ស្លឹករឹត
ខ្មែរ Log in Create account

Khmer Dictionary

Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.

68,369 entries

អហេតុកៈ គុណនាម

[អៈ-ហេ-តុ-កៈ] aakhetokak≈

(ម.ព. អហេតុក)។

អហេតុក—

(ម.ព. អហេតុក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អហេតុក— គុណនាម

[អៈ-ហេ-តុ-កៈ—] aakhetokak—≈

(ម.ព. អហេតុក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អហេសា នាម

[អៈ-ហេ-សោ] aahesa

(ម.ព. អហិង្សា)។

អហោ

ឱ ព្រះពុទ្ធ! :

អហោ ឧទានសព្ទ

[អៈ-ហោ] aahao

ឱ! :

អហោ ឧទានសព្ទ

[អៈ-ហោ-ពុត-ធោ] aahao

ឱ ព្រះពុទ្ធ! :

អហោរត្ត

រាល់ថ្ងៃរាល់យប់; ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ :

អហោរត្ត នាម a

[អៈ-ហោ-រ័ត] aohaorott

ថ្ងៃនិងយប់, ថ្ងៃមួយនិងយប់មួយ :

អហោរត្ត គុណកិរិយា b

[អៈ-ហោ-រ័ត] aohaorott

រាល់ថ្ងៃរាល់យប់; ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ :

អហោសិកម្ម

(សំនួន.) ដំណើរអស់កម្មពៀរនឹងគ្នាឬអស់សេចក្ដីស្រឡាញ់រាប់រកគ្នាត្រឹមប៉ុណ្ណោះ លែងមានតទៅទៀត :

អហោសិកម្ម នាម ១)

[អៈ-ហោ-សិ-កាំ] aahaosekamm

កម្មដែលគ្រាន់តែមានហើយចេញឱ្យផលមិនកើត គឺកម្មដែលរលុបរលាយសោះសូន្យទទេទៅ ព្រោះកម្មឯទៀតណាមួយចេញឱ្យផលបំបិទផ្លូវផ្ដាច់មុខ, កម្មដែលអស់កម្លាំងឬអស់អំណាចឱ្យផលពុំកើត ...។

អហោសិកម្ម នាម ២)

[អៈ-ហោ-សិ-កាំ] aahaosekamm

(សំនួន.) ដំណើរអស់កម្មពៀរនឹងគ្នាឬអស់សេចក្ដីស្រឡាញ់រាប់រកគ្នាត្រឹមប៉ុណ្ណោះ លែងមានតទៅទៀត :

អហំការ នាម

[អៈ-ហ័ង-កា] aohamkar

(ម.ព. អហង្ការ)។

អា សព្វនាម

[អា] aa

បុរិសសព្វនាម ជាពាក្យទាប ឥតគួរសម និយាយចំពោះទៅរកមនុស្សប្រុស ដែលជាក្មេងតូចឬមនុស្សតូចទាប, មនុស្សស្មើភាពដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នាណាស់, ភឿន, ក្លើ ឬហៅ ចោរ, មនុស្សទោស, សត្វតិរច្ឆាន ... :

អា នាម

[អា] aa

ឈ្មោះរង្វាស់ផ្ទៃដីមួយប្រភេទស្មើនឹង ១០០ម៉ែត្រការ៉េ :

អា!

ពាក្យលាន់មាត់ដោយការងឿងឆ្ងល់, ដោយការភ័ន្តច្រឡំ; ដោយការភ័យស្លន់, ដោយភ្ញាក់ ឬដោយបានយល់សេចក្ដីជាក់ច្បាស់; ដោយអំណរជាដើម :

អា! ឧទានសព្ទ

[អា] aa≈

ពាក្យលាន់មាត់ដោយការងឿងឆ្ងល់, ដោយការភ័ន្តច្រឡំ; ដោយការភ័យស្លន់, ដោយភ្ញាក់ ឬដោយបានយល់សេចក្ដីជាក់ច្បាស់; ដោយអំណរជាដើម :

អាកង្ខា

បំណង; ចំណង់; ការបន់ស្រន់ឱ្យបានសេចក្ដីសុខ ចម្រើន។

អាកង្ខា នាម

[អា-ក័ង-ខា] aakngkhea

បំណង; ចំណង់; ការបន់ស្រន់ឱ្យបានសេចក្ដីសុខ ចម្រើន។

អាកត្រូស

(វេជ្ជ.) អាការៈខូចសន្លាក់រ៉ាំរ៉ៃដោយគ្មានរោគសញ្ញារលាក ដែលបង្កឱ្យសន្លាក់នោះចុះខ្សោយឬគាំង :

អាកត្រូស នាម

[អាក-ត្រូស] aaktrus≈

(វេជ្ជ.) អាការៈខូចសន្លាក់រ៉ាំរ៉ៃដោយគ្មានរោគសញ្ញារលាក ដែលបង្កឱ្យសន្លាក់នោះចុះខ្សោយឬគាំង :

អាកទែ

(វេជ្ជ.) រោហិណី សរសៃឈាមដែលនាំឈាមចេញពីបេះដូងទៅសរីរាង្គកាយ :

អាកទែ នាម

[អាក-ទែ] aakte≈

(វេជ្ជ.) រោហិណី សរសៃឈាមដែលនាំឈាមចេញពីបេះដូងទៅសរីរាង្គកាយ :

អាកប្ប

អាការៈនៃរាងកាយ, ដំណើរឬលំនាំនៃរាងកាយឬក៏នៃឫកពា :

អាកប្ប នាម

[អា-ក័ប-ប៉ៈ] aakabb

គ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់តាក់តែង, គ្រឿងតែងខ្លួន; រូបរាង; លំនាំសមសារ, ដំណើរបែបភាពនៃរាងកាយ។

អាកប្ប នាម

[អា-ក័ប-ប៉ៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] aakabb

អាការៈនៃរាងកាយ, ដំណើរឬលំនាំនៃរាងកាយឬក៏នៃឫកពា :

អាករ

ទេយ្យទានដែលបព្វជិតបានមកក៏ហៅ អាករ ដែរ :

អាករ នាម

[អា-ក] aakar

គំនរ; ពួក, ក្រុម; លោហធាតុផ្សេងៗ; កំណើតលោហធាតុ ឬកំណើតត្បូងផ្សេងៗ; ត្បូងឬលោហធាតុផ្សេងៗ; រ៉ែ; កំណប់ទ្រព្យ។

អាករ នាម

[អា-កៈ-រ៉ៈ-កូប] aakar

អណ្ដូងត្បូង, អណ្ដូងលោហធាតុ។

អាករ នាម

[អា-កៈ-រ៉ៈ-ខៈ-និក] aakar

អ្នកជីករកត្បូង។

អាករ នាម

[អា-កៈ-រ៉ៈ-ខៈ-និ-កា] aakar

(ម.ព. អាករខនិក)។

អាករ នាម

[អា-កៈ-រ៉័ត-ឋាន] aakar

ទីដែលមានត្បូងឬមានលោហធាតុ។

អាករ នាម

[អា-កៈ-រ៉ៈ-វិត] aakar

អ្នកស្គាល់ត្បូង ឬអ្នកស្គាល់កន្លែងកើតត្បូង។

អាករ នាម

[អា-កៈ-រ៉ៈ-វិ-ទូ] aakar

(ម.ព. អាករវិទ)។

អាករ នាម

[អា-កៈ-រ៉ៈ-ស្ថាន] aakar

(ម.ព. អាករដ្ឋាន)។

អាករ គុណនាម

[អា-ក] aakar

ល្អលើសលន់, ល្អកន្លង។

អាករ នាម ១)

[អា-ក] aakar

សួយ, តង្វាយ, ជំនូន; ប្រាក់ពន្ធ :

អាករ នាម ២)

[អា-ក] aakar

(សេ.ហិ.) ប្រភេទពន្ធដែលប្រជាជនត្រូវបង់ ដើម្បីប្រើប្រាស់សេវាសាធារណៈណាមួយ :

អាករ នាម

[អា-ក] aakar

ទេយ្យទានដែលបព្វជិតបានមកក៏ហៅ អាករ ដែរ :

អាករាខនិក នាម

[អា-កៈ-រ៉ា-ខៈ-និក] aakakrakhaknik≈

(ម.ព. អាករខនិក ក្នុង អាករ១)។

អាករា—

(ម.ព. អាករ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាករា— នាម

[អា-កៈ-រ៉ា—] aakakra—≈

(ម.ព. អាករ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាករ—

(ម.ព. អាករ{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាករ— នាម

[អា-កៈ-រ៉ៈ—] aakakrak—≈

(ម.ព. អាករ១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាការ នាម

[អា-កា-រ៉ៈ] ឬ [អា-កា] aakar

គ្រឿងសម្គាល់, លក្ខណៈជាគ្រឿងសម្គាល់, ជាគ្រឿងសង្កេត; រូបរាង, ទ្រង់ទ្រាយ; ភិនភេទ, ភិនភាគ; វិធី, បែបបទ, បែបភាព, លំនាំ; ទំនង; ឫកពា, កិរិយា; សភាព; គុណសម្បត្តិ :

អាការ នាម

[អា-កា-រ៉ៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] aakar

ឫកពាកិរិយា, លំនាំសមសារ។

អាការ នាម

[អា-កា-រ៉ៈ-សន់-ឋាន] aakar

ទ្រង់ទ្រាយជាគ្រឿងសម្គាល់, បែបភាពច្បាស់លាស់ :

អាការ នាម

[អា-កា-រ៉ៈ] ឬ [អា-កា] aakar

ចំណែកឬអវយវៈតូចធំរបស់រូបកាយ :

អាការសាហាវ នាម

[អា-កា-សា-ហាវ] aakarsahav

(សព្ទអារក្ស) ស្រា (មេមត់ខ្លះហៅ ទឹកសាហាវ)។

អាការៈ នាម

[អា-កា-រ៉ៈ] aakarak≈

(ម.ព. អាការៈ១)។

អាកាស នាម ១)

[អា-កាស] akas

ប្រទេសវាលល្ហល្ហេវធ្លុងត្លេវ, ទីវាលធេងទទេ, ចន្លោះធេងទទេ; លំហមេឃ; ទីឱកាសដែលមានផ្លូវខ្យល់; ចន្លោះដែលមានខ្យល់ចេញចូលបាន :

អាកាស នាម ២)

[អា-កាស] akas

លំហមានខ្យល់, ផ្លូវខ្យល់ :

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ក័ក-ក្សា] akas

កណ្ដាប់មេឃ។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-កៈ-សិន] akas

កសិណដែលមានអាកាសជាអារម្មណ៍ឬដែលយកអាកាសជាអារម្មណ៍។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-គង់-គា] akas

គង្គានាអាកាស គឺធារទឹកឬធ្នារទឹកឯអាកាស (ទឹកក្នុងអាកាស)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-គា-មិន] akas

អ្នកដែលទៅតាមអាកាសបាន គឺពួកសត្វដែលហើរបាន (ប្រើដោយសន្មតតាមសម័យនិយម, អ្នកជិះយន្តហោះ ក៏គួរហៅដូច្នេះបានដែរ។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-គា-មិ-នី] akas

(ម.ព. អាកាសគាមិន)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ជៈ-នៈ-និន] akas

ចន្លោះដែលខ្យល់ចេញចូលបាន, ចន្លោះសម្រាប់បញ្ចេញបញ្ចូលខ្យល់; ទ្វារ; បង្អួច។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ជៈ-នៈ-នី] akas

(ម.ព. អាកាសជននិន)។

អាកាស នាម

[អា-កា-ស័ត-ឋៈ-កៈ-ទេ-វៈ-ដា] akas

ទេវតាដែលស្ថិតឬអាស្រ័យនៅនាអាកាស។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ទីប] akas

ប្រទីបឬគោមដែលអុជដាក់កណ្ដាលវាលឬគោមដែលចងព្យួរនឹងដងខ្ពស់ក្នុងទីវាល។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ទេស] akas

ទីវាល; ទីទំនេរ។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-និន-នាត] akas

សូរគឹកកងឯអាកាសឬសូរសព្ទឯអាកាស (សូរផ្គរឬរន្ទះ)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-បត់] akas

ផ្លូវអាកាស។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ប៉ៈ-ថិក] akas

ព្រះអាទិត្យ។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ប្រ-ទីប] akas

(ម.ព. អាកាសទីប)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ប្រ-ទេស] akas

(ម.ព. អាកាសទេស)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ព័ត-ធៈ-ល័ក] akas

ការសម្លឹងស្ទង់មើលទៅទីឆ្ងាយ, ការស្ទង់ចម្ងាយ។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ព័ត-ធៈ-ល័ក] akas

(ម.ព. អាកាសពទ្ធលក្ស)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-មា-គា] akas

(ម.ព. អាកាសបថ)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-យា-ត្រា] akas

ការទៅដោយអាកាសយាន។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-វេ-ហា] akas

កណ្ដាលអាកាស (ព.ទេ.) ឬ (ព.កា.)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-ស័ប] akas

(ម.ព. អាកាសនិន្នាទ)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-សៈ-យ៉ៈ-ណា] akas

(ម.ព. អាកាសស័យន៍)។

អាកាស នាម

[អា-កា-សៈ-សៃ] akas

ការដេកហាលឬសំដិលខ្លួនកណ្ដាលវាល, ការដេកហាលអាកាស។

អាកាស នាម

[អា-កា-សា-ណ័ញ-ចា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] akas

ការផ្គងអារម្មណ៍សំដៅឆ្ពោះត្រង់ទៅរកអាកាស រំពឹងរឿយៗថា "អាកាសឥតមានទីបំផុតៗ ..." (ព.ពុ.) ជាឈ្មោះនៃអរូបជ្ឈានទី ១ក្នុងអរូបជ្ឈាន ៤)។ល។ (ព.កា.) ប្រើជា អាកាសេ "នាអាកាស, ក្នុងអាកាស" ឬ អាកាសោ, អាកាសា "អាកាស" ក៏បាន។

អាកាស នាម

[អា-កា-សា-ណ័ញ-ជា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] akas

(ម.ព. អាកាសានញ្ចាយតន)។

អាកាសចរណ៍

ការត្រាច់តាមអាកាស; ការធ្វើដំណើរតាមអាកាសដោយយន្តហោះ។

អាកាសចរណ៍ នាម

[អា-កា-សៈ-ច] aakasakcha≈

ការត្រាច់តាមអាកាស; ការធ្វើដំណើរតាមអាកាសដោយយន្តហោះ។

អាកាសធាតុ

(ភូមិ.) ស្ថានភាពនៃបរិយាកាសនៅពេលណាមួយឬនៅក្នុងរយៈពេលខ្លីនិងនៅកន្លែងណាមួយ ដែលបញ្ជាក់ដោយបាតុភូតឧតុភូតនានា ដូចជាសម្ពាធបរិយាកាស សូរ្យការ សីតុណ្ហភាព សំណើម ទឹកភ្លៀង ពពក ខ្យល់ជាដើម :

អាកាសធាតុ នាម ១)

[អា-កា-សៈ-ធាត] aakastheato

ធាតុអាកាស (រាប់បញ្ចូលក្នុងពួកធាតុ ៥យ៉ាងគឺ ដី, ទឹក, ភ្លើង, ខ្យល់, អាកាស)។

អាកាសធាតុ នាម ២)

[អា-កា-សៈ-ធាត] aakastheato

លក្ខខណ្ឌនៃបរិយាកាស ដូចជា ភាពសើម សម្ពាធ សីតុណ្ហភាពសម្រាប់កន្លែងឬតំបន់ណាមួយ :

អាកាសធាតុ នាម ៣)

[អា-កា-សៈ-ធាត] aakastheato

(ភូមិ.) ស្ថានភាពនៃបរិយាកាសនៅពេលណាមួយឬនៅក្នុងរយៈពេលខ្លីនិងនៅកន្លែងណាមួយ ដែលបញ្ជាក់ដោយបាតុភូតឧតុភូតនានា ដូចជាសម្ពាធបរិយាកាស សូរ្យការ សីតុណ្ហភាព សំណើម ទឹកភ្លៀង ពពក ខ្យល់ជាដើម :

អាកាសធាតុវិទ្យា នាម

[អា-កា-សៈ-ធា-តុ-វិត-ទ្យា] aakasaktheatovittyea≈

(ភូមិ.) វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីអាកាសធាតុនិងបាតុភូតរបស់វា។

អាកាសធាតុសាស្ត្រ

ការប្រែប្រួលរយៈពេលវែងនៃអាកាសធាតុរបស់ផែនដី ជាពិសេសការប្រែប្រួលដោយសារការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពមធ្យមរបស់បរិយាកាស។

អាកាសធាតុសាស្ត្រ នាម

[បំ-រ៉ែ-បំ-រួល-អា-កា-សៈ-ធាត] bamraebamruolaakasaktheat≈

ការប្រែប្រួលរយៈពេលវែងនៃអាកាសធាតុរបស់ផែនដី ជាពិសេសការប្រែប្រួលដោយសារការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពមធ្យមរបស់បរិយាកាស។

អាកាសយាន

យានដែលទៅតាមអាកាសបាន, យន្តហោះ, យានទាំងឡាយណាដែលអាចរក្សាទម្របានក្នុងលម្ហអាកាសដោយបានមកពីផលនៃប្រតិកម្មខ្យល់ក្នុងសម្ពាធបរិយាកាស។

អាកាសយាន នាម

[អា-កា-សៈ-យាន] aakasakyean≈

យានដែលទៅតាមអាកាសបាន, យន្តហោះ, យានទាំងឡាយណាដែលអាចរក្សាទម្របានក្នុងលម្ហអាកាសដោយបានមកពីផលនៃប្រតិកម្មខ្យល់ក្នុងសម្ពាធបរិយាកាស។