Khmer Dictionary

អធិមូលជីវភាព នាម

[អ-ធិ-មូ-ឡៈ-ជី-វៈ-ភាប] athimulakchiveakpheab≈

ជីវភាពខ្ពង់ខ្ពស់ ជីវភាពបែបអភិជន។

អធិមោក្ខ

ការដឹងជាក់, ការយល់ច្បាស់, ការចូលចិត្តស៊ប់, សន្និដ្ឋាន; ការជឿស៊ប់ចិត្ត។

អធិមោក្ខ នាម

[អៈ-ធិ-មោ-ខៈ] ឬ [អៈ-ធិ-មោក] aothimoukkhor

ការដឹងជាក់, ការយល់ច្បាស់, ការចូលចិត្តស៊ប់, សន្និដ្ឋាន; ការជឿស៊ប់ចិត្ត។

អធិយោគ

ព្យាយាមដ៏លើសលប់, ដ៏មុតមាំ :

អធិយោគ នាម

[អៈ-ធិ-យោក] aothiyouk

ព្យាយាមដ៏លើសលប់, ដ៏មុតមាំ :

អធិរាជ

(ប្រវត្តិ.) មហាក្សត្រឬមហារាជដែលមានអំណាចលើសាមន្តរាជនានានិងគ្រប់គ្រងលើ ដែនដីចក្រភពទាំងមូល :

អធិរាជ នាម ១)

[អៈ-ធិ-រាច] aathireach

ព្រះរាជាជាធំចម្បងជាងព្រះរាជាទាំងឡាយក្នុងប្រទេសជិតខាង; មហារាជ។

អធិរាជ នាម ២)

[អៈ-ធិ-រាច] aathireach

(ប្រវត្តិ.) មហាក្សត្រឬមហារាជដែលមានអំណាចលើសាមន្តរាជនានានិងគ្រប់គ្រងលើ ដែនដីចក្រភពទាំងមូល :

អធិរាជិនី

(ម.ព. អធិរាជ)។

អធិរាជិនី នាម

[អៈ-ធិ-រា-ជិ-នី] aothireachini

(ម.ព. អធិរាជ)។

អធិរោហិណី

ជណ្ដើរ, បង្អោង :

អធិរោហិណី នាម

[អៈ-ធិ-រោ-ហិ-នី] aothirouhenei

ជណ្ដើរ, បង្អោង :

អធិលោក

មនុស្សលោក, ឥធលោក។

អធិលោក នាម

[អៈ-ធិ-លោក] aathilouk

មនុស្សលោក, ឥធលោក។

អធិវចនៈ

ឈ្មោះ, នាម។

អធិវចនៈ នាម

[អៈ-ធិ-វៈ-ចៈ-ណៈ] aothivochoneak

ឈ្មោះ, នាម។

អធិវាស

ការទទួលនិមន្ត, ការទទួលពាក្យអញ្ជើញ។

អធិវាស នាម

[អៈ-ធិ-វាស] aathiveas

ទីតាំង; ទីនៅ, លំនៅ; ស្រុក, ភូមិ។

អធិវាស នាម

[អៈ-ធិ-វាស] aathiveas

សេចក្ដីអត់ទ្រាំ; ព្យាយាម។

អធិវាស នាម

[អៈ-ធិ-វាស] aathiveas

ការអប់យកក្លិន, ការលាបគ្រឿងក្រអូប។

អធិវាស នាម

[អៈ-ធិ-វាស] aathiveas

ការទទួលនិមន្ត, ការទទួលពាក្យអញ្ជើញ។

អធិវាសន នាម

[អៈ-ធិ-វា-សៈ-ណៈ] aathiveasan

ដូចគ្នានឹង អធិវាស ដែរ។

អធិវាសន នាម

[អៈ-ធិ-វា-សៈ-ណ័ក-ខ័ន-តី] aathiveasan

ការប៉ិនអត់ទ្រាំយ៉ាងក្រៃលែង, ខន្តីមានកម្លាំង, ខន្តីយ៉ាងឧក្រឹដ្ឋ។

អធិវាសន នាម

[អៈ-ធិ-វា-សៈ-ណ័ក-សាន-តី] aathiveasan

(ម.ព. អធិវាសនក្ខន្តី)។

អធិវាសន នាម

[អៈ-ធិ-វា-សៈ-ណៈ-បាត់] aathiveasan

សំបុត្រព្រមទទួលនិមន្ត សំបុត្រព្រមទទួលអញ្ជើញ។

អធិវាសនា

ការទទួលនិមន្ត, ការទទួលពាក្យអញ្ជើញ។

អធិវាសនា នាម

[អៈ-ធិ-វា-សៈ-ណា] aathiveasanea

ការទទួលនិមន្ត, ការទទួលពាក្យអញ្ជើញ។

អធិវាសនៈ

(ម.ព. អធិវាសន)។

អធិវាសនៈ នាម

[អៈ-ធិ-វា-សៈ-ណៈ] aakthiveasaknak≈

(ម.ព. អធិវាសន)។

អធិសីល

ការសិក្សាអធិសីល។

អធិសីល នាម

[អៈ-ធិ-សិល] aothiseil

សីលយ៉ាងខ្ពស់, សីលឧក្រឹដ្ឋ។

អធិសីល នាម

[អៈ-ធិ-សី-ឡៈ-សិក-ខា] aothiseil

ការសិក្សាអធិសីល។

អធិស្ឋាន

(ម.ព. អធិដ្ឋាន)។

អធិស្ឋាន កិរិយាសព្ទ

[អៈ-ធិ-ស្ឋាន] aathisthan

(ម.ព. អធិដ្ឋាន)។

អធីន

ដែលពឹងផ្អែក, ដែលផ្អែកលើ, ដែលអាស្រ័យ, ដែលអាងឬអែបអាង; ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំណាច; ដែលងាយស្ដីប្រដៅ (ប្រើជា ន. ក៏បាន)។

អធីន គុ., ន.

[អៈ-ធីន] aothin

ដែលពឹងផ្អែក, ដែលផ្អែកលើ, ដែលអាស្រ័យ, ដែលអាងឬអែបអាង; ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំណាច; ដែលងាយស្ដីប្រដៅ (ប្រើជា ន. ក៏បាន)។

អធីនភាព

ភាពដែលផ្អែកលើ, ភាពដែលពឹងផ្អែក, ភាពដែលនៅក្នុងអំណាច, ភាពដែលនៅក្នុងចំណុះគេ, ភាពដែលអាស្រ័យនឹងជនដទៃ។

អធីនភាព នាម

[អៈ-ធី-នៈ-ភាប] aakthineakpheab≈

ភាពដែលផ្អែកលើ, ភាពដែលពឹងផ្អែក, ភាពដែលនៅក្នុងអំណាច, ភាពដែលនៅក្នុងចំណុះគេ, ភាពដែលអាស្រ័យនឹងជនដទៃ។

អធីន–

អ្នកដែលមានអំណាចលើខ្លួនឯង, សេរី ឬ ស្វៃរិន។

អធីន– នាម

[—អៈ-ធីន] —aakthin≈

(ម.ព. អធីន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

អធីន– នាម

[បុត-តា-ធីន] bottathin≈

អ្នកដែលអែបអាងកូន។

អធីន– នាម

[ភៈ-រិ-យា-ធិន] pheakriyeathin≈

អ្នកដែលអាងភរិយា។

អធីន– នាម

[អ័ត-តា-ធីន] attathin≈

អ្នកដែលមានអំណាចលើខ្លួនឯង, សេរី ឬ ស្វៃរិន។

អធុនាគត

ដែលទើបមកដល់, អ្នកដែលទើបមកដល់ភ្លាមៗ, អ្វីៗដែលទើបដល់មក :

អធុនាគត គុ., ន.

[អៈ-ធុ-នា-គត់] aathuneakot

ដែលទើបមកដល់, អ្នកដែលទើបមកដល់ភ្លាមៗ, អ្វីៗដែលទើបដល់មក :

អធុនាគតា

(ម.ព. អធុនាគត) :

អធុនាគតា នាម

[អៈ-ធុ-នា-គៈ-តា] aothuneakota

(ម.ព. អធុនាគត) :

អធុនិក

ដែលកើតឬមានក្នុងសម័យឥឡូវ; មនុស្សក្នុងជាន់ឥឡូវ; អ្វីៗដែលមានក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន :

អធុនិក គុ., ន.

[អៈ-ធុ-និក] aothunik

ដែលកើតឬមានក្នុងសម័យឥឡូវ; មនុស្សក្នុងជាន់ឥឡូវ; អ្វីៗដែលមានក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន :

អធុនិកា

(ម.ព. អធុនិក) :

អធុនិកា គុ., ន.

[អៈ-ធុ-និ-កា] aothunika

(ម.ព. អធុនិក) :

អធោ

ការដេកផ្កាប់មុខ; ការដេកផ្ទាល់លើផែនដី។

អធោ គុណកិរិយា

[អៈ-ធោ] aathou

ខាងក្រោម, ក្នុងខាងក្រោម។

អធោ នាម

[អៈ-ធោ-កាយ] aathou

ប៉ែកខ្លួនខាងក្រោម។

អធោ នាម

[អ-ធោ-គៈ-មៈ-វាត] aathou

ខ្យល់ដែលបក់ក្នុងខ្លួនពីខាងលើចុះមកក្រោម។

អធោ នាម

[អ-ធោ-បាត] aathou

ការធ្លាក់ចុះក្រោម។

អធោ នាម

[អៈ-ធោ-ភប់] aathou

(ម.ព. អធោលោក)។

អធោ នាម

[អៈ-ធោ-ភាក] aathou

ចំណែកឬប៉ែកខាងក្រោម។

អធោ គុ., ន.

[អៈ-ធោ-មុក] aathou

ដែលមានមុខសំយុងចុះ, អ្នកដែលមានមុខសំយុងចុះ។

អធោ នាម

[អៈ-ធោ-មុ-ខា] aathou

(ម.ព. អធោមុខ)។

អធោ នាម

[អៈ-ធោ-លោក] aathou

លោកខាងក្រោម (បាតាល) ; ហៅ អធោភពន៍ ក៏បាន។

អធោ នាម

[អៈ-ធោ-សៃ-យ៉ា] aathou

ការដេកផ្កាប់មុខ; ការដេកផ្ទាល់លើផែនដី។

អធោប្រឹថពី

ស្រទាប់ដីខាងក្រោម។

អធោប្រឹថពី នាម

[អៈ-ធោ-ប្រិត-ថៈ-ពី] aakthobritthakpi≈

ស្រទាប់ដីខាងក្រោម។

អធោ—

(ម.ព. អធោ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អធោ— នាម

[អៈ-ធោ—] aaktho—≈

(ម.ព. អធោ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អធ្យាបកា

អ្នកគ្រប់គ្រងរក្សា អាណាព្យាបាល គ្រូបង្ហាត់ គ្រូបង្វឹកឬហ្វឹកហ្វឺន។

អធ្យាបកា នាម

[អ័ត-ធ្យា-ប៉ៈ-កា] atthyeabakka≈

អ្នកគ្រប់គ្រងរក្សា អាណាព្យាបាល គ្រូបង្ហាត់ គ្រូបង្វឹកឬហ្វឹកហ្វឺន។

អធ្យាប័ក

គ្រូបង្រៀន គ្រូបង្វឹកឬហ្វឹកហ្វឺន គ្រូគង្វាល។

អធ្យាប័ក នាម

[អ័ត-ធ្យា-ប័ក] atthyeabka≈

គ្រូបង្រៀន គ្រូបង្វឹកឬហ្វឹកហ្វឺន គ្រូគង្វាល។

អធ្យាប័ន

ការដឹកនាំ ការណែនាំ អនុទ្ទេស ការបណ្ដុះបណ្ដាល ការសិក្សា។

អធ្យាប័ន នាម

[អ័ត-ធ្យា-ប័ន] atthyeabno≈

ការដឹកនាំ ការណែនាំ អនុទ្ទេស ការបណ្ដុះបណ្ដាល ការសិក្សា។

អធ្យាស្រ័យ

ដូចគ្នានឹង អជ្ឈាស័យ ដែរ (ម.ព. អជ្ឈាស័យ)។

អធ្យាស្រ័យ នាម

[អ័ត-ធ្យា-ស្រៃ] aothyeasrai

ដូចគ្នានឹង អជ្ឈាស័យ ដែរ (ម.ព. អជ្ឈាស័យ)។

អធ្យុត្តម

ដែលប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង។

អធ្យុត្តម គុណនាម

[អ័ត-ធ្យុត-ដំ] atthyutdam≈

ដែលប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង។

អធ្យោគ

អធ្យាស្រ័យអត់ឱន :

អធ្យោគ កិរិយាសព្ទ

[អ័ត-ធ្យោក] aathyouk

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សំ.បា. អធិយោគ "ព្យាយាមដ៏លើសលុប, ដ៏មុតមាំ" :

អធ្យោគ នាម

[អ័ត-ធ្យោក] aathyouk

ការអត់ឱន; អត់ធ្មត់; ការពុំប្រកាន់ទោស, ពុំយកក្ដី, ការអត់អាស្រ័យឱ្យ :

អធ្យោគ នាម

[អ័ត-ធ្យោក-អ័ត-ធ្យា-ស្រៃ] aathyouk

អធ្យាស្រ័យអត់ឱន :

អធ្រាត្រ

អធ្រាត្រស្ងាត់។

អធ្រាត្រ នាម

[អ័ត-ធ្រាត] aathreatrar

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សំ. អធ៌រាត្រិ ឬ រាត្រ "ពាក់កណ្ដាលយប់"; អឌ្ឍរត្ត ឬអឌ្ឍរត្តិ :

អធ្រាត្រ នាម

[រំ-លង-អ័ត-ធ្រាត] aathreatrar

ពេលក្រោយអធ្រាត្រដែលសន្មតជាថ្ងៃបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែក្បួនខ្នាតខ្មែរបុរាណបានកំណត់ថ្ងៃបន្ទាប់ចាប់ពីពេលព្រលឹមមើលក្រយៅបាតដៃឃើញ :

អធ្រាត្រ នាម

[អ័ត-ធ្រាត-ដាស់-ទំ] aathreatrar

អធ្រាត្រស្ងាត់។

អធ្វា

(ម.ព. អធ្វ័ន)។

អធ្វា នាម

[អ័ត-ធ្វា] atthvea≈

(ម.ព. អធ្វ័ន)។

អធ្វ័ន

ផ្លូវ, ដងផ្លូវ :

អធ្វ័ន នាម

[អ័ត-ធ្វាន់] aathvoan

ផ្លូវ, ដងផ្លូវ :

អន គុណនាម

[អន] aan

ទន់, ស្រទន់ :

អន នាម

[អន] aan

ឈ្មោះបទភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយបែប :

អនក្ខរជន

អ្នកមិនចេះអាននិងសរសេរអក្សរ, អ្នកមិនមានសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់អ្វីមួយ :

អនក្ខរជន នាម

[អៈ-ណ័ក-ខៈ-រ៉ៈ-ជន់] aaknkakhakrakchno≈

អ្នកមិនចេះអាននិងសរសេរអក្សរ, អ្នកមិនមានសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់អ្វីមួយ :

អនក្ខរភាព

កង្វះសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់អ្វីមួយ :

អនក្ខរភាព នាម ១)

[អៈ-ណ័ក-ខៈ-រ៉ៈ-ភាប] aaknkakhakrakpheab≈

ភាពមិនចេះអក្សរ :

អនក្ខរភាព នាម ២)

[អៈ-ណ័ក-ខៈ-រ៉ៈ-ភាប] aaknkakhakrakpheab≈

កង្វះសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់អ្វីមួយ :

អនគ្ឃ គុណនាម

[អៈ-ណ័ក] aonokkhor

ដែលកាត់ថ្លៃពុំបាន, ដែលមានតម្លៃឥតបើគណនា :

អនគ្ឃ នាម

[អៈ-ណ័ក-ឃៈ-ភ័ន] aonokkhor

ភណ្ឌឬវត្ថុមានតម្លៃច្រើនក្រៃ។

អនគ្ឃ នាម

[អៈ-ណ័ក-ឃៈ-វ័ត-ថុ] aonokkhor

(ម.ព. អនគ្ឃភណ្ឌ)។

អនគ្ឃា

(ម.ព. អនគ្ឃ)។

អនគ្ឃា គុណនាម

[អៈ-ណ័ក-ឃា] aanokkhea

(ម.ព. អនគ្ឃ)។