ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អាប់

សុកមម៉ុក ពុំស្អាត, ពុំស្រឡះ, កខ្វិកកខ្វក់, គគ្រិកគគ្រក់។

អាប់ គុណនាម

[អាប់] aab

ដែលអន់ឬតិចពន្លឺ, អន់សម្បុរ; ថយលម្អ, មិនរុងរឿង; ថោក, ថោកថយ; សាបរលាប, ទន់ទាប; ខ្សោយ, ទន់ខ្សោយ; តិច, តិចផ្លូវដឹង, យឺតក្រយល់; ដែលឥតគេរាប់។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់] aab

ផាត់ប្រាក់កាក់ឬលុយឱ្យទៅអ្នកទិញ :

អាប់ នាម

[គំ-និត-អាប់] aab

(ម.ព. អាប់គំនិត)។

អាប់ នាម

[ប្រាច-ញ៉ា-អាប់] aab

(ម.ព. អាប់ប្រាជ្ញា)។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អន់-អាប់] aab

(ម.ព. អាប់អន់)។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-គំ-និត] aab

ខ្សោយគំនិត ឬគំនិតខ្សោយ, គំនិតតិច។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-ជាត] aab

ថោកជាតិ។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-ប្រាច-ញ៉ា] aab

ខ្សោយប្រាជ្ញា ឬប្រាជ្ញាខ្សោយ, ប្រាជ្ញាតិច, ប្រាជ្ញាអន់។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-មុក] aab

ដែលមានមុខអាប់អន់, មិនរីកមុខ (ព្រោះមានសេចក្ដីអៀនខ្មាសក្នុងកណ្ដាលជំនុំជាដើម)។

អាប់ គុណនាម

[អាប់-រ័ស-ស្មី] aab

ដែលទន់ខ្សោយថយរស្មី; អន់រស្មី។

អាប់ គុណនាម

[អាប់-អោន] aab

ដែលអាប់អន់ទន់ទាប; ដែលខ្វះលម្អ, ខ្វះស្រីសួស្ដី; ថយថោក។

អាប់ គុណនាម

[អាប់-អន់] aab

ទន់ខ្សោយថយលម្អ។

អាប់ គុណនាម

[អាប់-អូន] aab

(ម.ព. អាប់ឱន)។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-អួ] aab

សុកមម៉ុក ពុំស្អាត, ពុំស្រឡះ, កខ្វិកកខ្វក់, គគ្រិកគគ្រក់។

អាប់ចុន

ដែលទាល់គំនិត, ទាល់ផ្លូវទាល់ដំណើរ; តោកយ៉ាក, ដុនដាប; ទន់ថយ, ខ្សោយអំណាច, ខ្សោយអានុភាព :

អាប់ចុន កិរិយាសព្ទ

[អាប់-ចុន] aabochon

សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យជាង តាមចំនួនកាព្យដែលមានសម្ផស្សចាប់ចួនតាមដំណើរសេចក្ដីកវីក៏យល់ថាគួរប្រើ, ដូចជា :

អាប់ចុន គុណនាម

[អាប់-ចុន] aabochon

ដែលទាល់គំនិត, ទាល់ផ្លូវទាល់ដំណើរ; តោកយ៉ាក, ដុនដាប; ទន់ថយ, ខ្សោយអំណាច, ខ្សោយអានុភាព :

អាប់ដុកម្ម

ចលនាសរីរាង្គដែលទាញចេញទៅខាងក្រៅខុសពីទម្រង់ដើម។

អាប់ដុកម្ម នាម

[អាប់-ដុ-កាំ] aabdokaam≈

ចលនាសរីរាង្គដែលទាញចេញទៅខាងក្រៅខុសពីទម្រង់ដើម។

អាប់ដេត

(ប.ព.) ការបន្ថែមព័ត៌មាន, លក្ខណៈទម្រង់ថ្មីចូលទៅក្នុងកម្មវិធី ឬ ផលិតផលដែលបានចេញផ្សាយរួច ឬដែលមានស្រាប់។

អាប់ដេត នាម

[អាប់-ដេត] aabdet≈

(ប.ព.) ការបន្ថែមព័ត៌មាន, លក្ខណៈទម្រង់ថ្មីចូលទៅក្នុងកម្មវិធី ឬ ផលិតផលដែលបានចេញផ្សាយរួច ឬដែលមានស្រាប់។

អាប់ប៉ត្រាប់ គុណនាម a

[អាប់-ប៉-ត្រាប់] aabopotrab

ដែលអួអាប់; ប្រឡាក់ប្រឡូស, ព្រលូស, កខ្វក់ :

អាប់ប៉ត្រាប់ គុណកិរិយា b

[អាប់-ប៉-ត្រាប់] aabopotrab

ដែលអួអាប់; ដែលប្រឡាក់ប្រឡូស :

អាប់រេអាក់ស្យុង

សភាពចិត្តរបស់អ្នកមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ដែលកើតឡើងវិញនូវស្មារតីចង់ចំាចំពោះហេតុការណ៍ដែលបានភ្លេចបាត់ពីពេលកន្លងមក។

អាប់រេអាក់ស្យុង នាម

[អាប់-រ៉េ-អាក់-ស្យុង] aabreaaksyung≈

សភាពចិត្តរបស់អ្នកមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ដែលកើតឡើងវិញនូវស្មារតីចង់ចំាចំពោះហេតុការណ៍ដែលបានភ្លេចបាត់ពីពេលកន្លងមក។

អាប់សែ

(វេជ្ជ.) ការបង្កខ្ទុះនៅក្នុងជាលិកាដែលរលួយខូចដោយសារមេរោគ។

អាប់សែ នាម

[អាប់-សែ] aabsae≈

(វេជ្ជ.) ការបង្កខ្ទុះនៅក្នុងជាលិកាដែលរលួយខូចដោយសារមេរោគ។

អាប់ស៊ីស

(គណិត.) x កូអ័រដោណេ, ធាតុទីមួយនៃគូលំដាប់ណាមួយនៅក្នុងប្លង់កូអ័រដោណេ :

អាប់ស៊ីស នាម

[អាប់-ស៊ីស] aabsis≈

(គណិត.) x កូអ័រដោណេ, ធាតុទីមួយនៃគូលំដាប់ណាមួយនៅក្នុងប្លង់កូអ័រដោណេ :

អាប់ស្ទែស្យុង នាម

[អាប់-ស្ទែ-ស្យុង] aabstesyung≈

(វេជ្ជ.) ការលាងរបួស ការសម្អាតរបួសដោយប្រើឱសថលាងរបួស។

អាប់ស្ទ្រីម

សកម្មភាពទាក់ទងនឹងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មដែលមានបុរេសនា ការស្វែងរុករក ការអភិវឌ្ឍ និងការធ្វើផលិតកម្ម។

អាប់ស្ទ្រីម នាម

[អាប់-ស្ទ្រីម] aabstrim≈

សកម្មភាពទាក់ទងនឹងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មដែលមានបុរេសនា ការស្វែងរុករក ការអភិវឌ្ឍ និងការធ្វើផលិតកម្ម។

អាប័ណ នាម

[អា-ប័ន] aabno≈

(ម.ព. អាបណ)។

អាប័ទ

គ្រោះកាច; អន្តរាយ; វិបត្តិ :

អាប័ទ នាម

[អា-បាត់] aaboat

គ្រោះកាច; អន្តរាយ; វិបត្តិ :

អាពាធ កិរិយាសព្ទ b

[អា-ពាត] aapeath

(ស.ស.) ឈឺ :

អាពាធិក

អ្នកមានជំងឺ, មនុស្សអ្នកឈឺ, អ្នកជំងឺ :

អាពាធិក គុណនាម a

[អា-ពា-ធិ-កៈ] ឬ [អា-ពា-ធិក] aapeathik

ដែលមានជំងឺ :

អាពាធិក នាម b

[អា-ពា-ធិ-កៈ] ឬ [អា-ពា-ធិក] aapeathik

អ្នកមានជំងឺ, មនុស្សអ្នកឈឺ, អ្នកជំងឺ :

អាពាហ៍ពិពាហ៍

មង្គលការ គូបុរសស្ត្រីដែលបាននាំមកហើយនាំត្រឡប់ទៅវិញ (ពីរលើក) : តាមរូបសព្ទ អាវាហ (អាពាហ៍) ថា "នាំមក", វិវាហ (ពិពាហ៍) ថា "នាំត្រឡប់ទៅវិញ"; តាមអធិប្បាយក្នុងគម្ពីរកែសព្ទថា ការនាំកូនស្រីមកខាងលំនៅកូនប្រុស ហៅថា អាវាហៈ (អាពាហ៍), ការនាំកូនប្រុសត្រឡប់ទៅខាងលំនៅកូនស្រីវិញ ហ

អាពាហ៍ពិពាហ៍ នាម

[អា-ពា-ពិ-ពា] aapeahopipeah

មង្គលការ គូបុរសស្ត្រីដែលបាននាំមកហើយនាំត្រឡប់ទៅវិញ (ពីរលើក) : តាមរូបសព្ទ អាវាហ (អាពាហ៍) ថា "នាំមក", វិវាហ (ពិពាហ៍) ថា "នាំត្រឡប់ទៅវិញ"; តាមអធិប្បាយក្នុងគម្ពីរកែសព្ទថា ការនាំកូនស្រីមកខាងលំនៅកូនប្រុស ហៅថា អាវាហៈ (អាពាហ៍), ការនាំកូនប្រុសត្រឡប់ទៅខាងលំនៅកូនស្រីវិញ ហ

អាពុក

ឪ, ឪពុក, បិតា (ឥណ្ឌា អាវុក āvuka)។

អាពុក នាម

[អា-ពុក] aapuk

ឪ, ឪពុក, បិតា (ឥណ្ឌា អាវុក āvuka)។

អាពៀស

ពាក្យខ្មែរសម័យបុរាណ ប្រើក្លាយឃ្លាតមកពី អាពេស ដែលក្លាយមកពី សំ. អាវេឝ ។

អាពៀស កិរិយាសព្ទ

[អា-ពៀស] aapies

ពាក្យខ្មែរសម័យបុរាណ ប្រើក្លាយឃ្លាតមកពី អាពេស ដែលក្លាយមកពី សំ. អាវេឝ ។

អាព័ទ្ធ

ដែលគង់ គឺស្វិតសាច់កាប់មិនមុត (ដោយសូត្រមន្តអាគមសែកទឹកឬសែកសុរាផឹកជាដើម ...) :

អាព័ទ្ធ គុណនាម

[អា-ពាត់] aapoatthor

ដែលចងភ្ជាប់ឬចងរួតរឹត, ចងក្រៀក, ត្របែង; ដែលជាប់តៗមក។

អាព័ទ្ធ គុណនាម

[អា-ពាត់] aapoatthor

ដែលគង់ គឺស្វិតសាច់កាប់មិនមុត (ដោយសូត្រមន្តអាគមសែកទឹកឬសែកសុរាផឹកជាដើម ...) :

អាភរណៈ នាម ១)

[អា-ភៈ-រៈ-ណៈ] aaphoronak

គ្រឿងប្រដាប់កាយ, អលង្ករណ៍, អលង្ការ :

អាភរណៈ នាម ២)

[អា-ភៈ-រៈ-ណៈ] aaphoronak

គ្រឿងឥស្សរិយយសឬគ្រឿងតម្កើងកិត្តិយស (មេដាយ) ហៅថា អាភរណៈ ដែរ :

អាភស្សរ នាម

[អា-ភ័ស-សៈ-រ៉ៈ] aaphssor

ឈ្មោះព្រហ្មលោកជាន់ទី ៦ក្នុង ឋានរូបព្រហ្ម ១៦ជាន់ :

អាភស្សរ នាម

[អា-ភ័ស-សៈ-រ៉ៈ-ព្រំ] aaphssor

(ព.ពុ.) ពួកព្រហ្មដែលកើតនៅក្នុងឋានអាភស្សរ (កើតដោយផលនៃទុតិយជ្ឈាន)។

អាភស្សរៈ នាម

[អា-ភ័ស-សៈ-រ៉ៈ] aaphsasakrak≈

(ម.ព. អាភស្សរ)។

អាភា នាម

[អា-ភា] aaphea

រស្មី, ពន្លឺរស្មី។

អាភា នាម

[អា-ភា-ក] aaphea

ព្រះអាទិត្យ។

អាភា នាម

[អា-ភា-មន់-ឌល់] aaphea

មណ្ឌលរស្មី :

អាភាគីមី

(គីមី.) ផ្នែកមួយនៃគីមីវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីប្រតិកម្មនៃពន្លឺ។

អាភាគីមី នាម

[អា-ភា-គី-មី] aapheakimi≈

(គីមី.) ផ្នែកមួយនៃគីមីវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីប្រតិកម្មនៃពន្លឺ។

អាភាស

សុភាសិត, ពាក្យទំនឹមទំនៀម។

អាភាស នាម

[អា-ភាស] aapheas

ការនិយាយរកគ្នា, ការចរចាទៅវិញទៅមក, សន្ទនា។

អាភាស នាម

[អា-ភាស] aapheas

សុភាសិត, ពាក្យទំនឹមទំនៀម។

អាភិធម្មិក នាម

[អា-ភិ-ធ័ម-មិក] aaphithmmik

អ្នករៀនព្រះអភិធម្ម; អ្នកចេះព្រះអភិធម្ម។

អាភិសមាចារិក នាម

[អា-ភិ-សៈ-ម៉ា-ចា-រ៉ិក] aaphismeacharik

ការមានអភិសមាចារ; អ្នកដែលប្រកបដោយអភិសមាចារ។

អាភៀន

ដំណាំមួយប្រភេទ ដើមតូចៗកម្ពស់ប្រហែលនឹងដើមថ្នាំជក់ឬប្រហែលនឹងដើមស្ពៃដែលចេញផ្កាហើយ, ផ្លែមានជ័រ គេយកជ័រនោះមកកូរឱ្យខាប់សម្រាប់ប្រើការជក់បឺតលេបផ្សែង (នាំឱ្យញៀនជាប់) ឬប្រើការផ្សំថ្នាំកែរោគក៏បាន :

អាភៀន នាម

[អា-ភៀន] aaphien

ដំណាំមួយប្រភេទ ដើមតូចៗកម្ពស់ប្រហែលនឹងដើមថ្នាំជក់ឬប្រហែលនឹងដើមស្ពៃដែលចេញផ្កាហើយ, ផ្លែមានជ័រ គេយកជ័រនោះមកកូរឱ្យខាប់សម្រាប់ប្រើការជក់បឺតលេបផ្សែង (នាំឱ្យញៀនជាប់) ឬប្រើការផ្សំថ្នាំកែរោគក៏បាន :

អាភៀស

គេចវេះភៀសខ្លួន, ភៀសខ្លួនមិនឱ្យគេស្គាល់ :

អាភៀស កិរិយាសព្ទ

[អា-ភៀស] aaphies

គេចវេះភៀសខ្លួន, ភៀសខ្លួនមិនឱ្យគេស្គាល់ :

អាភេទ

ហេតុចម្លែកដែលស្រាប់តែកើតឡើង ឱ្យឃើញជាផ្នូល (ដូចយ៉ាងផ្កាយដុះកន្ទុយជាដើម) ឬអ្វីៗដែលមិនធ្លាប់ឃើញមានសោះ ស្រាប់តែបណ្ដាលកើតមានឡើងជាផ្នូល :

អាភេទ នាម

[អា-ភេត] aaphet

ហេតុចម្លែកដែលស្រាប់តែកើតឡើង ឱ្យឃើញជាផ្នូល (ដូចយ៉ាងផ្កាយដុះកន្ទុយជាដើម) ឬអ្វីៗដែលមិនធ្លាប់ឃើញមានសោះ ស្រាប់តែបណ្ដាលកើតមានឡើងជាផ្នូល :

អាភោគចិត្ត

ដំណើរនឹកជញ្ជឹង; ការតាំងចិត្ត, ការចងចិត្តនឹក, ការនឹកៗតែក្នុងចិត្តមិនបាច់ចេញវាចា :

អាភោគចិត្ត នាម

[អា-ភោ-គៈ-ចិត] aaphoukchett

ដំណើរនឹកជញ្ជឹង; ការតាំងចិត្ត, ការចងចិត្តនឹក, ការនឹកៗតែក្នុងចិត្តមិនបាច់ចេញវាចា :

អាម

ពាក្យឆ្លើយ, ឆ្លើយទទួល "ករុណា, កណា, បាទ, ច៎ាស, ចា, ច៎ា, អើ ...", ដូចជា អាម ភន្តេ! ករុណា ទានប្រោស! (សម្រាប់ប្រើតែខាង សំ. និង បា.)។

អាម បុព្វបទ

[អាម] aam

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ឩម ថា ឩមអាម អាគមដែលមានពាក្យ ឩម ផ្ដើមជាមុន :

អាម គុណកិរិយា

[អា-ម៉ៈ] aam

ពាក្យឆ្លើយ, ឆ្លើយទទួល "ករុណា, កណា, បាទ, ច៎ាស, ចា, ច៎ា, អើ ...", ដូចជា អាម ភន្តេ! ករុណា ទានប្រោស! (សម្រាប់ប្រើតែខាង សំ. និង បា.)។

អាមក គុណនាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ] aamok

ឆៅ; ស្រស់។

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-និ-វាប] aamok

បន្លែឬអន្លក់ស្រស់, ឆៅ។

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-និ-វា-ប៉ៈ] aamok

(ម.ព. អាមកនិវាប)។