វចនានុក្រមខ្មែរ

អយ្យកោលួត នាម

[អ័យ-យ៉ៈ-កោ-លួត] ayyakkaoluot≈

(រ.ស.) ជីលួត, តាលួត :

អយ្យក—

(ម.ព. អយ្យក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អយ្យក— នាម

[អ័យ-យ៉ៈ-កៈ—] ayyakkak—≈

(ម.ព. អយ្យក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អយ្យិកា

(រ.ស.) ជីដូន, ដូន, យាយ (ច្រើនប្រើ អយ្យិកា ជាង) :

អយ្យិកា នាម

[អ័យ-យិ-កា] aoyyika

(រ.ស.) ជីដូន, ដូន, យាយ (ច្រើនប្រើ អយ្យិកា ជាង) :

អយ្យ— នាម

[អ័យ-យ៉ៈ—] ayyak—≈

(ម.ព. អយ្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អរ កិរិយាសព្ទ

[អ] or

មានអំណរ, មានសោមនស្ស, រីករាយចិត្ត, មានចិត្តរីករាយ :

អរ កិរិយាសព្ទ

[អ-ភិត-អ-ភៃ] or

អរៗភ័យៗ គឺអរខ្លះភ័យខ្លះម្ដងៗ។

អរ កិរិយាសព្ទ

[អ-សា-ទ] or

អររីករាយដោយសាទរ។

អរ កិរិយាសព្ទ

[អ-អេក] or

អរខ្លាំងស្ទើរភ្លេចខ្លួន, អរឆ្លេឆ្លា។

អរក្ខកម្ម នាម

[អៈ-រុ័ក-ខៈ-កាំ] aarokkhakamm

ការមិនថែរក្សា :

អរគុណ កិរិយាសព្ទ

[អ-គុន] aorokun

អរចំពោះគុណគេ, មានអំណរគុណគេ :

ពាក្យសម្រាប់ទទួលអំណរចំពោះគុណគេក្នុងទីចំពោះមុខ។ តាមធម្មតារបស់អ្នកសុភាពឬអ្នកមានច្បាប់, សូម្បីគ្រាន់តែគេហុចអ្វីបន្តិចបន្តួចឱ្យមកខ្លួន ឬគេគូសឈើគូសកាន់ឱ្យខ្លួនអុជបារីប៉ុណ្ណោះ ក៏ត្រូវបញ្ចេញវាចាអរគុណគេថា អរគុណ! ឬថា អរគុណលោក!, អរគុណអ្នក! ...។

អរគុណ! ឧទានសព្ទ

[អ-គុន] akun≈

ពាក្យសម្រាប់ទទួលអំណរចំពោះគុណគេក្នុងទីចំពោះមុខ។ តាមធម្មតារបស់អ្នកសុភាពឬអ្នកមានច្បាប់, សូម្បីគ្រាន់តែគេហុចអ្វីបន្តិចបន្តួចឱ្យមកខ្លួន ឬគេគូសឈើគូសកាន់ឱ្យខ្លួនអុជបារីប៉ុណ្ណោះ ក៏ត្រូវបញ្ចេញវាចាអរគុណគេថា អរគុណ! ឬថា អរគុណលោក!, អរគុណអ្នក! ...។

អរជុន

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ។

អរជុន គុណនាម

[អ-រ-ជុន] aarochun

ស, សថ្លា; ថ្លា; ភ្លឺ, ភ្លឺថ្លា។

អរជុន នាម

[អ-រ-ជុន] aarochun

សម្បុរស; ព័ណ៌អរុណភ្លឺបំព្រាង គឺព័ណ៌អរុណសដែលរះបំព្រាងពីឯកើត។

អរជុន នាម

[អ-រ-ជុន] aarochun

នាមនៃបាណ្ឌវៈទី ៣ក្នុងរឿងមហាភារតៈ។

អរជុន នាម

[អ-រ-ជុន] aarochun

ព្រះនាមក្សត្រិយ៍និងនាមមេទ័ពឯទៀតក្នុងរឿងសម័យបុរាណ។

អរជុន នាម

[អ-រ-ជុន] aarochun

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ។

អរជូន

(ម.ព. អរជុន{¥¥}២{££})។

អរជូន នាម

[អ-រ-ជូន] aarochun

(ម.ព. អរជុន២)។

អរញ្ញ

អាវាសក្នុងព្រៃ។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់] aaronhnh

ព្រៃ :

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ-គោ-ច] aaronhnh

ការត្រាច់ស្វែងរកអាហារក្នុងព្រៃ។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ-ធ័ម] aaronhnh

ទំនៀមទម្លាប់អ្នកព្រៃ, សណ្ដាប់ធ្នាប់ឬបែបបទអ្នកស្រុកព្រៃ; ទំនៀមឬបែបបទព្រៃៗ។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ-បាល] aaronhnh

អ្នករក្សាព្រៃ, អ្នកកាន់ការថែរក្សាព្រៃ។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ-ប៉ា-ឡិ-កា] aaronhnh

(ម.ព. អរញ្ញបាល)។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉័ប-ប៉ៈ-ទេស] aaronhnh

ព្រៃ, ប្រទេសដែលមានព្រៃ, ព្រៃទាំងមូល។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ាប់-ប៉ៈ-វេ-នី] aaronhnh

(ម.ព. អរញ្ញធម្ម)។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ-វ៉ាស] aaronhnh

ការនៅក្នុងព្រៃ។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ-វ៉ា-សិ-នី] aaronhnh

(ម.ព. អរញ្ញវាសី)។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ-វ៉ា-សី] aaronhnh

អ្នកនៅក្នុងព្រៃ។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] aaronhnh

ព្រៃស្រោង; ព្រៃរំលោង។

អរញ្ញ នាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ា-វ៉ាស] aaronhnh

អាវាសក្នុងព្រៃ។

អរញ្ញិក

(ម.ព. អារញ្ញ)។

អរញ្ញិក គុណនាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ិក] aaronhnhik

(ម.ព. អារញ្ញ)។

អរញ្ញ—

(ម.ព. អរញ្ញ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អរញ្ញ— គុណនាម

[អៈ-រ៉ាញ់-ញ៉ៈ—] aakranhnhak—≈

(ម.ព. អរញ្ញ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អរណី

ពំនួតភ្លើង; ដែកភ្លើង; ថ្មដែកភ្លើង (គ្រឿងមួយប្រអប់សម្រាប់ពួត, វាយ, ដំ, កេះ, ចុច, ទះ, គូស ឱ្យកើតជាភ្លើងអុជចម្លងភ្លើងបាន, ទោះរបស់នោះមានប្រើតាំងពីក្នុងបុរាណសម័យរៀងមកក្ដីជារបស់ទំនើបក្ដី, ហៅ អរណី បានដូចគ្នា)។

អរណី នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ណី] aoronei

ពំនួតភ្លើង; ដែកភ្លើង; ថ្មដែកភ្លើង (គ្រឿងមួយប្រអប់សម្រាប់ពួត, វាយ, ដំ, កេះ, ចុច, ទះ, គូស ឱ្យកើតជាភ្លើងអុជចម្លងភ្លើងបាន, ទោះរបស់នោះមានប្រើតាំងពីក្នុងបុរាណសម័យរៀងមកក្ដីជារបស់ទំនើបក្ដី, ហៅ អរណី បានដូចគ្នា)។

អរណ្យ

(ម.ព. អរញ្ញាវាស)។

អរណ្យ នាម

[អៈ-រ៉ាន់] aoronyor

(ម.ព. អរញ្ញ)។

អរណ្យ នាម

[អៈ-រ៉ាន់-យ៉ៈ-គោ-ច] aoronyor

(ម.ព. អរញ្ញគោចរ)។

អរណ្យ នាម

[អៈ-រ៉ាន់-យ៉ៈ-ធ័រ] aoronyor

(ម.ព. អរញ្ញធម្ម)។

អរណ្យ នាម

[អៈ-រ៉ាន់-យ៉ៈ-បាល] aoronyor

(ម.ព. អរញ្ញបាល)។

អរណ្យ នាម

[អៈ-រ៉ាន់-យ៉ៈ-ប្រ-ទេស] aoronyor

(ម.ព. អរញ្ញប្បទេស)។

អរណ្យ នាម

[អៈ-រ៉ាន់-យ៉ៈ-វ៉ាស] aoronyor

(ម.ព. អរញ្ញវាស)។

អរណ្យ នាម

[អៈ-រ៉ាន់-យ៉ៈ-វ៉ា-សិន] aoronyor

(ម.ព. អរញ្ញវាសី)។

អរណ្យ នាម

[អៈ-រ៉ាន់-យ៉ា-វ៉ាស] aoronyor

(ម.ព. អរញ្ញាវាស)។

អរណ្យ—

(ម.ព. អរញ្ញ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អរណ្យ— នាម

[អៈ-រ៉ាន់-យ៉ៈ—] aakranyak—≈

(ម.ព. អរញ្ញ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អរពិន្ទ

ក្លិនផ្កាឈូក។

អរពិន្ទ នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ពិន] aaropintor

ផ្កាឈូក។

អរពិន្ទ នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ពិន-ទៈ-គន់] aaropintor

ក្លិនផ្កាឈូក។

អរវិន្ទ

(ម.ព. អរពិន្ទគន្ធ)។

អរវិន្ទ នាម

[អៈ-រ៉ៈ-វិន] aakrakvin≈

(ម.ព. អរពិន្ទ)។

អរវិន្ទ នាម

[អៈ-រ៉ៈ-វិន-ទៈ-គន់] aakrakvinteakkno≈

(ម.ព. អរពិន្ទគន្ធ)។

អរសភាព

ភាពឬភាវៈឥតរស; ភាពសោះកក្រោះ។

អរសភាព នាម

[អៈ-រ៉ៈ-សៈ-ភាប] aarosapheap

ភាពឬភាវៈឥតរស; ភាពសោះកក្រោះ។

អរសរូប

ដែលមានសភាពជារបស់ឥតរស, ដែលឥតរសជាតិ; ដែលសោះកក្រោះ។

អរសរូប គុណនាម

[អៈ-រ៉ៈ-សៈ-រូប] aorosorub

ដែលមានសភាពជារបស់ឥតរស, ដែលឥតរសជាតិ; ដែលសោះកក្រោះ។

អរហត្ត

ឈ្មោះលោកុត្តរមគ្គទី ៤ឬលោកុត្តរធម៌ថ្នាក់ទី ៧(ព.ពុ.)។

អរហត្ត នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហ័ត] aarohatt

លោកុត្តរធម៌ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតដែលព្រះអរហន្តបានសម្រេច; ភាពជាអរហន្ត :

អរហត្ត នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហ័ត-តៈ-ផល់] aarohatt

ឈ្មោះលោកុត្តរផលទី ៤ឬលោកុត្តរធម៌ថ្នាក់ទី៨។

អរហត្ត នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហ័ត-តៈ-ម័ក] aarohatt

ឈ្មោះលោកុត្តរមគ្គទី ៤ឬលោកុត្តរធម៌ថ្នាក់ទី ៧(ព.ពុ.)។

អរហទ្ធជ

ទង់អរហន្ត គឺសំពត់ជ្រលក់អម្ចត់សម្រាប់បព្វជិតស្លៀកដណ្ដប់ (ចីវរ)។

អរហទ្ធជ នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហ័ត-ធៈ-ជៈ] ឬ [អៈ-រ៉ៈ-ហ័ត-ធច់] aorohotthoch

ទង់អរហន្ត គឺសំពត់ជ្រលក់អម្ចត់សម្រាប់បព្វជិតស្លៀកដណ្ដប់ (ចីវរ)។

អរហន្ត

អ្នកឆ្ងាយចាកកិលេស គឺអ្នកដែលបានសម្រេចលោកុត្តរធម៌ផុតថ្នាក់ :

អរហន្ត នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហន់] aarohantor

អ្នកឆ្ងាយចាកកិលេស គឺអ្នកដែលបានសម្រេចលោកុត្តរធម៌ផុតថ្នាក់ :

អរហន្តា

(ម.ព. អរហន្ត)។

អរហន្តា នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហន់-តា] aarohantea

(ម.ព. អរហន្ត)។

អរហន្តី

(ម.ព. អរហន្តា)។

អរហន្តី នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហន់-តី] aakrakhnotei≈

(ម.ព. អរហន្តា)។

អរហន្តោ

(ម.ព. អរហន្តា)។

អរហន្តោ នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហន់-តោ] aakrakhnotao≈

(ម.ព. អរហន្តា)។

អរហា

(ម.ព. អរហំ និង អរហន្ត)។

អរហា នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហា] aaroha

(ម.ព. អរហំ និង អរហន្ត)។

អរហំ

លោកអ្នកឆ្ងាយចាកកិលេសព្រមទាំងវាសនា គឺអច្ឆរិយមនុស្សដែលបានសម្រេចលោកុត្តរធម៌ផុតថ្នាក់ ព្រមទាំងកាត់ផ្ដាច់បុព្វចរិយានៃកាយប្រយោគនិងវចីប្រយោគបានផង (ប្លែកគ្នាអំពីខីណាសវបុគ្គលដទៃ) :

អរហំ នាម

[អៈ-រ៉ៈ-ហ័ង] aoroham

លោកអ្នកឆ្ងាយចាកកិលេសព្រមទាំងវាសនា គឺអច្ឆរិយមនុស្សដែលបានសម្រេចលោកុត្តរធម៌ផុតថ្នាក់ ព្រមទាំងកាត់ផ្ដាច់បុព្វចរិយានៃកាយប្រយោគនិងវចីប្រយោគបានផង (ប្លែកគ្នាអំពីខីណាសវបុគ្គលដទៃ) :

អរាគ

អ្នកដែលឥតរាគ (អរហន្ត, អរហន្តី)។

អរាគ គុណនាម

[អៈ-រា-គៈ] ឬ [អៈ-រាក] aoreak

ដែលឥតរាគ, ដែលឥតតម្រេក (វីតរាគ)។

អរាគ នាម

[អៈ-រា-គៈ] ឬ [អៈ-រាក] aoreak

អ្នកដែលឥតរាគ (អរហន្ត, អរហន្តី)។

អរាគា

(ម.ព. អរាគ)។

អរាគា នាម

[អៈ-រា-គា] aoreakea

(ម.ព. អរាគ)។

អរាជក

ដែលឥតស្ដេច គឺប្រទេសដែលមិនមានស្ដេចសោយរាជ្យ, ដែលមិនមានក្សត្រិយ៍គ្រប់គ្រង :

អរាជក គុណនាម

[អៈ-រា-ជៈ-កៈ] ឬ [អៈ-រា-ជក់] aareachok

ដែលឥតស្ដេច គឺប្រទេសដែលមិនមានស្ដេចសោយរាជ្យ, ដែលមិនមានក្សត្រិយ៍គ្រប់គ្រង :

អរិ

(ម.ព. អរិភូត)។

អរិ នាម

[អៈ-រិ] aori

សត្រូវ; អ្នកដែលជាសត្រូវ :

អរិ នាម

[អៈ-រិន] aori

មេសត្រូវ, ក្បាលសត្រូវ។

អរិ នាម

[អៈ-រិន-ទំ] aori

អ្នកប្រាបសត្រូវ (ច្រើនប្រើជាព្រះបរមនាមាភិធេយ្យ នៃក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យឬជាឋានន្តរនៃមេទ័ព)។

អរិ នាម

[អៈ-រិ-ភាប] aori

ភាពឬដំណើរជាសត្រូវ។

អរិ គុណនាម

[អៈ-រិ-ភូត] aori

ដែលជាសត្រូវ។

អយ្យកោលួត នាម

អយ្យក— នាម

អយ្យា នាម

អយ្យិកា នាម

អយ្យ— នាម

អរ កិរិយាសព្ទ

អរ កិរិយាសព្ទ

អរ កិរិយាសព្ទ

អរ កិរិយាសព្ទ

អរក្ខកម្ម នាម

អរគុណ កិរិយាសព្ទ

អរគុណ! ឧទានសព្ទ

អរជុន គុណនាម

អរជុន នាម

អរជុន នាម

អរជុន នាម

អរជុន នាម

អរជូន នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញ នាម

អរញ្ញិក គុណនាម

អរញ្ញ— គុណនាម

អរណី នាម

អរណ្យ នាម

អរណ្យ នាម

អរណ្យ នាម

អរណ្យ នាម

អរណ្យ នាម

អរណ្យ នាម

អរណ្យ នាម

អរណ្យ នាម

អរណ្យ— នាម

អរពិន្ទ នាម

អរពិន្ទ នាម

អរវិន្ទ នាម

អរវិន្ទ នាម

អរសភាព នាម

អរសរូប គុណនាម

អរហត្ត នាម

អរហត្ត នាម

អរហត្ត នាម

អរហទ្ធជ នាម

អរហន្ត នាម

អរហន្តា នាម

អរហន្តី នាម

អរហន្តោ នាម

អរហា នាម

អរហំ នាម

អរាគ គុណនាម

អរាគ នាម

អរាគា នាម

អរាជក គុណនាម

អរិ នាម

អរិ នាម

អរិ នាម

អរិ នាម

អរិ គុណនាម