ស្លឹករឹត
ខ្មែរ Log in Create account

Khmer Dictionary

Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.

68,369 entries

អារ្យ នាម

[អា-រ្យៈ-សង់] ah yea

(ម.ព. អរិយសង្ឃ ក្នុង អរិយ)។

អារ្យ នាម

[អា-រ្យៈ-ស័ត] ah yea

(ម.ព. អរិយសច្ច ក្នុង អរិយ)។

អារ្យ នាម

[អា-រ្យៈ-ស្រា-វិ-កា] ah yea

(ម.ព. អរិយសាវ័ក ក្នុង អរិយ)។

អារ្យក នាម

[អា-រ្យៈ-កៈ] aaryok

(ម.ព. អរិយក)។

អារ្យកៈ នាម

[អា-រ្យៈ-កៈ] aaryeakkak≈

(ម.ព. អារ្យក)។

អារ្យជន នាម

[អា-រ្យៈ-ជន់] aaryeakchno≈

(ម.ព. អរិយជន)។

អារ្យៈ នាម

[អា-រ្យៈ] aaryeak≈

(ម.ព. អារ្យ)។

អារ្យ—

(ម.ព. អរិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អារ្យ— នាម

[អា-រ្យៈ—] aaryeak—≈

(ម.ព. អរិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាល

ពាក្យសម្រាប់ប្រើបានតែជាមួយនឹងពាក្យបដិសេធថា កុំ គឺត្រូវមានពាក្យ កុំ នៅពីខាងដើមបន្ទាត់ ទើបប្រើបាន, មានសេចក្ដីថា "ឈប់, បង្អង់, រង់, កុំប្រញាប់" :

អាល កិរិយាសព្ទ ១)

[អាល] aal

ដាក់ដែកក្ដៅប្រមៀលស្រាលៗពីលើ :

អាល កិរិយាសព្ទ ២)

[អាល] aal

អ៊ុតស្លឹកម្លូស្រស់ដោយកញ្ចប់ដីខ្សាច់ក្ដៅ ឱ្យស្លោកក្រៀម សម្រាប់ទុកប្រើការបានយូរ :

អាល នាម

[ម្លូ-អាល] aal

ស្លឹកម្លូដែលក្រៀមដោយអាល។

អាល គុណកិរិយា

[អាល] aal

ពាក្យសម្រាប់ប្រើបានតែជាមួយនឹងពាក្យបដិសេធថា កុំ គឺត្រូវមានពាក្យ កុំ នៅពីខាងដើមបន្ទាត់ ទើបប្រើបាន, មានសេចក្ដីថា "ឈប់, បង្អង់, រង់, កុំប្រញាប់" :

អាលបន នាម

[អា-ឡៈ-ប៉ៈ-ណៈ] aaloban

ការនិយាយស្ដី; ការនិយាយរួសរាយ; រាក់ទាក់; សន្ទនា។ បា. (ព.វ.) ការហៅរកឬនិយាយឆ្ពោះទៅរក, ដូចជា នាង, ឯងមកពីណា? ឬ ឯងមកពីណានាង?; នាង ជា អាលបនៈ (ហៅ សម្ពោធន ក៏បាន សំ.បា. ហៅបានដូចគ្នា)។ ក្នុងវិធីប្រែបាលីឬតែងសេចក្ដីទេសនាមានកំណត់ឱ្យប្រើពាក្យ អាលបនៈ ថា "បពិត្រ, ម្នាល, នែ, ហៃ

អាលបន នាម

[អា-ឡៈ-ប៉ៈ-ណៈ-និ-បាត] aaloban

ពាក្យមានសេចក្ដីជា អាលបនៈ, ដូចជា វ៉ី, វ៉ឺយ, ហឺយ!, ហេ!, ហ៊េ!, នែ! ជាដើម។

អាលបនៈ នាម

[អា-ឡៈ-ប៉ៈ-ណៈ] aalakbaknak≈

(ម.ព. អាលបន)។

អាលម្ពរ នាម

[អា-ល័ម-ពៈ-រៈ] aalmpor

(ម.ព. អាឌម្ពរ)។

អាលម្ពាយ

ការកាត់អាល័យដាច់ស្រឡះ, ការកាត់ផ្ដាច់តណ្ហា។

អាលម្ពាយ នាម

[អា-ល័ម-ពាយ] aalmpeay

អ្នកចាប់ពស់, អ្នកចេះសិល្បវិទ្យាចាប់ពស់, ហ្មពស់ (ច្រើនហៅក្លាយជា អាយលម្ពាយ, គួរលែងប្រើតទៅទៀត)។

អាលម្ពាយ នាម

[អា-ឡៈ-យ៉ាប់-ប៉ៈ-ហាន] aalmpeay

ការលះអាល័យ។

អាលម្ពាយ នាម

[អា-ឡៈ-យ៉ៈ-ប្រ-ហាន] aalmpeay

(ម.ព. អាលយប្បហាន)។

អាលម្ពាយ នាម

[អា-ឡៈ-យ៉ៈ-សៈ-មុក-ឃាត] aalmpeay

ការដកអាល័យចោលឬការគាស់រំលើងអាល័យចោល; ការគាស់រំលើងឫសតណ្ហា។

អាលម្ពាយ នាម

[អា-ឡៈ-យ៉ៈ-សៈ-មុច-ឆែត] aalmpeay

ការកាត់អាល័យដាច់ស្រឡះ, ការកាត់ផ្ដាច់តណ្ហា។

អាលយ—

(ម.ព. អាល័យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាលយ— នាម

[អា-ឡៈ-យ៉ៈ—] aalakyak—≈

(ម.ព. អាល័យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាលាប

ការនិយាយចរចារាក់ទាក់ទៅវិញទៅមករកគ្នា :

អាលាប នាម

[អា-ឡា-ប៉ៈ] ឬ [អា-ឡាប] aaleab

ការនិយាយរួសរាយ, រាក់ទាក់, រអាករពាយ។

អាលាប នាម

[អា-ឡា-ប៉ៈ-កៈ-ថា] aaleab

សម្ដីរួសរាយរកគ្នា។

អាលាប នាម

[អា-ឡា-ប៉ៈ-សល់-ឡាប] aaleab

ការនិយាយចរចារាក់ទាក់ទៅវិញទៅមករកគ្នា :

អាលិង្គន នាម

[អា-លិង-គន់] aalingkon

ការឱប, ការឱបរឹត, ការប្រឱបគ្នា :

អាលិង្គនកម្ម នាម

[អា-លិង-គៈ-នៈ-កាំ] aalingkeakneakkaam≈

(ព.ខ្ព.), (ព.គ.) (ម.ព. អាលិង្គន)។

អាលុលិក

អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយពាក្យអាលុលិក, មនុស្សឡេះឡោះ :

អាលុលិក គុណនាម

[អា-លុ-លិក] aalulik

ផ្ដេសផ្ដាស, ឡេះឡោះ; ដែលវឹកវរ :

អាលុលិក នាម

[អា-លុ-លិ-កៈ-កាំ] aalulik

អំពើវឹកវរ; ការធ្វើផ្ដេសផ្ដាស។

អាលុលិក នាម

[អា-លុ-លិ-កៈ-ពាក] aalulik

(ម.ព. អាលុលិកវាចា)។

អាលុលិក នាម

[អា-លុ-លិ-កៈ-វា-ចា] aalulik

សម្ដីអាលុលិក។

អាលុលិក នាម

[អា-លុ-លិ-កៈ-វា-ទិ-នី] aalulik

(ម.ព. អាលុលិកវាទី)។

អាលុលិក នាម

[អា-លុ-លិ-កៈ-វា-ទី] aalulik

អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយពាក្យអាលុលិក, មនុស្សឡេះឡោះ :

អាលុលិក—

(ម.ព. អាលុលិក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាលុលិក— នាម

[អា-លុ-លិ-កៈ—] aalulikak—≈

(ម.ព. អាលុលិក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាលោកកសិណ

ឈ្មោះបែបចម្រើនសមថកម្មដ្ឋានមួយយ៉ាង មានវិធីឱ្យសម្លឹងពន្លឺដែលភ្លឺច្បាស់យកជាអារម្មណ៍ រាប់ចូលក្នុងកសិណកម្មដ្ឋាន ១០យ៉ាង (ព.ពុ.)។

អាលោកកសិណ នាម

[អា-លោ-កៈ-កៈ-សិន] aaloukkosen

ឈ្មោះបែបចម្រើនសមថកម្មដ្ឋានមួយយ៉ាង មានវិធីឱ្យសម្លឹងពន្លឺដែលភ្លឺច្បាស់យកជាអារម្មណ៍ រាប់ចូលក្នុងកសិណកម្មដ្ឋាន ១០យ៉ាង (ព.ពុ.)។

អាល់កាន

(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយដែលមានតែសម្ព័ន្ធកាបូនទោល :

អាល់កាន នាម

[អាល់-កាន] aalkan≈

(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយដែលមានតែសម្ព័ន្ធកាបូនទោល :

អាល់កុល

(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកបង្គុំនាទី (OH) យ៉ាងតិចមួយភ្ជាប់ទៅនឹងក្រុមអ៊ីដ្រូកាបួ :

អាល់កុល នាម

[អាល់-កុល] aalkol≈

(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកបង្គុំនាទី (OH) យ៉ាងតិចមួយភ្ជាប់ទៅនឹងក្រុមអ៊ីដ្រូកាបួ :

អាល់គីល

ពពួកអាល់កានដែលបាត់អាតូមអ៊ីដ្រូសែនមួយ។

អាល់គីល នាម

[អាល់-គីល] aalkil≈

ពពួកអាល់កានដែលបាត់អាតូមអ៊ីដ្រូសែនមួយ។

អាល់ដេអ៊ីដ

(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកបង្គុំនាទី (CHO) :

អាល់ដេអ៊ីដ នាម

[អាល់-ដេ-អ៊ីត] aaldeait≈

(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកបង្គុំនាទី (CHO) :

អាល់ប៊ុយមីន

(ជីវ.) ក្រុមប្រូតេអ៊ីនរលាយក្នុងទឹកនិងសូលុយស្យុងអំបិលដែលប្រទះឃើញមាននៅក្នុងសត្វនិងរុក្ខជាតិ។

អាល់ប៊ុយមីន នាម ១)

[អាល់-ប៊ុយ-មីន] aalbuymin≈

(វេជ្ជ.) ប្រូតេអ៊ីនម្យ៉ាងនៅក្នុងឈាមដែលផលិតឡើងដោយថ្លើម។

អាល់ប៊ុយមីន នាម ២)

[អាល់-ប៊ុយ-មីន] aalbuymin≈

(ជីវ.) ក្រុមប្រូតេអ៊ីនរលាយក្នុងទឹកនិងសូលុយស្យុងអំបិលដែលប្រទះឃើញមាននៅក្នុងសត្វនិងរុក្ខជាតិ។

អាល់សែន

(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកសម្ព័ន្ធកាបូនពីរជាន់មួយយ៉ាងតិច :

អាល់សែន នាម

[អាល់-សែន] aalsaen≈

(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកសម្ព័ន្ធកាបូនពីរជាន់មួយយ៉ាងតិច :

អាល់ស៊ីន

(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកសម្ព័ន្ធកាបូនបីជាន់មួយយ៉ាងតិច :

អាល់ស៊ីន នាម

[អាល់-ស៊ីន] aalsin≈

(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកសម្ព័ន្ធកាបូនបីជាន់មួយយ៉ាងតិច :

អាល័ក្ស

ឈ្មោះក្រុមអ្នករាជការមួយក្រុមក្នុងព្រះបរមរាជវាំងមានមុខការជាអ្នកកត់ត្រាប្រាក់ព្រះរាជទ្រព្យផ្សេងៗ ព្រមទាំងការបើកដាក់គ្រប់ចំពូកផង មានការទាក់ទងប្រាស្រ័យគ្នារឿយៗជាមួយនឹងក្រុមព្រះឃ្លាំង :

អាល័ក្ស នាម

[អា-ឡាក់] aaleaks

ឈ្មោះក្រុមអ្នករាជការមួយក្រុមក្នុងព្រះបរមរាជវាំងមានមុខការជាអ្នកកត់ត្រាប្រាក់ព្រះរាជទ្រព្យផ្សេងៗ ព្រមទាំងការបើកដាក់គ្រប់ចំពូកផង មានការទាក់ទងប្រាស្រ័យគ្នារឿយៗជាមួយនឹងក្រុមព្រះឃ្លាំង :

អាល័យ

ជាប់ចិត្ត, នឹកឆ្ពោះទៅរកដោយសេចក្ដីជាប់ចិត្តស្រឡាញ់ឬដោយនឹកស្ដាយ :

អាល័យ នាម

[អា-ឡៃ] aaley

លំនៅ, ផ្ទះលំនៅ។

អាល័យ នាម a

[អា-ឡៃ] aaley

សេចក្ដីជាប់ចិត្ត, ការកួចកាន់, ដំណើរនឹកឆ្ពោះទៅរកដោយសេចក្ដីជាប់ចិត្ត; តណ្ហា :

អាល័យ កិរិយាសព្ទ b

[អា-ឡៃ] aaley

ជាប់ចិត្ត, នឹកឆ្ពោះទៅរកដោយសេចក្ដីជាប់ចិត្តស្រឡាញ់ឬដោយនឹកស្ដាយ :

អាល័យតែ ឈ.

[អា-ឡៃ-តែ] aaleytae

រវល់តែ, ជាប់ដៃតែ, អាត់តែ :

អាវ

(ព.ប្រ.) ដែលបានសិក្សាវិជ្ជាណាមួយយូរឆ្នាំ ប៉ុន្តែរៀនព្រួលៗ ចេះពុំប្រាកដ យកជាការប្រាកដប្រជាពុំកើត :

អាវ នាម ១)

[អាវ] av

សំពត់ដែលគេវាស់កាត់តាមខ្នាតរួចដេរស្រេចហើយ មានតួ មានក មានដៃ មានឡេវ សម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងពាក់ស្រោបខ្លួនពីត្រឹមកចុះមក មានបែបនិងឈ្មោះផ្សេងៗ ហៅដោយសង្ខេបមានត្រឹមតែពីរយ៉ាងគឺអាវប្រុស អាវស្រី។

អាវ នាម ២)

[អាវ] av

ប្រវែងសាច់សំពត់ដែលល្មមកាត់ដេរជាអាវមួយបាន តាមខ្នាតអាវវែងឬខ្លី ក៏ហៅ អាវ ដែរ :

អាវ នាម

[អាវ-ក-ត្រង់] av

អាវមួយប្រភេទមានកត្រង់ ដៃវែង និងមានឡេវមូលធំៗនៅពីមុខ :

អាវ នាម

[អាវ-កុត] av

អាវក្រៅសាច់ក្រាស់បែបបស្ចិមប្រទេសមួយប្រភេទ, អាវធំ, អាវក្រ័រសេ។

អាវ នាម

[អាវ-ម៉ង់-តូ] av

អាវរងាមួយប្រភេទធ្វើពីក្រណាត់ជិតក្រាស់ រាងស្រុង ច្រើនមានដៃវែង សម្រាប់ពាក់ពីក្រៅអាវដទៃទៀត។

អាវ នាម

[អាវ] av

ឈូងសមុទ្រ (ចំពោះតែប៉ែកសមុទ្រដែលលូកចូលមករកផែនដី ត្រង់ទីប្រទល់ចុងបំផុតទន្លេ គឺត្រង់ទីដែលទន្លេហូរចុះទៅចួបនឹងសមុទ្រ, ហៅថា អាវសមុទ្រ) :

អាវ គុណនាម ១)

[អាវ] av

ដែលមានសាច់រឹងខុសពីប្រក្រតីដើម (ព្រោះជីកឬគាស់យកមកទុកយូរហួសកំណត់) ទុកជាស្ងោរច្រើនអំពុះឬប៉ុន្មានទឹកក៏មិនរលួយ គ្រាន់តែឆ្អិនប៉ុន្តែច្រុបៗ (ចំពោះតែមើមបែបខ្លះ) :

អាវ គុណនាម ២)

[អាវ] av

(ព.ប្រ.) ដែលបានសិក្សាវិជ្ជាណាមួយយូរឆ្នាំ ប៉ុន្តែរៀនព្រួលៗ ចេះពុំប្រាកដ យកជាការប្រាកដប្រជាពុំកើត :

អាវចាក់

ប្រភេទអាវធ្វើពីអំបោះចាក់វេញភ្ជាប់គ្នាដោយម្ជុល :

អាវចាក់ នាម

[អាវ-ចាក់] aavchak≈

ប្រភេទអាវធ្វើពីអំបោះចាក់វេញភ្ជាប់គ្នាដោយម្ជុល :

អាវទ្រនាប់

អាវក្នុងស្ត្រីមួយប្រភេទសម្រាប់គ្របនិងទ្រសុដន់។

អាវទ្រនាប់ នាម

[អាវ-ទ្រ-នាប់] aavtroneab≈

អាវក្នុងស្ត្រីមួយប្រភេទសម្រាប់គ្របនិងទ្រសុដន់។

អាវធំ

អាវក្រៅមួយប្រភេទធ្វើពីសាច់ក្រណាត់ក្រាស់ តាមធម្មតាមានដៃវែង សម្រាប់ពាក់ពីលើអាវក្នុង ដូចជាអាវសឺមីសជាដើម, អាវក្រ័រសេ :

អាវធំ នាម

[អាវ-ធំ] aavthum≈

អាវក្រៅមួយប្រភេទធ្វើពីសាច់ក្រណាត់ក្រាស់ តាមធម្មតាមានដៃវែង សម្រាប់ពាក់ពីលើអាវក្នុង ដូចជាអាវសឺមីសជាដើម, អាវក្រ័រសេ :

អាវបន នាម

[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ] aavobon

ការសាបព្រោះ, ការបណ្ដុះដាំ, ការដាំដំណាំ។

អាវបន នាម

[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ-កាំ] aavobon

របរដាំដំណាំ។

អាវបន នាម

[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ-ក] aavobon

អ្នកធ្វើរបរដាំដំណាំ។

អាវបន នាម

[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ-កា] aavobon

(ម.ព. អាវបនករ)។