វចនានុក្រមខ្មែរ

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-បាត] aamok

បាត្រឆៅ (បាត្រដីដែលមិនទាន់បានដុត)។

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-ភ័ត] aamok

បាយឆៅ។

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-ភោ-ជន់] aamok

ភោជនឆៅ។

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-ភោ-ជី] aamok

អ្នកដែលចូលចិត្តបរិភោគអន្លក់ឆៅ; សត្វតិរច្ឆាន។

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-សុ-សាន] aamok

ស្មសានសម្រាប់ចោលអសុភស្រស់, ស្មសានដែលតម្កល់ឬកប់ខ្មោចស្រស់។

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-សូប] aamok

សម្លឆៅ។

អាមក នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ-ស្មៈ-សាន] aamok

(ម.ព. អាមកសុសាន)។

អាមក—

(ម.ព. អាមក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមក— នាម

[អា-ម៉ៈ-កៈ—] aamakkak—≈

(ម.ព. អាមក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមណាម

ដែលរាលដាលឬដាលរាល; ដែលឆ្លងពីមួយដាលរាលទៅរកមួយ :

អាមណាម កិរិយាសព្ទ a

[អាម-ណាម] aamonam

ដរធរ, រាលដាលឬដាលរាល; ប្រែក្លាយជា; ឆ្លងពីមួយដាលរាលទៅរកមួយ :

អាមណាម គុណនាម b

[អាម-ណាម] aamonam

ដែលរាលដាលឬដាលរាល; ដែលឆ្លងពីមួយដាលរាលទៅរកមួយ :

អាមន្តន នាម

[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ] aamnton

ការហៅរក; ការអញ្ជើញ, ការនិមន្ត :

អាមន្តន នាម

[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-កៈ-ថា] aamnton

ពាក្យហៅរក; ពាក្យអញ្ជើញ ឬពាក្យនិមន្ត។

អាមន្តន នាម

[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-កិច] aamnton

កិច្ចនិមន្តឬអញ្ជើញ។

អាមន្តន នាម

[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-ប័ន] aamnton

សំបុត្រអញ្ជើញ, សំបុត្រអញ្ជើញភ្ញៀវ, សំបុត្រនិមន្ត។

អាមន្តន នាម

[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-បាត់] aamnton

(ម.ព. អាមន្តនបណ្ណ)។

អាមន្តន នាម

[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-ភាប] aamnton

ដំណើរអញ្ជើញឬនិមន្ត។

អាមន្តនៈ

(ម.ព. អាមន្តន)។

អាមន្តនៈ នាម

[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ] aamnotaknak≈

(ម.ព. អាមន្តន)។

អាមន្តន—

(ម.ព. អាមន្តន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមន្តន— នាម

[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ—] aamnotaknak—≈

(ម.ព. អាមន្តន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមយ នាម

[អា-ម៉ៈ-យ៉ៈ] aamoy

រោគ, អាពាធ, ព្យាធិ, ជំងឺ :

អាមយ នាម

[អា-ម៉ៈ-យ៉ៈ-ភាប] aamoy

ភាពនៃជំងឺ; ដំណើរមានជំងឺ, ការខ្វះសុខភាព។

អាមវាត

ខ្យល់ដែលបណ្ដាលឱ្យហើមពោះ, ខ្យល់ហើមពោះ; រោគហើមពោះ (បណ្ដាលអំពីការបរិភោគអាហារឆៅឬព្រោះអាហារមិនរលួយ)។ (ព.កា.) ប្រើជា អាមវាតោ, អាមវាតា តាមចំនួនកាព្យក៏បាន) :

អាមវាត នាម

[អា-ម៉ៈ-វាត] aamoveat

ខ្យល់ដែលបណ្ដាលឱ្យហើមពោះ, ខ្យល់ហើមពោះ; រោគហើមពោះ (បណ្ដាលអំពីការបរិភោគអាហារឆៅឬព្រោះអាហារមិនរលួយ)។ (ព.កា.) ប្រើជា អាមវាតោ, អាមវាតា តាមចំនួនកាព្យក៏បាន) :

អាមវាតា

(ម.ព. អាមវាត)។

អាមវាតា នាម

[អា-ម៉ៈ-វា-តា] aamakveata≈

(ម.ព. អាមវាត)។

អាមវាតោ

(ម.ព. អាមវាត)។

អាមវាតោ នាម

[អា-ម៉ៈ-វា-តោ] aamakveatao≈

(ម.ព. អាមវាត)។

អាមសូល

ជំងឺចុកសៀតពោះ, ជំងឺចុកពោះ (បណ្ដាលអំពីការបរិភោគអាហារឆៅជាដើម) :

អាមសូល នាម

[អា-ម៉ៈ-សូល] aamosoul

ជំងឺចុកសៀតពោះ, ជំងឺចុកពោះ (បណ្ដាលអំពីការបរិភោគអាហារឆៅជាដើម) :

អាមាតិសារ

ជំងឺមួល (ព្រោះទាស់ចំណីណាមួយមានអាហារឆៅជាដើម)។

អាមាតិសារ នាម

[អា-ម៉ា-តិ-សា] aameatesar

ជំងឺមួល (ព្រោះទាស់ចំណីណាមួយមានអាហារឆៅជាដើម)។

អាមាត្យ

ដូចគ្នានឹង អមាត្យ ១ន. ដែរ។ សំ. ជា អមាត្យ ក៏បាន, អាមាត្យ ក៏បាន។

អាមាត្យ នាម

[អា-ម៉ាត] aameatyar

ដូចគ្នានឹង អមាត្យ ១ន. ដែរ។ សំ. ជា អមាត្យ ក៏បាន, អាមាត្យ ក៏បាន។

អាមាសយ

(ម.ព. អាមាសយរោគ)។

អាមាសយ នាម

[អា-ម៉ា-សៈ-យ៉ៈ] aameasoy

ក្រពះអាហារ, ក្រពះបាយ។

អាមាសយ នាម

[អា-ម៉ា-សៈ-យ៉ា-ពាត] aameasoy

(ម.ព. អាមាសយរោគ)។

អាមាសយរោគ

ជំងឺក្រពះ គឺជាជំងឺដែលកើតនៅក្រពះ, ជំងឺក្រពះពិការ។

អាមាសយរោគ នាម

[អា-ម៉ា-សៈ-យ៉ៈ-រោក] aameasyorouk

ជំងឺក្រពះ គឺជាជំងឺដែលកើតនៅក្រពះ, ជំងឺក្រពះពិការ។

អាមាស្រ័យ

(ម.ព. អាមាសយ)។

អាមាស្រ័យ នាម

[អា-ម៉ា-ស្រៃ] aamasrey≈

(ម.ព. អាមាសយ)។

អាមិស នាម

[អា-មិស] aamis

សាច់ (ដែលប្រើជាអាហារ) ; នុយ; របស់ជាគ្រឿងទាក់ចិត្តឬជាគ្រឿងជន្លជន្លេញចិត្ត; លាភៈ, សក្ការៈ ឬលាភសក្ការៈ; ទាន, ទេយ្យទាន ឬទេយ្យវត្ថុ; ចតុប្បច្ច័យ; អាហារ :

អាមិស នាម

[អា-មិ-សៈ-ទាន] aamis

ការឱ្យអាមិសៈ; ការឱ្យចតុប្បច្ច័យ (ជាគូគ្នានឹង ធម្មទាន)។

អាមិស នាម

[អា-មិ-សៈ-ទា-យក់] aamis

អ្នកឱ្យអាមិសៈ។

អាមិស នាម

[អា-មិ-សៈ-ទា-យិ-កា] aamis

(ម.ព. អាមិសទាយក)។

អាមិស នាម

[អា-មិ-សៈ-បូ-ជា] aamis

បូជាដោយអាមិសៈ។

អាមិស នាម

[អា-មិស-សន់-និ-ចៃ] aamis

ការសន្សំអាមិសៈ, ការលាក់សុំអាមិសៈ។

អាមិស នាម

[អា-មិ-សៈ-ហែត] aamis

ព្រោះហេតុតែអាមិសៈ; ដោយសារតែអាមិសៈ គឺដោយសារសម្លឹងឃើញលាភឬផលប្រយោជន៍នៅមុខ។

អាមិសៈ

(ម.ព. អាមិស)។

អាមិសៈ នាម

[អា-មិ-សៈ] aamisak≈

(ម.ព. អាមិស)។

អាមិស—

(ម.ព. អាមិស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមិស— នាម

[អា-មិ-សៈ—] aamisak—≈

(ម.ព. អាមិស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមីន

(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គនិងក្រុមនាទី ដែលមានផ្ទុកអាតូមអាសូតជាគោល ជាមួយទ្វេតាអេឡិចត្រុងសេរី។ រូបមន្តទូទៅគឺៈ R-NH2 (R ជាក្រុមអ៊ីដ្រូកាបួ) :

អាមីន នាម

[អា-មីន] aamin≈

(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គនិងក្រុមនាទី ដែលមានផ្ទុកអាតូមអាសូតជាគោល ជាមួយទ្វេតាអេឡិចត្រុងសេរី។ រូបមន្តទូទៅគឺៈ R-NH2 (R ជាក្រុមអ៊ីដ្រូកាបួ) :

អាមីប

(វេជ្ជ.) បរាសិតឯកកោសិកាមានក្បាល ដងខ្លួន និងកន្ទុយ អាចធ្វើចលនាបានយ៉ាងរហ័ស ដែលជាភ្នាក់ងារបង្កជំងឺមួលឈាម។

អាមីប នាម

[អា-មីប] aamib≈

(វេជ្ជ.) បរាសិតឯកកោសិកាមានក្បាល ដងខ្លួន និងកន្ទុយ អាចធ្វើចលនាបានយ៉ាងរហ័ស ដែលជាភ្នាក់ងារបង្កជំងឺមួលឈាម។

អាមឹង

ពាក្យទ្រគោះថា អា ហើយថែម មឹង ទៀតផង :

អាមឹង សព្វនាម

[អា-មឹង] aamoeng≈

ពាក្យទ្រគោះថា អា ហើយថែម មឹង ទៀតផង :

អាមុកុលិត

ផ្កាដែលទើបរីកបានពាក់កណ្ដាល។

អាមុកុលិត គុណនាម

[អា-មុ-កុ-លិត] aamukolit

ដែលទើបរីកបានពាក់កណ្ដាល :

អាមុកុលិត នាម

[អា-មុ-កុ-លិ-តៈ-បុស] aamukolit

ផ្កាដែលទើបរីកបានពាក់កណ្ដាល។

អាមេណ្ឌន នាម

[អា-មេន-ឌន់] aamendon

ពាក្យពោលផ្ទួន, សម្ដីផ្ទួន, ដូចជា ទីទៃៗ, ផ្សេងៗ, ចាស់ៗ, ក្មេងៗ; អ្នកៗ, នាងៗ, ជាដើម :

អាមេណ្ឌនៈ

(ម.ព. អាមេណ្ឌន)។

អាមេណ្ឌនៈ នាម

[អា-មេន-ឌៈ-នៈ] aamendeakneak≈

(ម.ព. អាមេណ្ឌន)។

អាមេណ្ឌិត

ពាក្យផ្ទួន (ដូចគ្នានឹង អាមេណ្ឌន)។

អាមេណ្ឌិត គុណនាម a

[អា-មេន-ឌិត] ឬ [អា-មេន-ឌិ-តៈ] aamendet

ដែលផ្ទួនពីរដង, ដែលផ្ទួនៗ, ថែមៗ, ដែលថាដដែលៗ, ច្រំដែល (ប្រើចំពោះតែសម្ដី :

អាមេណ្ឌិត នាម b

[អា-មេន-ឌិត] ឬ [អា-មេន-ឌិ-តៈ] aamendet

ពាក្យផ្ទួន (ដូចគ្នានឹង អាមេណ្ឌន)។

អាមេណ្ឌិតលេខ

សព្ទផ្ទួនៗ, ដូចជា បា. អាបោ អាបោ "ទឹកៗ"; ភិយ្យោ ភិយ្យោ, សំ. ភូយស៑ ភូយស៑ "ច្រើនៗ (ច្រើនក្រៃលែង) " ជាដើម; ខ្មែរដូចជា ផ្សេងៗ, ទីទៃៗ; ច្រើនៗ; តិចៗ; ដដែលៗ ជាដើម។

អាមេណ្ឌិតលេខ នាម

[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ឡេក] aamendetalekh

លេខផ្ទួនឬគ្រឿងសម្គាល់ពាក្យផ្ទួន។

អាមេណ្ឌិតលេខ នាម

[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ពាក] aamendetalekh

ពាក្យផ្ទួន, សម្ដីថែមៗ ដូចយ៉ាង ទៅៗ!, កុំៗ, បងៗ ជាដើម (ហៅ អនុលាប ក៏បាន)។

អាមេណ្ឌិតលេខ នាម

[អា-មេន-ឌិ-តៈ-វា-ចា] aamendetalekh

(ម.ព. អាមេណ្ឌិតពាក្យ)។

អាមេណ្ឌិតលេខ នាម

[អា-មេន-ឌិ-តៈ-វា-ទិ-នី] aamendetalekh

(ម.ព. អាមេណ្ឌិតវាទី)។

អាមេណ្ឌិតលេខ នាម

[អា-មេន-ឌិ-តៈ-វា-ទី] aamendetalekh

អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយផ្ទួនៗ, ដូចជា លោកៗ, អ្នកៗ, តាៗ, យាយៗ ជាដើម។

អាមេណ្ឌិតលេខ នាម

[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ស័ប] aamendetalekh

សព្ទផ្ទួនៗ, ដូចជា បា. អាបោ អាបោ "ទឹកៗ"; ភិយ្យោ ភិយ្យោ, សំ. ភូយស៑ ភូយស៑ "ច្រើនៗ (ច្រើនក្រៃលែង) " ជាដើម; ខ្មែរដូចជា ផ្សេងៗ, ទីទៃៗ; ច្រើនៗ; តិចៗ; ដដែលៗ ជាដើម។

អាមេណ្ឌិតសញ្ញា

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានខាងក្បាលឬខាងលើជាលេខ ២ប៉ុន្តែខាងកន្ទុយឬខាងក្រោមទាញចុះ (ៗ) នេះសម្រាប់សរសេររៀងពីខាងមុខពាក្យដែលត្រូវថា ផ្ទួន, ដូចជា ផ្សេងៗ, ទីទៃៗ, បងៗ, ប្អូនៗ ជាដើម, ប៉ុន្តែពាក្យ បា. ដូចយ៉ាង អាបោ អាបោ ជាដើមកុំប្រើ អាបោៗ ត្រូវប្រើ អាបោ អាបោ តាមរូបដ

អាមេណ្ឌិតសញ្ញា នាម a

[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ស័ញ-ញ៉ា] ឬ [អា-មេន-ឌិត-ស័ញ-ញ៉ា] aamenditaksnhonha]rue[aamenditsnhonha≈

(ម.ព. អាមេណ្ឌិតលេខ)។

អាមេណ្ឌិតសញ្ញា នាម b

[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ស័ញ-ញ៉ា] ឬ [អា-មេន-ឌិត-ស័ញ-ញ៉ា] aamenditaksnhonha]rue[aamenditsnhonha≈

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានខាងក្បាលឬខាងលើជាលេខ ២ប៉ុន្តែខាងកន្ទុយឬខាងក្រោមទាញចុះ (ៗ) នេះសម្រាប់សរសេររៀងពីខាងមុខពាក្យដែលត្រូវថា ផ្ទួន, ដូចជា ផ្សេងៗ, ទីទៃៗ, បងៗ, ប្អូនៗ ជាដើម, ប៉ុន្តែពាក្យ បា. ដូចយ៉ាង អាបោ អាបោ ជាដើមកុំប្រើ អាបោៗ ត្រូវប្រើ អាបោ អាបោ តាមរូបដ

អាមេណ្ឌិត—

(ម.ព. អាមេណ្ឌិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមេណ្ឌិត— នាម

[អា-មេន-ឌិត—] aamendit—≈

(ម.ព. អាមេណ្ឌិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមោឃ!

(ម.ព. មោឃ!)។

អាមោឃ! នាម

[អា-មោក] aamok≈

(ម.ព. មោឃ!)។

អាមោទ នាម a

[អា-មោ-ទៈ] aamout

សេចក្ដីរីករាយច្រើន; គ្រឿងឬក្លិនក្រអូបខ្លាំងឬក្រអូបសាយ, ក្រអូបឈ្ងប់,ដែលរីករាយច្រើន, ដែលមានអំណរខ្លាំង; ក្រអូបខ្លាំង, ក្រអូបសាយ។

អាមោទ គុណនាម b

[អា-មោ-ទៈ] aamout

ដែលរីករាយច្រើន, ដែលមានអំណរខ្លាំង; ក្រអូបខ្លាំង, ក្រអូបសាយ។

អាមោទ នាម

[អា-មោ-ទៈ-កៈ-ថា] aamout

សម្ដីរួសរាយឬស្រស់ស្រាយ, រាក់ទាក់, ចចាកអារ៉ាក, ចៅរ៉ៅ ដោយមានសេចក្ដីរីករាយ ឬដោយមានអំណរខ្លាំង។ (ព.កា.) :

អាមោទ នាម

[អា-មោ-ទៈ-គន់] aamout

ក្លិនក្រអូបខ្លាំង, ក្លិនក្រអូបសាយ។

អាមោទ នាម

[អា-មោ-ទៈ-បុស] aamout

ផ្កាដែលមានក្លិនក្រអូបខ្លាំងឬក្រអូបសាយ។

អាមោទ នាម

[អា-មោ-ទៈ-ភាប] aamout

ភាពឬដំណើរនៃអាមោទៈ។

អាមោទ នាម

[អា-មោ-ទៈ-រស់] aamout

រសនៃអាមោទៈ។

អាមោទ នាម

[អា-មោ-ទៈ-វា-ចា] aamout

(ម.ព. អាមោទកថា)។

អាមោទ នាម

[អា-មោ-ទៈ-វាត] aamout

(ម.ព. អាមោទវាចា)។

អាមោទៈ

(ម.ព. អាមោទ)។

អាមោទៈ នាម

[អា-មោ-ទៈ] aamoteak≈

(ម.ព. អាមោទ)។

អាមោទ—

(ម.ព. អាមោទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាមោទ— នាម

[អា-មោ-ទៈ—] aamoteak—≈

(ម.ព. អាមោទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាម៉ាស់

ថោកមុខ, អាប់មុខ។

អាម៉ាស់ គុណនាម

[អា-ម៉ាស់] aamas

ថោក, ថោកទាបឬទាបថោក; អាស្រូវ; អាប់, អាប់ឱន។

អាម៉ាស់ គុណនាម

[អា-ម៉ាស់-កេ] aamas

ថោកកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។

អាម៉ាស់ គុណនាម

[អា-ម៉ាស់-មុក] aamas

ថោកមុខ, អាប់មុខ។