Khmer Dictionary

ខែលើក គឺខែអាសាឍ ទី២ដែលលើកបង្គ្រប់តាមចន្ទគតិ (ខែអាសាឍទី ១ហៅ បឋមាសាឍ, អធិកមាសហៅ ទុតិយាសាឍ មាន ៣០ថ្ងៃដូចគ្នា; ក្នុងឆ្នាំនោះមាន ១៣ខែ ហៅថា ឆ្នាំមានអធិកមាស)។

អធិក នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-វា-រៈ] aothik

ថ្ងៃលើក គឺថ្ងៃមួយដែលថែមត្រង់ខែជេស្ឋតាមចន្ទគតិ (ខែជេស្ឋនោះមាន ៣០ថ្ងៃ) :

អធិក នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-សុ-រ៉ៈ-ទិន] aothik

ថ្ងៃមួយដែលលើកបន្ថែមត្រង់ខែកុម្ភៈតាមសុរិយគតិ (តាមធម្មតា, ខែកុម្ភៈមាន ២៨ថ្ងៃ, កាលណាមានអធិកសុរទិនទៅជាមាន ២៩ថ្ងៃ)។

អធិក នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-សូ-រ្យ៉ៈ-ទិន] aothik

(ម.ព. អធិកសុរទិន)។

អធិកផរណា

ការកើនឡើងខ្លាំងហើយលឿនក្នុងរយៈពេលខ្លីដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបាននៃអត្រាអតិផរណា។

អធិកផរណា នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-ផៈ-រ៉ៈ-ណា] aakthikakphakrakna≈

ការកើនឡើងខ្លាំងហើយលឿនក្នុងរយៈពេលខ្លីដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបាននៃអត្រាអតិផរណា។

អធិកភាព

ភាពលើសលប់នៃបរិមាណឬអំណាច :

អធិកភាព នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-ភាប] aakthikakpheab≈

ភាពលើសលប់នៃបរិមាណឬអំណាច :

អធិករណៈ នាម

[អៈធិ-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ] aathikaronak

ការអាងហេតុផល; ទោស; រឿងហេតុ; វិវាទ, ជម្លោះ, ការទាស់ទែងគ្នា; ការប្ដឹងប្រកាន់គ្នា, ក្ដី, ក្ដីក្ដាំ :

អធិករណៈ នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ-ម័ន-ដប់] aathikaronak

សាលាជំនុំក្ដី។

អធិករណៈ នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ-មាល] aathikaronak

(ម.ព. អធិករណមណ្ឌប)។

អធិករណៈ នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-រៈ-ណៈ-លិ-ខិត] aathikaronak

(ម.ព. អធិករណលេខា)។

អធិករណៈ នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ-លេ-ខៈ-កៈ] aathikaronak

ស្មៀនតុលាការ។

អធិករណៈ នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ-លេ-ខា] aathikaronak

លិខិតកាត់ក្ដី, សាលក្រម។

អធិករណៈ នាម

[អៈ-ធិ-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ-លេ-ខិ-កា] aathikaronak

(ម.ព. អធិករណលេខកៈ)។

អធិករណ៍

(ម.ព. អធិករណៈ)។

អធិករណ៍ នាម

[អៈធិ-ក] aakthika≈

(ម.ព. អធិករណៈ)។

អធិករណ—

(ម.ព. អធិករណៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អធិករណ— នាម

[អៈធិ-កៈ-រ៉ៈ-ណៈ—] aakthikakraknak—≈

(ម.ព. អធិករណៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អធិកលាភ

(ច្ប.) តម្លៃលើសនៃទ្រព្យណាមួយពីតម្លៃមុន។

អធិកលាភ នាម ១)

[អៈ-ធឹ-កៈ-លាប] aakthoekakleab≈

ការកើន ដំណើរលើស តម្លៃលើស លាភដ៏ក្រៃលែង លាភដ៏លើសលន់។

អធិកលាភ នាម ២)

[អៈ-ធឹ-កៈ-លាប] aakthoekakleab≈

(ច្ប.) តម្លៃលើសនៃទ្រព្យណាមួយពីតម្លៃមុន។

អធិកអធម

ខ្មែរប្រើពាក្យនេះចំពោះតែពិធីបុណ្យឬពិធីអ្វីមួយ ដែលរុងរឿងផង រម៉េះរម៉ោះឬរប៉ិចរប៉ីរាយរងខ្លះផង :

អធិកអធម នាម

[អៈ-ធិក-អៈ-ធំ] aathikaaathom

ខ្មែរប្រើពាក្យនេះចំពោះតែពិធីបុណ្យឬពិធីអ្វីមួយ ដែលរុងរឿងផង រម៉េះរម៉ោះឬរប៉ិចរប៉ីរាយរងខ្លះផង :

អធិការ

នាទីតំបន់មានកំណត់ព្រំដែនដែលអធិការត្រូវពិនិត្យត្រួតត្រា។

អធិការ នាម

[អៈ-ធិ-កា] aothikar

ការបំពេញកុសលដ៏ក្រៃលែង (មហាបរិច្ចាគ) ; អំណាច; សិទ្ធិ ឬសិទ្ធិភាព; ការគ្រប់គ្រង; ការបង្គាប់បញ្ជា, បញ្ជាការ; មុខការ; មុខក្រសួង; ទីធ្វើរាជការ; ភារៈ; ច្បាប់, ច្បាប់បញ្ញត្ត; ចំពូកសេចក្ដី; ដំណើរសេចក្ដី។

អធិការ នាម ១)

[អៈ-ធិ-កា] aothikar

អ្នកគ្រប់គ្រង; អ្នកត្រួតត្រា; អ្នកទទួលការខុសត្រូវ :

អធិការ នាម ២)

[អៈ-ធិ-កា] aothikar

ខ្មែរច្រើនប្រើពាក្យនេះចំពោះការហៅបព្វជិតដែលបានទទួលសញ្ញាប័ត្រតាំងជាអធិបតីក្នុងវត្តមួយៗ :

អធិការ នាម

[អៈ-ធិ-កា-រ័ត-ឋាន] aothikar

ទីចាត់ការរបស់អធិការ, ការិយាល័យនៃអធិការ។

អធិការ នាម

[អធិ-កា-រ៉ៈ-មន់-ឌល់] aothikar

នាទីតំបន់មានកំណត់ព្រំដែនដែលអធិការត្រូវពិនិត្យត្រួតត្រា។