែក។

អញ្ញត្រ នាម

[អ័ញ-ញ៉ាត់-ត្រៈ] aonhnhotror

ទីទៃ, ទីទៃផ្សេងពីគេ, ដោយឡែក, ផ្សេង, ផ្សេងដោយឡែក។

អញ្ញត្រ នាម

[អ័ញ-ញ៉ាត់-ត្រៈ-ភ័ន] aonhnhotror

ភណ្ឌៈផ្សេងៗដោយឡែក។

អញ្ញត្រ នាម

[អ័ញ-ញ៉ាត់-ត្រៈ-វ័ត-ថុ] aonhnhotror

វត្ថុផ្សេងៗដោយឡែក។

អញ្ញត្រកម្ម

ការលើកលែង, ការមិនរាប់បញ្ជូល។

អញ្ញត្រកម្ម នាម

[អ័ញ-ញ៉ាត់-ត្រៈ-កាំ] anhnhattreakkaam≈

ការលើកលែង, ការមិនរាប់បញ្ជូល។

អញ្ញត្រតា

សំអាងជាក់ស្ដែង, ការអាងទីអាស្រ័យ, សំអាងថាខ្លួននៅទីផ្សេងក្នុងវេលាព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយដែលបានកើតឡើង, ការដោះសា។

អញ្ញត្រតា នាម

[អ័ញ-ញ៉ាត់-ត្រៈ-តា] anhnhattreakta≈

សំអាងជាក់ស្ដែង, ការអាងទីអាស្រ័យ, សំអាងថាខ្លួននៅទីផ្សេងក្នុងវេលាព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយដែលបានកើតឡើង, ការដោះសា។

អញ្ញត្រប្រវេសន៍

ការអនុញ្ញាតជាពិសេសក្នុងការនាំចូលទំនិញទៅក្នុងប្រទេសឬការអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកចូលមកធ្វើជំនួញ។

អញ្ញត្រប្រវេសន៍ នាម

[អ័ញ-ញ៉ាត់-ត្រៈ-ប្រ-វេស] anhnhattreakbroves≈

ការអនុញ្ញាតជាពិសេសក្នុងការនាំចូលទំនិញទៅក្នុងប្រទេសឬការអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកចូលមកធ្វើជំនួញ។

អញ្ញត្រសព្ទ

សព្ទដោយឡែក គឺពាក្យខ្លះដែលសរសេរខុសពីបែបប្រើអក្សរ ខុសពីសំឡេងនិយាយ (ដើម្បីរក្សាបែបដើមឱ្យគង់នៅ), ដូចជា នេះ, នោះ, ស្តេច, សម្ដេច, ស្រេច, សម្រេច, អញ, អ្នក (មានសំឡេងជា និះ, នុះ, ស្ដាច់, សំដាច់, ស្រាច់, សម្រាច់, អាញ់, នាក់) ; ឬសូរអានឮផ្សេងពីសំឡេងអក្សរខ្មែរដូចជា ខែមីនា

អញ្ញត្រសព្ទ នាម

[អ័ញ-ញ៉ាត់-ត្រៈ-ស័ប] aanhnhotrasaptor

សព្ទដោយឡែក គឺពាក្យខ្លះដែលសរសេរខុសពីបែបប្រើអក្សរ ខុសពីសំឡេងនិយាយ (ដើម្បីរក្សាបែបដើមឱ្យគង់នៅ), ដូចជា នេះ, នោះ, ស្តេច, សម្ដេច, ស្រេច, សម្រេច, អញ, អ្នក (មានសំឡេងជា និះ, នុះ, ស្ដាច់, សំដាច់, ស្រាច់, សម្រាច់, អាញ់, នាក់) ; ឬសូរអានឮផ្សេងពីសំឡេងអក្សរខ្មែរដូចជា ខែមីនា

អញ្ញថាភាព

ភាវៈទីទៃឬផ្សេងពីគ្នា, ដំណើរផ្ទុយគ្នាឬជាទំនាស់នឹងគ្នា; វិបល្លាស; ការប្រែប្រួល :

អញ្ញថាភាព នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ថា-ភាប] aanhnhothapheap

ភាវៈទីទៃឬផ្សេងពីគ្នា, ដំណើរផ្ទុយគ្នាឬជាទំនាស់នឹងគ្នា; វិបល្លាស; ការប្រែប្រួល :

អញ្ញទិដ្ឋ

អញ្ញមតិ, ការមានទស្សនៈខុសគ្នាឬខុសគេ។

អញ្ញទិដ្ឋ នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ទិត] anhnhaktit≈

អញ្ញមតិ, ការមានទស្សនៈខុសគ្នាឬខុសគេ។

អញ្ញទិដ្ឋិ

(ទស្សនៈ.) ទស្សនៈ ជំនឿ ឬដំណើរយល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួន ដែលផ្ទុយឬប្រឆាំងទៅនឹងគោលការណ៍ឬទស្សនៈរបស់សាសនាផ្លូវការឬពេញនិយមណាមួយ :

អញ្ញទិដ្ឋិ នាម ១)

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ទិត-ឋិ] anhnhaktitthe≈

(ម.ព. អញ្ញមតិ)។

អញ្ញទិដ្ឋិ នាម ២)

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ទិត-ឋិ] anhnhaktitthe≈

(ទស្សនៈ.) ទស្សនៈ ជំនឿ ឬដំណើរយល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួន ដែលផ្ទុយឬប្រឆាំងទៅនឹងគោលការណ៍ឬទស្សនៈរបស់សាសនាផ្លូវការឬពេញនិយមណាមួយ :

អញ្ញទិដ្ឋិក

អ្នកដែលមានទស្សនៈខុសគ្នាឬខុសគេ។

អញ្ញទិដ្ឋិក គុណនាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ទិត-ឋិ-កៈ] anhnhaktitthekak≈

អ្នកដែលមានទស្សនៈខុសគ្នាឬខុសគេ។

អញ្ញទិដ្ឋិកជន

(ទស្សនៈ.) សំដៅលើមនុស្សណាម្នាក់ឬក្រុមណាមួយដែលបង្រៀនតាមទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន។

អញ្ញទិដ្ឋិកជន នាម ១)

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ទិត-ឋិ-កៈ-ជន់] anhnhaktitthekakchno≈

ជនដែលយល់ឃើញឬមានគំនិតខុសពីគេ។

អញ្ញទិដ្ឋិកជន នាម ២)

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ទិត-ឋិ-កៈ-ជន់] anhnhaktitthekakchno≈

(ទស្សនៈ.) សំដៅលើមនុស្សណាម្នាក់ឬក្រុមណាមួយដែលបង្រៀនតាមទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន។

អញ្ញទិដ្ឋិភាព

ភាពដែលយល់ឃើញឬមានគំនិតខុសពីគេ។

អញ្ញទិដ្ឋិភាព នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ទិត-ឋិ-ភាប] anhnhaktitthepheab≈

ភាពដែលយល់ឃើញឬមានគំនិតខុសពីគេ។

អញ្ញបដិបត្តិ

ការប្រព្រឹត្តខុសគេ។

អញ្ញបដិបត្តិ គុណនាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ប៉ៈ-ដិ-ប័ត] anhnhakbakdebta≈

ដែលប្រព្រឹត្តខុសគេ។

អញ្ញបដិបត្តិ នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ប៉ៈ-ដិ-ប័ត] anhnhakbakdebta≈

ការប្រព្រឹត្តខុសគេ។

អញ្ញបដិបន្ន

(ម.ព. អញ្ញបដិបត្តិ)។

អញ្ញបដិបន្ន គុណនាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ប៉ៈ-ដិ-ប័ន] anhnhakbakdebno≈

(ម.ព. អញ្ញបដិបត្តិ)។

អញ្ញបទ

បទដទៃ គឺបទដែលស្ទុះចេញពីក្នុងវិគ្គហៈទៅជាប្រធាន (ពាក្យប្រើក្នុងវេយ្យាករណ៍សំស្ក្រឹតនិងបាលី)។

អញ្ញបទ នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-បត់] aanhnhobat

បទដទៃ គឺបទដែលស្ទុះចេញពីក្នុងវិគ្គហៈទៅជាប្រធាន (ពាក្យប្រើក្នុងវេយ្យាករណ៍សំស្ក្រឹតនិងបាលី)។

អញ្ញប្បដិបត្តិ

(ម.ព. អញ្ញបដិបត្តិ)។

អញ្ញប្បដិបត្តិ នាម

[អ័ញ-ញ៉័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប័ត] anhnhbabakdebta≈

(ម.ព. អញ្ញបដិបត្តិ)។

អញ្ញប្បដិប័ន្ន

(ម.ព. អញ្ញបដិបន្ន)។

អញ្ញប្បដិប័ន្ន គុណនាម

[អ័ញ-ញ៉័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប័ន] anhnhbabakdebno≈

(ម.ព. អញ្ញបដិបន្ន)។

អញ្ញមញ្ញ

ទៅវិញទៅមក :

អញ្ញមញ្ញ គុ., គុ.កិ.

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ម៉័ញ] anhnhakmnho≈

ទៅវិញទៅមក :

អញ្ញមញ្ញភាព

ភាពមានទំនាក់ទំនងទៅវិញទៅមក ភាពមានទំនាក់ទំនងទាំងសងខាង។

អញ្ញមញ្ញភាព នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-ភាប] anhnhakmnhonhakpheab≈

ភាពមានទំនាក់ទំនងទៅវិញទៅមក ភាពមានទំនាក់ទំនងទាំងសងខាង។

អញ្ញមញ្ញសង្គ្រោះ

ការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ការសង្គ្រោះគ្នាទៅវិញទៅមក។

អញ្ញមញ្ញសង្គ្រោះ នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-សង់-គ្រោះ] anhnhakmnhonhaksngokroeah≈

ការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ការសង្គ្រោះគ្នាទៅវិញទៅមក។

អញ្ញមតិ

មតិ ទស្សនៈ ការយល់ឃើញដែលទីទៃពីគេ។

អញ្ញមតិ នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-មៈ-តិ] anhnhakmeakte≈

មតិ ទស្សនៈ ការយល់ឃើញដែលទីទៃពីគេ។

អញ្ញវាទកម្ម

សម្ដីពោលគេចកែផ្សេងទីទៃពីការណ៍ពិត គឺបើគេសួរពីរឿងអ្វីមួយ ខ្លួនក៏បែរជាឆ្លើយឬនិយាយបន្លែបន្លប់ពីរឿងឬពីហេតុដទៃទៅវិញ :

អញ្ញវាទកម្ម នាម

[អ័ញ-ញ៉ៈ-វា-ទៈ-កាំ] aonhnhoveatkomm

សម្ដីពោលគេចកែផ្សេងទីទៃពីការណ៍ពិត គឺបើគេសួរពីរឿងអ្វីមួយ ខ្លួនក៏បែរជាឆ្លើយឬនិយាយបន្លែបន្លប់ពីរឿងឬពីហេតុដទៃទៅវិញ :

អញ្ញាត

អ្នកដែលមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ឬសម្បុកទ្រយុកយ៉ាងណាគេពុំអាចដឹងបាន។

អញ្ញាត គុណនាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ] aonhnheat

ដែលមិនដឹង, មិនស្គាល់, មិនចេះ, មិនយល់; ល្ងង់; ដែលគេមិនស្គាល់; ពុំប្រាកដ។

អញ្ញាត គុណនាម

[អ័ញ-ញ័ត-តៈ-វាស] aonhnheat

(ម.ព. អញ្ញាតកេត)។

អញ្ញាត នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-កុ-ឡៈ-វង់] aonhnheat

អ្នកដែលមានវង្សត្រកូលពុំប្រាកដ។

អញ្ញាត នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-កេត] aonhnheat

អ្នកដែលមានលំនៅពុំប្រាកដ; មនុស្សសាត់អណ្ដែត។

អញ្ញាត នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-ក្រឹត] aonhnheat

អ្នកដែលធ្វើអ្វីៗស្មានៗ ព្រោះពុំយល់ការ។

អញ្ញាត នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-ជន់] aonhnheat

មនុស្សដែលគេពុំស្គាល់។

អញ្ញាត នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-វាស] aonhnheat

(ម.ព. អញ្ញាតកេត)។

អញ្ញាត នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-សិល] aonhnheat

អ្នកដែលមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ឬសម្បុកទ្រយុកយ៉ាងណាគេពុំអាចដឹងបាន។

អញ្ញាតកជន

ជនដែលមិនមែនជាញាតិ; អ្នកដទៃ, អ្នកកន្តៀត។

អញ្ញាតកជន នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-កៈ-ជន់] aanhnheatakachon

ជនដែលមិនមែនជាញាតិ; អ្នកដទៃ, អ្នកកន្តៀត។

អញ្ញាតកវេស

ការភៀសខ្លួនមិនឱ្យគេស្គាល់ :

អញ្ញាតកវេស នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-កៈ-វេស] aanhnheatkaves

ការភៀសខ្លួនមិនឱ្យគេស្គាល់ :

អញ្ញាតកវេសក

អ្នកភៀសខ្លួន :

អញ្ញាតកវេសក នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-កៈ-វេ-សក់] ឬ [អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-កៈ-វេ-សៈ-កៈ] aonhnheatkovesok

អ្នកភៀសខ្លួន :

អញ្ញាតបណ្ណ

លិខិតប្រកាសអំពីទំនិញដែលផ្ទុកក្នុងនាវា។

អញ្ញាតបណ្ណ នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ-ប័ន] anhnhatakbno≈

លិខិតប្រកាសអំពីទំនិញដែលផ្ទុកក្នុងនាវា។

អញ្ញាត—

(ម.ព. អញ្ញាត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អញ្ញាត— នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-តៈ—] anhnhatak—≈

(ម.ព. អញ្ញាត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អញ្ញាធីន

អ្នកដែលមិនមានអំណាចលើខ្លួន, ដែលពឹងផ្អែកផ្ដេកផ្ដួលអាស្រ័យអ្នកដទៃ។

អញ្ញាធីន នាម

[អ័ញ-ញ៉ា-ធីន] aanhnheathin

អ្នកដែលមិនមានអំណាចលើខ្លួន, ដែលពឹងផ្អែកផ្ដេកផ្ដួលអាស្រ័យអ្នកដទៃ។

អញ្ញូបត្ថម្ភិត

ដូចគ្នានឹង អញ្ញោបត្ថម្ភិត ដែរ។

អញ្ញូបត្ថម្ភិត នាម

[អ័ញ-ញូ-បុ័ត-ថ័ម-ភិត] aanhnhubtthamphit

ដូចគ្នានឹង អញ្ញោបត្ថម្ភិត ដែរ។

អញ្ញោបត្ថម្ភិត

អ្នកដែលនៅក្នុងការទំនុកបម្រុងនៃអ្នកដទៃ; ប្រទេសដែលមានក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ ប៉ុន្តែនៅក្នុងការទំនុកបម្រុងនៃប្រទេសដទៃ (ប្រើជា អញ្ញូបត្ថម្ភិត ក៏បាន, ឧ > ឩ)។

អញ្ញោបត្ថម្ភិត នាម

[អ័ញ-ញោ-បុ័ត-ថ័ម-ភិត] aonhnhoubtthomphit

អ្នកដែលនៅក្នុងការទំនុកបម្រុងនៃអ្នកដទៃ; ប្រទេសដែលមានក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ ប៉ុន្តែនៅក្នុងការទំនុកបម្រុងនៃប្រទេសដទៃ (ប្រើជា អញ្ញូបត្ថម្ភិត ក៏បាន, ឧ > ឩ)។

អដដ គុណនាម

[អៈ-ដៈ-ដៈ] aodod

សំខ្យាចំនួនមួយរយសែនអពពៈ។

អដដៈ

(ម.ព. អដដ)។

អដដៈ គុណនាម

[អៈ-ដៈ-ដៈ] aakdakdak≈

(ម.ព. អដដ)។

អដវិក

អ្នករក្សាដងព្រៃ, មេព្រៃ, វនបាល, អដវីបាល; មុខការថែរក្សាព្រៃ, ក្រសួងមេព្រៃ។

អដវិក នាម

[អៈ-ដៈ-វិក] aodovik

អ្នករក្សាដងព្រៃ, មេព្រៃ, វនបាល, អដវីបាល; មុខការថែរក្សាព្រៃ, ក្រសួងមេព្រៃ។

អដវិកាធិបតី

អធិបតីក្រសួងមេព្រៃ។

អដវិកាធិបតី នាម

[អៈ-ដៈ-វិ-កា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] aakdakvikathibakdei≈

អធិបតីក្រសួងមេព្រៃ។

អដវី

វនប្រទេស។

អដវី នាម

[អៈ-ដៈ-វី] aadavi

ដងព្រៃ; ព្រៃធំ។

អដវី នាម

[អៈ-ដៈ-វី-កាំ-ម៉ៈ-ក] aadavi

អ្នកធ្វើការស៊ីឈ្នួលថែរក្សាព្រៃ។

អដវី នាម

[អៈ-ដៈ-វី-បាល] aadavi

វនបាល។

អដវី នាម

[អៈ-ដៈ-វី-បី-សាច] aadavi

វនបិសាច។

អដវី នាម

[អៈ-ដៈ-វី-ប្រ-ទេស] aadavi

វនប្រទេស។

អដ្ដប្រតិភូ

អ្នកធានារឿងក្ដី, អ្នកថៈណាយក្ដី, អ្នកកាន់ក្ដី, ស្មាក្ដី :

អដ្ដប្រតិភូ នាម

[អ័ត-ដៈ-ប្រៈ-តិ-ភូ] aaddabratephu

អ្នកធានារឿងក្ដី, អ្នកថៈណាយក្ដី, អ្នកកាន់ក្ដី, ស្មាក្ដី :

អដ្ឋ

ស័កទី៨នៃឆ្នាំ។

អដ្ឋ គុណនាម

[អ័ត-ឋៈ] aadthar

ប្រាំបី (៨)។

អដ្ឋ គុ., ន.

[អ័ត-ឋ័ង-គិ-កៈ] aadthar

ដែលមានអង្គប្រាំបី, សម្មាមគ្គ។

អដ្ឋ នាម

[អ័ត-ឋ័ង-គិ-កៈ-សិល] aadthar

សីលមានសិក្ខាបទប្រាំបី (សីល៨)។

អដ្ឋ គុណនាម

[អ័ត-ឋ័ង-សៈ] aadthar

ដែលមានភាគឬជ្រុង៨(ប្រំាបីភាគឬ៨ជ្រុង)។

អដ្ឋ នាម

[អ័ត-ឋៈ-ទិស] aadthar

ទិសប្រាំបី។

អដ្ឋ គុណនាម

[អ័ត-ឋៈ-បត់] aadthar

ដែលមានជើង ៨(ក្ដារចត្រង្គឬក្ដារបាស្កា; ល្បែងចត្រង្គឬបាស្កា ជាដើម)។

អដ្ឋ គុណនាម

[អ័ត-ឋៈ-រ៉ស់] aadthar

ប្រាំបីជ្រុង :

អដ្ឋ នាម

[អ័ត-ឋៈ-សិក-ខា-បត់] aadthar

សិក្ខាបទឬសីល៨(អដ្ឋង្គិកសីល)។

អដ្ឋ នាម

[អ័ត-ឋៈ-សិល] aadthar

(ម.ព. អដ្ឋសិក្ខាបទ)។

អដ្ឋ នាម

[អ័ត-ឋៈ-សាក់] aadthar

ស័កទី៨នៃឆ្នាំ។

អដ្ឋកថា

ន័យក្នុងគម្ពីរអដ្ឋកថា។