ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អារម្មណ៍ កិរិយាសព្ទ

[រង-អា-រ៉ម់] arom

ទទួលអារម្មណ៍, ចាប់អារម្មណ៍។

អារម្មណ៍ កិរិយាសព្ទ

[សោយ-អា-រ៉ម់] arom

(ម.ព. រងអារម្មណ៍)។

អារម្មណ៍ កិរិយាសព្ទ

[ស្ទាក់-អា-រ៉ម់] arom

ស្ទាក់ផ្លូវគំនិត។

អារម្មណ៍ នាម

[អា-រ៉ម់-ម៉ៈ-ណ័ប-ប៉ៈ-ភេត] arom

ដំណើរផ្សេងនៃអារម្មណ៍។

អារម្មណ៍ នាម

[អា-រ៉័ម-ម៉ៈ-ទាស] arom

(ម.ព. ទាសអារម្មណ៍)។

អារម្មណ—

(ម.ព. អារម្មណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារម្មណ— នាម

[អា-រ៉ម់-ម៉ៈ-ណៈ—] aarmomaknak—≈

(ម.ព. អារម្មណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារាធក នាម

[អា-រ៉ា-ធក់] ឬ [អា-រ៉ា-ធៈ-កៈ] aareathok

អ្នករាប់រក; អ្នកមានសេចក្ដីឱបអរ; អ្នកយកចិត្តយកថ្លើម; អ្នកប្រោសប្រាណ; អ្នកអារាធនា។ ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅត្រង់ អ្នកអារាធនា ជាង :

អារាធកៈ នាម

[អា-រ៉ា-ធៈ-កៈ] aaratheakkak≈

(ម.ព. អារាធក)។

អារាធនា

ភាពនៃសេចក្ដីពេញចិត្ត, នៃការរាប់រក; ...។ល។

អារាធនា នាម a

[អា-រ៉ា-ធៈ-នា] aareathonea

សេចក្ដីពេញចិត្ត; ការរាប់រក; ការឱបអរ; ការយកចិត្តយកថ្លើម; ការប្រោសប្រាណ; ការបូជា; សេចក្ដីសម្រេច; ការនិមន្ត, ការអញ្ជើញ :

អារាធនា កិរិយាសព្ទ b

[អា-រ៉ា-ធៈ-នា] aareathonea

និមន្តឬអញ្ជើញដោយគោរព សូមឱ្យសូត្រឬឱ្យសម្ដែង, ឱ្យនិយាយអធិប្បាយ (ប្រើចំពោះតែទៅរកបព្វជិត)។

អារាធនា នាម

[អា-រ៉ា-ធៈ-នៈ-កៈ-ថា] aareathonea

ពាក្យនិមន្ត, ពាក្យអញ្ជើញ។

អារាធនា នាម

[អា-រ៉ា-ធៈ-នៈ-កា] aareathonea

ហេតុដែលនាំឱ្យមានសេចក្ដីពេញចិត្ត, ឱ្យរាប់រក, ឱ្យយកចិត្តយកថ្លើម; ...។

អារាធនា នាម

[អា-រ៉ា-ធៈ-នៈ-ភាប] aareathonea

ភាពនៃសេចក្ដីពេញចិត្ត, នៃការរាប់រក; ...។ល។

អារាធន—

(ម.ព. អារាធនា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារាធន— នាម

[អា-រ៉ា-ធៈ-នៈ—] aaratheakneak—≈

(ម.ព. អារាធនា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារាម នាម ១)

[អា-រ៉ាម] aaream

ប្រទេសឬទីដែលនាំទឹកចិត្តឱ្យរីករាយសប្បាយ គឺ សួន, សួនច្បារ; អាវាសដែលមានសួនច្បារនិងកុដិលំនៅនៃពួកបព្វជិត។

អារាម នាម ២)

[អា-រ៉ាម] aaream

ខ្មែរហៅចំពោះតែទីវត្តរបស់បព្វជិតថា អារាម ឬ វត្តអារាម (ទីវត្តបានជាហៅ អារាម ព្រោះកាលពីក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ គេច្រើនយកសួនច្បារឬឱទ្យានធ្វើជាទីអាវាសសម្រាប់ពួកបព្វជិត ដូចយ៉ាងវត្ត វេឡុវ័ន (ក្នុងពុទ្ធកាល) ជាដើម; ឬពុំនោះក្នុងទីវត្តទាំងពួង គេដាំដើមឈើតូចធំមានរបៀបជាសួនច្ប

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-ក] aaream

អ្នកសាងសួន ឬអ្នកសាងវត្ត។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-កា] aaream

(ម.ព. អារាមករ)។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-ចេ-ដី] aaream

ចេតិយឬស្ដូបក្នុងអារាម។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-ថូប] aaream

(ម.ព. អារាមចេតិយ)។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-នា-យក់] aaream

ចាងហ្វាងសួន។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-នា-យិ-កា] aaream

(ម.ព. អារាមនាយក)។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-បាល] aaream

អ្នករក្សាអារាម គឺអ្នកថែសួនឬអ្នកថែវត្ត។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-ប៉ា-ឡិ-កា] aaream

(ម.ព. អារាមបាល)។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-បុប-ផា] aaream

(ម.ព. អារាមបុស្ស)។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-បុស] aaream

ផ្កាក្នុងសួនឬក្នុងវត្ត។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-ព្រឹក] aaream

ឈើក្នុងសួនឬក្នុងវត្ត។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-ភូម] aaream

ទីសួន ឬទីវត្ត។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-វ័ត-ថុ] aaream

របស់ឬអ្វីៗមានដើមឈើជាដើមដែលមាននៅក្នុងវត្ត (ព.វិ.)។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-វ៉ាប់-ប៉ៈ-កាំ] aaream

ការដាំសួនច្បារ, សិល្បៈខាងសួនច្បារ។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ក] aaream

អ្នកដាំសួនច្បារ, អ្នកប្រកបកិច្ចការខាងការដាំឈើសម្រាប់សួនច្បារ។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ-វ៉ាប់-ប៉ៈ-កា-រ៉ិ-កា] aaream

(ម.ព. អារាមវប្បករ)។

អារាម នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ា-ធិ-កា] aaream

ចៅអធិការវត្ត (ហៅ អាវាសាធិការ ក៏បាន) :

អារាមា—

(ម.ព. អារាម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារាមា— នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ា—] aarama—≈

(ម.ព. អារាម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារាមិក នាម

[អា-រ៉ា-មិក] aareamik

អ្នកកាន់កាប់ឬអ្នករក្សាសួន; អ្នកទំនុកបម្រុងផ្គត់ផ្គង់វត្ត (ញោមវត្ត)។ ក្នុងបុរាណសម័យ អារាមិក ឬអារាមិកា សំដៅចំពោះឧបាសកឬឧបាសិកាអ្នកទទួលភារៈទំនុកបម្រុងវត្ត, សម័យបច្ចុប្បន្ននេះ គួរហៅអាចារ្យវត្តថា អារាមិក ឬ អារាមិកជន។

អារាមិកជន

ឧបាសក ឧបាសិកា ដែលទទួលភារៈទំនុកបម្រុងវត្តអារាម, អាចារ្យវត្ត។

អារាមិកជន នាម

[អា-រ៉ា-មិ-កៈ-ជន់] aaramikakchno≈

ឧបាសក ឧបាសិកា ដែលទទួលភារៈទំនុកបម្រុងវត្តអារាម, អាចារ្យវត្ត។

អារាមូបចារៈ នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ូ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ] aaramoubakcharak≈

ទីជិតអារាម, ព្រំកំណត់ត្រឹមរបងវត្ត។

អារាម—

(ម.ព. អារាម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារាម— នាម

[អា-រ៉ា-ម៉ៈ—] aaramak—≈

(ម.ព. អារាម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារាលិក នាម

[អា-រ៉ា-លិក] aarealik

(ម.ព. អាឡារិក)។

អារីអារ៉ប

ដែលអើពើ, ដែលចេះឈឺឆ្អាលគ្នា, ដែលចេះយកចិត្តយកថ្លើមគ្នា, ដែលចេះជួយសង្គ្រោះគ្នា :

អារីអារ៉ប នាម

[អា-រី-អា-រ៉ប] aariaarab

ដែលអើពើ, ដែលចេះឈឺឆ្អាលគ្នា, ដែលចេះយកចិត្តយកថ្លើមគ្នា, ដែលចេះជួយសង្គ្រោះគ្នា :

អារឹស

ឈ្មោះពិធីអបទេសមួយយ៉ាងធ្វើឧបកិច្ចដើម្បីឱ្យកូនអារឹសមានអាយុជីវិតរស់នៅបានយឺនយូរតទៅ (តាមតម្រាសៃយ)។

អារឹស គុណនាម

[អា-រ៉ឹស] aarues

ដែលមិនគង់កូន, ដែលមានកូនពុំគង់ គឺដែលមានកូនច្រើនដងដែរ ប៉ុន្តែមិនគង់ គ្រាន់តែកើតមកនៅមិនបានយូរប៉ុន្មាន ចេះតែស្លាប់ឬគ្រាន់តែកើតមកស្លាប់ភ្លាមៗ :

អារឹស នាម

[អា-រ៉ឹស] aarues

កូនរបស់អ្នកនុះឯងដែលតាំងពីកើតឡើង ចេះតែឈឺស្គមប៉ផ្ដឺតប៉ផ្ដក់ស្ទើររស់ស្ទើរស្លាប់ក៏ហៅ អារឹស ដែរ :

អារឹស នាម

[បែង-អា-រឹស] aarues

ឈ្មោះពិធីអបទេសមួយយ៉ាងធ្វើឧបកិច្ចដើម្បីឱ្យកូនអារឹសមានអាយុជីវិតរស់នៅបានយឺនយូរតទៅ (តាមតម្រាសៃយ)។

អារឹះ គុណនាម

[អា-រ៉ឹះ] aaroeah≈

(ម.ព. អារឹស)។

អារោគ្យ

ដំណើរមិនមានរោគ; សេចក្ដីសុខសប្បាយកាយ; ភាពឬដំណើរជាអ្នកសុខសប្បាយខ្លួន។

អារោគ្យ នាម

[អា-រោក] aaroukyor

ដំណើរមិនមានរោគ; សេចក្ដីសុខសប្បាយកាយ; ភាពឬដំណើរជាអ្នកសុខសប្បាយខ្លួន។

អារោគ្យ—

(ម.ព. អារោគ្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារោគ្យ— នាម

[អា-រោ-គ្យៈ—] aarokyeak—≈

(ម.ព. អារោគ្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារោចន នាម

[អា-រ៉ោ-ចៈ-ណៈ] aarouchon

ដំណើរប្រាប់ឱ្យដឹង, ការឱ្យដំណឹង :

អារោចន នាម

[អា-រ៉ោ-ចៈ-ណៈ-បាត់] aarouchon

សំបុត្រប្រាប់ដំណឹង។

អារោចន នាម

[អា-រ៉ោ-ចៈ-ណៈ-ភាប] aarouchon

ភាវៈនៃការឱ្យដំណឹង។

អារោចនកថា

ពាក្យបូរបាច់ប្រាប់ក្នុងបុព្វភាគនៃសៀវភៅ (ឧបន្យាសកថា, អារម្ភកថា)។

អារោចនកថា នាម ១)

[អា-រ៉ោ-ចៈ-ណៈ-កៈ-ថា] aaraochaknakkaktha≈

ពាក្យប្រាប់ដំណឹង។

អារោចនកថា នាម ២)

[អា-រ៉ោ-ចៈ-ណៈ-កៈ-ថា] aaraochaknakkaktha≈

ពាក្យបូរបាច់ប្រាប់ក្នុងបុព្វភាគនៃសៀវភៅ (ឧបន្យាសកថា, អារម្ភកថា)។

អារោចនៈ នាម

[អា-រ៉ោ-ចៈ-ណៈ] aaraochaknak≈

(ម.ព. អារោចន)។

អារោចន—

(ម.ព. អារោចន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារោចន— នាម

[អា-រ៉ោ-ចៈ-ណៈ—] aaraochaknak—≈

(ម.ព. អារោចន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារោទន នាម

[អា-រោ-ទៈ-នៈ] aarouton

ដំណើរយំរៀបរាប់; ដំណើរយំខ្លាំង; ដំណើរយំទួញ, ទំនួញ។

អារោទន នាម

[អា-រោ-ទៈ-នៈ-កា] aarouton

ហេតុនៃអារោទនៈ។

អារោទន នាម

[អា-រោ-ទៈ-នៈ-ភាប] aarouton

ភាវៈនៃអារោទនៈ។

អារោទន នាម

[អា-រោ-ទៈ-នៈ-ស័ប] aarouton

សូរសព្ទអារោទនៈ។

អារោទន នាម

[អា-រោ-ទៈ-នៈ-ហែត] aarouton

(ម.ព. អារោទនការណ៍)។

អារោទនៈ នាម

[អា-រោ-ទៈ-នៈ] aaroteakneak≈

(ម.ព. អារោទន)។

អារោទន—

(ម.ព. អារោទន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារោទន— នាម

[អា-រោ-ទៈ-នៈ—] aaroteakneak—≈

(ម.ព. អារោទន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារោហន្ត

កម្ពស់សូរខ្ពស់បំផុត,ដែលមានកម្ពស់សូរខ្ពស់បំផុត។

អារោហន្ត ន., គុ.

[អា-រោ-ហន់] aarohno≈

កម្ពស់សូរខ្ពស់បំផុត,ដែលមានកម្ពស់សូរខ្ពស់បំផុត។

អារ៉ិច

ឈ្មោះផ្ដៅមួយប្រភេទដើមតូច សាច់រឹងស្រួយ :

អារ៉ិច នាម

[អា-រ៉ិច] aarech

ឈ្មោះផ្ដៅមួយប្រភេទដើមតូច សាច់រឹងស្រួយ :

អារ៉េច នាម

[អា-រ៉ិច] aarech

(ម.ព. អារ៉ិច)។

អារ្យ គុណនាម

[អា-រ្យៈ] ah yea

(ម.ព. អរិយ)។

អារ្យ នាម

[អា-រ្យៈ-កៈ-ប្រ-ទេស] ah yea

(ម.ព. អរិយកប្បទេស ក្នុង អរិយក)។

អារ្យ នាម

[អា-រ្យៈ-ជាត] ah yea

(ម.ព. អរិយជាតិ ក្នុង អរិយ)។

អារ្យ នាម

[អា-រ្យៈ-ទ្រ័ប] ah yea

(ម.ព. អរិយទ្រព្យ ក្នុង អរិយ)។

អារ្យ នាម

[អា-រ្យៈ-ធរ] ah yea

(ម.ព. អរិយធម៌)។

អារ្យ នាម

[អា-រ្យៈ-វិ-នៃ] ah yea

(ម.ព. អរិយវិន័យ ក្នុង អរិយ)។