ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អម្បាល គុណកិរិយា

[អំ-បាល-ដូច] aambeal

ដូចយ៉ាង :

អម្បាល គុណកិរិយា

[អំ-បាល-ដូច-យ៉ាង] aambeal

(ម.ព. អម្បាលយ៉ាង)។

អម្បាល គុណកិរិយា

[អំ-បាល-ណា] aambeal

ត្រឹមណា?, ប៉ុនណា?, យ៉ាងណា? :

អម្បាល គុណកិរិយា

[អំ-បាល-ថ្ងៃ] aambeal

ប៉ុន្មានថ្ងៃ? (ច្រ.ប្រ. អម្បាលង៉ៃ (ព.សា.)។

អម្បាល គុណកិរិយា

[អំ-បាល-យ៉ាង] aambeal

ប្រហែលដូចយ៉ាង :

អម្បាល គុណកិរិយា

[អំ-បាល-អី] aambeal

ប្រហែលនឹងអ្វី?។

អម្បាលម៉ាន

(ព.ទ.បុ.) ឆ្ងាញ់ព្រោះឃ្លាន ទោះរូបអាក្រក់យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្រេចហើយនឹងគាប់ចិត្ត។

អម្បាលម៉ាន គុណកិរិយា

[អំ-បាល-ម៉ាន] aambalman≈

ប៉ុន្មាន, ម្ល៉ា, យ៉ាងណា :

អម្បាលម៉ាន គុណកិរិយា

[អំ-បាល-ម៉ាន] aambalman≈

(ព.ទ.បុ.) ឆ្ងាញ់ព្រោះឃ្លាន ទោះរូបអាក្រក់យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្រេចហើយនឹងគាប់ចិត្ត។

អម្បាល—

(ម.ព. អម្បាល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អម្បាល— គុណកិរិយា

[អំ-បាល—] aambal—≈

(ម.ព. អម្បាល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អម្បូរ នាម

[អំ-បូ] aambur

ពូជ, ពូជពង្ស; វង្ស, ត្រកូល :

អម្បោស នាម

[អំ-បោស] aambous

ប្រដាប់សម្រាប់បោស :

អម្ព នាម

[អំ-ពៈ] aampor

ស្វាយ។

អម្ព នាម

[អំ-ពៈ-ផល់] aampor

ផ្លែស្វាយ។

អម្ព នាម

[អំ-ពៈ-ព្រឹក] aampor

ដើមស្វាយ។

អម្ព នាម

[អំ-ព-វ័ន] ឬ [អំ-ពៈ-វ័ន] aampor

ព្រៃស្វាយ។

អម្ពកា នាម

[អំ-ពៈ-កា] aompoka

មាតា, ម្ដាយ, ម៉ែ។

អម្ពរ

សំពត់ផ្សេងៗសម្រាប់ស្លៀកពាក់តាក់តែងខ្លួន។

អម្ពរ នាម

[អំ-ព] aompor

សំពត់; អាកាស។

អម្ពរ ធ.

[កន់-ដាល-អំ-ព] aompor

កណ្ដាលអាកាស។

អម្ពរ នាម

[ធ្និម-អំ-ព] aompor

(ម.ព. ធ្និម)។

អម្ពរ នាម

[អំ-ព-គ័រ] aompor

ផ្ទៃអាកាស, ផ្ទៃមេឃ។

អម្ពរ នាម

[អំ-ព-ព័ស-ស្ត្រា] aompor

សំពត់ផ្សេងៗសម្រាប់ស្លៀកពាក់តាក់តែងខ្លួន។

អម្ពា នាម

[អំ-ពា] aompea

ដើមស្វាយទាំងឡាយ (ព.កា.)។

អម្ពា នាម

[អំ-ពា] aompea

មាតា, ម្ដាយ, ម៉ែ។

អម្ពាលា នាម

[អំ-ពា-លា] aampealea

មាតា, ម្ដាយ, ម៉ែ។

អម្ពិល

ហៅឈើពួកមួយ មានដើមធំសាច់ស្វិត ស្លឹកល្អិតៗមានរសជូរ, ផ្លែវែងៗ ផ្លែមួយៗ ហៅថា មួយកួរ, ខ្លះមានរសជូរ សម្រាប់ប្រើជាម្ជូរ, ខ្លះមានរសផ្អែមលាយជូរបន្តិចៗសម្រាប់ប្រើជាបង្អែមក៏បាន; ស្លឹកខ្ចីនិងផ្កាប្រើជាបន្លែស្លបាន។ អម្ពិលមានឈ្មោះ ៣ប្រភេទគឺ អម្ពិលក្ដារ ផ្លែធំៗសំប៉ែតៗមានរសជូ

អម្ពិល គុណនាម a

[អំ-ពិល] aompil

ជូរ; រសជូរ។

អម្ពិល នាម b

[អំ-ពិល] aompil

ហៅឈើពួកមួយ មានដើមធំសាច់ស្វិត ស្លឹកល្អិតៗមានរសជូរ, ផ្លែវែងៗ ផ្លែមួយៗ ហៅថា មួយកួរ, ខ្លះមានរសជូរ សម្រាប់ប្រើជាម្ជូរ, ខ្លះមានរសផ្អែមលាយជូរបន្តិចៗសម្រាប់ប្រើជាបង្អែមក៏បាន; ស្លឹកខ្ចីនិងផ្កាប្រើជាបន្លែស្លបាន។ អម្ពិលមានឈ្មោះ ៣ប្រភេទគឺ អម្ពិលក្ដារ ផ្លែធំៗសំប៉ែតៗមានរសជូ

អម្ពិលទឹក

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមមានបន្លារង្វើលៗ ស្លឹកតូច, សាច់ផ្លែមានរសផ្អែមចត់ល្មមបរិភោគបាន, គ្រាប់ខ្មៅ ងាយបណ្ដុះដាំ, គេច្រើនដាំធ្វើជារបងរស់ នៅបានយូរឆ្នាំ, កាលណាលូតលាស់ហួសប្រមាណ គេកាត់តម្រឹមឱ្យសមរម្យបានដោយងាយ :

អម្ពិលទឹក នាម

[អំ-ពិល-ទឹក] aompilotuek

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមមានបន្លារង្វើលៗ ស្លឹកតូច, សាច់ផ្លែមានរសផ្អែមចត់ល្មមបរិភោគបាន, គ្រាប់ខ្មៅ ងាយបណ្ដុះដាំ, គេច្រើនដាំធ្វើជារបងរស់ នៅបានយូរឆ្នាំ, កាលណាលូតលាស់ហួសប្រមាណ គេកាត់តម្រឹមឱ្យសមរម្យបានដោយងាយ :

អម្ពិលប្រក់ផ្លែ

ឈ្មោះតិណជាតិស្ទើរជាឈើមួយប្រភេទ ដើមរឹង ស្លឹកល្អិតៗ, ដុះហែជាជួរតាមធាង, ផ្លែល្អិតៗចេញស្កះតាមខ្នងធាងហាក់ដូចគេប្រក់, មានរសជាតិល្វីងខ្លាំង; គេច្រើនយកមកស្ងោរផឹកកែរោគគ្រុន។

អម្ពិលប្រក់ផ្លែ នាម

[អំ-ពិល-ប្រក់-ផ្លែ] aompilbrokophlae

ឈ្មោះតិណជាតិស្ទើរជាឈើមួយប្រភេទ ដើមរឹង ស្លឹកល្អិតៗ, ដុះហែជាជួរតាមធាង, ផ្លែល្អិតៗចេញស្កះតាមខ្នងធាងហាក់ដូចគេប្រក់, មានរសជាតិល្វីងខ្លាំង; គេច្រើនយកមកស្ងោរផឹកកែរោគគ្រុន។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-គ័រ] aampu

ពពក, មេឃ។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-ច] aampu

សត្វទឹក។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-ចា-រ៉ិន] aampu

(ម.ព. អម្ពុចរ)។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុច] aampu

មច្ឆជាតិ; វារិជជាតិ; បទុមជាតិ។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-ជា-ក] aampu

ស្រះ; ត្រពាំង; បឹង។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-ជា-សៈ-ណា] aampu

ស្ត្រីមានផ្កាឈូកជាអាសនៈ (នាងលក្ស្មី)។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-ជិ-នី] aampu

ស្រះឬត្រពាំងមានឈូក។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុត] aampu

(ម.ព. អម្ពុគ័ភ៌)។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-ធិ] aampu

សមុទ្រ, មហាសមុទ្រ។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-នាត] aampu

(ម.ព. អម្ពុធិ)។

អម្ពុ នាម

[អំ-ពុ-ប័ក-សី] aampu

បក្សីទឹក គឺសត្វស្លាបដែលរកស៊ីក្នុងទឹក។

អម្ពុះ

ស្របក់ឬវេលាដែលទឹកពុះម្ដងៗ :

អម្ពុះ នាម

[អំ-ពុះ] aampuh

ស្របក់ឬវេលាដែលទឹកពុះម្ដងៗ :

អម្ពុ—

(ម.ព. អម្ពុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អម្ពុ— នាម

[អំ-ពុ—] aampu—≈

(ម.ព. អម្ពុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អម្ភោ!

ពាក្យសម្រាប់ស្រែកហៅមនុស្សក្នុងទីចំពោះមុខ ប៉ុន្តែពុំចេញចំឈ្មោះ, មានសេចក្ដីថា "អ្នកអើយ!, អ្នកទាំងឡាយអើយ!" :

អម្ភោ! ឧទានសព្ទ

[អំ-ភោ] aampho≈

ពាក្យសម្រាប់ស្រែកហៅមនុស្សក្នុងទីចំពោះមុខ ប៉ុន្តែពុំចេញចំឈ្មោះ, មានសេចក្ដីថា "អ្នកអើយ!, អ្នកទាំងឡាយអើយ!" :

អម្ភោជិនី នាម

[អំ-ភោ-ជិ-នី] aamphouchini

ត្រពាំងមានឈូក; ស្រះឈូក :

អម្ភោទ នាម

[អំ-ភោត] aomphout

មេឃ, ពពក, ពពកខាប់។

អម្មា នាម

[អ័ម-ម៉ា] aammea

មាតា, ម្ដាយ, ម៉ែ។

អម្រ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អម្រស់ ថា អម្រស់អម្រ របររាយរង, របររប៉ិចរប៉ី (សម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត) :

អម្រ បុព្វបទ

[អំ-រ៉] aamror

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អម្រស់ ថា អម្រស់អម្រ របររាយរង, របររប៉ិចរប៉ី (សម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត) :

អម្រស់ នាម

[អំ-រ៉ស់] aamros

របរ, មុខការរបរ (សម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត) :

អម្រស់ នាម

[អំ-រ៉ស់-អំ-រ៉] aamros

(ម.ព. អម្រ) :

អម្រាម នាម

[អំ-រាម] aamream

(ព.បុ.) (ដូចគ្នានឹង ម្រាម) :

អម្រឹត គុណនាម

[អំ-រ៉ិត] aomruet

(ម.ព. អមត)។

អម្រឹត នាម

[អំ-រ៉ិ-តៈ-បុស] aomruet

(ម.ព. អមតបុប្ផ)។

អម្រឹត នាម

[អំ-រ៉ិ-តៈ-ផល់] aomruet

(ម.ព. អមតផល)។

អម្រឹត នាម

[អំ-រ៉ិ-តៈ-មៈ-ហា-និប-ពាន] aomruet

(ម.ព. អមតមហានិព្វាន)។

អម្រឹត នាម

[អំ-រ៉ិ-តៈ-រស់] aomruet

(ម.ព. អមតរស)។

អម្រែក

ទម្ងន់ភារកិច្ចដែលបុគ្គលណាមួយត្រូវទទួលខុសត្រូវ, តស៊ូ, ដោះស្រាយបញ្ហាជួយចិញ្ចឹមឬជួយទំនុកបម្រុងផ្ចុងផ្ដើមឧបត្ថម្ភ ទំនុកបម្រុងក៏ហៅថាអម្រែកដែរ :

អម្រែក នាម ១)

[អំ-រែក] aomreaek

បន្ទុកសម្រាប់រែក :

អម្រែក នាម ២)

[អំ-រែក] aomreaek

ទម្ងន់ភារកិច្ចដែលបុគ្គលណាមួយត្រូវទទួលខុសត្រូវ, តស៊ូ, ដោះស្រាយបញ្ហាជួយចិញ្ចឹមឬជួយទំនុកបម្រុងផ្ចុងផ្ដើមឧបត្ថម្ភ ទំនុកបម្រុងក៏ហៅថាអម្រែកដែរ :

អម្ឫត គុណនាម

[អំ-រ៉ិត] aamret≈

(ម.ព. អម្រឹត)។

អយនកាល

សុរិយគតិកាលក្នុងរដូវដែលមានវេលាថ្ងៃនិងយប់ស្មើគ្នា ចំណែកថ្ងៃនិងយប់ស្មើគ្នា នោះហៅថា អយនភាគ។

អយនកាល នាម

[អៈ-យ៉ៈ-ណៈ-កាល] aayonokal

សុរិយគតិកាលក្នុងរដូវដែលមានវេលាថ្ងៃនិងយប់ស្មើគ្នា ចំណែកថ្ងៃនិងយប់ស្មើគ្នា នោះហៅថា អយនភាគ។

អយនភាគ នាម

[អៈ-យ៉ៈ-ណៈ-ភាក] aoyonopheak

(ម.ព. អយនកាល)។

អយបថ

ផ្លូវដែក ផ្លូវរត់ភ្លើងធ្វើដំណើរ។

អយបថ នាម

[អៈ-យៈ-បត់] aakyeakbta≈

ផ្លូវដែក ផ្លូវរត់ភ្លើងធ្វើដំណើរ។